Өкпенің белсенді туберкулезі және ремиссия сатысында, тыныс алу жолдарының зеңдік және вирустық инфекциялары бар пациенттерде ерекше сақтық қажет.
Арнайы ескертулер
Стероидтарға тәуелді емес пациенттер:
Будесонидтің ұсынылған дозасымен емдеу әдетте 7 күн ішінде емдік әсер береді. Алайда, кейбір пациенттерде бронхта секреттің, шырыштың шамадан тыс жиналуы мүмкін. Бұл жағдайларда аэрозольдан басқа пероральды кортикостероидтармен (әдетте 1-ден 2 аптаға дейін) қосымша қысқа курс қажет. Пероральды препаратпен емдеу курсынан кейін аэрозольды қолдану ем үшін жеткілікті болуы мүмкін.
Стероидқа тәуелді пациенттер:
Пероральды стероидтары бар науқастардың будесонидпен емдеуге, ингаляцияға арналған аэрозольға ауысуы, пероральды кортико-стероидтарды ұзақ қолданудан туындаған бұзылған гипоталамус-гипофиз-бүйрек үсті безінің функциясының баяу реституциясы болғандықтан, ерекше назар аударуды қажет етеді. Пациенттердің жай-күйі будесонид препараты, аэрозольмен емдеуді бастаған кезде тұрақты болуы тиіс. 10 күн ішінде будесонидтің жоғары дозасын, таңдалған дозада пероральды глюкокортикостероидтарды қабылдау аясында ингаляцияға арналған аэрозольды қабылдау ұсынылады. Болашақта бір ай ішінде пероральды глюкокортикостероидтардың дозасын біртіндеп азайту керек.
Дозаны азайту пациенттің ауру тарихына және стероидтарды қабылдағандарға негізделген дәрігердің қалауы бойынша таңдалуы керек. Мысалы, аптасына бір рет 5 мг преднизолоннан дозасын азайту, бұл қысқарту күніне 20 мг тәуліктік дозаны бірінші аптада күніне 15 мг-ге дейін, екінші аптада күніне 10 мг және т.с.с. төмендетуді білдіреді, пероральды доза ең төменгі деңгейге дейін азаяды, бұл бірге будесонид, аэрозольмен бірге демікпені бақылауды жақсартады.
Көптеген жағдайларда пероральды стероидты будесонид, ингаляцияға арналған аэрозольға толығымен ауыстыруға болады, дегенмен кейбір пациенттерді ингаляциялық будесонидпен бірге пероральды стероидтың төмен дозасында демеу керек.
Пероральды глюкокортикостероидтардан бас тартқан кезде, кейбір пациенттер тыныс алу функциясы жақсарғанымен, мазасыздықты сезініп, өздерін нашар сезінуі мүмкін. Пациенттерді пероральды стероидтан бас тарту арқылы (егер пероральды стероидтарды қабылдау қажеттілігін көрсететін клиникалық белгілер болмаса) ингаляциялық будесонидпен емдеуді жалғастыру үшін ынталандыру керек.
Бұрын пероральды глюкокортикостероидтарға тәуелді болған пациенттер ұзақ мерзімді жүйелі стероидты емнің нәтижесінде бүйрек үсті безі функциясы бұзылуының салдарын сезінуі мүмкін. Қалпына келтіру пероральды стероидты ем тоқтатылғаннан кейін айтарлықтай уақытты алуы мүмкін, демек, ингаляциялық будесонидке өткен, пероральды стероидқа тәуелді пациенттер бүйрек үсті безі функциясының бұзылуына айтарлықтай уақыт қауіп төндіруі мүмкін. Мұндай жағдайларда гипоталамус-гипофиз-бүйрек үсті безінің функциясы үнемі бақылануы керек.
Ингаляциялық кортикостероидтардың жоғары дозаларымен ұзақ мерзімді емдеу, атап айтқанда, ұсынылған дозалардан жоғары, бүйрек үсті безі функциясының клиникалық маңызды бәсеңдеуіне әкелуі мүмкін. Стероидты дозаны жылдам төмендету бүйрек үсті безінің жедел дағдарысын тудыруы мүмкін. Байқауға болатын симптомдар мен белгілер жедел бүйрек үсті безінің дағдарысы бұлыңғыр болуы және анорексия, іштің ауыруы, салмақ жоғалту, шаршағыштық, бас ауыруы, жүрек айну, құсу, сана деңгейінің төмендеуі, құрысулар, гипотония және гипогликемия болуы мүмкін.
Қосымша жүйелік глюкокортикостероидтармен немесе ингаляциялық будесонидпен емдеуді күрт тоқтатуға болмайды.
Пероральды емнен будесонид, ингаляцияға арналған аэрозольға ауысу аллергиялық симптомдарға, артритке, ринитке, экземаға, бұлшықет пен буын ауруларына әкелуі мүмкін. Осы жағдайларда спецификалық емдеуді бастау керек. Егер шаршағыштық, бас ауыруы, жүрек айну және құсу сияқты симптомдар пайда болса, глюкокортикостероидтардың төмен әсеріне күмәндану керек. Мұндай жағдайларда кейде пероральды глюкокортикостероидтардың дозасын уақытша арттыру қажет.
Бактериялық инфекциядан туындаған демікпенің өршуі әдетте антибиотиктермен тиісті емдеумен басқарылады және будесонид, аэрозольдың немесе қажет болған жағдайда жүйелік кортикостероидтарды қолдану арқылы дозаның жоғарылауы мүмкін.
Ингаляциялық ем кезінде аэрозоль қабылдағаннан кейін ентігу бірден ұлғайып, парадоксальды бронхтың түйілуі пайда болуы мүмкін. Парадоксальды бронхтың түйілуі жылдам ингаляциялық бронходилататорларға жауап береді. Будесонид, аэрозольды дереу тоқтату, пациент жай-күйінің ауырлығын бағалау және қажет болған жағдайда балама емді бастау керек.
Ингаляциялық кортикостероидтардың жүйелік әсері ұзақ уақыт бойы тағайындалған жоғары дозаларда қолданылған кезде туындауы мүмкін. Жүйелік әсерлер пероральды кортикостероидтарды қабылдауға қарағанда азырақ ықтимал. Болуы мүмкін жүйелік әсерлерге Кушинг синдромы, кушингоидтық белгілер, бүйрек үсті безі функциясының бәсеңдеуі, балалар мен жасөспірімдер бойы өсуінің тежелуі, сүйек тінінің минералды тығыздығының төмендеуі, катаракта және глаукома жатады.
Пациентті дәрігердің үнемі бақылауы және демікпені тиімді бақылау сақталатын ең төменгі дозаға дейін ингаляциялық глюкокортикостероидтардың дозасын титрлеу маңызды.
Ингаляциялық кортикостероидтармен ұзақ уақыт ем қабылдап жүрген балаларда бойының өсуін үнемі бақылау ұсынылады. Егер балалар бойының өсуі баяуласа, демікпені тиімді бақылау сақталатын ингаляциялық кортикостероидтардың дозасын ең төменгі дозаға дейін төмендету мақсатында емді қайта қарау керек.
Бусонид, ингаляцияға арналған аэрозоль, жедел демікпе ұстамаларын басуға арналмаған. Мұндай жағдайларда пациенттерге өздерімен бірге алып жүретін жылдам ингаляциялық бронходилятаторлар болуы ұсынылады.
Егер пациенттер емді тиімсіз деп тапса, дәрігерден кеңес алу қажет. Бұл жағдайда будесонид дозасын, ингаляцияға арналған аэрозольды, ұзақ әсер ететін бета-адреностимуляторларды немесе пероральды глюкокортикостероидтар курсын қосуды қарастырған жөн.
Пациенттер тіпті егер ауру симптомсыз болса да, профилактикалық емді жүйелі түрде қабылдаудың маңыздылығын есте ұстауы керек. Пациенттер орофарингеальды кандидоздың, ауыз-жұтқыншақта дәрінің шөгуіне байланысты қаупін есте ұстауы керек. Пациенттерге әр дозадан кейін аузын сумен шаю ұсынылады, бұл қауіпті азайтады. Орофарингеальды кандидоз, әдетте, ингаляциялық кортикостероидтарды қабылдауды тоқтатпай, зеңге қарсы емдеуден кейін өтеді.
Пациенттер ингаляторды дұрыс қолдану туралы есте ұстауы және препаратты өкпеге оңтайлы жеткізуге қол жеткізу үшін тыныс алумен аэрозольды кепілдендірілген синхронды басқару үшін құрылғыны тексеру керек.
ӨСОА бар пациенттердегі пневмония
Ингаляциялық кортикостероидтарды қабылдайтын ӨСОА бар пациенттерде пневмония жиілігінің жоғарылауы, соның ішінде ауруханаға жатқызуды қажет ететін пневмония байқалады. Стероидтар дозасының жоғарылауымен пневмония қаупінің жоғарылауы туралы кейбір дәлелдер бар, бірақ бұл барлық зерттеулерде нақты көрсетілмеген.
Деммен ішке тартылатын кортикостероидты препараттар арасында пневмония қаупінің мөлшері бойынша топ ішіндегі айырмашылықтар туралы сенімді клиникалық деректер жоқ.
Дәрігерлер ӨСОА бар пациенттерде пневмонияның ықтимал дамуына қатысты қырағылық танытуы керек, өйткені мұндай инфекциялардың клиникалық белгілері ӨСОА өршу симптомдарымен сәйкес келеді.
ӨСОА бар пациенттерде пневмонияның даму қаупінің факторларына ағымдағы темекі шегу, егде жас, дене салмағының төмен индексі (ДСИ) және ауыр ӨСОА жатады.
Көру қабілетінің бұзылуы
Кортикостероидтарды жүйелі және жергілікті қолдану кезінде көру қабілетінің бұзылулары туралы хабарлауға болады. Егер пациентте көрудің бұлыңғырлануы немесе басқа көру қабілетінің бұзылулары сияқты симптомдар пайда болса, жүйеліr және өзекті кортикостероидтарды қолданғаннан кейін хабарланған пациент катаракта, глаукома немесе орталық серозды хориоретинопатия (CSCR) сияқты сирек кездесетін ауруларды қамтуы мүмкін ықтимал себептерді бағалау үшін офтальмологқа кеңеске жіберілуі керек.
Бауыр функциясының төмендеуі глюкокортико-стероидтардың шығарылуына әсер етуі мүмкін. Будесонидтің венаішілік дозасынан кейінгі плазмалық клиренсі циррозы бар науқастарда және сау адамдарда ұқсас болды. Пероральды қабылдағаннан кейін бауырдағы бастапқы метаболизмге байланысты будесонидтің жүйелік биожетімділігі төмендеді. Мұның будесонид, аэрозоль үшін клиникалық маңыздылығы белгісіз, өйткені ингаляциялық будесонид үшін деректер жоқ, бірақ плазма деңгейінің жоғарылауына байланысты жүйелік жағымсыз әсерлер қаупінің жоғарылауын күтуге болады.