Әсер ету механизмі
Апиксабан Xa (FXa) факторының белсенді орталығын қайтымды және жоғары селективті блоктайтын күшті пероральді тікелей тежегіш болып табылады. Препараттың тромбозға қарсы белсенділігі үшін антитромбин III болуы талап етілмейді. Апиксабан бос және ұйындымен байланысты Xa факторын, сондай-ақ протромбиназа белсенділігін тежейді. Апиксабан тромбоциттердің агрегациясына тікелей әсер етпейді, бірақ тромбин тудырған агрегацияны жанама түрде тежейді. Ха факторын тежеу арқылы апиксабан тромбиннің түзілуіне және тромбтың қалыптасуына жол бермейді. Жануарлар модельдерінде апиксабанның клиникаға дейінгі зерттеулері гемостаз сақталатын дозаларда артериялық және веналық тромбоздың профилактикасында оның тромбозға қарсы тиімділігін көрсетті.
Фармакодинамикалық әсерлер
Апиксабанның әсер ету механизмі (Xa факторының тежелуі) оның фармакодинамикалық әсерінен көрінеді. Апиксабанның Хa факторын тежеуі нәтижесінде протромбин уақыты (ПУ), ХҚҚ және ішінара белсендірілген тромбопластин уақыты (ІБТУ) сияқты қанның ұю көрсеткіштерінің мәндері артады. Апиксабанның күтілетін емдік дозалары кезінде осы қан ұю талдауларының нәтижелерінде байқалатын өзгерістер аз және құбылмалылықтың жоғары дәрежесімен сипатталады. Апиксабанның фармакодинамикалық әсерін осы көрсеткіштер бойынша бағалау ұсынылмайды. Тромбин генерациясы тестінде апиксабан эндогенді тромбин әлеуетін - адам қанының плазмасында тромбин түзілуінің көрсеткішін төмендетті.
Апиксабанның Ха факторының белсенділігінің тежелуі сонымен қатар Хa факторының белсенділігінің тежелуін анықтау үшін бірқатар коммерциялық жиынтықтармен анықталған Хa факторының ферментативті белсенділігінің төмендеуімен расталады, дегенмен әртүрлі жиынтықтарды қолданған кезде алынған нәтижелер әртүрлі. Бүгінгі күні клиникалық зерттеулер барысында алынған Rotachrom® гепаринін пайдалана отырып, тек хромогендік талдау деректері қолжетімді. Ха факторының белсенділігінің тежелуі апиксабанның плазмадағы концентрациясына тікелей сызықтық тәуелділікті көрсетеді, ең жоғары концентрациялар кезінде ең жоғары мәндерге жетеді. Қан плазмасындағы апиксабан концентрациясы мен Ха факторының белсенділігін тежеу арасындағы байланыс дозалардың кең диапазонында дозаға тәуелділікті сақтайды.
Төмендегі кестеде әрбір көрсеткіш үшін жүйелі әсердің күтілетін көрсеткіштері және тепе-теңдік күйдегі анти-Xa-факторлық белсенділігі көрсетілген. Ұршықбуынын немесе тізе буынын эндопротездеуден кейін ВТА профилактикасы үшін апиксабан қабылдаған пациенттерде нәтижелер шыңнан өте азға дейінгі деңгейлердің 1,6 еседен аз ауытқуын көрсетеді. Инсульт пен жүйелі эмболияның профилактикасы үшін апиксабанды қабылдаған, жүрекшелердің қақпақшалық емес фибрилляциясы бар пациенттерде нәтижелер шыңнан өте азға дейінгі деңгейлердің 1,7 еседен аз ауытқуын көрсетеді. Апиксабанды ВТА және ӨАТЭ терапиясы немесе қайталанатын ТГТВ және ӨАТЭ профилактикасы үшін қабылдаған пациенттерде нәтижелер ең жоғары және ең төмен мәндер арасындағы 2,2 еседен аз ауытқуларды көрсетеді.
3-кесте. Апиксабанның жүйелі әсерінің күтілетін деңгейі және оның тепе-теңдік күйдегі күтілетін анти-Xa-факторлық белсенділігі
Апиксабан C max, нг / мл — Апиксабан C min (нг / мл) — Апиксабан Ең жоғары анти-Xa-факторлық белсенділік (ХБ/мл) — Апиксабан Ең аз анти-Xa-факторлық белсенділік (ХБ/мл)
Медиана (5-ші процентиль, 95-ші процентиль)
ВТА профилактикасы: ұршықбуынын немесе тізе буынын жоспарлы эндопротездеу
2,5 мг 2 р./тәул. — 77 (41, 146) — 51 (23, 109) — 1,3 (0,67, 2,4) — 0,84 (0,37, 1,8)
Инсульт пен жүйелі эмболияның профилактикасы: ЖҚЕФ
2,5 мг 2 р./тәул.* — 123 (69, 221) — 79 (34, 162) — 1,8 (1,0, 3,3) — 1,2 (0,51, 2,4)
5 мг 2 р./тәул. — 171 (91, 321) — 103 (41, 230) — 2,6 (1,4, 4,8) — 1,5 (0,61, 3,4)
ТВТ терапиясы, ӨАТЭ терапиясы және қайталанатын ТВТ мен ӨАТЭ (тВТА) профилактикасы
2,5 мг 2 р./тәул. — 67 (30, 153) — 32 (11, 90) — 1,0 (0,46, 2,5) — 0,49 (0,17, 1,4)
5 мг 2 р./тәул. — 132 (59, 302) — 63 (22, 177) — 2,1 (0,91, 5,2) — 1,0 (0,33, 2,9)
10 мг 2 р./тәул. — 251 (111, 572) — 120 (41, 335) — 4,2 (1,8, 10,8) — 1,9 (0,64, 5,8)
* ARISTOTLE зерттеуінде дозаны төмендетудің 3 өлшемінің 2-нің негізінде доза бойынша түзетілген популяция.
Апиксабан терапиясы оның қандағы концентрациясын үнемі бақылауды қажет етпесе де, кейде апиксабанның әсері туралы деректер клиникалық шешімдер қабылдауға ықпал ететін ерекше жағдайларда, мысалы, артық дозаланғанда және жедел операциялық араласу кезінде, калибрлік сандық талдау арқылы анти-Ха-факторлық белсенділікті талдау қажет болуы мүмкін.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
ВТА (пВТА) профилактикасы: ұршықбуынын немесе тізе буынын жоспарлы эндопротездеу
Апиксабанды қолданудың клиникалық бағдарламасы ұршықбуынын немесе тізе буынын жоспарлы эндопротездеуден өткен ересек пациенттердің кең ауқымында ВТА профилактикасы үшін апиксабанның тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсетуге арналған. Жалпы алғанда 8464 пациент тәулігіне екі рет пероральді 2,5 мг дозада апиксабанды (4236 пациент) және тәулігіне бір рет 40 мг дозада эноксапаринді (4228 пациент) салыстырған екі негізгі халықаралық салыстырмалы жасырын зерттеуде рандомизацияланды. Бұл санға 75 жастан асқан 1262 пациент (апиксабан тобында 618), дене салмағы төмен (≤60 кг) 1004 пациент (апиксабан тобында 499), ДСИ ≥ 33 кг/м21495 пациент (апиксабан тобында 743) және бүйрек функциясының орташа бұзылуы бар 415 пациент (апиксабан тобында 203) кірді.
ADVANCE-3 зерттеуіне ұршықбуынына жоспарлы эндопротездеу жасалған 5407 пациент қатысты, ал ADVANCE-2 зерттеуіне тізе буынына жоспарлы эндопротездеу жасалған 3057 пациент қатысты. Пациенттер апиксабанды тәулігіне екі рет 2,5 мг дозада пероральді қабылдады (п/о тәулігіне 2 р) немесе эноксапарин 40 мг дозада тері астына тәулігіне бір рет (т/а 1 р./тәул.) Пациенттер апиксабанның бірінші дозасын операциядан кейін 12-24 сағаттан соң алды, ал эноксапаринді қолдану операциядан 9-15 сағат бұрын басталды. Апиксабан да, эноксапарин де ADVANCE-3 зерттеуінде 32-38 күн бойы және ADVANCE-2 зерттеуінде 10-14 күн бойы қолданылды.
Аурудың тарихына сәйкес ADVANCE-3 және ADVANCE-2 зерттелген популяциясында (8464 пациент) пациенттердің 46%-ында артериялық гипертензия, 10%-ында гиперлипидемия, 9%-ында қант диабеті және 8%-ында жүректің ишемиялық ауруы болды.
Апиксабан ұршықбуынын немесе тізе буынын жоспарлы эндопротездеу жағдайында эноксапаринмен салыстырғанда біріктірілген және кез-келген себеппен ВТА/өлімнің барлық жағдайларын, сондай-ақ проксимальды ТВТ, өлімге әкелмейтін ӨАТЭ және ВТА-мен байланысты өлімнің біріктірілімі болып табылатын жаппай ВТА соңғы нүктесі болып табылатын бастапқы соңғы нүкте көрсеткіштерінің статистикалық тұрғыдан жоғары төмендеуін көрсетті (3-кестені қараңыз).
4-кесте. III фазаның тірек зерттеулеріндегі тиімділікті бағалау нәтижелері
Зерттеу — ADVANCE-3 (ұршықбуыны) — ADVANCE-2 (тізе буыны)
Зерттелетін терапия Доза Терапияның ұзақтығы — Апиксабан Тәулігіне екі рет 2,5 мг п/о 35 күн ± 3 күн — Эноксапарин Тәулігіне бір рет 40 мг т/а 35 күн ± 3 күн — p-мәні — Апиксабан Тәулігіне екі рет 2,5 мг п/о 12 күн±2 күн — Эноксапарин Тәулігіне бір рет 40 мг т/а 12 күн±2 күн — p-мәні
Кез келген себеп бойынша ВТА/өлім жағдайларының барлығы
Оқиғалар/пациенттер саны Құбылыстардың жиілігі — 27/1949 1,39% — 74/1917 3,86% — <0,0001 — 147/976 15,06% — 243/997 24,37% — <0,0001
Салыстырмалы қауіп 95% - дық СА — 0,36 (0,22, 0,54) — 0,62 (0,51, 0,74)
Жаппай ВТА
Оқиғалар/пациенттер саны Құбылыстардың жиілігі — 10/2199 0,45% — 25/2195 1,14% — 0,0107 — 13/1195 1,09% — 26/1199 2,17% — 0,0373
Салыстырмалы қауіп 95% - дық СА — 0,40 (0,15, 0,80) — 0,50 (0,26, 0,97)
Үлкен қан кетуге қатысты қауіпсіздікті бағалаудың соңғы нүктелері, бұл үлкен және клиникалық маңызды шағын қан кету жағдайларының (КМШҚК) біріктірілімі болып табылады, сондай-ақ қан кету жағдайларының жалпы саны 2,5 мг дозада апиксабан және 40 мг дозада эноксапарин қабылдаған пациенттер үшін ұқсас жиіліктерді көрсетті (4-кестені қараңыз). Қан кетудің барлық критерийлері операциялық араласу орнында қан кетуді қамтыды.
5-кесте. III фазаның тірек зерттеулеріндегі қан кету жиілігін бағалау нәтижелері*
ADVANCE-3 — ADVANCE-2
Апиксабан Тәулігіне екі рет 2,5 мг п/о 35 күн ± 3 күн — Эноксапарин Тәулігіне бір рет 40 мг т/а 35 күн ± 3 күн — Апиксабан Тәулігіне екі рет 2,5 мг п/о 12 күн±2 күн — Эноксапарин Тәулігіне бір рет 40 мг т/а 12 күн±2 күн
Барлық ем алғандар — n=2673 — n=2659 — n=1501 — n=1508
Емдеу кезеңі 1
Үлкен — 22 (0,8%) — 18 (0,7%) — 9 (0,6%) — 14 (0,9%)
Өлім нәтижесі — 0 — 0 — 0 — 0
Үлкен + КМШҚК — 129 (4,8%) — 134 (5,0%) — 53 (3,5%) — 72 (4,8%)
Барлығы — 313 (11,7%) — 334 (12,6%) — 104 (6,9%) — 126 (8,4%)
Операциядан кейінгі емдеу кезеңі 2
Үлкен — 9 (0,3%) — 11 (0,4%) — 4 (0,3%) — 9 (0,6%)
Қан кетуден болған өлім — 0 — 0 — 0 — 0
Ауыр + КМШҚК — 96 (3,6%) — 115 (4,3%) — 41 (2,7%) — 56 (3,7%)
Барлығы — 261 (9,8%) — 293 (11,0%) — 89 (5,9%) — 103 (6,8%)
*Қан кетудің барлық критерийлері операциялық араласу орнында қан кетуді қамтыды
1 Эноксапариннің бірінші дозасын алғаннан кейін пайда болған құбылыстарды қамтиды (операция алдында)
2 Апиксабанның бірінші дозасын алғаннан кейін пайда болған құбылыстарды қамтиды (операциядан кейін)
Қан кетудің, анемияның және трансаминазалардың аномальді деңгейлерінің (мысалы, АЛТ деңгейлерінің) жағымсыз реакцияларының пайда болуының жалпы жиілігі ұршықбуынын немесе тізе буынын жоспарлы эндопротездеу жағдайлары қаралған II және III фазалардың зерттеулерінде эноксапарин алғандармен салыстырғанда, апиксабан алған пациенттерде сан жағынан төмен болды.
Жоспарлы емдеу кезеңінде тізе буынын эндопротездеуді зерттеуде апиксабан тобында ӨАТЭ 4 жағдайы тіркелді, ал эноксапарин тобында мұндай жағдайлар болған жоқ. Бұл ӨАТЭ-нің жоғары жиілігін түсіндіру мүмкін емес.
Жүрекшелердің қақпақшалық емес фибрилляциясы (ЖҚЕФ) бар пациенттерде инсульт пен жүйелі эмболияның профилактикасы
Клиникалық бағдарламада (ARISTOTLE: апиксабан мен варфаринді салыстыру, AVERROES: апиксабан мен АСҚ салыстыру) барлығы 23 799 пациент рандомизацияланды, олардың 11 927-і апиксабан алу үшін рандомизацияланды. Бағдарлама жүрекшелердің қақпақшалы емес фибрилляциясы (ЖҚЕФ) және бір немесе бірнеше қосымша қауіп факторлары бар пациенттерде инсультт пен жүйелі эмболияның профилактикасы кезінде апиксабанның тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсету мақсатында әзірленген, оның ішінде:
• анамнездегі инсульт немесе транзиторлы ишемиялық атака (ТИА) ;
• жасы ≥75 жас;
• артериялық гипертензия;
• қантты диабет;
• симптоматикалық жүрек жеткіліксіздігі (Нью-Йорк кардиологиялық қауымдастығының (NYHA) жіктемесі бойынша II немесе одан жоғары функционалды класс).
ARISTOTLE зерттеуі
ARISTOTLE зерттеуінде жалпы алғанда 18 201 пациент тәулігіне екі рет 5 мг дозада апиксабан алу үшін рандомизацияланды (немесе таңдалған пациенттерде тәулігіне екі рет 2,5 мг (4,7%), 4.2 «Дозалау режимі және қолдану тәсілі» бөлімін қараңыз) немесе варфарин (ХҚҚ мақсатты диапазоны: 2,0-3,0), салыстырмалы жасырын сызба бойынша орташа алғанда белсенді затқа экспозиция ұзақтығы 20 ай бойы. Пациенттердің орташа жасы — 69,1 жас, CHADS2 шкаласы бойынша орташа балл - 2,1, анамнезінде инсульт немесе ТИА бар пациенттер - 18,9%.
Зерттеуде апиксабан варфаринмен салыстырғанда инсульттің (геморрагиялық немесе ишемиялық) және жүйелі эмболияның профилактикасыдың бастапқы соңғы нүктесіне қатысты статистикалық маңызды артықшылықты көрсетті (6-кестені қараңыз).
6-кесте. ARISTOTLE зерттеуінде жүрекшелер фибрилляциясы бар пациенттердегі тиімділік көрсеткіштері
Апиксабан N=9120 n (%/жыл) — Варфарин N=9081 n (%/жыл) — Қауіп қатынасы (95% - дық СА) — p-мәні
Инсульт немесе жүйелі эмболия — 212 (1,27) — 265 (1,60) — 0,79(0,66, 0,95) — 0,0114
Инсульт
Ишемиялық немесе анықталмаған типті — 162 (0,97) — 175 (1,05) — 0,92(0,74, 1,13)
Геморрагиялық — 40 (0,24) — 78 (0,47) — 0,51(0,35, 0,75)
Жүйелі эмболия — 15 (0,09) — 17 (0,10) — 0,87(0,44, 1,75)
Варфаринді қабылдау үшін рандомизацияланған пациенттерде терапиялық диапазонда (ТДУ) (ХҚҚ: 2-3) болу уақытының медианасы 66% - ды құрады.
Апиксабан зерттеу орталығының ТДУ әртүрлі деңгейлеріндегі варфаринмен салыстырғанда инсульт пен жүйелі эмболия жиілігінің төмендегенін көрсетті; ТДУ ең жоғары квартилінде зерттеу орталығының деректері бойынша апиксабан мен варфарин үшін қауіп қатынасы 0,73 құрады (95%-дық СА: 0,38–1,40).
Кез келген себеппен үлкен қан кету мен өлімнің негізгі қайталама нүктелері зерттеудегі I типтегі жалпы қателіктің ықтималдығын азайту үшін алдын ала берілген иерархиялық сынақ стратегиясына сәйкес тексерілді. Статистикалық маңызды артықшылыққа кез келген себеппен үлкен қан кетудің де, өлімнің де екінші реттік соңғы нүктелері арқылы қол жеткізілді (6-кестені қараңыз). ХҚҚ мониторингі күшейген сайын апиксабанның варфариннен байқалатын артықшылығы кез келген себеппен болатын өлімге қатысты төмендейді.
7-кесте. ARISTOTLE зерттеуінде жүрекшелер фибрилляциясы бар пациенттердегі қайталама соңғы нүктелер
Апиксабан N=9088 n (%/жыл) — Варфарин N=9052 n (%/жыл) — Қауіп қатынасы (95% - дық СА) — p-мәні
Қан кету нәтижелері
Үлкен* — 327 (2,13) — 462 (3,09) — 0,69 (0,60, 0,80) — <0,0001
Өлім нәтижесі — 10 (0,06) — 37 (0,24)
Бассүйекішілік — 52 (0,33) — 122 (0,80)
Ауыр + КЗНК — 613 (4,07) — 877 (6,01) — 0,68 (0,61, 0,75) — <0,0001
Барлығы — 2356 (18,1) — 3060 (25,8) — 0,71 (0,68, 0,75) — <0,0001
Басқа соңғы нүктелер
Кез келген себеппен болған өлім — 603 (3,52) — 669 (3,94) — 0,89 (0,80, 1,00) — 0,0465
Миокард инфарктісі — 90 (0,53) — 102 (0,61) — 0,88 (0,66, 1,17)
* Үлкен қан кету Тромбоз және гемостаз жөніндегі халықаралық қоғамның (ISTH)өлшемдеріне сәйкес анықталады
ARISTOTLE зерттеуінде жағымсыз реакцияларға байланысты терапияны тоқтатудың жалпы жиілігі апиксабан үшін 1,8%-ды және варфарин үшін 2,6%-ды құрады.
CHADS2 шкаласы, жасы, дене салмағы, жынысы, бүйрек функциясының мәртебесі, инсульт немесе TИA және қант диабеті бойынша баллмен анықталатын қосалқы топтар үшін тиімділікті бағалау нәтижелері зерттеуде зерттелген жалпы популяция үшін тиімділікті бағалаудың алғашқы нәтижелеріне сәйкес келді.
Апиксабанды қолдану кезінде ISTH критерийлері бойынша (АІЖ жоғарғы және төменгі бөліктеріндегі қан кетулерді және тікішектен қан кетулерді қоса) асқазан-ішектен үлкен қан кетулердің туындау жиілігі жылына 0,76%, ал варфаринді қолдану кезінде — жылына 0,86% құрады.
CHADS2 шкаласы, жасы, дене салмағы, жынысы, бүйрек функциясының мәртебесі, инсульт немесе ТИА және қант диабеті бойынша баллмен анықталатын алдын ала құрылған қосалқы топтар үшін үлкен қан кетуді бағалау нәтижелері зерттеуде зерттелген жалпы популяцияға арналған нәтижелерге сәйкес келді.
AVERROES зерттеуі
AVERROES зерттеуінде зерттеушілер АВҚ қолдану мүмкін емес деп таныған 5598 пациентті тәулігіне екі рет 5 мг дозада апиксабан (немесе таңдалған пациенттерде тәулігіне екі рет 2,5 мг (6,4%), 4.2 «Дозалау режимі және қолдану тәсілі» бөлімін қараңыз) немесе АСҚ алу үшін рандомизациялады. АСҚ тәулігіне бір рет зерттеушінің қалауы бойынша 81 мг (64 %), 162 мг (26,9 %), 243 мг (2,1 %) немесе 324 мг (6,6 %) дозада қолданды. Пациенттер зерттелетін белсенді затты орта есеппен 14 ай бойы алды. Пациенттердің орташа жасы — 69,9 жас, CHADS2 шкаласы бойынша орташа балл — 2,0, анамнезінде инсульт немесе ТИА бар пациенттер — 13,6%.
АВҚ емінің мүмкін еместігінің кең таралған себептері AVERROES зерттеуінде талап етілетін аралықтарда ХҚҚ алудың мүмкін еместігі/екіталай болуы (42,6 %), пациенттердің АВҚ көмегімен емделуден бас тартуы (37,4 %), CHADS2 = 1 шкаласы бойынша балл және дәрігер тарапынан АВҚ қолдану жөніндегі ұсынымның болмауы (21,3 %), пациенттің АВҚ дәрілік препаратын қолдану жөніндегі нұсқаулықты сақтайтынына сенімділіктің болмауы (15,0%), сондай-ақ дозаны шұғыл өзгерту қажет болған жағдайда пациентпен байланысқа қатысты қиындықтар/болжалды қиындықтар (11,7 %).
AVERROES зерттеуі қолайлы қауіпсіздік бейіні кезінде инсульт пен жүйелі эмболия санының айқын төмендеуіне байланысты деректерді мониторингтеу жөніндегі тәуелсіз комитеттің ұсынысы бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылды.
AVERROES зерттеуінде жағымсыз реакцияларға байланысты терапияны тоқтатудың жалпы жиілігі апиксабан үшін 1,5% және АСҚ үшін 1,3% құрады.
Зерттеуде апиксабан АСҚ-мен салыстырғанда инсульттің (геморрагиялық, ишемиялық немесе анықталмаған типті) және жүйелі эмболияның профилактикасыдың бастапқы соңғы нүктесіне қатысты статистикалық тұрғыдан айтарлықтай жақсы нәтижелер көрсетті (8-кестені қараңыз).
8-кесте. AVERROES зерттеуінде жүрекшелер фибрилляциясы бар пациенттердегі тиімділіктің негізгі көрсеткіштері
Апиксабан N=2807 n (%/жыл) — АСҚ N=2791 n (%/жыл) — Қауіп қатынасы (95% - дық СА) — p-мәні
Инсульт немесе жүйелі эмболия* — 51 (1,62) — 113 (3,63) — 0,45(0,32, 0,62) — <0,0001
Инсульт
Ишемиялық немесе анықталмаған типті — 43 (1,37) — 97 (3,11) — 0,44(0,31, 0,63)
Геморрагиялық — 6 (0,19) — 9 (0,28) — 0,67(0,24, 1,88)
Жүйелі эмболия — 2 (0,06) — 13 (0,41) — 0,15(0,03, 0,68)
Инсульт, жүйелі эмболия, МИ немесе тамырлы асқыну себебінен болған өлім*† — 132 (4,21) — 197 (6,35) — 0,66(0,53, 0,83) — 0,003
Миокард инфарктісі — 24 (0,76) — 28 (0,89) — 0,86(0,50, 1,48)
Тамырлы асқыну себебінен болған өлім — 84 (2,65) — 96 (3,03) — 0,87(0,65, 1,17)
Кез келген себеппен болған өлім† — 111 (3,51) — 140 (4,42) — 0,79(0,62, 1,02) — 0,068
* Зерттеудегі I типтегі жалпы қателіктің ықтималдығын азайту үшін әзірленген жүйелі сынақтар стратегиясын қолдану арқылы бағаланады
† Екінші соңғы нүкте
Апиксабан мен АСҚ арасында үлкен қан кетудің туындау жиілігінде статистикалық маңызды айырмашылықтар болған жоқ (9-кестені қараңыз).
9-кесте. AVERROES зерттеуінде жүрекшелер фибрилляциясы бар пациенттердегі қан кету эпизодтары
Апиксабан N=2798 n (%/жыл) — АСҚ N=2780 n (%/жыл) — Қауіпдер қатынасы (95%-дық СА) — p-мәні
Үлкен* — 45 (1,41) — 29 (0,92) — 1,54 (0,96, 2,45) — 0,0716
Өліммен аяқталған, n — 5 (0,16) — 5 (0,16)
Бассүйекішілік, n — 11 (0,34) — 11 (0,35)
Үлкен + КМШҚК† — 140 (4,46) — 101 (3,24) — 1,38 (1,07, 1,78) — 0,0144
Барлығы — 325 (10,85) — 250 (8,32) — 1,30 (1,10, 1,53) — 0,0017
* Үлкен қан кету Тромбоз және гемостаз жөніндегі халықаралық қоғамның (ISTH) өлшемдеріне сәйкес анықталады
† Клиникалық маңызды аз қан кету
Жедел коронарлық синдромымен және/немесе ТКА-мен ауырған ЖҚЕФ бар пациенттер
AUGUSTUS, ашық, рандомизацияланған, бақыланатын зерттеу, 2-де 2 екі факториальды дизайнды, жедел коронарлық синдромымен (43%) ЖҚЕФ және/немесе ТАА (56%) бар 4614 пациентті қамтыды. Барлық пациенттер жергілікті емдеу стандарттарына сәйкес тағайындалған P2Y12 (клопидогрел: 90,3%) тежегішімен базалық ем алды.
Пациенттер жедел коронарлық синдромнан және/немесе ТАА-дан кейін күніне екі рет 5 мг дозада апиксабан (егер дозаны төмендетудің екі немесе одан да көп өлшемдері сақталса, күніне екі рет 2,5 мг; пациенттердің 4,2% - ы неғұрлым төмен дозаны алған) немесе К дәрумені антагонистін (КДА) немесе ацетилсалицил қышқылын (АСҚ) (күніне бір рет 81 мг) немесе плацебо алу үшін рандомизацияланды. Пациенттердің орташа жасы 69,9 жасты құрады, рандомизацияланған пациенттердің 94%-ында CHA2DS2-VASc шкаласы бойынша > 2, ал 47% - ында HAS-BLED шкаласы бойынша > 3 балл болды. КДА бойынша рандомизацияланған пациенттер үшін терапевтік диапазонда (ТДУ) (ХҚҚ 2-3) халықаралық қалыптасқан қатынас (ХҚҚ) мәндерінің болу уақытының үлесі 56% - ды құрады, бұл ретте уақыттың 32% - ы ХҚҚ-ның мақсатты мәндері ТДУ-дан төмен және 12% ТДУ-дан жоғары болды.
AUGUSTUS зерттеуінің негізгі мақсаты тромбоз және гемостаз бойынша халықаралық қоғамның (International Society on Thrombosis and Haemostasis — ISTH) критерийлері бойынша үлкен қан кетудің дамуына қатысты бастапқы соңғы нүктемен қауіпсіздікті немесе клиникалық маңызды шағын қан кетуді (КМШҚК) бағалау болды. 6 айдан кейін ISTH немесе КМШҚК критерийлері бойынша үлкен қан кетулер апиксабан тобындағы 241 (10,5%) пациентте және КДА тобындағы 332 (14,7%) пациентте пайда болды (салыстырмалы қауіп = 0,69, 95% СА: 0,58, 0,82; екі жақты төмен емес тиімділік үшін р-мәні <0,0001 және артықшылығын көрсету үшін Р-мәні <0,0001). КДА алған топта ТДУ бойынша қосалқы топтарды пайдалана отырып, қосымша талдаулар қан кетудің ең жоғары жиілігі ТДУ-ның ең төменгі квартильімен байланысты екенін көрсетті. Қан кету жиілігі апиксабан мен ТДУ жоғарғы квартилінің арасында бірдей болды.
ISTH критерийлері бойынша 6 айдан кейін үлкен қан кетулер немесе КМШҚК АСҚ 367 (16,1%) пациентте және плацебо тобындағы 204 (9,0%) пациентте (салыстырмалы қауіп = 1,88, 95% СА: 1,58, 2,23; екіжақты р-мәні <0,0001) пайда болды.
Атап айтқанда, апиксабан алған пациенттерде үлкен қан кетулер немесе КМШҚК АСК тобында және плацебо тобында, тиісінше 157 (13,7%) және 84 (7,4%) пациентте пайда болды. КДА ем қабылдаған пациенттерде ауыр қан кетулер немесе КМШҚК тиісінше АСҚ тобында және плацебо тобында 208 (18,5%) және 122 (10,8%) пациентте пайда болды.
Емдеудің басқа әсерлері біріктірілген соңғы нүктелермен зерттеудің екінші мақсаты ретінде бағаланды.
Біріктірілген және өлім немесе қайта ауруханаға жатқызуды қамтитын екінші реттік нүкте апиксабан тобындағы және КДА тобындағы 541 (23,5%) және 632 (27,4%) пациентте болды. Апиксабан тобындағы және КДА тобындағы тиісінше 170 (7,4%) және 182 (7,9%) пациентте біріктірілген соңғы нүкте ретінде өлім немесе ишемиялық оқиға (инсульт, миокард инфарктісі, стент тромбозы немесе жедел реваскуляризация) байқалды.
АСҚ және плацебоны салыстыру кезінде өлімді немесе қайта ауруханаға жатқызуды қамтитын біріктірілген соңғы нүкте АСҚ-да және плацебо тобында тиісінше 604 (26,2%) және 569 (24,7%) пациентте орын алды. Өлім немесе ишемиялық оқиға (инсульт, миокард инфарктісі, стент тромбозы немесе жедел реваскуляризация) біріктірілген соңғы нүкте ретінде тиісінше АСҚ және плацебо тобындағы 163 (7,1%) және 189 (8,2%) пациентте байқалды.
Кардиоверсия жүргізілетін пациенттер
EMANATE — бұрын пероральді антикоагулянттық ем алмаған немесе оны 48 сағаттан аз қабылдаған және ЖҚЕФ бойынша кардиоверсия жоспарланған 1500 пациенттің қатысуымен жүргізілетін ашық көп орталықты зерттеу. Пациенттер жүрек-қантамыр оқиғаларының профилактикасыүшін апиксабан немесе гепарин және (немесе) КДА алу үшін 1 : 1 қатынасында рандомизацияланған. Электрлік және (немесе) фармакологиялық кардиоверсияны пациенттерге тәулігіне екі рет қабылдау режимінде 5 мг-ден апиксабанның кемінде 5 дозасын алғаннан кейін (немесе жекелеген пациенттер үшін тәулігіне екі рет 2,5 мг (4.2 «Дозалау режимі және қолдану тәсілі» бөлімін қараңыз)) немесе егер кардиоверсияны бұрын жүргізу талап етілсе, 10 мг жүктеме дозасын [немесе жекелеген пациенттер үшін 5 мг жүктеме дозасын (4.2 «Дозалау режимі және қолдану тәсілі» бөлімін қараңыз) алғаннан соң кемінде 2 сағаттан кейін жүргізді. Апиксабан тобында 342 пациент препараттың жүктемелік дозасын алды (331 пациент 10 мг доза алды және 11 пациент 5 мг доза алды).
Апиксабан тобында инсульт тіркелген жоқ (0%) (n = 753), ал гепарин және (немесе) КДА тобында инсульттің 6 (0,80%) жағдайы тіркелді (n = 747; ҚҚ 0,00, 95% СА 0,00, 0,64). Барлық себептерден болған өлім апиксабан тобындағы 2 пациентте (0,27 %) және гепарин және (немесе) КДА тобындағы 1 пациентте (0,13%) орын алды. Жүйелі эмболия жағдайлары тіркелген жоқ.
Үлкен қан кету және КМШҚК тиісінше апиксабан тобындағы 3 (0,41 %) және 11 (1,50%) пациентте және гепарин және (немесе) КДА тобындағы 6 (0,83%) және 13 (1,80%) пациентте пайда болды.
Осы интервенциялық зерттеу кардиоверсияға ұшыраған пациенттерде апиксабан мен гепарин және (немесе) КДА салыстырмалы тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсетті.
ТВТ емдеу, ӨАТЭ емдеу және қайталанатын ТВТ мен ӨАТЭ профилактикасы(веналық тромбоэмболияны емдеу - ВТАе)
Клиникалық зерттеулер бағдарламасы (AMPLIFY: апиксабан мен эноксапаринді/варфаринді салыстыру, AMPLIFY-EXT: апиксабан мен плацебоны салыстыру) ТВТ және/немесе ӨАТЭ (AMPLIFY) емдеу кезінде және ТВТ және/немесе ӨАТЭ антикоагулянттармен (AMPLIFY-EXT) 6-12 айлық емдеу курсынан кейін қайталанатын ТВТ және/немесе ӨАТЭ профилактикасы үшін ұзақ қабылдау кезінде апиксабанның тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсету мақсатында әзірленген. Екі зерттеу де клиникалық айқын проксимальді ТВТ немесе клиникалық айқын ӨАТЭ бар пациенттерде параллель топтарда рандомизацияланған салыстырмалы жасырын халықаралық зерттеулер болды. Қауіпсіздік пен тиімділікті бағалаудың барлық негізгі соңғы нүктелерін тәуелсіз комитет жасырын әдіспен бағалады.
AMPLIFY зерттеуі
AMPLIFY зерттеуінде жалпы алғанда 5395 пациент 7 күн ішінде тәулігіне екі рет пероральді 10 мг дозада апиксабанмен, содан кейін 6 ай ішінде тәулігіне екі рет пероральді 5 мг дозада апиксабанмен, не кемінде 5 күн бойы (ХҚҚ ≥ 2 жеткенге дейін) тәулігіне екі рет тері астына 1 мг/кг эноксапаринмен және варфаринмен (ХҚҚ нысаналы диапазоны: 2,0–3,0) пероральді түрде 6 ай бойы емдеу үшін рандомизацияланды.
Пациенттердің орташа жасы 56,9 жасты құрады, ал рандомизацияланған пациенттердің 89,8% - ында анықталмаған ВТА оқиғалары болды.
Варфаринді қабылдау үшін рандомизацияланған пациенттерде терапиялық диапазонда болудың орташа уақыты (ХҚҚ: 2,0–3,0) 60,9% - ды құрады. Апиксабан зерттеу орталығының ТДУ әртүрлі деңгейлерінде ВТА себебінен клиникалық айқын ВТА және өлім нәтижесінің қайталану жиілігінің төмендеуін көрсетті; зерттеу орталығының деректері бойынша ТДУ ең жоғары квартилінде апиксабан және эноксапарин/варфарин үшін салыстырмалы қауіп 0,79 құрады (95%-дық СА: 0,39–1,61).
Осы зерттеуде эноксапаринмен / варфаринмен салыстырғанда апиксабанның рецидивті симптоматикалық ВТА (өлімге әкелмейтін ТВТ немесе өлімге әкелмейтін ӨАТЭ) сараптамалық бағалаумен расталған немесе ВТА байланысты өлімнің сараптамалық бағалауымен расталған түрдегі біріктірілген бастапқы соңғы нүктеге қатысты тиімділігі кем емес көрсетілген (9-кестені қараңыз).
9-кесте. AMPLIFY зерттеуіндегі тиімділікті бағалау нәтижелері
Апиксабан N=2609 n (%) — Эноксапарин/варфарин N=2635 n (%) — Салыстырмалы қауіп (95% - дық СА)
ВТА немесе ВТА-ға байланысты өлім — 59 (2,3) — 71 (2,7) — 0,84 (0,60, 1,18)*
ТВТ — 20 (0,7) — 33 (1,2)
ӨАТЭ — 27 (1,0) — 23 (0,9)
Өлім, ВТА байланысты — 12 (0,4) — 15 (0,6)
ВТА немесе кез келген себептен болатын өлім — 84 (3,2) — 104 (4,0) — 0,82 (0,61, 1,08)
ВТА немесе ЖҚА байланысты өлім — 61 (2,3) — 77 (2,9) — 0,80 (0,57, 1,11)
ВТА, ВТА салдарынан болатын өлім немесе үлкен қан кету — 73 (2,8) — 118 (4,5) — 0,62 (0,47, 0,83)
* Эноксапаринмен/варфаринмен салыстырғанда нашар емес (p-мәні < 0,0001)
Апиксабанның ВТА бастапқы емдеудегі тиімділігі ӨАТЭ (салыстырмалы қауіп: 0,9, 95% СА 0,5–1,6) немесе ТВТ (салыстырмалы қауіп: 0,8, 95% СА 0,5–1,3) бойынша ем қабылдаған пациенттер үшін ұқсас болды. Жасы, жынысы, дене салмағының индексі (ДСИ), бүйрек функциясы, индекстік ӨАТЭ таралуы, ТВТ кезінде және гепаринді парентеральды енгізу алдында тромбтың орналасуы бойынша ерекшеленетін әртүрлі қосалқы топтағы пациенттер арасындағы тиімділік жалпы сәйкес келді.
Қауіпсіздікті бағалаудың бастапқы нүктесі үлкен қан кету болды. Зерттеуде апиксабан эноксапарин/варфариннен қауіпсіздікті бағалаудың бастапқы соңғы нүктесіне қатысты статистикалық тұрғыдан жоғары болды (салыстырмалы қауіп: 0,31, 95% сенімді аралық 0,17–0,55, p-мәні < 0,0001) (10-кестені қараңыз).
11-кесте. AMPLIFY зерттеуіндегі қан кетуді бағалау нәтижелері
Апиксабан N=2676 n (%) — Эноксапарин/варфарин N=2689 n (%) — Салыстырмалы қауіп (95% - дық СА)
Үлкен — 15 (0,6) — 49 (1,8) — 0,31 (0,17, 0,55)
Үлкен + КМШҚК — 115 (4,3) — 261 (9,7) — 0,44 (0,36, 0,55)
Елеусіз — 313 (11,7) — 505 (18,8) — 0,62 (0,54, 0,70)
Барлығы — 402 (15,0) — 676 (25,1) — 0,59 (0,53, 0,66)
Аноксапарин/Варфарин тобымен салыстырғанда апиксабан тобында үлкен қан кетулердің және КМАҚК жалпы барлық орналасу орындарының сараптамалық бағалауымен расталған жиілігі төмен болды. Сараптамалық бағалаумен расталған, ISTH критерийлері бойынша үлкен ретінде жіктелген асқазан-ішектен қан кету апиксабан алған 6 (0,2 %) және эноксапарин/варфарин алған 17 (0,6%) пациентте тіркелген.
AMPLIFY-EXT зерттеуі
AMPLIFY-EXT зерттеуінде жалпы алғанда 2482 пациент тәулігіне екі рет пероральді 2,5 мг дозада апиксабанды, тәулігіне екі рет пероральді 5 мг дозада апиксабанды немесе ұзақтығы 6 айдан 12 айға дейінгі антикоагулянттармен емдеудің бастапқы курсын аяқтағаннан кейін 12 ай ішінде плацебо алу үшін рандомизацияланды. Оның ішінде 836 пациент (33,7 %) AMPLIFY-EXT зерттеуіне енгізілгенге дейін AMPLIFY зерттеуіне қатысты.
Пациенттердің орташа жасы 56,7 жасты құрады, ал рандомизацияланған пациенттердің 91,7% - ында анықталмаған ВТА оқиғалары болды.
Бұл зерттеуде апиксабанды дозалаудың екі режимі клиникалық айқын ВТА (өлімге әкелмейтін ТВТ немесе өлімге әкелмейтін ӨАТЭ) қайталануы немесе кез келген себеп бойынша өлім түріндегі бастапқы соңғы нүктеге қатысты плацебодан статистикалық маңызды асып түсті (11-кестені қараңыз).
11-кесте. AMPLIFY-EXT зерттеуіндегі тиімділікті бағалау нәтижелері
Апиксабан — Апиксабан — Плацебо — Салыстырмалы қауіп (95%-дық СА)
2,5 мг (N=840) — 5,0 мг (N=813) — (N=829) — Апикс. 2,5 мг плацебомен салыстырғанда — Апикс. 5,0 мг плацебомен салыстырғанда
n (%)
ВТА қайталануы немесе кез келген себеппен болатын өлім — 19 (2,3) — 14 (1,7) — 77 (9,3) — 0,24 (0,15, 0,40)¥ — 0,19 (0,11, 0,33)¥
ТВТ* — 6 (0,7) — 7 (0,9) — 53 (6,4)
ӨАТЭ* — 7 (0,8) — 4 (0,5) — 13 (1,6)
Кез келген себеппен болған өлім — 6 (0,7) — 3 (0,4) — 11 (1,3)
ВТА қайталануы немесе ВТА-ға байланысты өлім — 14 (1,7) — 14 (1,7) — 73 (8,8) — 0,19(0,11, 0,33) — 0,20 (0,11, 0,34)
ВТА қайталануы немесе ЖҚА байланысты өлім — 14 (1,7) — 14 (1,7) — 76 (9,2) — 0,18 (0,10, 0,32) — 0,19 (0,11, 0,33)
Өлімге әкелмейтін ТВТ† — 6 (0,7) — 8 (1,0) — 53 (6,4) — 0,11 (0,05, 0,26) — 0,15 (0,07, 0,32)
Өлімге әкелмейтін ӨАТЭ† — 8 (1,0) — 4 (0,5) — 15 (1,8) — 0,51 (0,22, 1,21) — 0,27 (0,09, 0,80)
ВТА байланысты өлім — 2 (0,2) — 3 (0,4) — 7 (0,8) — 0,28 (0,06, 1,37) — 0,45 (0,12, 1,71)
¥ p-мәні < 0,0001
* Біріктірілген соңғы нүктеге кіретін бірнеше құбылысы бар пациенттер үшін тек бірінші құбылыс хабарланады (мысалы, егер пациентте ТВТ, содан кейін ӨАТЭ болса, тек ТВТ хабарланады)
† Жеке пациенттерде екі жіктемеде бірнеше құбылыстар тіркеліп, ұсынылуы мүмкін
Апиксабанның ВТА қайталануының профилактикасыдағы тиімділігі жасына, жынысына, ДСИ және бүйрек функциясына қарамастан пациенттердің барлық қосалқы топтарында өзгеріссіз қалды.
Қауіпсіздікті бағалаудың бастапқы соңғы нүктесі емдеу кезеңінде үлкен қан кетудің пайда болуы болды. Бұл зерттеуде апиксабанның екі дозасы үшін де үлкен қан кету жиілігі плацебо жиілігінен статистикалық тұрғыдан ерекшеленбеді. Тәулігіне екі рет 2,5 мг апиксабан мен плацебо топтары арасында үлкен қан кетулер + КМШҚК, болмашы және барлық қан кетулер туындау жиілігінде статистикалық маңызды айырмашылықтар анықталған жоқ (13-кестені қараңыз).
13-кесте. AMPLIFY-EXT зерттеуіндегі қан кетуді бағалау нәтижелері
Апиксабан — Апиксабан — Плацебо — Салыстырмалы қауіп (95%-дық СА)
2,5 мг (N=840) — 5,0 мг (N=811) — (N=826) — Апикс. 2,5 мг плацебомен салыстырғанда — Апикс. 5,0 мг плацебомен салыстырғанда
n (%)
Үлкен — 2 (0,2) — 1 (0,1) — 4 (0,5) — 0,49 (0,09, 2,64) — 0,25 (0,03, 2,24)
Үлкен + КМШҚК — 27 (3,2) — 35 (4,3) — 22 (2,7) — 1,20 (0,69, 2,10) — 1,62 (0,96, 2,73)
Елеусіз — 75 (8,9) — 98 (12,1) — 58 (7,0) — 1,26 (0,91, 1,75) — 1,70 (1,25, 2,31)
Барлығы — 94 (11,2) — 121 (14,9) — 74 (9,0) — 1,24 (0,93, 1,65) — 1,65 (1,26, 2,16)
Сараптамалық бағалаумен расталған, ISTH критерийлері бойынша үлкен ретінде жіктелген асқазан-ішектен қан кету тәулігіне екі рет 5 мг дозада апиксабан алған 1 (0,1 %) пациентте тіркелген, тәулігіне екі рет 2,5 мг дозада апиксабан қабылдаған пациенттер тобында тіркелмеген және плацебо қабылдаған 1 (0,1%) пациентте тіркелген.
• Балалар
• Еуропалық дәрілік заттар жөніндегі агенттік веналық немесе артериялық эмболиясы және тромбозы бар балалар жасындағы пациенттерді бір немесе одан да көп қосымша іріктеуде Апиксарды қолдануды зерттеу нәтижелерін ұсыну туралы міндеттемені орындауды кейінге қалдырды (балаларда қолдану туралы мәліметтерді 4.2 «Дозалау режимі және қолдану тәсілі» бөлімінен қараңыз).