Фармакологиялық тобы: Иммуносупрессанттар. Иммуносупрессанттар. Интерлейкин тежегіштері.
АТХ бойынша коды - L04AC.
Әсер ету механизмі, фармакодинамикалық әсерлері
Левилимаб – IgG1 қосалқы класындағы, интерлейкин-6 (ИЛ-6) рецепторының α субъбірлігімен байланысатын табиғи адам антиденелеріне жоғары гомологиялы рекомбинантты моноклональді антидене. Левилимаб молекуласында терең оптимизацияның жеңіл және ауыр тізбектерінің түрленгіш фрагменттері және толық адамдық тізбекпен константалық домендер бар. Левилимаб ерігіш (еИЛР) және жарғақшалық (жИЛ6Р) ИЛ-6 рецепторларымен де байланысады және бөгейді. Рецепторлардың екі түрінің де блокадасы ИЛ-6-астасқан қабынуға қарсы каскадтың жүзеге асуына жол бермеуге көмектеседі, антигенді ұсынатын жасушалардың, В - және Т-лимфоциттердің, моноциттер мен макрофагтардың, эндотелий жасушалары мен фибробласттардың белсенділенуіне және басқа қабынуға қарсы цитокиндердің шамадан тыс өндірілуіне кедергі жасайды. ИЛ-6 жедел респираторлық дистресс-синдромға, көп ағзалық жеткіліксіздікке әкелуі және өліммен аяқталу себебі болуы ықтимал цитокиндердің жаппай босап шығу синдромының («цитокиндік дауыл синдромы», гемофагоциттік лимфогистиоцитоз немесе макрофагтардың белсенділену синдромы) негізгі элементі болып табылады. Цитокиндердің жаппай босап шығуы («цитокиндік дауыл») деплециялаушы агенттерді (атап айтқанда, Т - және В-лимфоциттер рецепторларына моноклональді антиденелер) қоса, иммуносупрессиялық ем қабылдайтын пациенттерде, сондай-ақ ауыр инфекциялық аурулар кезінде, оның ішінде COVID-19 бар пациенттерде байқалады. Қандағы ИЛ-6 жоғары деңгейі жаңа коронавирустық инфекцияның ауырлау ағымымен және өкпенің айқын өзгерістерімен байланысты, бұл қарқынды емді қажет етеді және COVID-19 кезінде өліммен аяқталу қаупін арттырады. ИЛ-6 – гепатоциттердегі жедел фазалы ақуыздардың: С-реактивті ақуыздың (СРА), фибриногеннің, А–SAA амилоидты сарысу ақуызының, гипсидиннің, лептиннің синтезін тікелей индукциялайтын жалғыз цитокин. Бұдан бөлек, ИЛ-6 ревматоидтық артриттің патогенезінде байқалатын жергілікті қабыну реакцияларын (синовияда паннустың түзілуі, остеокластогенезді стимуляциялау – шеміршек тінінің эрозиясы, остеопороз) белсендіруге және сақтап тұруға қатысады.
Левилимабтың қабынуға қарсы спецификалық белсенділігі in vitro және in vivo тестілерінде көрсетілген. Левилимаб DS-1 жасушаларының өсіріндісіне антипролиферативті әсер етіп, жасуша өсуінің дозаға тәуелді тежелуін тудырады. Явалық макакалардағы (Macaca fascicularis) коллаген-индукцияланған артрит моделінде левилимабты бірнеше рет (аптасына бір рет 7 апта бойы) тері астына енгізу буындардағы қабыну реакциясы айқындығының төмендеуімен қатар жүреді, бұл гистологиялық зерттеу кезінде расталды (шеміршек тінінің қабынбалы және дегенерациялық өзгерістері айқындығының айтарлықтай төмендеуі).
Фармакодинамикалық маркерлер параметрлерінің өзгеруі (еИЛ6Р концентрациясының артуы, жИЛ6Р қанығуы, ИЛ-6 концентрациясының артуы) левилимаб препараты арқылы ИЛ-6 рецепторының екі түрінің де дозаға тәуелді жоғары тиімді бейтараптануын айғақтайды, бұл өз кезегінде қабыну үдерісінің тиімді басылуын көрсететін СРА сарысулық концентрациясының тез және айқын төмендеуімен қатар жүреді. Левилимабтың клиникалық зерттеулерінде препаратты 1,6 мг/кг және одан көбірек дозада бір рет тері астына енгізген сәттен бастап алғашқы екі сағат ішінде ИЛ-6-ға жарғақшалық рецепторлардың 90%-ға дейін бөгелуі көрсетілген.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Жаңа коронавирустық инфекцияның (COVID-19) ауыр ағымы
COVID-19 бар пациенттердегі левилимабтың клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі адаптивті дизайнымен № BCD-089-4/CORONA III фазасының көп орталықты рандомизацияланған салыстырмалы жасырын плацебо-бақыланатын клиникалық зерттеуі барысында бағаланды. Зерттеуге жаңа коронавирустық инфекцияның (COVID-19) ауыр түрімен ауруханаға жатқызылған және стандартты ем алған 18 жастағы және одан асқан 206 ер адам мен жүкті емес әйелдер рандомизацияланды. Рандомизация 2 топта жүзеге асырылды: 103 пациент (Левилимаб тобы) левилимаб препаратын стандартты еммен бірге 324 мг дозада (162 мг / 0,9 мл-ден екі алдын ала толтырылған шприц) бір рет тері астына енгізілуін алды және 103 пациент (Плацебо тобы) плацебо препаратын стандартты еммен бірге бір рет тері астына енгізілуін алды. Егер пациентте зерттелетін препаратты енгізгеннен кейін COVID-19 ағымында нашарлау тіркелген болса немесе өмірге қауіп төндіруі мүмкін өмірлік көрсеткіштердің жақсаруы байқалмаса, зерттеуші дәрігердің шешімі бойынша левилимаб препаратын 324 мг дозада (162 мг / 0,9 мл-ден екі алдын ала толтырылған шприц) ашық бір реттік тері астына енгізу түрінде «құтқару емі» тағайындалды.
Бастапқы соңғы нүкте зерттелетін препаратты енгізгеннен кейін 14-ші күнге 7 санаттық ординалдық шкала бойынша тұрақты клиникалық жақсаруы бар пациенттердің үлесі болды. 7 санаттық шкала бойынша ≥2 баллға жақсарған және/немесе 7-санатты ординалдық шкала бойынша 1-санатқа («Шығарылды») немесе 2-санатқа («Ауруханаға жатқызылды, оксигенотерапияны қажет етпейді және басқа медициналық көмекті қажет етпейді» қол жеткізген пациенттер тұрақты клиникалық жақсаруға қол жеткізген болып саналды. Левилимаб пен Плацебо топтары арасындағы тұрақты клиникалық жақсаруға қол жеткізу жиілігіндегі айырмашылық 97,5% СА (7,04 - 100,0) 20,39% құрады; p = 0,0017 (4-кесте).
4-кесте. Бастапқы соңғы нүкте бойынша тиімділікті бағалаудың негізгі нәтижелері.
Параметрі — Левилимаб (N = 103) n (%) — Плацебо (N = 103) n (%) — Барлығы (N=206) n (%) — p-мәні
Зерттелетін препаратты енгізгеннен кейін 14-күні 7 санатты ординалдық шкала бойынша тұрақты клиникалық жақсаруы бар пациенттер үлесі — 65 (63,11) — 44 (42,72) — 109 (52,91) — 0,0034¹ 0,0017²
Ескертпе: ¹ - Пирсон хи-квадрат екіжақты критерийі; ² - Пирсон хи-квадрат біржақты критерийі
«7 санатты ординалдық шкаланың әрбір нәтижесімен субъектілердің үлесі» негізгі екіншілік соңғы нүктесіне жүргізілген талдау Левилимаб тобында ИП енгізілгеннен кейін 13 күннен бастап «Ауруханаға жатқызылмаған / шығарылған» санатындағы пациенттердің статистикалық маңызды көп санын көрсетті – Левилимаб тобында субъектілердің 53,92% стационардан шығарылды, Плацебо тобында – 38,14% (p=0,0257, Пирсон хи-квадраты критерийі). Бұл айырмашылықтар зерттеудің негізгі кезеңінің соңына дейін – 30 күн статистикалық маңыздылығын сақтап қалды (1-сурет).
1-сурет. Левилимаб және Плацебо топтарындағы 7 санатты шкала* динамикасы.
*Санаттары: 1–ауруханаға жатқызылмаған / шығарылған; 2 – ауруханаға жатқызылды, оксигенотерапияны қажет етпейді және басқа медициналық көмекті қажет етпейді; 3 – ауруханаға жатқызылды, оксигенотерапияны қажет етпейді, басқа медициналық көмекті қажет етеді (COVID-19 байланысты немесе байланысты емес); 4 – ауруханаға жатқызылды, оксигенотерапияны қажет етеді; 5 – ауруханаға жатқызылды, жоғары ағынды оксигенацияны немесе инвазиялық емес ӨЖЖ талап етеді; 6 – ауруханаға жатқызылды, ӨЖЖ немесе экстракорпоралды жарғақшалық оксигенацияны талап етеді; 7 – қайтыс болды.
Екіншілік соңғы нүктелер ретінде реанимация бөлімшесіне ауыстыруды талап еткен пациенттердің үлесі бағаланды: Левилимаб тобында бұл көрсеткіш 2,91%, ал Плацебо тобында 3 есе жоғары – 9,71% (р=0,0449) болды. Препаратты енгізгеннен кейін 3 күннен бастап Левилимаб тобында ЭШЖ және С-реактивті ақуыз (СРА) деңгейлерінің неғұрлым елеулі төмендеуі байқалды, мұның плацебо тобынан статистикалық айырмашылықтары болды: р=0,0139 ЭШЖ үшін, р=0,0241 СРА үшін (Манн-Уитни критерийі).
Левилимаб тобында «құтқару емі» зерттеуші дәрігердің пікірі бойынша пациенттің өміріне қауіп төндіруі мүмкін жағдайларға байланысты бастапқыда плацебо инъекциясын алған пациенттермен салыстырғанда 3 есе аз тағайындалды (5-кесте).
5-кесте. Құтқару емін алған пациенттердің үлесі.
Параметрі — Левилимаб (N = 103) n (%) — Плацебо (N = 103) n (%) — Барлығы (N=206) n (%) — p-мәні
Құтқару емін тағайындауды талап еткен пациенттердің үлесі — 13 (12,62) — 42 (40,78) — 55 (26,70) — <0,0001¹
Ескертпе: ¹ - Пирсон хи-квадрат критерийі, ² - Фишер нақты тесті
Зерттеу нәтижелері стандартты еммен бірге левилимабпен емдеу тұрақты клиникалық жақсаруға қол жеткізуге, COVID-19 ағымының ауырлығы артуының алдын алуға, және соның салдары ретінде РжҚЕБ-ге ауысу қажеттілігіне қатысты плацебодан асып түсетінін, сондай-ақ ауруханаға жатқызу ұзақтығын қысқартатынын көрсетті, бұл зерттелетін емнің тиімділігін айғақтайды.
Қауіпсіздікті бағалау нәтижелері бойынша левилимаб препаратын пациенттер қанағаттанарлық деңгейде көтерді және жалпы алғанда жағымды қауіпсіздік бейінін көрсетті. Бақыланатын жағымсыз құбылыстардың спектрі ИЛ6 рецепторларының тежегіштері класының препараты үшін күткендегідей және зерттелетін топтар арасында салыстырмалы болды (6-кесте). CTCAE 5.0 бойынша 3-ші ауырлық дәрежесіндегі барлық тіркелген жағымсыз реакциялар субъектілерде бірлі-жарым көріністер ретінде байқалды және бауыр трансаминазалары белсенділігінің, қандағы билирубин деңгейінің, артериялық қысымның жоғарылауы және нейтрофилдер санының азаюы түрінде зертханалық-аспаптық ауытқулармен білінді.
6-кесте. Левилимаб және Плацебо топтарындағы қауіпсіздікті бағалаудың соңғы нүктелері.
Параметрі — Левилимаб (N = 103)n (%) — Плацебо (N = 101)n (%) — p-мәні
Жағымсыз реакциялары бар субъектілердің үлесі — 28 (27,18) — 24 (23,76) — 0,5750¹
СТСАЕ 5.0 бойынша 3 және одан да көп ауырлық дәрежесіндегі жағымсыз реакциялары бар субъектілердің үлесі — 10 (9,71) — 7 (6,93) — 0,4729¹
Күрделі жағымсыз реакциялары бар субъектілердің үлесі — 0 — 0 — 1,0000²
Жүйелі немесе оппортунистік инфекциялары бар субъектілердің үлесі — 1 (0,97) — 1 (0,99) — 1,0000²
CTCAE 5.0 бойынша 4-ші дәрежелі нейтропениясы бар субъектілердің үлесі — 0 — 0 — 1,0000²
Аса жоғары сезімталдық реакциялары, зерттелетін препаратты енгізуге жергілікті реакциялары бар субъектілердің үлесі — 0 — 0 — 1,0000²
Ескертпе: ¹ - Пирсон хи-квадратының критерийі, ² - Фишер нақты тесты N: емдеу топтары бойынша пациенттер саны; n:бақылаулар саны; [100 x (n / N)] ретінде саналған пайыздар
Екі пациентте (әр топта 1-ден) жүйелі / оппортунистік инфекциялар тіркелді. Левилимаб тобындағы бір пациентте 1-дәрежелі қан сеппесінің оң нәтижесі (нәтиже – теріс салдарсыз жазылу) және Плацебо тобындағы бір пациентте – 2-дәрежелі бактериемия және 2-дәрежелі вулвоагиналдық кандидоз (теріс салдарсыз жазылу) байқалды. 4-дәрежелі нейтропения жағдайлары зерттеу барысында тіркелген жоқ. Сондай-ақ, зерттелетін препаратты енгізуге аса жоғары сезімталдық реакциялары және жергілікті реакциялар анықталған жоқ.
Зерттелетін еммен байланысты күрделі жағымсыз реакциялар топтардың ешқайсысында тіркелген жоқ.
Левилимабты бір рет (құтқару емін алған пациенттер тобында екі рет) енгізуді ескере отырып, зерттеуде қауіпсіздік себебінен емдеуді тоқтату және кейінге қалдыру жағдайлары болған жоқ.
Белсенді ревматоидты артрит
Белсенді ревматоидты артриті (РА) бар пациенттердегі левилимабтың клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі III фазадағы BCD-089-3/SOLAR көп орталықты салыстырмалы рандомизацияланған салыстырмалы жасырын плацебо-бақыланатын клиникалық зерттеуі барысында бағаланды. Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасының аумағында зерттеуге ACR2010 критерийлеріне сәйкес анықталған және метотрексатты қабылдауға қарамастан белсенділігі сақталған РА бар 154 пациент енгізілді. Пациенттер 2 топқа рандомизацияланды: алғашқы 24 апта бойы (негізгі зерттеу кезеңі, 0 апта – 23 апта) аптасына 1 рет тері астына 162 мг дозада левилимаб алған топқа (Левилимаб тобы) 102 пациент; алғашқы 24 апта ішінде (0 апта – 23 апта) аптасына 1 рет тері астына плацебо алған топқа рет (Плацебо тобы) 52 пациент. Барлық пациенттер метотрексат қабылдады. Зерттеудің 12-аптасында ауырған және ісінген буындар санында 20% жақсаруға қол жеткізбеген барлық пациенттерге (66/68-ден) құтқару емі тағайындалды. Құтқару емі ретінде, зерттеушінің қалауы бойынша, ГК қысқа курсын тағайындау немесе дозаны модификациялау немесе метотрексатты тоқтату мүмкіндігімен бірге ауруды модификациялаушы басқа препараттармен емдеу қолданылуы мүмкін болды. Бұл ретте зерттелетін ем бұрынғы сызба бойынша жалғасты. Зерттеудің 24 Аптасынан бастап барлық пациенттер левилимабты аптасына 1 рет, плацебо пайдаланбай 52-зерттеу аптасына дейін (ашық зерттеу кезеңі) қабылдай бастады. 24-аптада DAS28-СРА ≤ 2,6 жеткен пациенттер левилимабты 2 аптада 1 рет, 28-аптадан бастап енгізу режиміне ауыстырылды. 24-аптада DAS28-СРА > 2,6 бар болған пациенттер левилимабты апта сайын қабылдауды жалғастырды. Барлық пациенттер метотрексат қабылдады.
Осы зерттеуде тиімділікті бағалау үшін бастапқы соңғы нүктелер 12-аптада ACR критерийлеріне сәйкес 20%-жақсаруға қол жеткізген пациенттердің үлесі және зерттеудің 24-аптасында DAS28-CRP(4) (< 3,2) бойынша РА белсенділігі төмен пациенттердің үлесі болды.
Пациентке 12-аптада құтқару емін тағайындаған кезде немесе зерттеуден шыққан кезде бұл пациентте тиімділіктің барлық кейінгі бағалануы жоқ деп саналды (missing data) және емге жауаптың болмауына ауыстырылды (өткізіп алған деректердің орнын басу - non-responder imputation, NRI).
Бастапқы соңғы нүктелерді бағалау нәтижелері апта сайын пайдалану кезінде метотрексатпен біріктіріп левилимабпен емдеу тиімділігінің плацебодан артықшылығын растауға мүмкіндік берді (7-кесте). Бастапқы соңғы нүктелер бойынша тиімділік деректерін талдау Левилимаб пен Плацебо топтары арасындағы 12-аптада ACR20 қол жеткізу жиілігінің айырмашылығы 30,7% құрағанын, ал 24-аптада DAS28-CRP(4) (< 3,2) бойынша РА төмен белсенділігіне қол жеткізу жиілігінің айырмашылығы – 46,2% болғанын көрсетті.
7-кесте. Бастапқы соңғы нүктелер бойынша тиімділігін бағалау, n (%).
Нәтижесі — Левилимабn/N (%) — Плацебо n / N (%) — p-мәні¹ — 97,5% СА
12-аптада ACR20-ға қол жеткізген пациенттердің үлесі — 70/99 (70,7) — 20/52 (40,0) — 0,0003 — [12,8%; inf)
24-аптада DAS28-CRP(4) (< 3,2) бойынша РА белсенділігі төмен пациенттер үлесі — 53/102 (52,0) — 3/52 (5,8) — < 0,0001 — [31,2%; inf)
Ескертпе: 1 - Пирсон хи-квадрат критерийі; N– ауыстырылған немесе өткізілмеген жағдайлардың саны.
Екінші соңғы нүктелер бойынша тиімділігін талдау нәтижелері 8 және 9 кестелерде келтірілген.
8-кесте. 12 және 24 апталардағы тиімділігін бағалау. Сапалық айнымалылар. ITT популяциясы, n (%).
Левилимаб (N = 102) n (%) — Плацебо (N = 52) n (%) — p-мәні
12-зерттеу аптасында құтқару емін тағайындау қажет болған пациенттердің үлесі
12-апта — 9 (8,8) — 9 (17,3) — 0,1212¹
DAS28-CRP(4) бойынша РА ремиссиясына қол жеткізген пациенттердің үлесі (< 2,6)
12-апта — 14 (14,9) — 0 — 0,0023²
24-апта — 23 (22,5) — 1 (1,9) — 0,0008¹
DAS28-ESR(4) бойынша РА ремиссиясына қол жеткізген пациенттердің үлесі (< 2,6)
12-апта — 21 (22,6) — 0 — 0,0005¹
24-апта — 43 (42,2) — 0 — <0,0001¹
CDAI бойынша РА ремиссиясына қол жеткізген пациенттердің үлесі (≤2,8)
12-апта — 6 (6,0) — 0 — 0,0950²
24-апта — 7 (6,9) — 0 — 0,0960²
SDAI бойынша РА ремиссиясына қол жеткізген пациенттердің үлесі (≤3,3)
12-апта — 5 (5,3) — 0 — 0,1620²
24-апта — 10 (9,8) — 0 — 0,0167²
ACR/EULAR 2011 критерийі бойынша ремиссияға қол жеткізген пациенттердің үлесі
12-апта — 3 (3,2) — 0 — 0,5520²
24-апта — 7 (6,9) — 0 — 0,0960²
ACR20 қол жеткізген пациенттердің үлесі
12-апта — 70 (70,7) — 20 (40,0) — 0,0003¹
24-апта — 75 (73,5) — 22 (42,3) — 0,0001¹
ACR50 қол жеткізген пациенттердің үлесі
12-апта — 29 (29,6) — 3 (5,8) — 0,0007¹
24-апта — 48 (47,1) — 8 (15,4) — 0,0001¹
ACR70 қол жеткізген пациенттердің үлесі
12-апта — 9 (8,8) — 0 — 0,0289²
24-апта — 17 (16,7) — 2 (3,8) — 0,0221¹
DAS28-CRP(4) бойынша РА белсенділігі төмен пациенттер үлесі (< 3,2)
12-апта — 21 (22,3) — 1 (2,0) — 0,0011¹
24-апта — 53 (52,0) — 3 (5,8) — <0,0001¹
DAS28-ESR(4) бойынша РА белсенділігі төмен пациенттер үлесі (< 3,2)
12-апта — 41 (44,1) — 1 (2,2) — <0,0001¹
24-апта — 62 (60,8) — 2 (3,8) — <0,0001¹
РА белсенділігі төмен пациенттердің үлесі (CDAI ≤ 10)
12-апта — 16 (16,0) — 2 (3,8) — 0,0278¹
24-апта — 36 (35,3) — 3 (5,8) — 0,0001¹
РА белсенділігі төмен пациенттердің үлесі (SDAI ≤ 11)
12-апта — 16 (17,0) — 3 (5,9) — 0,0577¹
24-апта — 45 (44,1) — 4 (7,7) — <0,0001¹
EULAR критерийлері бойынша қанағаттанарлық және жақсы жауабы бар пациенттердің үлесі, DAS28-CRP(4) бойынша бағалау
12-апта — 88 (93,6) — 30 (58,8) — <0,0001¹
24-апта — 86 (84,3) — 33 (63,5) — 0,0035¹
EULAR критерийлері бойынша қанағаттанарлық жауабы бар пациенттердің үлесі, DAS28-CRP(4) бойынша бағалау
12-апта — 66 (70,2) — 29 (56,9) — 0,1063¹
24-апта — 29 (28,4) — 30 (57,7) — 0,0004¹
EULAR критерийлері бойынша жақсы жауабы бар пациенттердің үлесі, DAS28-CRP(4) бойынша бағалау
12-апта — 22 (23,4) — 1 (2,0) — 0,0007¹
24-апта — 57 (55,9) — 3 (5,8) — <0,0001¹
Зерттеудің 24-аптасында mTSS бойынша баллдар жиынтығы артпаған пациенттердің үлесі
24-апта — 18 (17,8) — 14 (26,9) — 0,1898¹
Ескертпе: 1-Пирсон хи-квадрат критерийі, 2-Фишер нақты тесті; пациенттердің үлестері ауыстырылған немесе өткізілмеген жағдайлардың санынан есептелді.
9-кесте.Тиімділігін бағалау. Сандық айнымалылар. ITT популяциясы, орташа ± СА.
Левилимаб (N = 102) — Плацебо (N = 52) — p-мәні
Бастапқы деңгейге қатысты DAS28-CRP(4) индексінің өзгеруі
12-апта — -2,39±1,069 — -1,19±0,842 — <0,0001²
24-апта — -2,72±1,427 — -1,28±1,111 — <0,0001¹
Бастапқы деңгейге қатысты DAS28-ESR (4) индексінің өзгеруі
12-апта — -3,08±1,314 — -1,15±0,919 — <0,0001²
24-апта — -3,39±1,717 — -1,35±1,103 — <0,0001¹
Бастапқы деңгейге қатысты CDAI индексінің өзгеруі
12-апта — -20,34±10,509 — -15,63±11,320 — 0,0145²
24-апта — -23,14±13,410 — -16,84±14,045 — 0,0031¹
Бастапқы деңгейге қатысты SDAI индексінің өзгеруі
12-апта — -22,60±11,077 — -16,44±11,602 — 0,0025²
24-апта — -25,77±14,517 — -17,74±14,483 — 0,0006¹
Қан сарысуындағы С-реактивті ақуыз концентрациясының бастапқы деңгейге қатысты өзгеруі
12-апта — -27,04±23,063 — -5,51±29,946 — <0,0001¹
24-апта — -26,26±25,722 — -9,03±33,776 — <0,0001¹
Бастапқы деңгейге қатысты ЭШЖ өзгеруі
12-апта — -35,7±18,91 — -4,8±19,66 — <0,0001²
24-апта — -33,3±22,13 — -10,5±18,28 — <0,0001¹
SF-36 PH
12-апта — 6,21±8,901 — 1,64±7,337 — 0,0049¹
24-апта — 7,96±9,069 — 2,53±7,300 — 0,0011¹
SF-36 MH
12-апта — 6,78±11,928 — 5,93±9,333 — 0,6247²
24-апта — 7,21±11,400 — 5,76±11,367 — 0,3744¹
Бастапқы деңгейге қатысты EQ-5D-3L сауалнамасы бойынша өмір сүру сапасын бағалау кезінде баллдың өзгеруі
12-апта — 16,7±24,72 — 13,9±16,83 — 0,5477¹
24-апта — 22,9±23,97 — 16,1±23,03 — 0,0883²
12 және 24-аптада бастапқы деңгейге қатысты FACIT-F индексі бойынша әлсіздікті бағалаудың өзгеруі
12-апта — 6,3±8,41 — 4,7±6,51 — 0,5570¹
24-апта — 8,3±9,38 — 5,2±7,700 — 0,1410¹
Бастапқы деңгейге қатыстыHAQ-DI индексі бойынша функциялық белсенділікті бағалаудың өзгеруі
12-апта — -0,373±0,5253 — -0,281±0,4273 — 0,3936¹
24-апта — -0,474±0,5357 — -0,279±0,4508 — 0,0275¹
van der Heijde модификациясындағы Шарп әдісі бойынша 24-аптада бастапқы деңгейге қатысты зақымдалған буындарды бағалаудың өзгеруі
Эрозияны жалпы бағалау
24-апта — 0,1±0,65 — 0,2±0,70 — 0,6208¹
Буын саңылауының тарылуын жалпы бағалау
24-апта — 0,1±0,78 — 0,2±0,99 — 0,9909¹
van der Heijde модификациясындағы Sharp әдісі бойынша бағалауға сәйкес mTSS жалпы баллы
24-апта — 0,2±1,42 — 0,3±1,58 — 0,8145¹
Ескертпе: 1 Манн-Уитни критерийі ² ² t-Стьюдент критерийі
Емнің 12 және 24 апталарында ACR20/50/70 қол жеткізген пациенттердің саны Плацебо (PBO) тобымен салыстырғанда Левилимаб тобында едәуір көбірек болды.
Зерттеудің 24-аптасынан кейін барлық пациенттер левилимабты метотрексатпен біріктіріп ашық қабылдауды жалғастырды. 24-аптада DAS28-CRP ≤ 2,6 қол жеткізген пациенттер 28-аптадан бастап левилимабты (LVL) әр екі апта сайын (Q2W) қабылдау режиміне ауыстырылды: LVL QW/Q2W (n=27) тобы және PBO/LVL Q2W (n=1) тобы. 28-аптада DAS28-CRP> 2,6 болған пациенттер левилимабты апта сайын (QW) қабылдауды жалғастырды: LVL QW/QW (n=75) тобы және PBO/LVL QW (n=51) тобы. LVL Q2W көшкеннен кейін ACR70 және DAS28-CRP <2,6 көрсеткіштері 52-аптаға дейін айтарлықтай өзгерген жоқ және сәйкесінше 17/27 (63,0%) және 21/27 (77,8%) пациентті құрады, бұл ретте 2011 ж. ACR/EULAR критерийлері бойынша ремиссиясы бар пациенттердің үлесі ұлғайды және 12/27 (44,4%) пациентке жетті. LVL QW/QW тобына емдеуге жоғары жауапқа жеткен (24-аптада DAS28-СРБ ≤ 2,6) және LVL QW/Q2W тобына ауысқан пациенттер кірген жоқ. Осылайша, ACR70 және ремиссия жиілігі бұл топта 24-аптада нөлге жуық болды. Алайда левилимабпен аптасына 1 рет емді жалғастыру 37/75 (36,0%) пациентте ACR70 жауабына жетуді, 52-аптада сәйкесінше 35/75 (46,7%) және 8/75 (10,7%) пациентте DAS28-CRP және ACR/EULAR 2011 бойынша ремиссияны индукциялады.
10-кесте. 24 Аптадан 52 Аптаға дейін ревматоидты артриттің ремиссиясын және төмен белсенділігін сақтаған пациенттер үлесі. ITT популяциясы
Нәтиже — LVL QW n/N (%) — LVL QW /Q2W n/N (%) — PBO/LVL QW n/N (%)
DAS28-CRP (4) <3,2 бойынша РА төмен белсенділігі
52-апта — 23/27 (85,2) — 23/27 (85,2) — 3/3 (100)
DAS28-CRP (4) <2,6 бойынша РА ремиссиясы
52-апта — 0/1 — 19/23 (82,6) — 0/0
DAS28-ESR (4) <3,2 бойынша РА төмен белсенділігі
52-апта — 32/38 (84,2) — 23/26 (88,5) — 1/1 (100)
DAS28-ESR (4) <2,6 бойынша РА ремиссиясы
52-апта — 15/20 (75,0) — 19/24 (79,2) — 0/0
CDAI ≤ 10 бойынша РА төмен белсенділігі
52-апта — 6/10 (60,0) — 22/27 (81,5) — 2/3 (66,7)
CDAI ≤ 2,8 бойынша РА ремиссиясы
52-апта — 0/0 — 7/7 (100) — 0/0
SDAI ≤ 11 бойынша РА төмен белсенділігі
52-апта — 12/19 (63,2) — 23/27 (85,2) — 2/4 (50,0)
SDAI ≤ 3,3 бойынша РА ремиссиясы
52-апта — 0/0 — 8/10 (80,0) — 0/0
ACR/EULAR 2011 бойынша РА ремиссиясы
52-апта — 0/0 — 7/7 (100) — 0/0
N – 24-аптада топта тиісті жауапқа (complete cases) жеткен пациенттер саны.
Левилимаб қабылдаған пациенттерде едәуір жоғары жиілікпен 12 және 24 апталарда DAS28-CRP(4) және DAS28-ESR(4) индекстері бойынша РА-ның төмен белсенділігі мен ремиссиясына, 24-аптада SDAI индексі бойынша РА ремиссиясына қол жеткізу, сондай-ақ РА белсенділігі индекстерінің, қабыну маркерлерінің және өмір сүру сапасының физикалық компоненті (SF-36) көрсеткішінің анағұрлым айқын оң динамикасы және плацебо тобындағы пациенттермен салыстырғанда HAQ-DI индексі бойынша функционалдық белсенділіктің жақсарғаны тіркелді.
Левилимабтың сандық артықшылығы CDAI индексі бойынша РА ремиссиясы бар пациенттердің үлесі және ACR/EULAR2011 критерийлері бойынша, SF-36 бойынша өмір сүру сапасының психикалық компонентінің (MH) өзгеру динамикасы, EQ-5D-3l шкаласы бойынша өмір сүру сапасы және FACIT-F бойынша жалпы әлсіздік бойынша байқалды.
Буын деструкциясының рентгенологиялық белгілерінің динамикасын бағалау да Плацебо тобымен салыстырғанда левилимаб қабылдаған пациенттерде деструкцияның баяулау белгілерін көрсетті, алайда бұл айырмашылықтар 24 аптада статистикалық маңыздылыққа қол жеткізе алмады, бұл РА баяу өзгеретін көріністерінің динамикасын бағалауға мүмкіндік бермейтін ерте бағалау мерзімімен байланысты. 52-аптада LVL QW/Q2W тобында 24/27 (88,9%) пациентте, LVL QW тобында 67/75 (89,3%) пациентте және LVL QW тобында 43/51 (84,3%) пациентте құрылымдық зақымданулардың үдеуі болған жоқ.
Алынған нәтижелер метотрексатпен монотерапияға төзімді белсенді РА бар пациенттерде метотрексатпен біріктірілімде левилимаб препаратының тиімділігін растайды және емнің 24-аптасында РА ремиссиясына қол жеткізген пациенттерде 2 аптада 1 рет тері астына 162 мг левилимабтың демеуші режиміне көшу мүмкіндігі туралы қорытынды жасауға жол ашады.
Метотрексатпен біріктіріп аптасына 1 рет тері астына енгізілетін 162 мг дозадағы левилимаб препараты белсенді РА бар пациенттерді емдеу үшін қолайлы қауіпсіздік бейінін көрсетті. ИЛ6 рецепторларының тежегіштері класының препараты үшін бақыланатын жағымсыз құбылыстардың (ЖҚ) жиілігі мен ауқымы күткендегідей болды (11-кесте).
11-кесте. Қауіпсіздігі туралы жалпы деректер. Пациенттердің жалпы санының 5%-дан астамында тіркелген және зерттелетін еммен байланысты (зерттеушілердің пікірі бойынша) ЖҚ бар пациенттердің үлесі, n=154.
Параметрі — Левилимаб (N = 102)n (%) — Плацебо (N = 52)n (%) — p-мәні
Жағымсыз, оның ішінде күрделі құбылыстары бар пациенттердің үлесі — 68 (66,7) — 28 (53,8) — 0,1205¹
Күрделі жағымсыз құбылыстары бар пациенттердің үлесі — 1 (1,0) — 1 (1,9) — 1,0000²
CTCAE v. 5.0 бойынша 3-5 дәрежелі жағымсыз құбылыстары бар пациенттердің үлесі — 15 (14,7) — 1 (1,9) — 0,0139¹
CTCAE v. 5.0 бойынша 3-4 дәрежелі нейтропениясы бар пациенттердің үлесі — 0 — 0 — 1,0000²
ИЛ-6 рецепторларының тежегіштерін пайдалануға тән жағымсыз құбылыстары бар әрбір топтағы пациенттердің үлесі — 49 (48,0) — 15 (28,8) — 0,0223¹
Әрбір топтағы ЖҚ/КЖҚ дамуына байланысты зерттеуге қатысуды мерзімінен бұрын тоқтатқан пациенттердің үлесі — 2 (2,0) — 1 (1,9) — 1,0000²
Жергілікті реакциялары бар пациенттердің үлесі — 7 (6,9) — 0 — 0,0960²
АЛТ белсенділігінің артуы — 7 (6,9) — 3 (5,8) — 1,0000²
АСТ белсенділігінің артуы — 7 (6,9) — 1 (1,9) — 0,2676²
Лимфопения — 5 (4,9) — 4 (7,7) — 0,4873²
Қандағы холестерин деңгейінің жоғарылауы — 7 (6,9) — 2 (3,8) — 0,7187²
Ескертпе: ¹ - Пирсон хи-квадрат критерийі, ² - Фишер нақты тесті
Зерттеудің 56 аптасы ішінде жағымсыз құбылыстар (ЖҚ) левилимаб қабылдаған 79,5% (124/152) пациентте тіркелді. Анағұрлым жиі ЖҚ (≥5% пациентте байқалған) 74,3%-да (113/152) тіркелген зертханалық көрсеткіштердің қалыптан ауытқулары, 13,2%-да (20/152) инфекциялар, 6,6. % (10/152) пациентте жалпы бұзылулар мен инъекция орнындағы реакциялар болды.
ИЛ-6Р тежегіштеріне тән болатын жағымсыз құбылыстар 66,4% (101/152) пациенттерде байқалды және қанның зертханалық көрсеткіштері деңгейінің: АЛТ және АСТ, холестерин, триглицеридтер және жалпы билирубиннің жоғарылауымен білінді. Талданған кезең барысында өлім жағдайлары тіркелген жоқ.
24 және 56-апталарда барлық пациенттерге туберкулездің бар-жоғына тексеру жүргізілді, оған интерферон гамма босап шығару тесті (M. tuberculosis антигенімен) кірді. Тексерудің оң нәтижелері левилимаб қабылдаған 9,2% (14/152) пациенттен алынды. 2 пациентте интерферон гамма босап шығу тестінің оң нәтижелері 24-аптадан кейін зерттеуді тоқтатуға себеп болды (бір жағдайда зерттеуші препаратпен байланысты анықталды деп бағалады, екіншісінде жоқ деп бағалады). Бір пациентте өкпе туберкулезі диагностикаланды (препаратпен байланысты болуы ықтимал), бұл да пациентті 24-аптадан кейін ашық кезеңде зерттеуден шығаруға себеп болды.
Левилимабты қабылдаған 5,9% (9/152) пациентте енгізу орнындағы реакциялар тіркелді, және көбінесе 1 және 2 дәрежедегі, бірқатар жағдайларда қышынумен қатар жүретін гиперемия көрініс берді. Инъекция орнындағы ауыр реакция (инъекция орнында терінің ойық жаралануы) 1 пациентте туындады, қосымша дәрі-дәрмектік емді қажет етті және салдарларсыз жойылды. Екі пациентте инъекция орнындағы ауыр реакциялар зерттеуден мерзімінен бұрын шығып қалуға әкелді.
Қауіпсіздік сеептері бойынша зерттеуден 7/152 (4,6%) пациент шығарылды. Зерттеуден шығарудың себептері келесі ЖҚ/КЖҚ болды: интерферон гамма босап шығуын талдаудың оң нәтижесі 1-дәрежеде (2 жағдай), қандағы билирубин деңгейінің жоғарылауы 2-дәрежеде (1 жағдай), инъекция орнындағы реакция 2-дәрежеде (2 жағдай), өкпенің қатерлі жаңа түзілімі 3-дәрежеде (1 жағдай), өкпе туберкулезі 2-дәрежеде (1 жағдай).
Талданып отырған зерттеу кезеңі барысында еммен байланысты тіркелген жағымсыз құбылыстар көбінесе күтілгендей, ал қауіпсіздік себептері бойынша мерзімінен бұрын шығу жағдайлары – бірлі-жарым болды.
№ BCD-089-3/SOLAR зерттеуін жүргізу барысында алынған деректерді талдау, левилимабты аптасына 1 рет 162 мг дозада тері астына қолдану ИЛ-6 рецепторларының тежегіштері тобының препараттары туралы белгілі деректерге сәйкес келетін қолайлы қауіпсіздік бейіні бар белсенді РА бар пациенттерді емдеудің тиімді әдісі болып табылатынын көрсетті.
Клиникалық зерттеулер барысында иммуногенділікті талдау левилимабқа байланыстыратын антиденелердің қалыптасуын анықтаған жоқ, препарат төмен иммуногенділікті көрсетті.