Артикаин/адреналин енгізгеннен кейінгі жағымсыз реакциялар басқа жергілікті амидті анестетиктер/вазоконстрикторлардың байқалатын әсерлеріне ұқсас. Бұл жағымсыз реакциялар, жалпы дозалаумен байланысты. Олар сондай-ақ жоғары сезімталдықтың, идиосинкразияның немесе пациентке жағымдылығының төмендеуінің салдары болуы мүмкін.
Жүйке жүйесінің аурулары, инъекция орнындағы жергілікті реакция, аса жоғары сезімталдық, жүрек пен қан тамырлары тарапынан бұзылулар - жиі кездесетін жағымсыз реакциялар.
Ең ауыр жағымсыз реакциялар әдетте жүйелік рекциялар болып табылады.
Расталған жағымсыз реакциялар өздігінен келіп түсетін хабарламалардан, клиникалық зерттеулер мен әдебиеттерден жиналған.
Жағымсыз реакциялар мынадай диапазондар мен белгілеулерді пайдалана отырып, жиілік бойынша жіктелді: өте жиі (≥ 1/10); жиі (≥1/100-ден <1/10-ға дейін); жиі емес (≥1/1000-нан <1/100-ге дейін); сирек (≥1/10 000-нан <1/1000-ға дейін); өте сирек (<1/10 000); белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес).
Жиі
• гингивит
• нейропатия: невралгия (нейропатиялық ауырсыну), гипестезия / ұю (оральді және периоральді)4. дизестезия (оральді және периоральді), дәм сезудің бұрмалануы (мысалы, темір дәмі, дәм сезудің бұзылуы), агевзия, аллодиния, гиперестезия, термогиперестезия, естен тану алдындағы жай-күй, естен тану, бас ауыруы, мазасыздық / ажитация, сананың шатасуы, бағдардан жаңылу, бас айналу, тремор
• брадикардия, тахикардия
• артериялық гипотензия (қан айналымы коллапсының даму қаупі бар)
• тілдің, еріннің, қызылиектің ісінуі
Жиі емес
• атериялық гипертензия (гипертония)
• стоматит, глоссит, жүрек айну, құсу, диарея
• бөртпе (терідегі бөртпелер), қышыну
• мойын аумағының ауыруы
• енгізу аумағындағы ауырсыну
Сирек
• Квинке ісінуі (бет / тіл / ерін / тамақ/ көмей / периорбитальді ісіну), аллергия1, анафилаксиялық / анафилактоидты реакциялар, бронх түйілуі / демікпе, есекжем
• күйгелектік/ үрей4
• бет жүйкесінің ауруы2 (салдану және парез), ұйқышылдық, нистагм
• Горнер синдромы (қабақтың птозы, энофтальм, миоз), диплопия (көздің қозғалу бұлшықеттерінің салдануы)4, мидриаз, птоз, миоз, энофтальмоз, көру қабілетінің бұзылуы (уақытша соқырлық)4, көрудің бұлыңғырлануы, аккомодация бұзылуы
• құлақтың шыңылдауы 4, гиперакузия
• жүрек соғуының күшеюі
• ысынулар
• апноэ (тыныс алудың тоқтауы), ентігу2, гипоксия, гиперкапния, брадипноэ, тахипноэ, есінеу
• қызылиектің / ауыздың шырышты қабығының эксфолиациясы (түсуі) / ойық жаралар
• бұлшықеттің еріксіз жиырылуы4, қалтырау (дірілдеу);
• енгізу аумағының эксфолиациясы / некроз, шаршау, астения (әлсіздік).
Өте сирек
• парестезия3 (тұрақты гипестезия және дәм сезудің жоғалуы) астыңғы жақсүйек немесе төменгі альвеолярлы жүйке блокадасынан кейін
Белгісіз
• эйфория жағдайы
• өткізгіштіктің бұзылуы (атриовентрикулярлық блокада)
• жергілікті / аймақтық гиперемия, өткізгіштіктің бұзылуы (атриовентрикулярлық блокада), қан тамырларының кеңеюі, қан тамырларының тарылуы
• тыныс алудың бәсеңдеуі, дисфония (қырылдау)1
• дисфагия, беттің ісінуі, глоссодиния
• эритема
• Кернс-Сойер синдромында жүйке көріністерінің өршуі, тризм
• жергілікті ісіну, гипергидроз, ысыну сезімі, тоңу сезімі.
Таңдалған жағымсыз әсерлер сипаттамасы
1 Аллергиялық реакцияны естен тану жағдайларымен шатастырмау керек (адреналин салдарынан жүректің қатты соғуы).
2 Бет жүйкесінің салдануының 2 апталық кідірісі адреналинмен біріктірілген артикаинді енгізгеннен кейін сипатталған, жағдай 6 айдан кейін өзгеріссіз қалды.
3 Бұл нейропатия аномалиялық сезімнің әртүрлі симптомдарымен туындауы мүмкін. Парестезияны өздігінен ерекше, әдетте ауырсынбайтын сезім ретінде анықтауға болады (мысалы, күйдіру, шаншу, шаншу немесе қышыну), бұл анестезияның күтілетін ұзақтығынан едәуір асады. Стоматологиялық емдеуден кейін байқалған парестезияның көптеген жағдайлары өтпелі болып табылады және бірнеше күн, апта немесе айлар ішінде қайтады. Емделуі қиын парестезия, негізінен астыңғы жақсүйектегі жүйке анестезиясынан кейін, баяу, толық емес немесе қалпына келмеуімен сипатталады.
4 Бірнеше жағымсыз оқиғалар, мысалы, қозу, мазасыздық/күйгелектік, дірілдеу және сөйлеудің бұзылуы орталық жүйке жүйесінің бәсеңдеуі алдындағы екерту белгілері болуы мүмкін. Егер бұл белгілер анықталса, пациент терең және жиі тыныс алуы тиіс, сонымен қатар пациенттің жағдайын үнемі бақылау қажет.
Балалар
Қауіпсіздік бейіні ересектермен салыстырғанда 4 жастан 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерге арналған бейінге ұқсас. Алайда жұмсақ тіндердің кездейсоқ зақымдануы, әсіресе 3-7 жастағы балаларда, жұмсақ тіндердің ұзақ анестезиясына байланысты жиі байқалды.
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындаса медицина қызметкеріне, фармацевтика қызметкеріне немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға жағымсыз реакциялар (әсерлер) бойынша ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласыңыз
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz