Тікелей венаішілік құюға арналмаған. Препарат пайдаланар алдында тиісті түрде сұйылтылуы тиіс. Алынған қоспаны оның соңғы осмолярлығына байланысты орталық немесе шеткері қантамыр арқылы венаішілік құюға арналған жүйенің көмегімен енгізу керек.
Глюкозаның гипертониялық ерітінділерін шеткері венаға тиісті сұйылтусыз инфузиялау веналардың тітіркенуіне, олардың зақымдануына және тромбозға әкелуі мүмкін. Концентрацияланған гипертониялық ерітінділерді ірі венада орналасқан ұштығы бар венаішілік катетер арқылы ғана енгізу керек.
Бұл ерітіндіні вена ішіне ұзақ уақыт енгізу енгізу орнынан тарайтын тромбофлебитті туындатуы мүмкін.
Сарысудағы электролиттерге сұйылту және басқа әсерлер
Инфузияның көлемі мен жылдамдығына, сондай-ақ пациенттің негізгі клиникалық ауруына және глюкозаны метаболиздеу қабілетіне байланысты глюкозаны вена ішіне енгізу:
• Гиперосмолярлық, осмотикалық диурез және дегидратация
• Осмотикалық гипотония
• Электролиттік теңгерімнің бұзылуы, мысалы:
- гипонатриемия (төменде қараңыз),
- гипокалиемия,
- гипофосфатемия,
- гипомагниемия,
- гипергидратация/гиперволемия және, мысалы, өкпедегі қанның іркілуі мен ісінуді қоса, іркілу құбылыстары.
Жоғарыда көрсетілген әсерлер құрамында электролиттері жоқ сұйықтықты енгізу нәтижесінде ғана емес, сонымен қатар глюкозаны енгізу нәтижесінде де пайда болады.
Гипонатриемия жедел гипонатриемиялық энцефалопатияға айналуы мүмкін, ол бас ауруы, жүрек айну, құрысулар, солбырлық, кома, мидың ісінуі және өліммен сипатталады.
Балалар, егде жастағы адамдар, әйелдер, операциядан кейінгі пациенттер, гипоксиясы бар пациенттер және орталық жүйке жүйесі зақымданған немесе психогендік полидипсиясы бар пациенттер осы асқынудың даму қаупі бар топқа жатады.
Ұзақ парентеральді ем кезінде немесе пациенттің жай-күйі немесе енгізу жылдамдығы осындай бағалауды талап еткен кезде су теңгерімінің, электролиттер концентрациясының және қышқылды-сілтілік теңгерімнің өзгерістерін бақылау үшін клиникалық бағалау және кезеңдік зертханалық зерттеулер қажет болуы мүмкін.
Су және электролит теңгерімінің бұзылу қаупі жоғары, бос сұйықтықтың ұлғаюымен, гипергликемиямен немесе, мүмкін, инсулинді енгізу қажеттілігімен күрделене түсетін пациенттерге ерекше сақтық ұсынылады.
Гипергликемия
Жалпы қоректік заттарды (мысалы, глюкоза, амин қышқылдары және липидтер) вена ішіне енгізу сияқты, метаболизмдік асқынулар, егер қоректік заттарды тұтыну пациенттің қажеттіліктеріне бейімделмесе немесе тамақтанудың кез-келген компонентінің метаболизмдік сыйымдылығын дәл бағалау болмаса, пайда болуы мүмкін. Қолайсыз метаболизмдік әсерлер тиісті емес немесе артық қоректік заттардың енгізілуіне немесе белгілі бір пациенттің қажеттіліктері үшін қоспаның дұрыс емес құрамына байланысты пайда болуы мүмкін.
Глюкоза ерітінділерін тез енгізу айқын гипергликемия мен гиперосмолярлық синдромды туындатуы мүмкін.
Гипергликемиямен байланысты асқыну қаупін азайту үшін инфузия жылдамдығын реттеу және/немесе инсулин енгізу қажет.
Глюкозаны вена ішіне енгізуді мынадай пациенттерде сақтықпен жүргізген жөн:
- глюкозаға төзімділіктің бұзылуымен (мысалы, бүйрек жеткіліксіздігі немесе қант диабеті бар пациенттерде немесе сепсис, жарақат немесе шок болған кезде),
- тамақтанудың ауыр жеткіліксіздігімен (қайта жаңғыртылған тамақтандыру синдромының даму қаупі),
- тиамин тапшылығында, мысалы, созылмалы алкоголизммен ауыратын науқастарда (пируваттың тотығу метаболизденуінің бұзылуына байланысты ауыр лактатацидоз қаупі),
- глюкоза және/немесе бос су деңгейінің жоғарылауымен күрделенуі мүмкін су және электролит теңгерімінің бұзылуы (жоғарыдан қараңыз).
-ишемиялық инсульт немесе ауыр бассүйек-ми жарақаты бар пациенттерге
- бас жарақатынан кейінгі алғашқы 24 сағат ішінде инфузиядан аулақ болу керек.
Қандағы глюкоза деңгейін мұқият бақылау қажет, өйткені ерте гипергликемия ауыр бассүйек-ми жарақаты бар пациенттерде қолайсыз нәтижелермен байланысты.
- жаңа туған нәрестелерге (төменде қараңыз).
Инсулин секрециясына әсері
Глюкозаны ұзақ уақыт вена ішіне енгізу және осыған байланысты гипергликемия глюкозамен ынталандырылған инсулин секрециясы жылдамдығының төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Аса жоғары сезімталдық реакциялары
Анафилаксиялық/анафилактоидты реакцияларды қоса, аса жоғары сезімталдық/инфузия реакциялары туралы хабарланды.
Құрамында глюкоза бар ерітінділерді жүгеріге немесе анамнезінде жүгері өнімдеріне аллергиясы бар пациенттерде сақтықпен пайдалану керек.
Аса жоғары сезімталдықтың потенциалды реакциясының кез келген белгілері немесе симптомдары пайда болған кезде инфузияны дереу тоқтату керек. Клиникалық көрсетілімдер бойынша тиісті емдік қарсы шаралар қабылдануы тиіс.
Қайта басталған тамақтану синдромы
Қатты жүдеген пациенттерде қайта тамақтандыру қалпына келтірілген тамақтану синдромына әкелуі мүмкін, бұл пациент анаболикалық әсерін көрсеткен кезде жасушаішілік калий, фосфор және магнийдің ығысуымен сипатталады. Тиамин тапшылығы және сұйықтықтың сақталуы да дамуы мүмкін. Артық тамақтандырудан аулақ бола отырып, мұқият мониторингілеу және қоректік заттардың баяу артуы, бұл асқынулардың алдын алады.
Бауыр аурулары
Парентеральді тамақтандырудағы кейбір пациенттерде бауыр жеткіліксіздігіне, холецистит және өт тас ауруына әкелуі мүмкін, холестаз, бауыр стеатозы, фиброз және циррозды қоса, бауыр мен өт жолдары тарапынан бұзылулар дамитыны белгілі. Бұл бұзылыстардың этиологиясы көп факторлы болып саналады және әртүрлі пациенттерде әр түрлі болуы мүмкін. Нормаға сәйкес келмейтін зертханалық көрсеткіштері немесе бауыр мен өт шығару жолдары тарапынан бұзылулардың басқа да белгілері бар пациенттерді ықтимал себептік және ықпал етуші факторларды анықтау үшін, сондай-ақ ықтимал емдік және профилактикалық араласулар тұрғысынан бауыр ауруларын жақсы білетін клиницист ерте сатыда тексеруі тиіс.
Катетер-астасқан инфекция және сепсис
Инфекция және сепсис парентеральді препараттарды енгізу үшін венаішілік катетерлерді пайдалану, катетерлерге нашар қызмет көрсету немесе ластанған ерітінділер нәтижесінде пайда болуы мүмкін.
Иммуносупрессия және гипергликемия, дұрыс тамақтанбау және/немесе олардың негізгі ауруы сияқты басқа факторлар пациенттерді инфекциялық асқынуларға бейім етуі мүмкін.
Қызба/қалтырау, лейкоцитоз, қол жеткізу құрылғысы бар техникалық асқынулар мен гипергликемияны мұқият симптоматикалық және зертханалық мониторингілеу ерте инфекцияны тануға көмектеседі.
Сепсиске байланысты асқынулардың пайда болуы катетерді орнату, қызмет көрсету кезінде асептика әдісіне, сондай-ақ қоректік қоспаны дайындау кезінде асептика әдісіне көп көңіл бөлу арқылы азайтылуы мүмкін.
Шөгінділер
Парентеральді тамақтанатын пациенттерде өкпе тамырларындағы шөгінділер туралы хабарланды. Бірқатар жағдайларда өліммен аяқталу орын алды. Кальций мен фосфаттың шамадан тыс қосылуы кальций фосфатының түзілу қаупін арттырады. Ерітіндіде тіпті фосфат тұзы болмаса да, шөгінділер туралы хабарланды.
Ерітіндіні тексеруден басқа, инфузиялық жүйе мен катетерді шөгінділердің бар-жоғын мезгіл-мезгіл тексеріп отыру керек.
Өкпе дистрессінің белгілері пайда болған кезде инфузияны тоқтатып, медициналық тексеруді бастау керек.
Педиатрияда пайдалану
Инфузияның жылдамдығы мен көлемі пациенттің жасына, дене салмағына, клиникалық және метаболизмдік жай-күйіне, қатарлас емге байланысты және оны балаларда венаішілік инфузиялық ем тәжірибесі бар емдеуші дәрігер анықтауы тиіс.
Жаңа туған нәрестеге вена ішіне енгізілетін сұйықтықтардың потенциалды фатальді шамадан тыс инфузиясын болдырмау үшін енгізу тәсіліне ерекше назар аудару қажет. Сұйықтықтарды немесе дәрілерді венаішілік енгізу үшін шприц сорғысын пайдаланған кезде жаңа туған нәрестелерге сұйықтық салынған қапты шприцке қосылған күйде қалдырмаған жөн.
Инфузиялық сорғыны пайдаланған кезде вена ішіне енгізуге арналған жинақтағы барлық қысқыштар сорғыдан енгізу үшін жинақты алып тастамас бұрын немесе сорғыны өшірмес бұрын жабылуы тиіс. Бұл енгізу жинағында бос ағынды тоқтатқыш бар-жоғына қарамастан қажет.
Венаішілік инфузияға арналған құрылғыны және енгізуге арналған жабдықты жиі тексеру қажет.
Балалардағы гликемияға байланысты проблемалар
Жаңа туылған нәрестелер, әсіресе шала туылған және дене салмағы төмен нәрестелер гипо - немесе гипергликемияның жоғары даму қаупіне бейім, сондықтан потенциалды ұзақ мерзімді жағымсыз әсерлерді болдырмау үшін адекватты гликемиялық бақылауды қамтамасыз ету үшін вена ішіне енгізілетін глюкоза ерітінділерімен емдеу кезінде мұқият бақылауды қажет етеді.
Жаңа туылған нәрестелердегі гипогликемия ұзаққа созылған құрысуды, команы және мидың зақымдануын туындатуы мүмкін. Гипергликемия қарыншаішілік қан құйылумен, бактериялық және зеңді инфекцияның кеш басталуымен, шала туылған нәрестелердің ретинопатиясымен, некроздық энтероколитпен, бронхопульмональді дисплазиямен, ауруханада ұзақ уақыт жатумен және өліммен байланысты болды.
Балалардың гипонатриемиясына байланысты проблемалар
Балалар (жаңа туған нәрестелер мен үлкен балаларды қоса) гипоосмотикалық гипонатриемияның, сондай-ақ гипонатриемиялық энцефалопатияның жоғары даму қаупіне бейім.
Электролиттердің плазмадағы концентрациясын балаларда мұқият бақылау керек.
Гипоосмотикалық гипонатриемияны тез түзету потенциалды қауіпті (күрделі неврологиялық асқынулардың қаупі). Дозаны, енгізу жылдамдығы мен ұзақтығын балаларда венаішілік инфузиялық емнің тәжірибесі бар дәрігер анықтауы тиіс.
Егде жастағы пациенттерде қолдану
Егде жастағы пациенттер үшін инфузиялық ерітіндінің түрін және инфузия көлемін/жылдамдығын таңдау кезінде мұндай пациенттерде, әдетте, жүрек, бүйрек, бауыр жеткіліксіздігі және басқа да аурулардың немесе қатарлас дәрілік емнің ықтималдығы жоғары екенін ескеру керек.
Қан
Глюкоза ерітіндісін (сулы, яғни құрамында электролиттері жоқ глюкоза ерітіндісін) жаңа алынған қанды алған сияқты жабдық арқылы енгізбеген жөн, өйткені бұл гемолизге және жалған агглютинацияға әкелуі мүмкін.
Арнайы ескертулер
Ана глюкозасының интранатальді венаішілік инфузиясы шарана гипергликемиясы мен метаболизмдік ацидоздың қатарлас қаупі, сондай-ақ жаңа туған нәрестеде гипогликемияның қайталануы бар шаранада инсулиннің өндірілуіне әкелуі мүмкін.
Жүктілік
Глюкоза ерітіндісін жүктілік кезінде пайдалануға болады. Алайда, глюкоза ерітіндісін интраназальді қолдану кезінде сақ болу керек.
Ұрпақ өрбіту функциясы
Глюкозаның ұрпақ өрбіту функциясына әсері туралы жеткілікті деректер жоқ.
Емшек емізу
Лактация кезеңінде глюкоза ерітіндісін қолдану туралы жеткілікті деректер жоқ. Глюкоза ерітінділері емізу кезеңінде қолданылды.
Қосымша заттар
Бұл препараттың құрамында бір дозаға 1 ммольден (23 мг) кем натрий бар, яғни натрийден бос дерлік.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Глюкоза ерітінділері көлік жүргізу қабілетіне және механизмдермен жұмыс істеу қабілетіне әсер етпейді немесе мардымсыз әсер етеді.