Әсер ету механизмі
Дапаглифлозин-күшті (тежеу константасы (Ki) 0.55 нМ), 2-ші типті натрий-глюкоза котранспортерінің (SGLT2) селективті қайтымды тежегіші. SGLT2 дапаглифлозинмен тежелуі несептегі глюкозаның шығарылуына және осмостық диурезге әкелетін натрий реабсорбциясын бір мезгілде төмендетумен шумақтық сүзуден проксимальды бүйрек өзекшелеріне глюкозаның реабсорбциясын төмендетеді. Осылайша, дапаглифлозин ері тубуло-шумақтық байланыс деңгейін жоғарылататын және шумақ ішіндегі қысымды төмендететін дистальды өзекшелерге натрийдің жеткізілу деңгейін жоғарылатады. Осмостық диурезбен бірге бұл АҚК шамадан тыс жүктемесінің төмендеуіне, артериялық қысымның төмендеуіне, жүректің ремодельденуіне және диастолалық функцияға, бүйрек функциясының сақталуына оң әсер етуі мүмкін жүктемеге дейінгі және кейінгі жүктемеге әкеледі.
Дапаглифлозин несептегі глюкозаның бөлінуіне әкелетін бүйрек өзекшелеріндегі реабсорбцияны төмендету арқылы аш қарынға да, тамақтанудан кейін де қан плазмасындағы глюкозаның көрсеткіштерін жақсартады. Глюкозаның экскрециясы препараттың бірінші дозасынан кейін байқалады және 24 сағаттық дозалау аралығында жалғасады және емдеу бойы сақталады. Бұл механизм арқылы бүйрек арқылы шығатын глюкозаның мөлшері қандағы глюкоза концентрациясына және шумақтық сүзу жылдамдығына (ШСЖ) байланысты. Осылайша, қандағы глюкозаның қалыпты деңгейі бар адамдар үшін дапаглифлозиннің гипогликемиялық әсері шамалы. Дапаглифлозин гипогликемияға жауап ретінде эндогендік глюкозаның қалыпты өндірілуін бұзбайды. Дапаглифлозин инсулин секрециясына және инсулин әсеріне сезімталдыққа тәуелсіз әсер етеді. Дапаглифлозин қолданылатын клиникалық зерттеулерде бета-жасуша функциясының жақсарғаны байқалды (НОМА тесті, homeostasis model assessment).
SGLT2 бүйректе селективті түрде экспрессияланады. Дапаглифлозин глюкозаны шеткері тіндерге тасымалдайтын басқа глюкоза тасымалдаушыларына әсер етпейді және глюкозаның сіңуіне жауап беретін ішектегі негізгі тасымалдаушы SGLT1-ге қарағанда SGLT2-ге 1400 есе көп селективтілік көрсетеді.
Фармакодинамикалық әсерлер
Дапаглифлозинді қабылдағаннан кейін дені сау және 2-ші типті қант диабеті бар пациенттерде бүйрек арқылы шығатын глюкоза мөлшерінің жоғарылауы байқалды. Дапаглифлозинді тәулігіне 10 мг дозада 12 апта бойы қабылдаған кезде 2-ші типті қант диабеті бар пациенттерде тәулігіне шамамен 70 г глюкоза бүйрек арқылы бөлінді (тәулігіне 280 ккал-ға сәйкес келетін). Тәулігіне 10 мг дозада (2 жылға дейін) дапаглифлозин қабылдаған 2-ші типті қант диабеті бар пациенттерде глюкозаның шығарылуы емдеу курсы бойы сақталды.
Дапаглифлозинді қолданған кезде бүйректің глюкозаны шығаруы осмостық диурезге және несеп көлемінің ұлғаюына әкеледі. Тәулігіне 10 мг дозада дапаглифлозин қабылдаған 2-ші типті қант диабеті бар пациенттерде несеп көлемінің ұлғаюы 12 апта бойы сақталды және тәулігіне шамамен 375 мл құрады. Несеп көлемінің ұлғаюы қан сарысуындағы натрий концентрациясының өзгеруіне әкелмеген бүйректің натрийді шығаруының шамалы және өтпелі жоғарылауымен қатар жүрді.
Несеп қышқылының несеппен экскрециясы да уақытша жоғарылады (3-7 күн ішінде) және қан плазмасындағы несеп қышқылы концентрациясының тұрақты төмендеуімен бірге жүрді. 24 аптада сарысудағы несеп қышқылы концентрациясының төмендеуі -48.3 және -18.3 микромоль/л (-0.87-ден -0.33 мг/дл-ге дейін) шегінде болды.
Клиникалық тиімділік және қауіпсіздік
2-ші типті қант диабеті
2-ші типті қант диабетін емдеудің ажырамас бөлігі гликемиялық бақылаудың жақсаруы және жүрек-қантамырлары мен бүйрек асқынуларының және өлімнің төмендеуі болып табылады.
ДИАЗАК препаратының гликемиялық тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау үшін 2 типті қант диабеті бар 7056 пациенттің қатысуымен 14 салыстырмалы жасырын, рандомизацияланған бақыланатын клиникалық зерттеулер жүргізілді; осы зерттеулерде 4737 субъект дапаглифлозин қабылдады. Он екі зерттеудегі емдеу кезеңі 24 аптаны құрады, 8 зерттеу 24-тен 80 аптаға дейін ұзартылған фазаларды қамтыды (зерттеудің жалпы ұзақтығы 104 апта), бір зерттеуде 28 апталық емдеу кезеңі және бір зерттеуде 52 және 104 аптамен ұзартылған фазалары бар 52 апталық кезең болды (зерттеудің жалпы ұзақтығы 208 апта). Қант диабетінің орташа ұзақтығы 1.4-тен 16.9 жылға дейін ауытқыды. Пациенттердің 50% - да жеңіл дәрежедегі бүйрек функциясының бұзылуы және 11% - да орташа ауырлық дәрежесіндегі бүйрек функциясының бұзылуы байқалды. Пациенттердің 51% - ы ер адамдар, 84% - ы еуропалықтар , 8% - ы азиялықтар, 4% - ы афроамерикалықтар және 4% - ы басқа нәсілдер болды. Пациенттердің 81% -ның дене салмағының индексі (ДСИ) ≥27 болды. Сонымен қатар, жеткіліксіз бақыланатын 2-ші типті қант диабеті және гипертензиясы бар пациенттерді қамтитын 12 апталық, плацебо бақыланатын екі зерттеу жүргізілді.
Дапаглифлозинді тәулігіне 10 мг дозада қолданған кезде жүрек-қантамырлары нәтижелерін (DECLARE) жүрек-қантамырлары мен бүйрек құбылыстарына әсерді бағалау үшін 2-ші типті қант диабеті бар немесе жүрек-қантамыр ауруы анықталмаған 17160 пациенттің қатысуымен плацебо салыстырумен зерттеу жүргізілді.
Гликемиялық бақылау
Монотерапия
2 аптаға созылатын салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын зерттеу (қосымша кезеңмен) 2-ші типті қант диабеті жеткіліксіз бақыланатын пациенттерде ДИАЗАК препаратымен монотерапияның қауіпсіздігі мен тиімділігін бағалау мақсатында жүргізілді. Дапаглифлозинді тәулігіне бір рет қабылдау плацебомен салыстырғанда HbA1c деңгейінің статистикалық маңызды (p<0.0001) төмендеуіне әкелді (2 кесте).
Қосымша зерттеу кезеңінде HbA1c деңгейінің төмендеуі 102-ші аптаға дейін сақталды (бастапқы деңгейге қатысты түзетілген орташа өзгеріс сәйкесінше 10 мг және плацебо дозасындағы дапаглифлозин үшін -0.61 және -0.17% құрады).
2 кесте. 24-ші аптаға (LOCFa) монотерапия ретінде дапаглифлозинді қолдану бойынша плацебо бақыланатын зерттеу нәтижелері
Монотерапия
Дапаглифлозин — Плацебо
10 мг
Nb — 70 — 75
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 8.01 — 7.79
Бастапқы деңгейге қатысты өзгерісс — −0.89 — −0.23
Бастапқы денгейге қатысты өзгеріс c — −0.66*
(95 % СА) — (−0.96, −0.36)
HbA1c < 7 % қол жеткізген пациенттер ( % ):
Бастапқы деңгей бойынша түзетілді — 50.8§ — 31.6
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 94.13 — 88.77
Бастапқы деңгейге қатысты өзгерісc — −3.16 — −2.19
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылықc — −0.97
(95 % СА) — (−2.20, 0.25)
aLOCF - соңғы бақылау деректерін алға жылжыту (шұғыл емдеуді қолданар алдында алынған)
b Зерттеудің қысқа мерзімді салыстырмалы жасырын кезеңінде зерттелетін препараттың кем дегенде бір дозасын алған барлық рандомизацияланған пациенттер
c бастапқы мәнге түзетілген ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән
* плацебомен салыстырғанда p < 0.0001 мәні
§ Қосымша соңғы нүктелер үшін дәйекті тестілеу процедурасы нәтижесінде статистикалық маңыздылық бағаланбады.
Қосымша біріктірілген емдеу
Гликемиялық бақылауы жеткіліксіз пациенттерде (HbA1c >6.5% және ≤10%) тиімділігінің төмен еместігінің дәлелдерін алу үшін (қосымша кезеңдері 52 және 104 аптаға созылатын) 52 апталық белсенді-бақыланатын зерттеуде метформинмен сульфонилмочевина туындыларымен (глипизид) емдеумен салыстырғанда метформинмен емдеуге ДИАЗАК қосымша ем ретінде бағаланды. Алынған нәтижелер зерттелетін препараттың кем болмайтын тиімділігін растаған глипизидпен салыстырғанда бастапқы деңгейге қатысты 52 аптадан кейін HbA1c мәнінің ұқсас орташа төмендеуін көрсетті (3 кесте). 104 аптадан кейін бастапқы деңгейге қатысты HbA1c түзетілген орташа өзгерісі дапаглифлозин үшін -0.32% және глипизид үшін -0.14% құрады. 208 аптадан кейін HbA1c-тің бастапқы деңгейге қатысты түзетілген орташа өзгерісі дапаглифлозин үшін -0.10% және глипизид үшін 0.20% құрады. 52, 104 және 208 аптадан кейін дапаглифлозинмен емдеу тобындағы пациенттердің айтарлықтай аз үлесі (тиісінше 3.5%; 4.3% және 5.0%) глипизидпен емделген топпен салыстырғанда кем дегенде бір гипогликемия эпизодын көрсетті (тиісінше 40.8%; 47.0% және 50.0%). Зерттеуге қатысуды жалғастырған пациенттердің үлесі 104 және 208 аптадан кейін бағалау кезінде дапаглифлозинмен емдеу тобы үшін 56.2% және 39.7% және глипизидпен емдеу тобы үшін 50.0% және 34.6% құрады.
3 кесте. 52-ші аптаға метформинге (LOCFа) қосымша ретінде дапаглифлозин мен
глипизид қолдануды салыстырудың белсенді-бақыланатын зерттеу нәтижелері
Көрсеткіш — Дапаглифлозин + метформин — Глипизид + метформин
Nb — 400 — 401
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 7.69 — 7.74
Бастапқы деңгейге қатысты өзгерісс — −0.52 — −0.52
Глипизид + метформин біріктірілімімен салыстырғандағы айырмашылық — 0.00d
(95 % СА) — (−0.11, 0.11)
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 88.44 — 87.60
Бастапқы деңгейге қатысты өзгерісс — −3.22 — 1.44
Глипизид + метформин біріктірілімімен салыстырғандағы айырмашылық — −4.65*
(95 % СА) — (−5.14, −4.17)
aLOCF - соңғы бақылау деректерін алға жылжыту
b Зерттеуге енгізілгеннен кейін бастапқы және кем дегенде бір тиімділік бағасы бар ем алған барлық рандомизацияланған пациенттер
c бастапқы мәнге түзетілген ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән
d глипизид + метформин біріктірілімінің тиімділігінен кем түспейді
* p < 0.0001 мәні
Дапаглифлозинді метформинге, глимепиридке, сульфонилмочевина туындысы бар метформинге, ситаглиптинге (метформинмен немесе онсыз) немесе инсулин препаратына қосымша тағайындау плацебо қабылдаған топпен салыстырғанда 24 аптадан кейін бағалау кезінде HbA1c деңгейінің статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді (р<0.0001; 4, 5 және 6 кестелер).
24-ші аптада байқалған HbA1c деңгейінің төмендеуі біріктірілген емдеу режимдері зерттеулерінде (глимепирид пен инсулин) және одан кейінгі зерттеулерде сақталды, бұл 48-ші аптадағы (глимепирид үшін) және 104-ші аптадағы (инсулин үшін) деректермен дәлелденді. 48 аптадан кейін ситаглиптинге қосылғанда (метформинмен немесе онсыз) 10 мг дозадағы дапаглифлозин және плацебо үшін бастапқы деңгейден түзетілген орташа мән сәйкесінше -0.30% және 0.38% құрады. Метформинге дапаглифлозин қосылған зерттеуде HbA1c деңгейінің төмендеуі 102 аптаға дейін сақталды (бастапқы деңгейден түзетілген орташа мән сәйкесінше 10 мг дозадағы дапаглифлозин және плацебо үшін -0.78% және 0.02%). 104 аптадан кейін инсулинді қолданғанда (пероральді гипогликемиялық дәрілік заттарды қосымша қолданумен немесе онсыз) HbA1c бастапқы деңгейінен түзетілген орташа мән сәйкесінше 10 мг дозадағы дапаглифлозин және плацебо үшін -0.7% және -0.06% құрады. 48 және 104 аптадан кейін инсулин дозасы 10 мг дозада дапаглифлозин қабылдаған пациенттердің бастапқы деңгейімен салыстырғанда тұрақты болып қалды және орташа есеппен тәулігіне 76 ХБ құрады. Плацебо тобында бастапқы деңгейге қатысты дозаның орташа жоғарылауы сәйкесінше 48 және 104 аптадан кейін тәулігіне 10.5 және 18.3 ХБ құрады (орташа доза тәулігіне 84 және 92 ХБ құрады). 104 аптадан кейін зерттеуге қатысуды жалғастырған пациенттердің үлесі 10 мг дозада дапаглифлозинмен емдеу тобында 72.4% және плацебо тобында 54.8% құрады.
4 кесте. Дапаглифлозинді метформинмен немесе ситаглиптинмен (метформинмен немесе онсыз) біріктіріп қолдану бойынша 24 апталық (LOCFа) плацебо бақыланатын-зерттеулердің нәтижелері
Біріктірілген емдеу
Метформин1 — ДПП-4 тежегіші (ситаглиптин2) ± метформин1
Дапаглифлозин 10 мг — Плацебо — Дапаглифлозин 10 мг — Плацебо
Nb — 135 — 137 — 223 — 224
HbAlc (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 7.92 — 8.11 — 7.90 — 7.97
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −0.84 — −0.30 — −0.45 — 0.04
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −0.54* — −0.48*
(95% СА) — (−0.74, −0.34) — (−0.62, −0.34)
HbAlc < 7 % қол жеткізген пациенттер ( % ):
Бастапқы деңгей бойынша түзетілді — 40.6** — 25.9
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 86.28 — 87.74 — 91.02 — 89.23
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −2.86 — −0.89 — −2.14 — −0.26
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −1.97* — −1.89*
(95% СА) — (−2.63, −1.31) — (−2.37, −1.40)
1Метформин ≥1500 мг/тәулігіне.
2 Ситаглиптин тәулігіне 100 мг
aLOCF - соңғы бақылау деректерін алға жылжыту (шұғыл емдеуді қолданар алдында алынған)
b Зерттеудің қысқа мерзімді салыстырмалы жасырын кезеңінде кем дегенде бүркемеленген зерттелетін препараттың бір дозасын қабылдаған барлық рандомизацияланған пациенттер
с Бастапқы мәнге түзетумен ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән
* Р мәні<0.0001 плацебо + пероральді гипогликемиялық препарат біріктірілімімен салыстырғанда
** Р мәні < 0.05 плацебо + пероральді гипогликемиялық препарат біріктірілімімен салыстырғанда
5 кесте. Дапаглифлозинді сульфонилмочевина (глимепирид) препаратымен немесе метформинмен және сульфонилмочевина препаратымен біріктіріп қолдану бойынша 24 апталық плацебо-бақыланатын-зерттеулердің нәтижелері
Біріктірілген емдеу
Сульфонилмочевина препараты (глимепирид1) — Сульфонилмочевина препараты + метформин2
Дапаглифлозин 10 мг — Плацебо — Дапаглифлозин 10 мг — Плацебо
Na — 151 — 145 — 108 — 108
HbA1c (%)b
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 8.07 — 8.15 — 8.08 — 8.24
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −0.82 — −0.13 — −0.86 — −0.17
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −0.68* — −0.69*
(95% СА) — (−0.86, −0.51) — (−0.89, −0.49)
HbA1c < 7% қол жеткізген пациенттер ( % ):
(LOCF)d
Бастапқы деңгей бойынша түзетілді — 31.7* — 13.0 — 31.8* — 11.1
Дене салмағы (кг)
(LOCF)d
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 80.56 — 80.94 — 88.57 — 90.07
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −2.26 — −0.72 — −2.65 — −0.58
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −1.54* — −2.07*
(95% СА) — (−2.17, −0.92) — (−2.79, −1.35)
1Глимепирид тәулігіне 4 мг.
2Тәулігіне ≥1500 мг дозада метформин (жедел немесе босап шығуы ұзаққа созылатын) зерттеуге енгізілгенге дейін кемінде 8 апта бойы сульфонилмочевина туындысының ең жоғары дозасының жартысынан төмен болмауы тиіс ең жоғары жағымды дозамен біріктірілімде
a Зерттеуге енгізілгеннен кейін бастапқы және кем дегенде бір тиімділік бағасымен ем қабылдаған барлық рандомизацияланған пациенттер
c1 және 2 бағандар: LOCF әдісімен талданған HbA1c деңгейлері (d сілтемесін қараңыз); 3 және 4 бағандар; LRM әдісімен талданған HbA1c деңгейлері (e сілтемесін қараңыз)
c Бастапқы мәнге түзетілген ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән
d LOCF - соңғы бақылау деректерін алға жылжыту (шұғыл емдеуді қолданар алдында алынған)
eLRM-бойлық қайта өлшеу деректерін талдау
* Р мәні<0.0001 плацебо + пероральді гипогликемиялық препарат біріктірілімімен салыстырғанда
6 Кесте. 24-ші аптаға (LOCFа) дапаглифлозинді инсулинмен (пероральді гипогликемиялық препараттарсыз немесе қосумен) біріктіріп қолдану бойынша плацебо-бақыланатын зерттеудің нәтижелері
Көрсеткіш — Дапаглифлозин 10 мг + инсулин ± пероральді гипогликемиялық препараттар 2 — Плацебо + инсулин ± пероральді гипогликемиялық препараттар 2
Nb — 194 — 193
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 8.58 — 8.46
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −0.90 — −0.30
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −0.60*
(95 % СА) — (−0.74, −0.45)
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 94.63 — 94.21
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −1.67 — 0.02
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылық — −1.68*
(95 % СА) — (−2.19, −1.18)
Инсулиннің орташа тәуліктік дозасы (ХБ)1
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 77.96 — 73.96
Бастапқы c деңгейіне қатысты өзгеріс — −1.16 — 5.08
Плацебо С-мен салыстырғандағы айырмашылық c — −6.23*
(95 % СА) — (−8.84, −3.63)
Инсулиннің орташа тәуліктік дозасы кемінде 10%-ға (%) төмендетілген зерттеуге қатысушылар — 19.7** — 11.0
a LOCF-соңғы бақылау деректерін алға жылжыту (қажет болғанда, инсулин дозасын бірінші көтергенге дейін немесе бірінші көтеру күні)
b Зерттеудің қысқа мерзімді салыстырмалы жасырын кезеңінде кем дегенде бүркемеленген зерттелетін препараттың бір дозасын қабылдаған барлық рандомизацияланған пациенттер
с Бастапқы мәнге түзетілген ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән және пероральді қантты төмендететін препараттың болуы * плацебомен салыстырғанда P < 0.0001 мәні + инсулин ± пероральді қантты төмендететін препарат * * плацебомен салыстырғанда р<0.05 мәні + инсулин ± пероральді қантты төмендететін препарат
1Инсулинмен емдеу режимінде дозаны жоғарылату (қысқа әсер ететін инсулинді, орташа әсер ететін инсулинді және базальды инсулинді қоса) қатысушылар аш қарынға плазмадағы глюкозаның (АГП) алдын ала белгіленген критерийлеріне сәйкес келген жағдайда ғана рұқсат етілді
2Қатысушылардың 50% - ы инсулинді бастапқы деңгейде монотерапия ретінде қабылдады; 50% - ы инсулиннен басқа бір немесе екі пероральді гипогликемиялық дәрілік затты қабылдады. Екінші топта пациенттердің 80% - ы тек метформин қабылдады, 12% - ы метформин мен сульфонилмочевина туындысын, қалған пациенттер басқа пероральді гипогликемиялық дәрілік заттарды қабылдады.
Дәрі-дәрмекпен ем қабылдамаған пациенттерде метформинмен біріктіру
Бұрын ем қабылдамаған пациенттерде метформинмен біріктірілген дапаглифлозинді (5 мг немесе 10 мг) қолданудың тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау бойынша 24 аптаға созылатын екі белсенді-бақыланатын зерттеуде монотерпиямен салыстырғанда 2-ші типті бақыланбайтын қант диабеті (HbA1c ≥7,5% және ≤12%) бар барлығы 1 236 пациент қатысты.
Метформинмен бірге 10 мг дапаглифлозинді қолдану (тәулігіне 2000 мг-ге дейін) HbA1c көрсеткіші бойынша жекелеген компоненттермен емдеумен салыстырғанда статистикалық маңызды жақсартуды қамтамасыз етті (7 кесте) және АГП деңгейінің (жекелеген компоненттермен емдеумен салыстырғанда аш қарынға қан плазмасындағы глюкоза деңгейі) және дене салмағының (метформинмен салыстырғанда) қатты төмендеуіне әкелді.
7 кесте. 24-ші аптаға (LOCFа) бұрын ем қабылдамаған пациенттерде дапаглифлозин мен метформинді біріктіріп емдеуді қолданудың белсенді-бақыланатын зерттеу нәтижелері
Көрсеткіш — Дапаглифлозин 10 мг + метформин — Дапаглифлозин 10 мг — Метформин
Nb — 211b — 219b — 208b
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 9.03 — 9.03
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −1.45 — −1.44
Дапаглифлозиномалармен салыстырғандағы айырмашылықс
(95% СА) — (−0.74, −0.32)
Метформинмен салыстырғандағы айырмашылық c — −0.54* — −0.01
(95 % СА) — (−0.75, −0.33) — (−0.22, 0.20)
aLOCF - соңғы бақылау деректерін алға жылжыту (шұғыл емдеуді қолданар алдында алынған)
b Зерттеудің қысқа мерзімді салыстырмалы жасырын кезеңінде кем дегенде бүркемеленген зерттелетін препараттың бір дозасын қабылдаған барлық рандомизацияланған пациенттер
с Бастапқы мәнге түзетумен ең төмен квадраттар әдісімен орташа мән
* P < 0.0001 мәні.
Босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатидпен біріктірілген емдеу
28 аптаға созылатын салыстырмалы жасырын, белсенді-бақыланатын зерттеуде дапаглифлозин мен босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид біріктірілімін (GPP-1 рецепторларының агонисті) дапаглифлозин монотерапиясымен және тек метформинмен емделген гликемиялық бақылауы жеткіліксіз пациенттерде босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид монотерапиясымен (HbA1c ≥8% және ≤ 12%) бірге қолдану салыстырылды. Барлық емдеу топтарында бастапқы деңгеймен салыстырғанда HbA1c деңгейінің төмендеуі байқалды. 10 мг дапаглифлозин және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид біріктірілімімен емдеу тобында дапаглифлозин монотерапиясымен және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид монотерапиясымен салыстырғанда бастапқы деңгейге қатысты HbA1c айтарлықтай төмендеуі көрсетілген (8 кесте).
8 кесте. Метформинмен (тағайындалған емі бар пациенттер) біріктірілген дапаглифлозин монотерапиясымен және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид монотерапиясымен салыстырғанда дапаглифлозин мен босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатидті қолдану бойынша 28 аптаға ұзарған зерттеу нәтижелері
Көрсеткіш — Дапаглифлозин 10 мг тәулігіне 1 рет + босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид 2 мг аптасына 1 рет — Дапаглифлозин 10 мг тәулігіне 1 рет + плацебо аптасына /1 рет — босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид 2 мг апт/1 рет+ плацебо тәулігіне 1 рте
N — 228 — 230 — 227
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 9.29 — 9.25 — 9.26
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −1.98 — −1.39 — −1.60
Бастапқы деңгейге қатысты біріктірілім мен монотерапия арасындағы өзгерістердің орташа айырмашылығы (95% СА) — −0.59* (−0.84, −0.34) — −0.38** (−0.63, −0.13)
HbA1c < 7 % қол жеткізген пациенттер ( % ) — 44.7 — 19.1 — 26.9
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 92.13 — 90.87 — 89.12
Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс — −3.55 — −2.22 — −1.56
Бастапқы деңгейге қатысты біріктірілім мен монотерапия арасындағы өзгерістердің орташа айырмашылығы (95% СА) — −1.33* (−2.12, −0.55) — −2.00* (−2.79, −1.20)
Тәулік/1р – тәулігіне бір рет, Апта/1 рет аптасына бір рет, N – пациенттердің саны, СА – сенімділік аралығы.
а28-ші аптадағы бастапқы мәндердің өзгеруіне қатысты түзетілген орташа квадраттық мәндер (ОКМ) және емдеу топтары арасындағы айырмашылықтар емдеуді, аймақты, HbA1c бастапқы деңгейін (<9.0% немесе ≥9.0%) аптаны және тұрақты факторлар ретінде апта бойынша емдеу өзгерістерін, сондай-ақ ковариаттар ретінде бастапқы мәнді қамтитын аралас қайта өлшеу модельдерін (MMRM) қолдану арқылы модельденеді.
*p<0.001, **p<0.01.
Барлық p мәндері бірнеше салыстырулар үшін түзетілген p мәндері болып табылады.
Талдауға шұғыл емдеуден кейінгі және зерттелетін дәрілік препаратты қолдануды мерзімінен бұрын тоқтатқаннан кейінгі өлшеулер енгізілмеді.
Аш қарынға қан плазмасындағы глюкоза деңгейі
Монотерапия түрінде немесе метформинге, глимепиридке, метформинге және сульфонилмочевинаға, ситаглиптинге (метформинмен немесе онсыз) немесе инсулинге қосымша ретінде 10 мг дапаглифлозинмен емдеу аш қарынға қан плазмасындағы глюкозаның (АПГ) статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді (-1.90 ммоль/л-ден -1.20 ммоль/л-ге дейін [-34.2-ден -21.7 мг/дл]) плацебомен салыстырғанда(-0.33 - тен -0.21 ммоль / л-ге дейін [-6.0-ден -3.8 мг/дл - ге дейін]). Бұл әсер емдеудің бірінші аптасында байқалды және қосымша зерттеулерде 104-ші аптаға дейін сақталды.
28 аптадан кейін 10 мг дапаглифлозинмен және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатидпен біріктірілген емдеу дапаглифлозинмен (p < 0.001) монотерапия кезіндегі -2.73 ммоль/л (-49.2 мг/дл) және эксенатидпен монотерапия кезіндегі (p<0.001). -2.54 ммоль/л (-45.8 мг/дл) салыстырғанда АПГ деңгейінің -3.66 ммоль/л (-65.8 мг/дл) статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді:
Қант диабеті бар және шумақтық сүзу жылдамдығы (ШСЖ) ≥45-тен <60 мл/мин/1.73м2-ге дейінгі пациенттердегі арнайы зерттеуде дапаглифлозин емдеу 24-ші аптаға қарай АПГ төмендеуіне әкелді: -1.19 ммоль/л (-21.46 мг/дл) - плацебо фонындағы (p=0.001) 0.27 ммоль/л (-4.87 мг / дл) салыстырғанда.
Тамақтанғаннан кейін қан плазмасындағы глюкоза деңгейі
Глимепиридпен емдеуге қосымша 10 мг дозада дапаглифлозинмен емдеу осы көрсеткіштерді 48-ші аптаға дейін сақтаумен 24-ші аптадағы бағалау кезінде тамақтанғаннан кейін 2 сағаттан соң қан плазмасындағы глюкоза деңгейінің статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді.
Ситаглиптинмен (метформинмен немесе онсыз) бірге 10 мг доза дапаглифлозин препаратымен біріктіріп емдеу 48-ші аптаға дейін сақталған 24-ші аптадағы бағалау кезінде тамақтанғаннан кейін 2 сағаттан соң глюкоза деңгейінің статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді.
10 мг дапаглифлозин мен босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатид біріктірілімімен емдеу дапаглифлозин немесе эксенатид монотерапиясымен салыстырғанда 28-ші аптада бағаланған кезде тамақтанғаннан кейін 2 сағаттан соң қан плазмасындағы глюкоза деңгейінің айтарлықтай төмендеуіне әкелді.
Дене салмағы
Метформинмен, глимепиридпен, метформинмен және сульфонилмочевинамен, ситаглиптинмен (метформинмен немесе онсыз) немесе инсулинмен біріктірілген 10 мг дапаглифлозинмен емдеу 24 аптадан кейін бағалау кезінде дене салмағының статистикалық маңызды төмендеуін қамтамасыз етті (p<0.0001; 4 және 5 кестелерді қараңыз). Бұл әсерлер ұзақ мерзімді зерттеулерде сақталды. 48-ші аптада дапаглифлозинді ситаглиптинге қосымша ретінде (метформинмен немесе онсыз) қолданған кезде плацебомен айырмашылық -2.22 кг құрады. 102-ші аптада метформинге қосымша ретінде немесе инсулинге қосымша ретінде дапаглифлозинді қолдану аясында дене салмағының төмендеуі плацебомен салыстырғанда сәйкесінше -2.14 және -2.88 кг құрады.
10 мг дапаглифлозинмен және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатидпен біріктіріп емдеу кезінде жеке алынған препараттармен монотерпиямен салыстырғанда дене салмағының едәуір төмендеуі байқалады (8 кесте).
Дененің композициялық құрамын бағалау үшін екі энергиялы рентгендік абсорбциометрия қолданылған қант диабеті бар 182 пациенттің қатысуымен өткен 24 апталық зерттеудің нәтижелері сәйкесінше плацебо және метформинмен емдеу тобымен салыстырғанда 10 мг дапаглифлозинмен және метформинмен емдеу тобындағы пациенттердегі майсыз дене салмағымен және сұйықтықтың жоғалуымен салыстырғанда дене салмағы мен майсыз дене салмағының анағұрлым айқын төмендеуін көрсетті. ДИАЗАК препаратымен және метформинмен емдеу магнитті-резонанстық томографияны қолдана отырып, қосалқы талдау деректері бойынша плацебо мен метформинді қолданумен салыстырғанда висцеральды май тінінің сандық түрде төмендеуіне әкелді.
Артериялық қысым
10 мг дапаглифлозинмен емдеу кезінде 13 плацебо бақыланатын зерттеудің жоспарланған талдауының 24-ші аптасына систолалық артериялық қысымның (САҚ) бастапқы деңгей -3.7 мм сынап бағанасынан өзгеруі және САҚ және ДАҚ төмендеуімен салыстырғанда диастолалық артериялық қысымның (ДАҚ) -1.8 мм сын.бағ.ст, плацебо тобында 0.5 мм сын. бағ өзгергені байқалды. Мұндай төмендеу 104-ші аптаға дейін байқалды.
28 аптадан кейін 10 мг дапаглифлозинмен және босап шығуы ұзаққа созылатын эксенатидпен біріктіріп емдеу систолалық артериялық қысымның статистикалық маңызды төмендеуіне әкелді: (-4.3 мм сын.бағ. дапаглифлозин монотерапиясымен (-1.8 мм сын.бағ., P<0.05) және эксенатид монотерапиясымен (-1.2 мм сын. бағ. p<0.01). салыстырғанда.
Екі 12 апталық плацебо-бақыланатын зерттеулерде 2 типті қант диабеті бар және артериялық гипертензиясы жеткіліксіз бақыланатын 1 062 пациент (бір зерттеуде АӨФт немесе АРБ-мен және басқа зерттеуде басқа гипертензияға қарсы препаратпен біріктірілген АӨФт немесе АРБ-мен бұрынғы тұрақты емдеуге қарамастан) 10 мг дапаглифлозинмен немесе плацебомен ем қабылдады. 12-ші аптада екі зерттеуде де дапаглифлозинді 10 мг дозада стандартты диабетке қарсы емдеумен бірге қолдану HbA1c деңгейінің төмендеуіне және плацебо қолдану үшін түзетілген САҚ орташа есеппен сәйкесінше 3.1 және 4.3 мм сын.бағ төмендеуіне әкелді.
Қант диабеті және ≥45-тен <60 мл/мин/1.73 м2-ге дейін ШСЖ бар пациенттерді арнайы зерттеуде емдеудің 24-ші аптасында дапаглифлозинмен емдеу де кезде САҚ отырған күйде плацебо қолданған 1.7 мм сын бағанасымен салыстырғанда (р<0.05) -4.8 мм сын бағанасымен төмендегенін көрсетті.
Орташа ауырлық дәрежесіндегі бүйрек функциясы бұзылған пациенттердегі гликемиялық бақылау (3А дәрежедегі созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі) (≥45-тен <60 мл/мин/1.73 м2 дейінгі еШСЖ)
Дапаглифлозиннің тиімділігі стандартты емдеуде гликемиялық бақылау қолжетімді болмаған қант диабеті бар және еШСЖ ≥45-тен 60 мл/мин/1.73 м2-ге дейінгі пациенттерде бөлек бағаланды. Дапаглифлозинмен емдеу плацебомен салыстырғанда HbA1 және дене салмағының төмендеуіне әкелді (9 кесте).
9 Кесте. 24-ші аптаға қант диабеті және ≥ 45-тен < 60 мл/мин/1.73 м2 дейінгі еШСЖ бар пациенттерде дапаглифлозинді қолдану бойынша плацебо-бақыланатын зерттеу нәтижелері
Дапаглифлозинa 10 мг — Плацебоa
Nb — 159 — 161
HbA1c (%)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 8.35 — 8.03
Бастапқы деңгейге қатысты өзгерісb — −0.37 — −0.03
Плацебомен салыстырғандағы айырмашылықb — −0.34*
(95 % СА) — (−0.53, −0.15)
Дене салмағы (кг)
Бастапқы деңгей (орташа мән) — 92.51 — 88.30
Бастапқы деңгейге қатысты пайыздық өзгеріс — −3.42 — −2.02
Пайыздық плацебомен салыстырғандағы айырмашылықс — −1.43*
(95 % СА) — (−2.15, −0.69)
аМетформин немесе метформин гидрохлориді дапаглифлозин және плацебо топтарындағы пациенттердің сәйкесінше 69.4% және 64.0% стандартты емнің бөлігі болып табылады
bБастапқы мәнге түзетілген ең төмен квадраттар әдісімен есептелген орташа мән
cБастапқы мәнге түзетілген ең кіші квадраттар әдісімен есептелген орташа мәннен алынған
* p<0.001
HbA1c ≥9% бастапқы деңгейі бар пациенттер
Бастапқы деңгейі Нba1с ≥9.0% пациенттерде жоспарланған талдауда 10 мг дозада дапаглифлозин монотерапиясы 24-ші аптаға HbA1с деңгейінің (бастапқы деңгейден түзетілген орташа өзгеріс 10 мг дапаглифлозин және плацебо топтарында - сәйкесінше 2.04% және 0.19% құрады) және метформинмен біріктірілімдердің (бастапқы деңгейден түзетілген орташа өзгеріс сәйкесінше дапаглифлозин және плацебо топтарында -1.32% және -0.53% болды) статистикалық маңызды төмендеуін көрсетті.
Жүрек-қантамырлары нәтижелері және бүйрек функциясының бұзылуына байланысты жүрек-қантамырлары
Dapagliflozin Effect on Cardiovascular Events study (DECLARE зерттеуі), 2-ші типті қант диабетіндегі дапаглифлозиннің жүрек-қантамырлары нәтижелеріне әсерін зерттеу-бұл дапаглифлозиннің плацебомен салыстырғанда ағымдағы фондық терапияға қосылған кезде жүрек – қантамырлары нәтижелеріне әсерін анықтау үшін жүргізілген халықаралық көп орталықты рандомизацияланған салыстырмалы жасырын, плацебо бақыланатын клиникалық зерттеуі. Барлық пациенттерде 2-ші типті қант диабеті және кем дегенде екі қосымша жүрек-қантамырлары қауіп факторлары болды (жас≥еркектерде 55 жас, әйелдерде ≥60 жас және келесі факторлардың бірі (немесе одан да көп)-дислипидемия, гипертония немесе темекі шегу) немесе белгіленген жүрек – қантамырлары ауруы.
Рандомизацияланған 17160 пациенттің 6974-да (40.6%) жүрек-қантамырлары ауруы анықталса, 10186-да (59.4%) ол ауру анықталған жоқ. 8582 пациент 10 мг дозада дапаглифлозинмен емдеу тобына және 8578 пациент плацебо қолданатын топқа рандомизацияланды және олар орта есеппен 4.2 жыл бойы бақыланды.
Зерттеу популяциясының орташа жасы 63.9 жасты құрады, 37.4% әйелдер болды. Жалпы алғанда, 22.4% - да ≤ 5 жыл ішінде қант диабеті болды, қант диабетінің орташа ұзақтығы 11.9 жылды құрады. Орташа HbA1c 8.3%, орташа ДСИ 32.1 кг / м2 құрады.
Бастапқы деңгейде пациенттердің 10.0%-да анамнездегі жүрек жеткіліксіздігі болды. Орташа ШСЖ 85.2 мл/мин/1.73 м2 құрады, пациенттердің 7.4% -да <ШСЖ < 60 мл/мин/1.73 м2 болса, пациенттердің 30.3%-да микро-немесе макроальбуминурия болды сәйкесінше ≥30-дан ≤300 мг/г немесе >300 мг/г).
Пациенттердің көпшілігі (98%) бастапқы деңгейде метформинді (82%), инсулинді (41%) және сульфонилмочевинаны (43%) қоса, бір немесе одан да көп диабетке қарсы препараттарды қолданды.
Бастапқы соңғы нүктелер жүрек-қантамырлары өліміне, миокард инфарктісіне немесе ишемиялық инсультке (елеулі жағымсыз жүрек-қантамырлары құбылысы) байланысты алғашқы оқиғаға дейінгі уақыт және жүрек жеткіліксіздігіне немесе жүрек-қантамырлары өліміне байланысты алғашқы ауруханаға дейінгі уақыт болды. Екінші соңғы нүктелер бүйрек функциясына қатысты біріктірілген соңғы нүкте және кез келген себептерден болатын өлім болды.
Маңызды жағымсыз жүрек-қантамырлары құбылыстары
10 мг дозадағы дапаглифлозин жүрек-қантамырлары өлімінің, миокард инфарктісінің немесе ишемиялық инсульттің (бір жақты p<0.001) біріктірілген соңғы нүктесіндегі плацебомен салыстырғанда кем болмайтын тиімділікті көрсетті.
Жүрек жеткіліксіздігі немесе жүрек-қантамырлары өлімі
10 мг дозадағы дапаглифлозин жүрек жеткіліксіздігімен немесе жүрек-қантамырлары өлімімен байланысты ауруханаға жатқызудың алдын алуда плацебомен салыстырғанда артықшылық көрсетті (1 сурет). Емдеу әсерінің айырмашылығы жүрек жеткіліксіздігімен байланысты ауруханаға жатқызуға қатысты, бұл ретте жүрек-қантамырлары өлімі бойынша ешқандай айырмашылық болған жоқ (2 сурет).
Плацебомен салыстырғанда дапаглифлозинмен емдеудің пайдасы бастапқы деңгейде жүрек-қантамырлары ауруы бар және онсыз, жүрек жеткіліксіздігі бар және онсыз пациенттерде байқалды және жас, жыныс, бүйрек функциясы (ШСЖ) мен аймақты қоса алғанда, барлық негізгі қосалқы топтарда бірдей болды.
1 сурет. Жүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызудың бірінші жағдайына дейінгі немесе жүрек-қантамырлары ауруларының асқынуынан қайтыс болуға дейінгі уақыт
Көрсетілген оқиғалары бар пациенттер (%)Көрсетілген оқиғалары бар пациенттер (%)
ПлацебоПлацебоДапаглифлозинДапаглифлозин
Емдеу тобыЕмдеу тобы
Рандомизациядан кейінгі айлар
Қаупі бар пациенттердің саны
Дапаглифлозин: 8 582 8 517 8 415 8 322 8 224 8 110 7 970 7 497 5 445 1 626
Плацебо: 8 578 8 485 8 387 8 259 8 127 8 003 7 880 7 367 5 362 1 573
Қауіп тобындағы пациенттер-бұл кезеңнің басында қауіп тобындағы пациенттердің саны.
ҚҚ - Қауіптердің арақатынасы, СА-сенімділік аралығы
Негізгі және қосымша соңғы нүктелер бойынша нәтижелер 2 суретте көрсетілген. Дапаглифлозиннің MACE қатысты плацебодан артықшылығы байқалмады (p = 0.172). Сондықтан бүйрек функциясымен байланысты біріктірілген соңғы нүкте және барлық себептерден болатын өлім растайтын тестілеу процедурасының бөлігі ретінде тексерілмеген.
2 Сурет. Біріктірілген соңғы нүктелер мен олардың компоненттеріне, сондай-ақ қосымша соңғы нүктелер мен олардың компоненттеріне қатысты емдеу әсерлері
Дапаглифлозинді қолдану кезінде нәтиже жақсы Дапаглифлозинді қолдану кезінде нәтиже жақсы Р мәніР мәніҚауіптер қатынасы(95 % СА)Қауіптер қатынасы(95 % СА)Плацебоn (%)(N=8578)Плацебоn (%)(N=8578)Дапаглифлозинn (%)(N=8582)Дапаглифлозинn (%)(N=8582)Плацебо қолданған кезде нәтиже жақсыПлацебо қолданған кезде нәтиже жақсыНегізгі соңғы нүктелерЖүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызу /жүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлім Жүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлім / миокард инфарктісі / ишемиялық инсультБіріктірілген соңғы нүктелердің компоненттеріЖүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызуЖүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлімМиокард инфарктісіИшемиялық инсультҚосымша соңғы нүктелерБүйрек функциясымен байланысты біріктірілген соңғы нүктеБүйрек функциясына байланысты компоненттер:еШСЖ тұрақты төмендеуіТерминальды бүйрек жеткіліксіздігіБүйрек тарапынан асқынуларға байланысты өлім Кез келген себептерден өлімНегізгі соңғы нүктелерЖүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызу /жүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлім Жүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлім / миокард инфарктісі / ишемиялық инсультБіріктірілген соңғы нүктелердің компоненттеріЖүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызуЖүрек-қан тамырлары себептерінен болатын өлімМиокард инфарктісіИшемиялық инсультҚосымша соңғы нүктелерБүйрек функциясымен байланысты біріктірілген соңғы нүктеБүйрек функциясына байланысты компоненттер:еШСЖ тұрақты төмендеуіТерминальды бүйрек жеткіліксіздігіБүйрек тарапынан асқынуларға байланысты өлім Кез келген себептерден өлім
Бүйрек функциясымен байланысты біріктірілген соңғы нүкте келесілердегідей анықталады: еШСЖ <60 мл/мин/1.73 м2 дейін >40% - ға тұрақты расталған еШСЖ төмендеуі және (немесе) терминалдық бүйрек жеткіліксіздігі (диализ ≥90 күн немесе бүйрек трансплантациясы, тұрақты расталған еШСЖ <15 мл /мин/1.73 м2) және (немесе) жүрек-қантамырлары ауруларының немесе бүйрек ауруларының асқынуынан болатын өлім.
Р мәндері екі жақты болып табылады. Қосымша соңғы нүктелер үшін және жеке компоненттер үшін P мәндері номиналды болып табылады. Бірінші оқиғаға дейінгі уақыт Кокстың пропорционалды қауіп моделінде талданды. Жеке компоненттер үшін алғашқы оқиғалардың саны әр компонент үшін алғашқы оқиғалардың нақты саны болып табылады және біріктірілген соңғы нүктеге кіретін оқиғалар санымен қосылмайды.
СА-сенімділік аралығы.
Нефропатия
Дапаглифлозин ШСЖ расталған тұрақты төмендеумен, бүйрек ауруларының соңғы сатысымен, бүйрек функциясының бұзылуынан болатын өліммен немесе жүрек-қантамырлары өлімімен байланысты құбылыстардың жиілігін төмендетті. Топтар арасындағы айырмашылық бүйрек компоненттері құбылыстарының төмендеуіне; ШСЖ тұрақты төмендеуіне, бүйрек ауруларының соңғы сатысы және бүйрек функциясының бұзылуынан болатын өліммен байланысты болды (2 сурет).
Дапаглифлозинді плацебомен салыстырып, қолданған кезде нефропатияға дейінгі уақыт бойынша (ШСЖ тұрақты төмендеуі, бүйрек ауруларының терминалдық сатысы және бүйрек дисфункциясы салдарынан өлім) қауіптер қатынасы 0.53 (95% СА 0.43, 0.66) құрады.
Сонымен қатар, дапаглифлозин тұрақты альбуминурияның пайда болуын азайтты (ҚҚ 0.79 [95% СА 0.72, 0.87]) және плацебомен салыстырғанда макролбуминурияның регрессиясын жиі тудырды (ҚҚ 1.82 [95% СА 1.51, 2.20]).
Балалар
Балалар мен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдерде дапаглифлозиннің қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталмаған. Қолжетімді қеректер жоқ.