Аритмияға қарсы дәрілер
Көптеген аритмияға қарсы дәрілер жүректің автоматизмін, өткізгіштігін және жиырылу қабілетін төмендетеді.
Әр түрлі кластағы аритмияға қарсы дәрілерді біріктірілген тағайындау оң терапиялық әсерге ие болуы мүмкін, бірақ көбінесе проблемалы болып табылады және мұқият клиникалық бақылау мен ЭКГ мониторингін қажет етеді. Пируэтті қарыншалық тахикардияны (амиодарон, дизопирамид, хинидин қосылыстары, соталол және т.б.) тудыруы мүмкін аритмияға қарсы дәрілермен біріктірілген емді қолдануға болмайды.
Қолайсыз кардиологиялық әсерлер қаупінің жоғарылауына байланысты ерекше жағдайларды қоспағанда, бір класты аритмияға қарсы дәрілерді біріктіріп қолдану ұсынылмайды. Амиодаронды брадикардия тудыратын және/немесе жүрекше-қарыншалық өткізгіштігін бәсеңдететін жағымсыз инотропты қасиеттері бар препараттармен біріктіріп қолдану проблемалы болып табылады және клиникалық және ЭКГ мониторингін қажет етеді.
Пируэтті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін дәрілік препараттар
Аритмияның бұл ауыр түрі бірқатар аритмияға қарсы және аритмияға қарсы емес дәрілік препараттардан туындауы мүмкін.
Гипокалиемия брадикардия немесе QT интервалының туа біткен немесе бұрыннан бар ұзартылуы сияқты бейімділік факторы болып табылады.
Пируэтті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін дәрілер Іa және III класты аритмияға қарсы дәрілер және кейбір нейролептиктер болып табылады.
Долазертон, эритромицин, спирамицин және винкаминге қатысты бұл өзара әрекеттесу тек инъекциялық формаларда болады.
«Пируэт» типті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін дәрілік препараттармен біріктірілген емді қолдануға болмайды.
Алайда, бұл өте қажет болатын кейбір препараттарға қолданылмайды, сондықтан оларды қолдануға болмайды емес, "пируэт" типті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін басқа препараттармен бірге қолдануға ұсынылмайды. Оларға мыналар жатады:
• метадон;
• паразитке қарсы дәрілер (галофантрин, люмефантрин, пентамидин);
• нейролептиктер.
Брадикардияны тудыратын дәрілер
Бірқатар дәрілік препараттар брадикардияны тудыруы мүмкін, атап айтқанда Іa класындағы аритмияға қарсы дәрілер, бета-блокаторлар, III класты аритмияға қарсы кейбір препараттар, кальцийдің кейбір антагонистері, оймақгүл препараттары, пилокарпин және антихолинестераза препараттары.
Амиодаронның басқа дәрілік препараттарға әсері
Амиодарон және/немесе оның метаболиті дезэтиламиодарон CYP1A1, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6 және P-гликопротеинді тежейді және олардың субстраттарының әсерін күшейтуі мүмкін.
Амиодаронның ұзақ жартылай шығарылу кезеңін ескере отырып, өзара әрекеттесу амиодаронмен емдеуді тоқтатқаннан кейін бірнеше ай ішінде байқалуы мүмкін.
Басқа дәрілік препараттардың амиодаронға әсері
CYP3A4 тежегіштері мен CYP2C8 тежегіштері амиодарон метаболизмін тежеуі мүмкін және осылайша оның әсерін арттырады.
Амиодаронмен емдеу кезінде CYP3A4 тежегіштерін болдырмау ұсынылады (мысалы, грейпфрут шырыны және белгілі бір дәрілік препараттар) .
Біріктірілімдерді келесілермен қолдануға болмайды («Қолдануға болмайтын жағдайлар» бөлімін қараңыз)
- пируэтті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін дәрілік препараттармен (паразиттерге қарсы препараттардан, нейролептиктерден және метадоннан басқа, «Ұсынылмайтын біріктірілімдер» бөлімін қараңыз);
- Ia класты аритмияғы қарсы дәрілермен (хинидин, гидрохинидин, дизопирамид);
- III класты аритмияғы қарсы дәрілерм (дофетилид, ибутилид, соталол);
- басқа дәрілік препараттармен: мышьяк қосылысы, бепридил, цизаприд, циталопрам, эсциталопрам, дифеманил, в/і долазетрон, домперидон, дронедарон, в/і эритромицин, левофлоксацин, меквитазин, мизоластин, моксифлоксацин, прукалоприд, в/і спирамицин, торемифен, в/і винкамин.
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэтті қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы.
Телапревир
Айқын брадикардия қаупі бар жүректің өткізгіштігі мен автоматизмінің бұзылуы.
Кобицистат
Метаболизмнің төмендеуіне байланысты амиодароннан туындаған жағымсыз реакциялар қаупінің жоғарылауы.
Ұсынылмайтын біріктірілімдер
Софосбувир
Тек даклатазвир/софосбувир немесе ледипазвир/софосбувир қосарлы ем алатын пациенттерде брадикардия, симптоматикалық немесе тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Егер осы үйлесімдерді пайдаланудан аулақ болу мүмкін болмаса, клиникалық бақылау және ЭКГ қажет, әсіресе қосарлы емнің алғашқы бірнеше аптасында.
СУР3А4 субстраттар
Амиодаронды CYP3A4 тежегіштерінің субстраттарымен бірге қабылдаған кезде олардың уыттылығының жоғарылауымен соңғысының плазмалық концентрациясы артуы мүмкін.
Циклоспорин
Бауырдағы метаболизмнің төмендеуіне байланысты қандағы циклоспорин концентрациясының жоғарылауы, нефроуытты әсерлердің пайда болу қаупі бар.
Қандағы циклоспорин концентрациясын талдау, бүйрек функциясын бақылау және амиодаронмен емдеу кезінде циклоспорин дозасын түзету қажет.
Инъекциялық дилтиазем
Брадикардия және жүректің жүрекше-қарыншалық блокадасының пайда болу қаупі.
Егер бұл біріктірлімді болдырмау мүмкін болмаса, мұқият клиникалық бақылау және тұрақты ЭКГ мониторингі жүргізілуі керек.
Финголимод
Өлімге әкелуі мүмкін брадикардияны тудыратын әсерлердің жоғарылауы. Бұл әсіресе адренергиялық компенсаторлық механизмдерді тежейтін бета-блокаторларға қатысты.
Бірінші дозаны қабылдағаннан кейін 24 сағат ішінде клиникалық бақылау және ЭКГ-ны үздіксіз бақылау қажет.
Инъекциялық верапамил
Брадикардия және жүректің жүрекше-қарыншалық блокадасының пайда болу қаупі.
Егер бұл біріктірлімді болдырмау мүмкін болмаса, мұқият клиникалық бақылау және тұрақты ЭКГ мониторингі жүргізілуі керек.
Пируэтті қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін паразиттерге қарсы дәрілер (галофантрин, люмефантрин, пентамидин)
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэттік қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы.
Мүмкін болса, екі емнің бірін тоқтату керек. Егер бұл біріктірілімді болдырмау мүмкін болмаса, QT интервалын алдын-ала бақылау және ЭКГ мониторингі қажет.
Пируэттік қарыншалық тахикардияны тудыруы мүмкін нейролептиктер (амисульприд, хлорпромазин, циамемазин, дроперидол, флупентиксол, флуфеназин, галоперидол, левомепромазин, пимозид, пипамперон, пипотиазин, сертиндол, сульпирид, сультоприд, тиаприд, зуклопентиксол)
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэттік қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы.
Метадон
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэттік қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы.
Левофлоксацин мен моксифлоксациннен басқа фторхинолондар (қолдануға болмайтын біріктірілімдер)
Қарыншалық аритмия қаупінің жоғарылауы, әсіресе «пируэт» түрінің.
Стимуляциялайтын іш жүргізетін дәрілер
Қарыншалық аритмияның даму қаупінің жоғарылауы, әсіресе «пируэт» түрінің (гипокалиемия бейімділік факторы болып табылады).
Дәрілік препаратты қабылдағанға дейін кез келген гипокалиемияны түзету, клиникалық және электролиттік мониторинг және ЭКГ жүргізу қажет.
Фидаксомицин
Қан плазмасындағы фидаксомицин концентрациясының ұлғаюы.
Қолдануда сақтықты қажет ететін біріктірілімдер
P-гликопротеин субстраттары
Амиодарон P-гликопротеин тежегіші (P-гп) болып табылады. P-гп субстраттарымен бірге тағайындау олардың әсерінің жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Оймақгүлге арналған дәрілік препараттар
Автоматизмнің бұзылуы (айқын брадикардия) және жүрекше-қарыншалық өткізгіштік. Дигоксинді қолданған кезде клиренсінің төмендеуіне байланысты оның қандағы деңгейінің жоғарылауы мүмкін.
ЭКГ және қандағы дигоксин деңгейін бақылау, сондай-ақ пациенттерді сандық уыттанудың клиникалық белгілеріне бақылау. Дигоксин дозасын түзету қажет болуы мүмкін.
Дабигатран
Қан кету қаупі жоғары қан сарысуындағы дабигатран концентрациясының жоғарылауы. Егер дабигатран операциядан кейінгі кезеңде қолданылса, клиникалық мониторинг және қажет болған жағдайда тәулігіне 150 мг-ден аспайтын дабигатран дозасын түзету жүргізілуі тиіс.
CYP2C9 субстраттары
Амиодарон қан плазмасындағы К дәруменінің антагонистері мен фенитоин сияқты CYP2C9 субстраттарының концентрациясын арттырады.
К дәрумені антагонистері
К дәрумені антагонистерінің әсерін арттыру және қан кету қаупін арттыру.
Халықаралық қалыптастырылған қатынасты (INR) жиі тексеру керек. К дәрумені антагонистінің дозасын амиодаронмен емдеу кезеңінде және емдеуді тоқтатқаннан кейін 8 күн ішінде түзету керек.
Фенитоин (және фосфенитоинге экстраполяциямен)
Фенитоиннің амиодаронмен біріктірілімі, неврологиялық симптомдар пайда болуымен, фенитоиннің артық дозалануына әкелуі мүмкін (бауыр фенитоин метаболизмінің төмендеуі). Артық дозалану симптомдары пайда болған жағдайда клиникалық бақылау және фенитоин дозасын төмендету қажет; қан плазмасындағы фенитоин деңгейін анықтау керек.
CYP2D6 субстраттары
Флекаинид
Амиодарон CYP2D6 цитохромын тежеу арқылы плазмадағы флекаинид концентрациясын арттырады. Флекаинидтің дозасын түзету керек.
CYP3A4 субстраттары
Амиодарон CYP3A4 тежегіші болып табылады және осы субстраттармен бірге қабылдағанда олардың плазмадағы концентрациясы жоғарылауы мүмкін, бұл осы субстраттардың уыттылығын арттырады.
Статиндер (симвастатин, аторвастатин, ловастатин)
Бұлшықет уыттылығының қаупі (мысалы, рабдомиолиз) амиодаронды CYP3A4 цитохромымен метаболизденетін статиндермен бірге тағайындау арқылы жоғарылайды. Амиодарон қабылдаған кезде CYP3A4 әсеріне ұшырамайтын басқа статинді қолдану ұсынылады.
CYP3A4 әсерінен метаболизденетін басқа препараттар (лидокаин, такролимус, силденафил, мидазолам, дигидроерготамин, эрготамин, колхицин, триазолам)
Амиодарон CYP3A4 тежегіші болып табылады және осы препараттармен бірге қолданғанда олардың плазмадағы концентрациясының жоғарылауы мүмкін, бұл олардың уыттылық қаупін арттырады.
Лидокаин
Амиодарон тудыратын бауыр метаболизмінің төмендеуіне байланысты неврологиялық және кардиологиялық жағымсыз реакциялардың пайда болу мүмкіндігімен плазмадағы лидокаин концентрациясының жоғарылау қаупі.
Клиникалық және ЭКГ мониторингін жүргізу керек, қажет болған жағдайда плазмадағы лидокаин концентрациясын бақылау керек. Қажет болса, амиодаронмен емдеу кезінде және оны тоқтатқаннан кейін лидокаин дозасын түзету.
Такролимус
Амиодарон метаболизмінің тежелуіне байланысты қандағы такролимус деңгейінің жоғарылауы. Қандағы такролимус деңгейін өлшеу, бүйрек функциясын бақылау және амиодаронмен біріктірілген тағайындау кезінде және амиодаронды тоқтатқаннан кейін такролимус дозасын түзету қажет.
Соталолдан (қолдануға болмайтын біріктірілім) және эсмололдан (пайдалану кезінде сақтық шараларын қажет ететін біріктірілім) басқа бета-блокаторлар
Өткізгіштік пен автоматизмнің бұзылулары болуы мүмкін (компенсаторлық симпатикалық механизмдердің тежелуі). ЭКГ және клиникалық мониторинг қажет.
Жүрек жеткіліксіздігіндегі бета-блокаторлар (бисопролол, карведилол, метопролол, небиволол)
Айқын брадикардия қаупі бар автоматизм мен жүрек өткізгіштігінің бұзылуы.
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэттік қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы. Тұрақты клиникалық және ЭКГ мониторингі қажет.
Эсмолол
Жүректің жиырылу функциясының, автоматизмінің және өткізгіштігінің бұзылуы (компенсаторлық симпатикалық механизмдерді басу). ЭКГ және клиникалық мониторинг қажет.
Пероральді дилтиазем
Брадикардия немесе жүректің жүрекше-қарыншалық блокадасының пайда болу қаупі, әсіресе егде жастағы пациенттерде. ЭКГ және клиникалық мониторинг қажет.
Пероральді верапамил
Брадикардия немесе жүректің жүрекше-қарыншалық блокадасының пайда болу қаупі, әсіресе егде жастағы пациенттерде. ЭКГ және клиникалық мониторинг қажет.
Кейбір макролидтер (азитромицин, кларитромицин, рокситромицин)
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэтті қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы. Амиодаронмен бірге қолдану кезінде ЭКГ және клиникалық бақылау.
Гипокалиемияны тудыруы мүмкін дәрілер: гипокалиемияны тудыратын диуретиктер (монотерапияда немесе біріктірілімде), амфотерицин В (в/і енгізу әдісі), глюкокортикоидтар (жүйелік), тетракозактид
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэтті қарыншалық тахикардия (гипокалиемия бейімділік факторы болып табылады) қаупінің жоғарылауы.
Препаратты тағайындамас бұрын кез-келген гипокалиемияны түзету керек, сонымен қатар ЭКГ, қан электролиттерінің мониторингі және клиникалық мониторинг жүргізу қажет.
Брадикардияны тудыратын дәрілер
Қарыншалық аритмия, әсіресе пируэтті қарыншалық тахикардия қаупінің жоғарылауы. Клиникалық және ЭКГ мониторингі қажет.
Орлистат
Плазмадағы амиодарон мен оның белсенді метаболитінің концентрациясының төмендеу қаупі.
Клиникалық және қажет болған жағдайда ЭКГ мониторингі қажет.
Тамсулозин
Бауыр метаболизмінің тежелуіне байланысты тамсулозин тудыратын жағымсыз әсерлердің қаупі артады.
Емдеу кезеңінде фермент тежегішін қолдана отырып және қажет болған жағдайда қолдану аяқталғаннан кейін тамсулозин дозасын клиникалық бақылау және түзету жүргізілуі керек.
Вориконазол
Қарыншалық аритмия қаупінің жоғарылауы, әсіресе "пируэт" типті тахикардия, өйткені амиодарон метаболизмі төмендеуі мүмкін.
Клиникалық бақылау және ЭКГ жүргізіліп, қажет болған жағдайда амиодаронның дозасын түзету керек.
Ескерілуі керек біріктірілімдер
Пилокарпин
Айқын брадикардияның пайда болу қаупі (брадикардияны тудыратын дәрілердің жиынтық әсері).