ATC коды A02BC06
Әсер ету механизмі
Декслансопразол - лансопразол R-энантиомері, протонды сорғы тежегіштерінің (ПСТ) класына жатқызылған, асқазан қышқылдығын төмендететін дәрілік зат. Асқазанның париетальді жасушаларында H+/K +-АТФ-аза ферментінің белсенділігін тежей отырып, асқазан қышқылы секрециясының соңғы сатысын тежейді. Ферментті тежеу дозаға тәуелді және қайтымды болып табылады. Препарат асқазан қышқылының базальді және стимуляцияланған секрециясына әсер етеді. Декслансопразол париетальді жасушаларда шоғырланады, сол жерде қышқыл ортада белсенді түрге айналады және H+/K+-АТФаза белсенділігін тежейді, оның сульфгидрильді топтарымен әрекеттеседі.
Фармакодинамикалық қасиеттері
Антисекреторлық белсенділік
Дексиланттың антисекреторлық белсенділігі күн сайын 60 мг дозада декслансопразолды немесе 5 күн бойы 30 мг дозада лансопразолды қабылдаған дені сау еріктілерде зерттелген. Дексилант тобында асқазанішілік рН-тың орташа мәні 4,55, ал лансопразол тобында 4,13 болды. Дексилант тобында асқазанішілік рН > 4 бар тәуліктік уақыттың орташа пайызы 71%-ды (17 сағат), ал лансопразол тобында – 60%-ды (14 сағат) құрады.
Сарысулық гастрин деңгейіне әсері
Дексиланттың қан сарысуындағы гастрин деңгейіне әсері препаратты 12 ай бойы қабылдаған пациенттердің қатысуымен клиникалық зерттеулерде зерттелген. Зерттеу барысында 30 мг және 60 мг дозаларда Дексилантты қабылдау аясында гастрин концентрациясының аш қарынға бастапқы орташа мәнінің ұлғаюы анықталды. Препаратты 6 айдан астам уақыт қабылдаған пациенттерде қан сарысуындағы гастрин деңгейлерінің бастапқы орташа мәндері емнің алғашқы 3 айында шамамен ұлғайған және емнің қалған барлық кезеңінде қол жеткізілген деңгейде сақталған. Қан сарысуындағы гастрин деңгейінің орташа мәні препаратты тоқтатқаннан кейін бір ай ішінде бастапқы деңгейге дейін төмендеді.
Антисекреторлық дәрілік заттармен емдеу кезінде қышқыл секрециясының төмендеуіне жауап ретінде сарысулық гастрин деңгейі артады. Сонымен қатар, асқазан қышқылының төмендеуіне байланысты сарысулық хромогранин А (CgA) деңгейі артады. CgA деңгейінің жоғарылауы нейроэндокриндік ісіктерді зерттеуге әсер етуі мүмкін.
Қолда бар деректер протонды сорғының тежегіштерін қолдану CGA деңгейінің қалыпқа келуіне мүмкіндік беру үшін CgA зерттеуіне дейін 5 күннен 2 аптаға дейін тоқтатылуы керек, ПСТ-ті емдеу жалған зерттеу нәтижесін тудыруы мүмкін екеніне нұсқайды.
Энтерохромаффин тәрізді жасушаларға әсері (ECL жасушалары)
Дексилантты 30 мг, 60 мг немесе 12 ай ішінде 90 мг дозаларда қабылдаған пациенттерде алынған гастробиоптаттарда ECL-жасушаларының гиперплазиясының белгілері анықталған жоқ.
Кардиомиоциттердің реполяризациясына әсері
Дені сау еріктілерде Дексиланттың QT/QTc аралығының ұзаруына әсері зерттелді. Зерттеу барысында 90 мг және 300 мг дозадағы Дексилант плацебомен салыстырғанда кардиомиоциттердің реполяризациясының кідірісін тудырмайтыны анықталды. Оң бақылау тобында (моксифлоксацин) плацебомен салыстырғанда QT/QTc ең жоғары және орташаланған аралығының орташа мәнінің нақты ұлғаюы анықталды.
Клиникалық тиімділік және қауіпсіздік
Эрозиялық рефлюкс эзофагитті емдеу
Препараттың тиімділігі эндоскопиялық расталған эрозиялық рефлюкс-эзофагиті бар пациенттердің қатысуымен екі сегіз апталық көп орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, белсенді бақыланатын зерттеулерде бағаланды. Аурудың ауырлық дәрежесі Лос-Анджелес жіктелуінің критерийлері бойынша бағаланды (A-D кластары). Пациенттер үш емдеу тобының біріне рандомизацияланды: күн сайын 60 мг Дексилант, күн сайын 90 мг Дексилант немесе күн сайын 30 мг лансопразол. Зерттеуге 18 жастан 90 жасқа дейінгі 4092 пациент (орташа жасы 48 жас) енгізілген болатын. Ер пациенттердің үлесі 54%-ды құрады. Емдеу басталғанға дейін пациенттердің 71%-ында жеңіл дәрежелі эрозиялық эзофагит (Лос-Анджелес жіктелуі бойынша А немесе В класы), 29%-да орташа және ауыр дәрежелі эзофагит (Лос-Анджелес жіктелуі бойынша С немесе D класы) диагнозы қойылған.
8 апта емдеуден кейін өміршеңдік ықтималдығының кестелерін талдау арқылы есептелген емделу жиілігі 30 мг лансопразол алған топтардағы 86,1% және 91,5% - бен салыстырғанда, 60 мг Дексилант алған топтарда 92,3%-ды және 93,1%-ды құрады. Екі зерттеуде де салыстыру препаратының Дексилантқа қарағанда артықшылығының жоқтығы көрсетілген. Емдеу топтарын логарифмдік дәрежелік критериймен салыстырған кезде статистикалық маңызды артықшылық табылған жоқ.
4 апта емдеуден кейін өміршеңдік ықтималдығының кестелерін талдау арқылы есептелген емдеу жиілігі (екінші соңғы нүкте) 30 мг лансопразол алған топтарда 76,5% және 77,0%-бен салыстырғанда, Дексилант топтарында 77,0%-ды және 80,1%-ды құрады.
Бірінші зерттеуде эрозиялық рефлюкс-эзофагиттің орташа және ауыр дәрежесінде эрозияның жазылу жиілігі 8 апталық емдеуден кейін (екінші соңғы нүкте) өміршеңдік ықтималдығының кестелері бойынша 60 мг Дексилант алған топта 88,9%-ды және 30 мг лансопразол алған топта 74,5%-ды құрады. Топтар арасындағы бұл айырмашылықтар статистикалық маңызды болды (p = 0,011). Екінші зерттеуде өміршеңдік ықтималдығының кестелері бойынша 8 апта емдеуден кейін емделу жиілігі 60 мг Дексилант алған топта 87,6%-ды және 30 мг лансопразол алған топта 87,7%-ды құрады, алайда топтар арасындағы айырмашылықтар статистикалық маңызды болған жоқ.
Зерттеу барысында Дексилант дозасының 60 мг дозадан 90 мг қосымша клиникалық пайдасы анықталған жоқ.
Эрозиялық рефлюкс-эзофагиттің ремиссиясын қолдау
Препараттың тиімділігі эрозиялық рефлюкс-эзофагитті емдеу жөніндегі зерттеуге қатысатын эрозияның эндоскопиялық жазылуы расталған пациенттер қатысқан көп орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын зерттеу барысында бағаланды. Бұл зерттеуде клинико-эндоскопиялық ремиссияны 6 ай бойы қолдаған кезде 30 және 60 мг дозаларда күнделікті қабылдағанда Дексиланттың және плацебоның салыстырмалы тиімділігі зерттелді. Зерттеуге 18 жастан 85 жасқа дейінгі 445 пациент (орташа жасы 49 жас) енгізілген болатын. Әйел пациенттердің үлесі 52%-ды құрады.
Өміршеңдік кестелерін талдау деректері бойынша емдеудің алтыншы айында 30 және 60 мг Дексилант (тиісінше 74,9% және 82,5%) алған топтарда ремиссияны қолдау жиілігі плацебо тобына (27,2%) (p <0,00001) қарағанда жоғары болды.
Өміршеңдік кестелерін талдау деректері бойынша емдеудің алтыншы айында 30 мг және 60 мг Дексилант алған ауыр дәрежедегі эрозиялық рефлюкс-эзофагиттің бастапқы диагнозы (С немесе D класы) бар пациенттерде ремиссияны қолдау жиілігі плацебо тобына қарағанда едәуір жоғары болды.
Дексилантты 30 мг және 60 мг дозаларда қабылдаған пациенттерде емдеу кезеңінде қыжыл қайталануының едәуір төмен жиілігі байқалды. 30 мг Дексилант, 60 мг Дексилант және плацебо алған топтарда 24 сағаттық қыжылсыз күндер санының медианалық мәндері (%) тиісінше 96,1%, 90,9% және 28,6%-ды құрады. 30 мг Дексилант, 60 мг Дексилант және плацебо алған топтардағы қыжыл болмаған түндер санының орташа мәні (%) тиісінше 98,9%, 96,2% және 71,7%-ды құрады.
Тағы бір зерттеуде плацебоға (n = 451) қарағанда 60 және 90 мг дозаларда Дексиланттың тиімділігі бағаланды. Эрозиялық рефлюкс-эзофагиттің клиникалық-эндоскопиялық ремиссиясын демеу және қыжылын тоқтатқанда 60 мг дозадағы Дексиланттың тиімділігі алдыңғы зерттеумен салыстырылды. Дозаның қосымша клиникалық артықшылықтары 60 мг дозадан 90 мг Дексилант табылған жоқ.
ГЭРА эрозиялық емес түрінің симптоматикалық ағымы
Клиникалық манифестті ағымдағы ГЭРА-ны емдеу кезінде Дексиланттың тиімділігі клиникалық манифесті ГЭРА диагнозы бар пациенттер арасында төрт апталық көп орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын зерттеу барысында бағаланды. Диагноз рандомизация сәтінде тиісті белгілердің болуына негізделген (өңеште эрозияның болмауы эндоскопиялық расталған кезде 6 ай және одан да көп уақыт бойы тұрақты болатын, аптасына кемінде 4 күн жиілікпен негізінен қыжылға шағымданады). Алайда, бұл критерийлер симптомдар қышқыл рефлюксімен байланысты болмауы мүмкін жағдайларды жоққа шығармады. Пациенттер үш емдеу тобының біріне рандомизацияланды: күніне 30 мг Дексилант, күніне 60 мг Дексилант немесе плацебо. Зерттеуге 18 жастан 86 жасқа дейінгі 947 пациент (орташа жасы 48) енгізілген болатын. Әйел пациенттердің үлесі 71%-ды құрады.
Симптомдардың жиілігі пациенттің күнделігі бойынша 4 апталық ем үшін бағаланды. 30 мг дозадағы Дексилант плацебодан 24 сағаттық уақыт аралығында қыжылсыз (18,5%-ға қарсы 54,9%) күндер саны мен қыжылсыз түннің пайызы (51,7%-ға қарсы 80,8%) бойынша сенімді түрде асып түскені анықталды. 30 мг дозада Дексилант алған топта 4 апта бойы емделу барысында 24 сағаттық қыжылсыз аралықтары тіркелген пациенттердің пайызы плацебо тобына қарағанда жоғары болды. Зерттеу барысында 60 мг Дексилант дозасының 30 мг дозадан қосымша клиникалық артықшылықтары анықталған жоқ.
Тағы төрт апталық көп орталықты, рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын зерттеуге түнгі қыжыл анамнезімен пациенттер қатысты, оларда рандомизациясы сәтінде аптасына кемінде 3 түн бойы ГЭРА симптомдарынан туындаған ұйқының бұзылуы болды. Пациенттер 30 мг дозада Дексилант немесе плацебо алу үшін кездейсоқ тәртіппен іріктелді. Зерттеуге 18 жастан 66 жасқа дейінгі 305 пациент (орташа жасы 45) енгізілген болатын. Әйел пациенттердің үлесі 63,9%-ды құрады. Симптомдардың жиілігі пациенттің күнделігі бойынша 4 апталық ем үшін бағаланды. 30 мг дозада Дексилант қабылдаған пациенттерде қыжыл болмаған түндердің пайызы плацебо тобына қарағанда (35,7%-ға қарсы 73,1%) едәуір аз болды.
Клиникалық манифестті ГЭРА анамнезімен 178 пациент қатысқан тағы бір көп орталықты әдеттегі салыстырмалы зерттеу жүргізілді, дайындық кезеңінде Дексиланттан басқа кез келген ПСТ-ны екі рет тәуліктік қабылдау аясында ГЭРА симптомдарын талапқа сай бақылау байқалды. Дайындық кезеңі аяқталғаннан кейін пациенттер күн сайын 6 апта бойы 30 мг дозада (таңертең) бүркемеленген Дексилантты немесе плацебо (кешке) алу үшін рандомизацияланды. ГЭРА симптомдарын талапқа сай бақылау алты апталық дайындық кезеңі мен емдеу кезеңінің соңғы 4 аптасында бір апта ішінде қыжыл көріністерінің орташа саны ≤ 1 құрағаны топшыланған болатын. Тиімділік талдауына 22 жастан 90 жасқа дейінгі (орташа жасы 53 жас) 142 пациенттің (әйелдердің 56%-ы) деректері енгізілді. Талдау деректері бойынша, олардың 88% - ында басқа ПСТ-ны күнделікті екі рет қабылдаудан 30 мг дозада Дексилантты күнделікті бір рет қабылдауға көшкеннен кейін симптомдарды талапқа сай бақылау сақталған.
Балалар
Бәсеңдеген қыжыл мен эрозиялық рефлюкс-эзофагиттің ремиссиясын демейтін эрозиялық рефлюкс эзофагитін емдеу
Жүргізілген 24 апталық көп орталықтық зерттеуде кем дегенде, соңғы 3 ай ішінде анамнезінде расталған ГЭРА мен эндоскопиялық анықталған рефлюкс эзофагиті бар жасөспірім жасындағы 62 пациент тиімділігі мен қауіпсіздігін анықтау үшін тәулігіне 60 мг Дексилант препаратымен 8 апта бойы ем қабылдаған. 12 жастан 17 жасқа дейінгі пациенттердің 61% - ы (жас медианасы 15 жас) ер адамдар болды. Лос-Анджелес жіктелуі негізінде эрозиялық рефлюкс эзофагиті бар пациенттердің 96,8%-ында орташа эрозиялық рефлюкс эзофагиті (A-D класы) анықталды, пациенттердің 3,2% - ында емдеуді бастар алдында орташа ауыр эрозиялық рефлюкс эзофагиті анықталды. Жасөспірімдердегі эрозиялық рефлюкс эзофагитін емдеуге жауап ересектердегідей, 8 аптадан аз емдегенде 87,9%-ды құрады.
Емдеудің алғашқы 8 аптасынан кейін расталған эндоскопиялық эрозиялық рефлюкс эзофагиті бар пациенттердің сауығуы күн сайын күніне бір рет қосымша 16 апта ішінде Дексилант 30 мг немесе плацебо препаратымен емдеу үшін рандомизацияланған болатын. 30 мг Дексилант препаратымен ем қабылдаған пациенттердің 82%-ы эндоскопиялық расталған плацебо қабылдағандардың 58%-ына қарсы үш ай емдеуден кейін емге жауап берді. Кезеңнің 16 аптасы ішінде қыжылсыз кезеңінің орташа пайыздық мәні плацебо алған пациенттердің 68,1%-бен салыстырғанда 30 мг Дексилант қабылдаған пациенттер арасында 86,6%-ды құрады. Емдеуге жауап нәтижелері мен қыжылдың рельефі ересектермен бірдей болды.
Симптоматикалық эрозиялық емес ГЭРА
Бақылаусыз, ашық, көп орталықты зерттеуде симптоматикалық эрозиялық емес ГЭРА бар жасөспірім жастағы 104 пациент 4 апта бойы қауіпсіздігі мен тиімділігін анықтау үшін тәулігіне бір рет 30 мг Дексилант препаратымен ем қабылдады. Пациенттерде қарап-тексеруге дейін кемінде 3 ай бұрын ГЭРА симптомдарының құжатталған сырқатнамасы, қарап-тексеру кезінде 7 күннің 3 күнінде мәлімделген қыжыл болды және эндоскопиялық расталған эзофагеальді эрозиясы болмаған. Пациенттердің жасы 12 - ден 17 жасқа дейін (жас медианасы 15 жас), оның 70% - ы әйел жынысты пациенттер болды. 4 апталық емдеу барысында 24 сағаттық қыжылсыз кезеңнің пайыздық мән медианасы 47,3%-ды құрады, бұл ересек пациенттерге сәйкес келді.