Әсер ету механизмі
Абакавир кері транскриптазаның нуклеозидті тежегіштері (КТНТ) класына жатады. Бұл АИТВ-1 және АИТВ-2 күшті селективті ингибиторы. Абакавир жасуша ішінде белсенді бөлікке, карбовир 5'-трифосфатқа (ТП) метаболизденеді. In vitro зерттеулер оның АИТВ-ға қарсы әсер ету механизмі АИТВ кері транскриптаза ферментін тежеу болып табылатынын көрсетті, бұл тізбектің аяқталуына және вирустың репликация циклінің үзілуіне әкеледі. Жасуша өсіндісі абакавирдің вирусқа қарсы белсенділігі кері транскриптазаның нуклеозидті тежегіштерімен (КТНТ) диданозинмен, эмтрицитабинмен, ламивудинмен, ставудинмен, тенофовирмен немесе зидовудинмен, нуклеозидтік емес кері транскриптаза тежегішімен (НЕКТТ), невирапинмен немесе протеаза тежегішімен (ПТ) ампренавир қарсы белсенділігі төмендеген жоқ.
Резистенттілігі
In vitro резистенттілігі
Абакавирге резистентті АИТВ-1 штаммдары in vitro іріктеліп алынды және кері транскриптазаның (КТ) кодондары (M184V, K65R, L74V және Y115F кодондары) саласындағы спецификалық генотиптік өзгерістермен астасты. Абакавирге вирустың резистенттілігі жабайы типті вирустармен салыстырғанда ЭК50 клиникалық маңызды өсуі үшін көптеген мутацияларды талап ете отырып, салыстырмалы түрде in vitro баяу дамиды.
In vivo резистенттілігі (бұрын емделмеген пациенттердегі терапия)
Абакавирмен сызба аясында вирусологиялық тиімсіздігі бар пациенттердің көпшілігінің штаммдары негіз қалаушы клиникалық сынақтарда бастапқы деңгеймен (45%) салыстырғанда КТНТ байланысты өзгерістердің болмауын немесе тек M184V немесе M184I (45%) селекциясын көрсетті. M184V немесе M184I селекциясының жалпы жиілігі жоғары болды (54%), L74V (5%), K65R (1%) және Y115F (1%) селекциясы сирек кездеседі. Зидовудинді сызбаға қосу абакавирдің қатысуымен L74V және K65R селекциясының жиілігін төмендететіні анықталды (зидовудинмен: 0/40, зидовудинсіз: 15/192, 8%).
Емдеу — Абакавир + Комбивир1 — Абакавир + ламивудин + КТНЕТ — Абакавир + ламивудин + ПТ (немесе ПТ/ ритонавир) — Барлығы
Пациенттер саны — 282 — 1094 — 909 — 2285
Вирусологиялық тиімсіздік жағдайларының саны — 43 — 90 — 158 — 291
Емге генотиптер саны — 40 (100%) — 51 (100%)2 — 141 (100%) — 232 (100%)
K65R — 0 — 1 (2%) — 2 (1%) — 3 (1%)
L74V — 0 — 9 (18%) — 3 (2%) — 12 (5%)
Y115F — 0 — 2 (4%) — 0 — 2 (1%)
M184V/I — 34 (85%) — 22 (43%) — 70 (50%) — 126 (54%)
TAMs3 — 3 (8%) — 2 (4%) — 4 (3%) — 9 (4%)
1. Комбивир ламивудиннің және зидовудиннің тіркелген дозасының біріктірілімі болып табылады.
2. Вирусологиялық тиімсіз үш жағдайды және вирусологиялық тиімсіз төрт расталмаған жағдайды қамтиды.
3. Пациенттердің саны >1 тимидин-аналогтық мутация (ТАМ).
Тимидиннің аналогтары абакавирмен байланысқан кезде ТАМ селекциясы болуы мүмкін. Селекцияның алты клиникалық сынағының мета-талдауында зидовудинсіз абакавирмен (0/127) сызбаларда ТАМ болған жоқ және абакавирмен және тимидин зидовудинмен (22/86, 26%) сызбаларда байқалды.
In vivo резистенттілігі (Бұрын емделген пациенттердегі терапия)
Абакавирге сезімталдықтың клиникалық маңызды төмендеуі бұрын терапия қабылдаған және басқа нуклеозидті тежегіштерге резистентті болған вирустың бақыланбайтын репликациясы бар пациенттерден клиникалық штаммдарда көрсетілді. Абакавир емді күшейту үшін қосылған бес клиникалық сынақтың мета-талдауында 166 пациенттің 123-інде (74%) M184V/I, 50 (30%) T215Y/F, 45 (27%) M41L, 30 (18%) K70R және 25 (15%) – D67N болды. K65R болмаған, ал L74V және Y115F сирек кездесті (<3%). Генотип үшін болжамды маңыздылықты логистикалық регрессиялық модельдеу (АИТВ-1 бастапқы плазмалық РНҚ түзетумен [вРНҚ], CD4 + жасушаларының саны, алдыңғы ретровирустық терапияның саны мен ұзақтығы) КТНТ-қа резистенттікпен байланысты 3 және одан да көп мутацияның болуы 4 аптада (р = 0,015), 24 аптада 4 және одан да көп мутацияның (медиана, p<0,12) төмендеуімен байланысты екенін көрсетті. Сонымен қатар, 69 инсерциялық кешен немесе Q151M мутациясы, әдетте A62V, V75I, F77L және F116Y біріктіріп, абакавирге төзімділіктің жоғары деңгейін тудырады.
Кері транскриптазаның бастапқы мутациясы — 4 апта (n = 166)
n — вРНҚ өзгеру медианасы (log10 көшірме/мл) — Пайыз <400 көшірмемен вРНҚ /мл
Жоқ — 15 — -0.96 — 40%
Тек M184V — 75 — -0.74 — 64%
КТНТ кез келген мутациясы — 82 — -0.72 — 65%
КТНТ -пен байланысты кез келген екі мутация — 22 — -0.82 — 32%
КТНТ -пен байланысты кез келген үш мутация — 19 — -0.30 — 5%
КТНТ -пен байланысты төрт немесе одан да көп мутация — 28 — -0.07 — 11%
Фенотиптік резистенттілік және айқаспалы резистенттілік
Абакавирге фенотиптік резистенттілік M184V кем дегенде тағы бір абакавир-мутация немесе M184V және бірнеше TAM бар болуын талап етеді. M184V бар немесе тек M184I бар басқа КТНТ-қа фенотиптік айқаспалы резистенттілігі шектеулі. Зидовудин, диданозин, ставудин және тенофовир АИТВ-1 осындай нұсқаларына қарсы өзінің антиретровирустық белсенділігін сақтайды. K65R бар M184V болуы абакавир, тенофовир, диданозин және ламивудин арасындағы айқаспалы резистенттілікті тудырады, ал L74V бар M184V – абакавир, диданозин және ламивудин арасындағы айқаспалы резистенттілікті тудырады. Y115F бар M184V болуы абакавир мен ламивудин арасындағы айқаспалы төзімділікті тудырады. Абакавирді тиісті түрде қолдануға қазіргі уақытта ұсынылған резистенттілік алгоритмдерін пайдалана отырып қол жеткізуге болады.
Абакавир мен басқа кластардағы антиретровирусқа қарсы препараттар (мысалы, ПТ немесе КТНЕТ) арасындағы айқаспалы төзімділік ықтималдығы аз.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Зиагеннің пайдасын көрсету негізінен зидовудинмен және ламивудинмен бірге тәулігіне екі рет 300 мг Зиагенмен сызбамен ем қабылдамаған ересектерде жүргізілген зерттеулердің нәтижелеріне негізделген.
Тәулігіне екі рет тағайындау (300 мг):
• Бұрын ем қабылдамаған ересектер
Ламивудинмен және зидовудинмен біріктіріп абакавирмен ем қабылдаған ересектер арасында CD4 жасушалары санының тиісті өсуімен айқындалмаған вирустық жүктемесі (<400 көшірме/мл) бар пациенттердің үлесі 70% - ға жуықты (барлық рандомизацияланған пациенттерде 48 аптадан кейін талдау) құрады.
Бір рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын клиникалық зерттеуде ересектерде абакавир, ламивудин және зидовудин біріктірілімін индинавир, ламивудин және зидовудин біріктірілімімен салыстырған. Мерзімінен бұрын тоқтату үлесінің жоғары болуына байланысты (пациенттердің 42% рандомизацияланған емді 48 аптаға тоқтатты) 48 аптада емдеу сызбаларының теңдігі бойынша бір мәнді қорытынды жасауға болмайды. Абакавир мен индинавир сызбалары арасында вирусқа қарсы ұқсас әсер байқалса да, анықталмаған вирустық жүктемесі бар пациенттердің үлесі бойынша (<400 көшірме / мл; барлық рандомизацияланған пациенттердегі талдау (АВР), 49% – ға қарсы 47%; емделіп шыққан пациенттердегі талдау (АП) абакавир мен индинавирмен біріктірулер үшін 94%-ға қарсы 86%) нәтижелер индинавир біріктірілімінің пайдасына болды, әсіресе вирусты жүктемесі жоғары пациенттердің қосалқы тобында (>100 000 көшірме/мл, тиісінше 55% - ға қарсы 46%; АП-84% - абакавир мен индинавир үшін 93% - ға қарсы).
Бұрын антиретровирустық ем қабылдамаған 654 АИТВ жұқтырған пациенттерде (CNA30024) көп орталықты, салыстырмалы жасырын, бақыланатын зерттеулерде (CNA30024) тәулігіне екі рет 300 мг абакавирді немесе тәулігіне екі рет 300 мг зидовудинді қабылдау үшін рандомизацияланған, екі препарат та тәулігіне екі рет 150 мг ламивудинмен және тәулігіне бір рет 600 мг эфавирензбен біріктірілген. Салыстырмалы жасырын емдеудің ұзақтығы кемінде 48 апта болды. АВР популяциясында абакавир тобындағы пациенттердің 70% зидовудин тобындағы пациенттердің 69% салыстырғанда 48 аптада РНҚ АИТВ-1/мл плазманың ≥50 көшірмесі вирусологиялық жауапқа жетті (емделудегі айырмашылықты нүктелік бағалау: 0,8, 95% СА -6,3, 7,9). АП емдеу топтары арасындағы айырмашылық едәуір айқын болды (зидовудин тобындағы пациенттердің 95% - бен салыстырғанда абакавир тобындағы пациенттердің 88% - ы (емделудегі айырмашылықты нүктелік бағалау: -6,8, СА 95% -11,8; -1,7). Дегенмен, екі талдау емдеудің екі тобындағы салыстырмалы тиімділік туралы қорытындыға әкелді.
ACTG5095 рандомизацияланған (1:1:1), салыстырмалы жасырын, плацебо-бақыланатын зерттеу 1147 ересектерде, АИТВ-1 жұқтырған және бұрын антиретровирустық препараттарды қабылдамаған, 3 сызбаны салыстыра отырып жүргізілген: зидовудин (ZDV), ламивудин (3ТС), абакавир (ABC), эфавиренц (EFV) ZDV/3TC/EFV қарсы ZDV/3TC/ABC. 32 апта бойы бақылау медианасынан кейін үш ZDV/3TC/ABC нуклеозидтері бар үш терапия бастапқы вирустық жүктемеге қарамастан (<немесе> 100000 көшірме/мл) вирусологиялық жауап бойынша басқа екі топқа жол беретіні көрсетілді: ZDV/3TC/ABC тобындағы пациенттердің 26%-ы, ZDV/3TC/ABC/EFV тобындағы 16% - ы және 4 препарат тобындағы 13%-ы вирусологиялық тиімсіздік санатына жатқызылғандығы көрсетілді (>АИТВ/ мл РНҚ 200 көшірмесі). 48 аптада АИТВ/мл РНҚ <50 көшірмесі бар субъектілердің үлесі тиісінше ZDV/3TC/ABC, ZDV/3TC/EFV және ZDV/3TC/ABC/EFV топтары үшін 63%, 80% және 86% - ды құрады. Осы уақытта деректер қауіпсіздігін мониторингілеу жөніндегі комиссия вирусологиялық тиімсіздігі бар пациенттердің көп үлесіне байланысты ZDV/3TC/ABC тобында емдеуді тоқтатты. Қалған топтар салыстырмалы жасырын әдіспен емдеуді жалғастырды. 144 апта ішінде медианадан кейін ZDV/3TC/ABC/EFV тобындағы пациенттердің 25%-да және ZDV/3TC/EFV тобындағы 26% - да вирусологиялық тиімсіздігі байқалды. Екі топ арасында вирусологиялық тиімсіздіктің (р = 0,73, логарифмдік тест) бірінші эпизодына дейінгі уақыт бойынша елеулі айырмашылық болған жоқ. Бұл зерттеуде ZDV/3TC/EFV ABC қосу тиімділігін айтарлықтай арттырмады.
ZDV/3TC/ABC — ZDV/3TC/EFV — ZDV/3TC/ABC/EFV
Вирусологиялық тиімсіздігі (>200 көшірме РНҚ АИТВ мл) — 32 недели — 26% — 16% — 13%
144 апта — - — 26% — 25%
Вирусологиялық тиімділігі (<50 көшірме РНҚ АИТВ мл 48 аптаға) — 63% — 80% — 86%
•Бұрын ем қабылдаған ересектер
Антиретровирустық терапияның орташа әсері бар ересектерде біріктірілген антиретровирустық терапияға абакавирдің қосылуы вирустық жүктемені төмендетуде қарапайым артықшылықтар берді (16 аптадан кейін 0,44 log10 көшірме/мл өзгеріс медианасы).
КТНТ айтарлықтай әсері бар пациенттерде абакавирдің тиімділігі өте төмен. Жаңа біріктірілген сызба шеңберіндегі пайда дәрежесі абакавирге қарсы айқаспалы резистенттілігі бар АИТВ-1 нұсқаларының селекциясы орын алуы мүмкін бұрынғы емнің сипаты мен ұзақтығына байланысты болады.
Тәулігіне бір рет тағайындау (600 мг):
•Бұрын ем қабылдамаған ересектер
Тәулігіне бір рет абакавир режимінің пайдасына бұрын ем қабылдамаған, АИТВ-инфекциясын жұқтырған 770 ересекте 48 апталық көп орталықты, салыстырмалы жасырын, бақыланатын зерттеу (CNA30021) куәландырады. Негізінен бұл ауруларды бақылау және профилактикасы орталығының (АБПО) А сатысындағы симптомсыз АИТВ-инфекциясын жұқтырған пациенттер болды. Олар тәулігіне бір рет 600 мг абакавирді немесе тәулігіне екі рет 300 мг эфавиренцбен және ламивудинмен біріктіріп қабылдауға рандомизацияланған. Ұқсас клиникалық жетістік (ем айырмашылығының нүктелік бағасы -1,7, 95% СА -8,4, 4,9) екі сызба үшін де байқалды. Осы нәтижелерді негізге ала отырып, 95% сенімділікпен нақты айырмашылық тәулігіне екі рет сызбаның пайдасына 8,4% - дан аспайды деп жасасуға болады. Бұл әлеуетті айырмашылық тәулігіне екі реттен кем емес абакавир тиімділігі туралы жалпы қорытынды жасауға жеткіліксіз.
Екі емдеу тобында да тәулігіне бір рет және екі рет вирусологиялық тиімсіздіктің бірдей жалпы жиілігі (вирустық жүктеме >50 көшірме/мл) (тиісінше 10% және 8%) байқалды. Генотиптік талдау үшін шағын өлшемді таңдауда тәулігіне екі рет сызбамен салыстырғанда тәулігіне бір рет абакавир сызбасында КТНТ-пен байланысты мутацияның жоғары жиілігіне үрдіс байқалады. Осы зерттеуден алынған деректердің шектелуіне байланысты ешқандай нақты тұжырымдар жасауға болмайды. Абакавирді тәулігіне бір рет пайдаланумен ұзақ мерзімді (48 аптадан артық) деректер қазіргі уақытта шектеулі.
•Бұрын ем қабылдаған ересектер
CAL30001 зерттеуінде бұрын ем қабылдаған вирусологиялық тиімсіздігі бар 182 пациент рандомизацияланған және тәулігіне бір рет абакавир/ ламивудин немесе тәулігіне екі рет 300 мг абакавир плюс тәулігіне бір рет 300 мг ламивудин, барлығы теңофовирмен және ПТ немесе КТНЕТ бірге 48 апта ішінде тіркелген дозалардың (КФД) біріктіруімен ем қабылдаған. Нәтижелер КФД тобы минус бастапқы деңгей қисығымен орташа аудан бойынша өлшенген АИТВ-1 РНҚ ұқсас төмендеуімен (1,65 log10 көшірме/мл -1,83 log10 көшірме / мл - ге, 95% СА-0,13, 0,38) абакавир тобына тәулігіне екі рет кем түспегенін көрсетті. АИТВ-1/мл РНҚ 50 көшірмесі (50% қарсы 47%) және <400 көшірме/мл (54% қарсы 57%) арақатынасы сондай-ақ әр топта бірдей болды (АВР популяциясы). Дегенмен, зерттеуге орташа емдеу тәжірибесі бар және топтарда бастапқы вирустық жүктемесі біркелкі емес пациенттер ғана енгізілгендіктен, бұл нәтижелерді сақтықпен түсіндіру керек.
Әрқайсысы тәулігіне екі рет құрамында 300 мг абакавир плюс 150 мг ламивудин бар бірінші желілік емдеу сызбасы бойынша вирусологиялық супрессиямен 260 пациенттің ESS30008 зерттеуінде және ПТ немесе КТНЕТ осы режимді жалғастыру немесе абакавир/ламивудин КФД плюс ПТ немесе КТНЕТ 48 апта ішінде ауысу үшін рандомизацияланған.
Нәтижелер КФД тобы АИТВ-1/мл РНҚ <50 көшірмесі (90% және 85% тиісінше, 95% СА-2,7, 13,5) пациенттер арақатынасына сүйене отырып, абакавир плюс ламивудин тобымен салыстырғанда ұқсас вирусологиялық нәтижемен (кем түспейді) байланысты болды.
Қосымша ақпарат:
Зиагеннің қауіпсіздігі мен тиімділігі бірнеше дәрілердің үйлесімділігінің әртүрлі сызбаларында әлі күнге дейін толық бағаланбаған (әсіресе КТНЕТ-пен үйлесімде).
Абакавир жұлын сұйықтығына (ЖС) өтеді (5.2-бөлімді қараңыз); ол ЖС-да АИТВ-1 РНҚ деңгейін төмендететіні көрсетілген. Алайда, оны ЖИТС -пен астасқан деменциясы бар пациенттерге тағайындаған кезде нейропсихологиялық функцияға ешқандай әсері байқалған жоқ.
Балалар:
Абакавир мен ламивудиннің тәулігіне бір және екі рет режимдерін рандомизацияланған салыстыру, рандомизацияланған, көп орталықты, бақыланатын зерттеу шеңберінде АИТВ жұқтырған балаларда жүргізілді. 3 айдан 17 жасқа дейінгі 1206 бала ARROW (COL105677) зерттеуіне енгізілді, дозалар Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының емдеу жөніндегі нұсқаулығына (Сәбилер мен балалардағы АИТВ-инфекциясын антиретровирустық емдеу, 2006 ж.) сәйкес дене салмағына байланысты тағайындалған. Тәулігіне екі рет абакавир мен ламивудинді қамтитын сызбаны қабылдағаннан кейін 36 аптадан соң 669 бала тәулігіне екі рет сызбаны жалғастыру үшін немесе кемінде 96 апта ішінде тәулігіне бір рет сызбаға ауыстыру үшін рандомизацияланған. Бұл зерттеуде бір жасқа дейінгі балалар үшін клиникалық деректер жоқ екенін атап өткен жөн. Нәтижелер төмендегі кестеде жинақталған:
Қан плазмасында АИТВ-1 РНҚ 80 көшірме/мл негізделген 48-ші және 96-шы аптадағы, тәулігіне бір рет немесе тәулігіне екі рет абакавир-ламивудинді қабылдау үшін рандомизацияланған пациенттерде вирусологиялық жауап (обсервациялық талдау)
Тәулігіне 2 рет n/N (%) — Тәулігіне 1 рет n/N (%)
0 апта (≥36 апта емдегеннен кейін)
<80 көшірме РНҚ АИТВ-1 1 мл плазмада — 250/331 (76) — 237/335 (71)
Қауіптің айырмашылығы (1 р/тәул. – 2 р/тәул.) — -4.8% (95% СА -11.5% -дан +1.9% дейін), p=0.16
48 апта
<80 көшірме РНҚ АИТВ-1 1 мл плазмада — 242/331 (73) — 236/330 (72)
Қауіптің айырмашылығы (1 р/тәуіл – 2 р/тәул) — -1.6% (95% СА -8.4%-дан +5.2% дейін), p=0.65
96 апта
<80 көшірме РНҚ АИТВ-1 1 мл плазмада — 234/326 (72) — 230/331 (69)
Қауіптің айырмашылығы (1 р/тәуіл – 2 р/тәул) — -2.3% (95% СА -9.3% -дан +4.7% дейін), p=0.52
Абакавир + ламивудин тәулігіне 1 рет 48 және 96 апталарда бастапқы түпкілікті нүкте <80 көшірме/мл үшін (екінші соңғы нүкте), сондай-ақ аз емес тиімділік диапазоны шегінде болатын басқа да шекті мәндер үшін (<200, <400 және <1000 көшірме/мл) белгіленген төмендетілмейтін нәтижеге сәйкес тәулігіне 2 рет сызбадан кем түспейді. Тәулігіне бір және екі рет сызбалардың гетерогендігін тестілейтін қосалқы топтардың талдаулары рандомизация кезінде жынысының, жасының немесе вирустық жүктеменің айтарлықтай әсерін анықтамады. Қорытындылар талдау әдісіне қарамастан біршама тиімділікті растайды.
Балаларда КТНТ (жасырын әдіспен нелфинавирмен немесе онсыз) жасырын біріктірілімдерді салыстыратын жеке зерттеуде абакавир мен ламивудин (71%) немесе абакавир мен зидовудин (60%) қабылдаған пациенттердің үлесі ламивудин және зидовудинді (47%) қабылдағандармен салыстырғанда 48 аптада <400 көшірме АИТВ-1/мл РНҚ болды [р = 0,09, барлық рандомизацияланған пациенттердегі талдау]. Осыған ұқсас, абакавирмен біріктірілімді қабылдаған балалардың үлесі 48 аптада (53%, 42% және 28%, сәйкесінше, р = 0,07) АИТВ-1/мл РНҚ<50 көшірме болған.
Фармакокинетикалық зерттеуде (PENTA 15) жасы 12 айдан кіші вирусологиялық бақыланатын төрт пациент абакавир плюс ламивудин оральді ерітіндісін тәулігіне екі реттен тәулігіне бір ретке ауыстырылды. Үш пациентте белгісіз вирустық жүктеме, ал бір пациентте – 48-ші аптада АИТВ/мл РНҚ 900 көшірмесі болды. Бұл пациенттерде препараттың қауіпсіздігіне қатысты проблемалар байқалған жоқ.