Эритромицинмен және басқа макролидтердегідей, ангионевроздық ісінуді, анафилаксияны, Стивенс-Джонсон синдромын және уытты эпидермальді некролизді қоса, сирек ауыр аллергиялық реакциялар туралы хабарланды. Егер аллергиялық реакция туындаса, сәйкесінше ем тағайындау керек. Дәрігерлер, симптоматикалық емді тоқтатқан кезде аллергия симптомдарының қайта пайда болуы мүмкіндігін білуі тиіс.
Арнайы ескертулер
Аллергиялық реакциялар
Эритромицин және басқа макролидтер жағдайындағы сияқты, күрделі аллергиялық реакциялар, соның ішінде ангионевроздық ісіну және анафилаксия (сирек жағдайларда өліммен аяқталған) байқалды. Азитромицинге осындай реакциялардың кейбіреулері бірнеше мәрте қайталанған симптомдармен қатар жүрді, бұл ұзақ уақыт бақылау мен емдеуді талап етті.
Бауыр функциясының бұзылулары
Бауыр азитромициннің шығарылуын қамтамасыз ететін негізгі ағза болып табылатындықтан, бауырдың ауыр аурулары бар пациенттерде азитромицинді сақтықпен қолдану керек. Азитромицинді қолдану аясында өмірге қауіп төндіретін бауыр жеткіліксіздігінің туындауына әкеп соқтыруы ықтимал фульминантты (шұғыл) гепатит жағдайлары байқалды. Кейбір пациенттерде бұрын бастан өткерген бауыр аурулары болуы немесе олар басқа гепатоуытты дәрілік заттарды қабылдаған болуы мүмкін. Сарғаюмен, несептің қараюымен, қан кетулерге бейімділікпен немесе бауыр энцефалопатиясымен қатар жүретін үдемелі астения сияқты бауыр функциясының бұзылу белгілері мен симптомдары пайда болған жағдайда, дереу бауырдың функционалдық сынамаларын жасау керек. Бауыр функциясының бұзылулары туындаған жағдайда, азитромицинмен емдеуді дереу тоқтату керек.
Бүйрек функциясының бұзылуы
Бүйрек функциясының жеңіл немесе орташа дәрежеде бұзылуы бар пациенттерде (шумақтық сүзілу жылдамдығы (ШСЖ) 10–80 мл/мин) дозаны түзету қажет емес. Бүйрек функциясының ауыр бұзылулары бар пациенттерде (ШСЖ <10 мл/мин) азитромициннің жүйелі әсерінің (экспозициясының) 33% артуы байқалды.
Азитромицин және қастауыш алкалоидтары арасындағы өзара әрекеттесу
Қастауыш алкалоидтары туындыларын қабылдаған кейбір пациенттерде, кейбір макролидтік антибиотиктермен қатарлас қолдану эрготизм құбылысына (қастауыштан улану) түрткі болды. Қастауыш алкалоидтары және азитромицин арасындағы өзара әрекеттесу мүмкіндігіне қатысты деректер жоқ. Дегенмен, эрготизм пайда болуының теориялық мүмкіндігін ескеріп, азитромицин мен қастауыш алкалидтарының препараттарын бірге қолданудан аулақ болу керек.
Суперинфекциялар
Кез келген басқа антибиотик препарат жағдайындағы сияқты, препаратқа сезімтал емес микроорганизмдердің, оның ішінде – зеңдік инфекция қоздырғыштарының суперинфекциясы белгілеріне қатысты қатаң түрде бақылау жүргізу ұсынылады.
Clostridium difficile туындаған диарея
Іс жүзінде бактерияға қарсы барлық препараттарды, оның ішінде азитромицинді пайдаланған кезде, Clostridium difficile туындаған диарея (Clostridium difficile associated diarrhoea, CDAD) байқалуы мүмкін; бұл асқынудың ауырлық дәрежесі жеңіл диареядан өліммен аяқталатын колитке дейін ауытқиды. Бактерияға қарсы препараттармен емдеу тоқ ішектің қалыпты микрофлорасын өзгертіп, бұл C. difficile популяциясының шамадан тыс өсуіне әкеледі. C. difficile микроорганизмдері CDAD дамуына жағдай жасайтын A және B токсиндерін өндіреді. Гипертоксин өндіретін C. difficile штаммдары ауыру және өлім көрсеткіштерін арттырады, өйткені бұл инфекциялар бактерияға қарсы емге сезімтал емес болып шығуы мүмкін; кейбір жағдайларда колэктомия жүргізу (жиек ішекті алып тастау) қажеттілігі туындауы мүмкін. Антибиотиктерді қолданғаннан кейін пациенттерде диарея пайда болған кез келген жағдайларда CDAD мүмкіндігін ескеру керек. Медициналық анамнезді міндетті түрде мұқият жинау керек, өйткені CDAD, әдебиетке жүгінсек, бактерияға қарсы ем аяқталғаннан кейін 2 айдан астам уақыт өткеннен кейін пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда азитромицинмен емді тоқтату және C. difficile қатысты спецификалық емдеуді қолдану мүмкіндігін қарастыру керек. Егер азитромицинді қолдану жалған жарғақшалы колитті туындатса, ішектің перистальтикасын басатын препаратттарды қолдануға болмайды!
QT аралығының ұзаруы
Азитромицинді қоса, макролидтік қатардағы басқа препараттармен ем аясында, жүрек реполяризациясы ұзақтығының және QT аралығының ұзарғаны байқалды, бұл жүрек аритмиясының және пируэттік қарыншалық тахикардияның пайда болу қаупіне түрткі болады.
Төменде аталған бұзылулар қарыншалық аритмияның (оның ішінде – пируэттік қарыншалық тахикардияның, torsade de pointes) пайда болу қаупін жоғарылатуы, ол жүректің тоқтауына әкеліп соғуы мүмкін болғандықтан, азитромицинді жүрек аритмияларына бейімділігі бар пациенттерде (әсіресе әйелдерде және егде жастағы адамдарда), атап айтқанда мынадай бұзылулары бар пациенттерде сақтықпен қолдану керек:
- туа біткен немесе диагностикаланған QT аралығының ұзаруы;
- қазіргі уақытта QT аралығын ұзартатыны белгілі басқа белсенді заттармен, мысалы, IA класты (хинидин және прокаинамид) және III класты (дофетилид, амиодарон және соталол) аритмияға қарсы препараттар, цизаприд және терфенадин; фенотиазидтер және пимозид сияқты нейролептиктер; циталопрам сияқты антидепрессанттар; сондай-ақ моксифлоксацин және левофлоксацин сияқты фторхинолондарды қабылдау;
- электролит теңгерімінің бұзылуы, әсіресе – гипокалиемия және гипомагниемия;
- клиникалық тұрғыдан елеулі брадикардия, жүрек аритмиясы немесе жүректің ауыр жеткіліксіздігі.
Жалған салданумен ауыр миастения
Азитромицинді қабылдаған пациенттерде жалған салданумен ауыр миастенияның (myasthenia gravis) және алғаш анықталған миастениялық синдромның симптомдары өршіген жағдайлар байқалды.
Стрептококтық инфекция
Streptococcus pyogenes туғызған фарингитті/тонзиллитті емдеу үшін, және ревматизм шабуылдарының профилактикасы үшін бірінші таңдау препараты әдетте пенициллин болып табылады. Азитромицин, әдетте, ауызжұтқыншақ стрептококтарына қатысты тиімді. Алайда, бұл орайда азитромициннің ревматизм шабуылдарының профилактикалық дәрісі ретіндегі тиімділігін растайтын деректер жоқ.
Ұзақ уақыт қолдану
Азитромицинді жоғарыда аталған көрсетілімдерде ұзақ уақыт қолданудың қауіпсіздігі мен тиімділігіне қатысты деректер жоқ. Жылдам дамитын қайталанған инфекциялар жағдайында басқа антибиотикпен емдеу мүмкіндігін қарастыру керек.
Тері реакциялары
Стивенс-Джонсон синдромы және уытты эпидермальді некролиз сияқты өмірге қауіп төндіретін күрделі тері реакциялары туралы хабарламалар бар. Әдетте емдеудің алғашқы апталарында пайда болатын белгілер мен симптомдарға тең тері реакцияларының пайда болуына бақылау жүргізу қажеттілігін пациенттерге ескерту керек. Тері реакциясына сәйкес келетін симптомдар (мысалы, көбінесе күлбіреуіктермен немесе басқа шырышты қабық зақымдануларымен қатар жүретін, үдемелі бөртпе) туындаған жағдайда, азитромицинді қолдануды дереу тоқтату керек. Мұндай жағдайларда осы препаратпен емдеуді қайта бастау ұсынылмайды.
Азитромицин қысқа уақыт ішінде антибиотиктің қандағы жоғары концентрациясына жету қажет болатын ауыр инфекцияларды емдеуге жарамайды.
Бактериялық фарингитте азитромицинді қолдану бірінші желідегі емді (бета-лактамдық антибиотиктерді) қолдану мүмкін болмаған жағдайларда ғана ұсынылады.
Тері мен жұмсақ тіндердің инфекциялары
Эритромицин және басқа макролидтердегідей, ангионевротикалық ісінулер мен анафилаксияны (сирек өліммен аяқталатын), жедел жайылған экзантематозды пустулезді (AGEP) қоса алғанда, елеулі аллергиялық реакциялар және эозинофилиямен және жүйелік симптомдармен (DRESS) дәрілік реакция туралы хабарланды.
Азитромицинмен осы реакциялардың кейбіреулері қайталанатын белгілерге алып келді және бақылау мен емдеудің ұзақ кезеңін қажет етті.
Инфекция жұқтырған күйік жаралар
Азитромицинді инфекция жұқтырған күйік жараларды емдеу үшін қолдану көрсетілмеген.
Жыныстық жолмен берілетін аурулар
Жыныстық жолмен берілетін аурулар жағдайында, T. palladium туғызған қатар жүретін инфекцияның бар-жоқтығын анықтау қажет.
Жүйке жүйесінің аурулары немесе психикалық бұзылыстар
Азитромицинді жүйке жүйесінің аурулары немесе психикалық бұзылыстары бар пациенттерде пайдаланған кезде сақ болу керек.
Көшпелі эритема
Көшпелі эритемасы бар пациенттерге мұқият клиникалық бақылау жүргізу керек, өйткені азитромицинмен емдеу оларға тиімсіз болып шығуы мүмкін.
Аса жоғары сезімталдық
Эритромицин және басқа макролидтердегідей, ангионевроздық ісінуді және анафилаксияны (сирек өліммен аяқталатын), жедел жайылған пустулезді псориазды (AGEP), Стивенс-Джонсон синдромын (SJS), уытты эпидермальді некролизді (TEN) (сирек өліммен аяқталатын) және эозинофилиямен және жалпы симптомдармен (DRESS) дәрілік бөртпелерді қоса алғанда, тері реакциялары сирек ауыр аллергиялық реакциялар туралы хабарланды
Азитромицині бар препаратқа осы реакциялардың кейбіреулері қайталанып, бақылау мен емдеудің ұзақ кезеңін қажет етті.
Жүктілік
Жүктілік кезінде препарат анаға күтілетін пайдасы ұрыққа төнетін қауіптен асып түскен кезде ғана тағайындалады.
Жануарлардың көбеюіне зерттеулер аналықтардың орташа уытты концентрациясына жету үшін скаляр дозаларын қолдану арқылы жүргізілді. Бұл зерттеулерде азитромициннен ұрыққа қауіптіліктің дәлелі болған жоқ. Жануарларға жүргізілген репродуктивті токсикология зерттеулерінде Азитромициннің плацента арқылы өтетіндігі көрсетілді, бірақ тератогендік әсерлер байқалмады. Алайда, жүкті әйелдерге жеткілікті және жақсы бақыланатын зерттеулер жүргізілмейді. Жануарлардың көбеюін зерттеу әрдайым адамның реакциясын болжай бермейтіндіктен, Азитромицинді жүктілік кезінде өте қажет болған жағдайда ғана қолдану керек.
Лактация
Бала емізу кезеңінде ана үшін болжамды пайдасы балаға төнетін ықтимал қауіптен асып кеткен жағдайда ғана қолданылады. Емшекпен емізу кезеңінде препаратты қолдану қажет болған жағдайда бала емізуді тоқтата тұру ұсынылады.
Фертильділік
Егеуқұйрықтарда жүргізілген фертильділік зерттеу кезінде азитромицин енгізгеннен кейін фертильділік төмендеуі байқалды. Бұл табылған заттардың адамдардағы өзектілігі белгісіз.
Дәрілік заттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Азитромицин адамның көлік құралдарын басқару және механизмдермен жұмыс істеу қабілетіне қандай-да бір ықпалын тигізуі мүмкін деп болжауға негіз жоқ.