Әсер ету механизмі
Амлодипин – «баяу» кальций өзекшелерінің блокаторы немесе кальций иондарының антагонисі, кальций иондарының жарғақша арқылы миокардтың және қантамырлардың тегіс бұлшықет жасушаларына түсуін бөгеттейді. Амлодипиннің гипотензиялық әсер ету механизмі қантамырлардың тегіс бұлшықетінің жасушаларына тікелей босаңсытатын әсер беруімен жүзеге асады. Стенокардияда амлодипиннің әсер етуінің дәл механизмі ақырына дейін анықталмаған, бірақ амлодипин ишемияны келесі екі жолмен азайтады:
1. Амлодипин шеткері артериолдарды кеңейтеді және, осылайша, осыны еңсеру үшін жүрек қызметі жұмсалатын жалпы шеткері кедергіні (жүктемеден кейінгі) төмендетеді. Жүректің жиырылу жиілігі өзгермейтін болғандықтан, жүрекке жүктеменің азаюы энергия жұмсаудың және оттегіге қажеттіліктің төмендеуіне әкеледі.
2. Амлодипиннің әсер ету механизмі өзіне негізгі коронарлық артериялардың және коронарлық артериоланың миокардтың өзгермеген, сонымен қатар ишемияланған аймақтарында кеңеюін қамтуы мүмкін. Бұл дилатация вазоспазмдық стенокардиясы (Принцметал стенокардиясы немесе нұсқалық стенокардия) бар пациенттерде миокардқа оттегінің түсуін арттырады және темекі шегуден туындаған коронарлық вазоконстрикцияның дамуын жол бермейді.
Артериялық гипертензиясы бар пациенттерде амлодипиннің бір реттік тәуліктік дозасы жатқан күйде де, сонымен қатар түрегеліп тұрған қалпында да 24 сағат бойы артериялық қысымның клиникалық тұрғыдан маңызды төмендеуін қамтамасыз етеді. Әсер етуінің баяу басталуының арқасында, амлодипин жедел артериялық гипотензияны туындатпайды.
Стенокардиясы бар пациенттерде амлодипиннің бір реттік тәуліктік дозасы дене жүктемесінің орындалу уақытын арттырады, оны орындау кезінде стенокардия ұстамаларының дамуын және ST сегментінің депрессиясын (1 мм-ге) кідіртеді, стенокардия ұстамаларының жиілігін және нитроглицерин таблеткаларын пайдалануды азайтады.
Жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) бар пациенттерде қолдану
Жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) бар пациенттерде клиникалық құбылыстарды алдын алу үшін амлодипиннің тиімділігі 1997 пациентте тәуелсіз көп орталықты рандомизацияланған салыстырмалы жасырын плацебо-бақыланатын зерттеуде бағаланды: «Тромбоздың пайда болу жиілігін төмендетуде амлодипинді эналаприлмен салыстыру» (amlodipine vs Comparison of. Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis — CAMELOT). 2 жыл ішінде осы пациенттердің 663-і амлодипинді 5-10 мг дозада, 673 пациент эналаприлді 10-20 мг дозада қабылдады және 655 пациент статиндер, бета-блокаторлар, диуретиктер және аспиринді қамтитын стандартты емдеуден басқа плацебо қабылдады. Тиімділіктің негізгі көрсеткіштері 1 кестеде келтірілген. Нәтижелер амло- дипинмен емдеу стенокардияға және ЖИА бар пациенттерде реваскуляризация емшараларына байланысты ауруханаға жатқызу жағдайларының аз болуымен астасатынын көрсетеді.
1 кесте. CAMELOT зерттеуінде маңызды клиникалық нәтижелердің пайда болу жиілігі
Жүрек-қантамырлары құбылыстарының жиілігі, саны (%) — Плацебомен салыстырғанда Амлодипин
Нәтижелер — Амлодипин — Плацебо — Эналаприл — Қауіптер қатынасы (95 % СА) — p-мәні
Бастапқы соңғы нүкте
Жүрек-қантамыр жүйесі тарапынан жағымсыз құбылыстар — 110 (16,6) — 151 (23,1) — 136 (20,2) — 0,69 (0,54–0,88) — 0,003
Жеке компоненттер
Коронарлық реваскуляризация — 78 (11,8) — 103 (15,7) — 95 (14,1) — 0,73 (0,54–0,98) — 0,03
Стенокардияға байланысты ауруханаға жатқызу — 51 (7,7) — 84 (12,8) — 86 (12,8) — 0,58 (0,41–0,82) — 0,002
Өлімге әкелмейтін МИ — 14 (2,1) — 19 (2,9) — 11 (1,6) — 0,73 (0,37–1,46) — 0,37
Инсульт немесе ӨИШ — 6 (0,9) — 12 (1,8) — 8 (1,2) — 0,50 (0,19–1,32) — 0,15
Жүрек-қантамырлары ауруларына байланысты өлім — 5 (0,8) — 2 (0,3) — 5 (0,7) — 2,46 (0,48–12,7) — 0,27
ІЖЖ байланысты ауруханаға жатқызу — 3 (0,5) — 5 (0,8) — 4 (0,6) — 0,59 (0,14–2,47) — 0,46
Жүрек тоқтауынан кейін реанимациялануы — 0 — 4 (0,6) — 1 (0,1) — ДЖ — 0,04
Алғаш рет анықталған шеткері қантамыр ауруы — 5 (0,8) — 2 (0,3) — 8 (1,2) — 2,6 (0,50–13,4) — 0,24
Қысқартулар: ІЖЖ-іркілісті жүрек жеткіліксіздігі; СА-сенімді аралық; ИМ-миокард инфарктісі; ӨИШ- өтпелі ишемиялық шабуыл.
