Варфариннің шағын терапиялық индексі бар және бірқатар дәрілік заттар осы антикоагулянтпен өзара әрекеттеседі. Пациенттер терапияны қандай да бір препаратпен бастамас бұрын, оны тоқтатқан немесе ауыстырған кезде емдеуші дәрігермен кеңесу қажеттігі туралы хабардар болуы тиіс. Егер варфаринмен өзара әрекеттесу туралы ақпарат болмаса, өзара әрекеттесу мүмкіндігін қарастырып, қосымша мониторинг жүргізу керек.
Дәрілік заттар фармакодинамикалық және/немесе фармакокинетикалық механизм бойынша варфаринмен өзара әрекеттесуі мүмкін.
Фармакодинамикалық өзара әрекеттесуі
Варфарин энантиомерлердің қоспасы болып табылады. (R) - Варфарин негізінен CYP1A2 және CYP3A4 арқылы метаболизденеді. (S) - варфарин негізінен CYP2C9 арқылы метаболизденеді.
Осы цитохромдар үшін субстрат ретінде бәсекелесетін немесе олардың белсенділігін тежейтін дәрілік заттар плазмадағы Варфарин концентрациясын және ХҚҚ жоғарылатуы мүмкін және қан кету қаупін арттыруы мүмкін. Осы препараттарды бір мезгілде қолданғанда Варфарин дозасын төмендету және мониторинг деңгейін арттыру қажеттілігі туындауы мүмкін.
Екінші жағынан, осы метаболизмдік жолдарды индукциялайтын препараттар плазмадағы Варфарин концентрациясын және ХҚҚ төмендетуі мүмкін және тиімділіктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Егер бұл препараттар бір мезгілде тағайындалса, Варфарин дозасын жоғарылату және мониторинг деңгейін күшейту қажет болуы мүмкін.
Келесі кесте белгілі бір дәрежеде басқа препараттардың варфаринге күтілетін әсерін көрсетеді.
Өзара әрекеттесетін препарат — Инициация әсері — Тоқтату әсері*
CYP1A2, CYP2C9 немесе CYP3A4 индукторлары — Субтерапиялық емдеу қаупі бар плазмадағы варфарин концентрациясының төмендеуі. — Супратерапиялық емдеуді қолдану қаупі бар плазмадағы варфарин концентрациясының жоғарылауы.
Тежегіштер (субстраттар) CYP1A2, CYP2C9 немесе CYP3A4 — Супратерапиялық емдеуді қолдану қаупі бар плазмадағы варфарин концентрациясының жоғарылауы. — Субтерапиялық емдеу қаупі бар плазмадағы варфарин концентрациясының төмендеуі.
* Индуктор ретінде әсер ететін заттар үшін әсер қабылдауды тоқтатқаннан кейін бірнеше апта бойы сақталуы мүмкін.
Холестирамин сияқты кейбір препараттар варфариннің сіңуіне немесе энтерогепатиттік рециркуляциясына әсер етуі мүмкін. Бауырдағы варфарин метаболизмінің индукциясы (мысалы, эпилепсияға қарсы немесе туберкулезге қарсы) немесе тежелуі (мысалы, амиодарон немесе метронидазол) туындауы мүмкін. Индукцияны немесе тежелуді тоқтатуды да ескеру қажет.
Варфарин бос фракцияны арттыра отырып және егер пациентте бауыр жеткіліксіздігі болмаса, варфариннің метаболизмі мен шығарылуын арттыра отырып, плазма ақуыздарымен байланысудан ығыстырылуы мүмкін, бұл әсердің төмендеуіне әкеледі.
Тромбоциттердің агрегациясына әсер ететін дәрілік заттар (мысалы, ацетилсалицил қышқылы, клопидогрел, тиклопидин, дипиридамол тирофибан және қабынуға қарсы стероидты емес препараттардың көпшілігі) фармакодинамикалық өзара әрекеттесуді тудыруы және пациентті күрделі қан кетуге бейім етуі мүмкін. Пенициллиннің жоғары дозалары бастапқы гемостазға осындай әсер етуі мүмкін. Тікелей әсер ететін пероральді антикоагулянттар сияқты басқа пероральді антикоагулянттарды варфаринмен бір мезгілде қолдануға болмайды, ерекше жағдайларды қоспағанда, мысалы, антикоагулянттармен емдеуді ауыстырған кезде.
Анаболикалық стероидтар, азапропазон, эритромицин және кейбір цефалоспориндер К дәруменін - қан ұю факторларының тәуелді синтезін тікелей төмендетеді және варфариннің әсерін күшейтеді. Тағамға К дәруменінің үлкен қоспасы варфариннің әсерін азайтады. К дәруменінің сіңуінің төмендеуі, мысалы, диарея варфариннің әсерін күшейтуі мүмкін. Құрамында К дәрумені бар тағамдарды жеткіліксіз тұтынатын пациенттер ішек бактериялары шығаратын К2 дәруменіне тәуелді. Көптеген антибиотиктер бұл пациенттерде К2 дәруменінің синтезін төмендетуі мүмкін, бұл варфарин әсерінің күшеюіне әкеледі. Бауыр жеткіліксіздігімен бір мезгілде алкогольді ауыр тұтыну варфариннің әсерін күшейтуі мүмкін. Тоник құрамындағы хинин варфариннің әсерін күшейтуі мүмкін.
Протеаза тежегіштері (мысалы, ритонавир, лопинавир) плазмадағы варфарин концентрациясын өзгертуі мүмкін. Біріктіріп емдеудің басында ХҚҚ жиі мониторингілеу ұсынылады.
СНКҚСТ препараттары (мысалы, венлафаксин, дулоксетин) және СНКҚСТ антидепрессанттары (мысалы, флуоксетин, сертралин) варфаринмен бір мезгілде қолданғанда қан кету қаупін арттыруы мүмкін.
Егер пациент варфаринмен емдеу кезінде уақытша ауырсынуды басуды қажет етсе, ұсынылатын препараттар парацетамол немесе апиындар болып табылады.
Варфарин сульфонилмочевина сияқты пероральді диабетке қарсы дәрілердің әсерін күшейтуі мүмкін.
Келесі препараттар варфариннің әсерін өзгертетіні туралы хабарланды (тізім толық емес)
Күшейтілген әсер:
• барлық қабынуға қарсы стероидты емес препараттар (ҚҚСП) және антикоагулянттар;
• анальгетиктер: декстропропоксифен, парацетамол (әсері 1-2 апта үздіксіз емдеуден кейін байқалады), трамадол;
• антиаритмиялық дәрілер: амиодарон, пропафенон, хинидин;
• антибиотиктер: амоксициллин, азитромицин, цефалексин, цефамандол, цефменоксим, цефметазол, цефоперазон, цефуроксим, хлорамфеникол, ципрофлоксацин, кларитромицин, доксициклин, эритромицин, гатифлоксацин, грепафлоксацин, изониазид, клиндамицин, латамоксеф, локсацин, метронидазол, моксифлоксацин, налидикс қышқылы, норфлоксацин, офлоксацин , рокситромицин, сульфафуразол, сульфаметизол, сульфаметоксазол-триметоприм, сульфафеназол, тетрациклин;
• зеңге қарсы дәрілер: азолды зеңге қарсы дәрілер (мысалы, флуконазол, итраконазол, кетоконазол және миконазол (сонымен қатар пероральді қолдануға арналған гель));
• подаграға қарсы дәрілер: аллопуринол, сульфинпиразон;
• ісікке қарсы және иммуномодуляциялайтын препараттар: кабецитабин, циклофосфамид, этопозид, фторурацил, флутамид, ифосфамид, лефлуномид, месна, метотрексат, сулофенур, тамоксифен, тегафур, EGFR тежегіштері (мысалы, гефитиниб), трастузумаб;
• жүрек-қантамыр препараттары: дигоксин, метолазон, пропранолол;
• асқазан-ішек жолына әсер ететін дәрілік заттар: циметидин, протонды помпа тежегіштері (мысалы, омепразол). Протонды помпа тежегіштерімен өзара әрекеттесудің клиникалық маңыздылығы анық емес;
• липидті реттейтін препараттар: безафибрат, клофибрат, фенофибрат, флувастатин, гемфиброзил, ловастатин, симвастатин;
• дәрумендер: А дәрумені, Е дәрумені.
Басқалар: карбоксиуридин, хлоралгидрат, кодеин, дисульфирам, этакрин қышқылы, флувоксамин, тұмауға қарсы вакцина, интерферон альфа және бета, фенитоин, прогуанил, хинин, стероидты гормондар (анаболикалық және андрогенді), қалқанша без гормондары, троглитазон, вальпрой қышқылы, зафирлукаст.
Носкапин, сондай-ақ хондроитин сульфаты бар немесе онсыз глюкозамин варфарин қабылдаған пациенттерде ХҚҚ жоғарылатуы мүмкін деген хабарламалар бар.
Глюкозамин мен К дәруменінің пероральді антагонистерін қабылдаған пациенттерде ХҚҚ жоғарылағаны туралы хабарланды. Сондықтан К дәруменінің пероральді антагонистерін қабылдайтын пациенттерді глюкозаминмен емдеуді бастаған немесе тоқтатқан кезде мұқият бақылау керек.
Тиімділіктің төмендеуі:
• антибиотиктер: клоксациллин, диклоксациллин, флуклоксациллин, нафциллин, рифампицин;
• эпилепсияға қарсы дәрілер: карбамазепин, фенобарбитал, примидон;
• ісікке қарсы және иммуномодуляциялайтын препараттар: азатиоприн, циклоспорин, меркаптопурин, митотан;
• анксиолитикалық седативті, ұйықтататын дәрілер және психозға қарсы дәрілер: барбитураттар, хлордиазепоксид;
• диуретиктер: хлорталидон, спиронолактон;
• дәрумендер: С дәрумені.
Басқалар: аминоглутетимид, холестирамин, дизопирамид, гризеофулвин, месалазин, невирапин, тразодон, апрепитант, фосапрепитант, бозентан.