Инфликсимаб биобаламалы (биоұқсас дәрілік препарат) болып табылады.
Әсер ету механизмі, фармакодинамикалық әсерлері
Инфликсимаб тышқанның-адамның химерлі моноклондық антиденесі болып табылады, ол αІНФ еритін және трансжарғақшалық түрлерімен жоғары тектестікпен байланысады, бірақ лимфотоксин альфамен (ЛТα) байланыспайды.
Инфликсимаб әртүрлі зерттелетін in vitro үлгілерде αІНФ функциялық белсенділігін тежейді. Трансгенді тышқандарда инфликсимаб қолдану адамның αІНФ конституциялық экспрессиясымен байланысты полиартриттің дамуына жол бермеді. Ауру басталғаннан кейін инфликсимабты енгізу буындардың құрылымдық зақымдануының жазылуына әкелді. In vivo инфликсимаб αІНФ биологиялық белсенділігінің төмендеуімен қатар жүретін, адамның αІНФ бар тұрақты кешендерді тез түзеді.
αІНФ жоғары концентрациясы ревматоидты артриті бар пациенттердің буындарында анықталды және аурудың белсенділігімен өзара байланысты болды. Ревматоидты артритпен ауыратын пациенттерде инфликсимабпен емдеу қабыну жасушаларының буындардың қабынған жерлеріне инфильтрациясының төмендеуіне, сондай-ақ жасушалық адгезиямен, хемоаттракцияны және тіндердің бұзылуымен байланысты молекулалар экспрессиясының төмендеуіне әкелді. Инфликсимабпен емдеуден кейін интерлейкин-6 (ИЛ-6) және С-реактивті ақуыздың (СРА) сарысулық концентрацияларының төмендегені, сондай-ақ гемоглобин концентрациясының базалық деңгейімен салыстырғанда төмен, ревматоидты артриті бар пациенттерде гемоглобин концентрациясының жоғарылағаны байқалды. Шеткергі қандағы лимфоциттер санының айтарлықтай төмендеуі немесе in vitro емделмеген пациенттердің жасушалық реакциясымен салыстырғанда митогендік стимуляцияға олардың пролиферативті реакциясы анықталған жоқ. Псориазы бар пациенттерде инфликсимабпен емдеу эпидермалық қабаттағы қабынудың төмендеуіне және псориаздық түйіндақтардағы кератиноциттер дифференциялануының қалыпқа келуіне әкелді. Псориаздық артриті бар пациенттерде инфликсимабпен қысқа мерзімді емдеу синовиалық қабықтағы және псориаздық процеспен зақымданған тері аумақтарындағы Т-жасушалар мен қантамырлар санының азаюымен қатар жүрді.
Инфликсимабты енгізерден 4 апта бұрын және кейін алынған жуан ішектің биоптаттарын гистологиялық зерттеу кезінде αІНФ концентрациясының елеулі төмендеуі анықталды. Крон ауруы бар пациенттердің инфликсимабпен емі қабынудың спецификалық емес сарысу маркері - СРА концентрациясының айтарлықтай төмендеуімен қатар жүрді. Инфликсимабпен емдеу кезінде шеткергі қан лейкоциттерінің жалпы саны ең аз дәрежеде өзгерді, дегенмен лимфоциттер, моноциттер және нейтрофилдер үшін олардың санының қалыпқа келу үрдісі байқалды. Инфликсимаб қабылдаған пациенттерде шеткергі қанның мононуклеарлық жасушаларының емдеуге пролиферативті жауабы емделмеген пациенттермен салыстырғанда төмендемеді. Инфликсимабпен емдеуден кейін шеткергі қанның мононуклеарлық жасушалары стимуляцияланған цитокиндер секрециясының елеулі өзгерістері анықталған жоқ. Ішектің шырышты қабығының меншікті пластинкасы биоптаттарының мононуклеарлық жасушаларын зерттеу инфликсимабпен ем αІНФ және интерферон-γ экспрессиялайтын жасушалар санының азаюына әкелетінін көрсетті. Қосымша гистологиялық зерттеулер инфликсимаб қабыну жасушаларының инфильтрациясын және ішектің зақымданған аймақтарындағы қабыну маркерлерінің мөлшерін төмендететінін растады. Эндоскопиялық зерттеулер инфликсимаб қабылдаған пациенттерде ішектің шырышты қабығының жазылатынын көрсетті.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
«БИОКАД» АҚ өндірген Инфликсимаб биоаналогын клиникалық әзірлеу аясында 3 клиникалық зерттеу жүргізілді, оларда түпнұсқа препаратпен (Ремикейд®) салыстыру жүзеге асырылды:
1.BCD-055-1/ASART-1 хаттамасы бойынша І фазадағы клиникалық зерттеу - «BCD-055 препаратының («БИОКАД» АҚ, Ресей) және Ремикейд® препаратының шорбуынданантын спондилиті бар науқастардағы фармакокинетикасы мен қауіпсіздігін халықаралық көпорталықты салыстырмалы жасырын рандомизацияланған клиникалық зерттеу»;
2.BCD-055-2/ASART-2 хаттамасы бойынша ІІІ фазадағы клиникалық зерттеу - «BCD-055 препаратының («БИОКАД» АҚ, Ресей) және Ремикейд® препаратының шорбуынданатын спондилиті бар науқастардағы тиімділігі мен қауіпсіздігін халықаралық көпорталықты салыстырмалы жасырын рандомизацияланған клиникалық зерттеу»;
3.BCD-055-3/LIRA хаттамасы бойынша ІІІ фазадағы клиникалық зерттеу - «BCD-055 препаратының («БИОКАД» АҚ, Ресей) және Ремикейд® препаратының метотрексатпен біріктіргенде белсенді ревматоидты артриті бар науқастардағы тиімділігі мен қауіпсіздігін халықаралық көпорталықты салыстырмалы жасырын рандомизацияланған клиникалық зерттеу».
BCD-055-1/ASART-1 хаттамасы бойынша І фазадағы клиникалық зерттеуге белсенді шорбуынданатын спондилит диагнозы нақты қойылған, анамнезінде бұдан бұрын гендік-инженерлік, оның ішінде αІНФ тежейтін препараттар қолданылмаған 91 пациент қатыстырылды. Инфликсимаб (биоаналог немесе түпнұсқа препарат) 58 апта бойы 5 мг/кг дозада вена ішіне баяу инфузия түрінде 0, 2, 6, 14 апталарда және одан әрі 8 апта аралықпен қолданылды.
BCD-055-2/ASART-2 хаттамасы бойынша клиникалық зерттеуге белсенді шорбуынданатын спондилит диагнозы бар 199 биологиялық аңғал пациенттер, оның ішінде 91 пациент BCD-055-1/ASART-1 КЗ-ден (зерттелуші биоаналог тобында – 132 адам, түпнұсқа препарат тобында – 67 адам) қатыстырылды. Инфликсимабтың биоаналогы және түпнұсқа препараты бір реттік 2 сағаттық венаішілік инфузия түрінде 0, 2, 6, 14, 22, 30, 38, 46 және 54 апталардың 1-күнінде енгізілді (жыл бойы 9 рет енгізу).
BCD-055-3/LIRA ІІІ фазадағы клиникалық зерттеуі РФ, БР және Үндістан аймағында жүргізілді және белсенді ревматоидты артриті бар, бұған дейін αІНФ тежегіштері препараттарын қабылдамаған 426 пациент қатыстырылды. Инфликсимаб 3 мг/кг дозада енгізілді, препаратты жыл бойы барлығы 9 рет енгізу көзделді: 0, 2, 6, 14, 22, 30, 38, 46 және 54 аптаның 1-күнінде.
Жүргізілген клиникалық зерттеулер аясында Инфликсимаб биоаналогы мен Ремикейд® салыстыру препаратының фармакокинетикалық көрсеткіштері баламалы болды және статистикалық тұрғыдан айырмашылығы болмады.
Тиімділігін бағалау
Ревматоидты артрит
BCD-055-3/LIRA клиникалық зерттеуінде Инфликсимаб биоаналогының түпнұсқа препаратпен салыстырғанда бір жыл емдеу барысындағы баламалы тиімділігі көрсетілді. Бастапқы ақырғы нүкте инфликсимабтың алғашқы инфузиясы жасалған сәттен бастап 14 аптаға қарай ACR20 (ауру ағымының 20%-дық жақсаруы) қол жеткізілген пациенттер үлесі болды. Тиімділіктің қосымша параметрлері ACR50/70 жету, DAS28-CRP, CDAI, SDAI индекстеріне, ACR/EULAR 2011 ремиссия критерийлеріне сәйкес төмен белсенділікке және ремиссияға жету болды. Биоаналог және түпнұсқа препарат топтарында 14 аптада скринингпен салыстырғанда көрсеткіштердің баламалы сенімді оң динамикасы көрсетілді. Одан әрі көрсеткіштердің 54 аптаға дейін оң тренді байқалды (3-кесте).
3-кесте. Инфликсимаб биоаналогының (1-топ) және Ремикейд® түпнұсқа препаратының (2-топ) белсенді ревматоидты артритті емдеудегі тиімділігін салыстырмалы бағалау.
Топ — Көрсеткіш — Келу
Скрининг — 14-апта — 30-апта — 54-апта
1 — ACR20 жеткен пациенттер үлесі (n,%) — NA — 190 (67,86%) — 195 (69,64%) — 195 (69,64%)
2 — NA — 89 (64,86%) — 94 (68,12%) — 90 (65,22%)
- — р мәні*: — - — 0,565 — 0,837 — 0,423
1 — ACR50 жеткен пациенттер үлесі (n,%) — NA — 101 (36,07%) — 130 (46,43%) — 135 (48,21%)
2 — NA — 45 (32,61%) — 56 (40,58%) — 67 (48,55%)
- — р мәні*: — - — 0,556 — 0,305 — 1,00
1 — ACR70 жеткен пациенттер үлесі (n,%) — NA — 48 (17,14%) — 73 (26,07%) — 97 (34,64%)
2 — NA — 18 (13,04%) — 32 (23,19%) — 52 (37,68%)
- — р мәні*: — - — 0,348 — 0,604 — 0,616
1 — ACR/EULAR 2011 ж. сәйкес ремиссияға жеткен науқастар үлесі (n,%) — NA — 13 (4,64%) — 27 (9,64%) — 40 (14,29%)
2 — NA — 3 (2,17%) — 7 (5,07%) — 17 (12,32%)
- — р мәні**: — - — 0,284 — 0,156 — 0,690
1 — DAS28-CRP(4) индексінің динамикасы1 — 6,172 (0,789) — 3,766 [2,757- 4,662] — 3,288 [2,327-4,5] — 3,255 [2,233-4,256]
2 — 6,044 (0,656) — 3,998 [3,144-4,954] — 3,449 [2,685-4,223] — 2,99 [2,138-3,918]
- — р мәні: — 0,0823 — 0,1754 — 0,5854 — 0,1544
1 — CDAI индексінің динамикасы2 — 39,15 [31,5-46] — 15,4 [8-24] — 10,7 [4,7-19] — 9,2 [3,1-17,4]
2 — 36,85 [31,9-42] — 15,55 [8,3-25,5] — 10,85 [6,4-17,4] — 6,85 [2,7-14]
- — р мәні4: — 0,057 — 0,596 — 0,679 — 0,145
1 — SDAI индексінің динамикасы2 — 42,45 [35,1-51,1] — 16,2 [8,4-25] — 11,4 [5,2-20,9] — 10,2 [3,9-18,7]
2 — 41,2 [34,2-46,7] — 16,15 [9,1-27,1] — 11,8 [7,1-18,7] — 7,9 [3,9-16,5]
- — р мәні4: — 0,100 — 0,465 — 0,711 — 0,169
Ескертпе:* Йетс түзетуімен Пирсон критерийі ; **Фишердің екіжақты нақты критерийі; 3Стьюденттің екіжақты нақты критерийі; 4 Манн-Уитнидің екіжақты критерийі; NA – қатысты емес 1 Таралу типіне байланысты орташа (стандартты ауытқу) немесе медианалар [интеркартильді ауқымдар] ұсынылған 2 Медианалар ұсынылған [интеркартильді ауқымдар]
SF36 сауалнамасына сәйкес өмір сапасына баға беру жүргізілгенде ревматоидты артриті бар пациенттерде инфликсимабпен ем аясында денсаулықтың физикалық та, психологиялық та компонентінің артқаны анықталды (топаралық салыстыру кезінде сенімді айырмашылықтарсыз).
Инфликсимабты бір жыл қолдану аясында буындар зақымдануының рентгенологиялық сипаттамасы BCD-055 тобында және Ремикейд® препараты тобында ұқсас түрде өзгерді. Зерттеудің бүкіл уақытында Штейнброкер бойынша рентгенологиялық сатылардың артуы BCD-055 тобындағы бір ғана пациентте анықталды. Жинақтай келгенде ұсынылған деректер рентгенологиялық көріністің тұрақтанғанын және айқын теріс динамиканың жоқ екенін көрсетеді.
BCD-055-3/LIRA клиникалық зерттеуінде иммуногенділікті зерттеу инфликсимабқа байланыстырушы антиденелердің бүкіл зерттеу бойында (54 апта) BCD-055 препараты тобындағы 74 (28,46%) пациентте және түпнұсқа препарат тобындағы 34 (26,56%) пациентте қалыптасқанын анықтады (р=0,786). Бейтараптандырушы антиденелер BCD-055 тобында 44 (16,92%) пациентте және Ремикейд® тобында 13 (10,16%) пациентте анықталды (р = 0,106). Осылайша, BCD-055 препаратының иммуногенділігі түпнұсқа препараттың ұқсас көрсеткішімен салыстырымды.
Шорбуынданатын спондилит.
BCD-055-2/ASART-2 клиникалық зерттеуінің мақсаты BCD-055 және Ремикейд® препараттарының белсенді шорбуынданатын спондилиті бар науқастарға көп рет енгізген кездегі тиімділігінің кем еместігін және қауіпсіздігінің теңдігін анықтау болды. Бастапқы ақырғы нүкте инфликсимабтың алғашқы инфузиясы жасалған сәттен 30-шы аптаға қарай ауру ағымының 20 жақсаруына – ASAS20 жеткен пациенттер үлесі болды. Қосымша ASAS40, BASDAI, BASMI, BASFI және MASES индекстері бойынша баллдар динамикасы, кеуде экскурсиялары, SF36 шкаласы бойынша өмір сапасының динамикасы, патологиялық өзгерген шеткері буындар есебінің 14, 30 және 54 аптада скринингпен салыстырғандағы орташа өзгерісі бағаланды.
4-кесте. Инфликсимаб биоаналогының (1-топ) және Ремикейд® түпнұсқа препаратының (2-топ) белсенді шорбуынданатын спондилитті емдеудегі тиімділігін салыстырмалы бағалау.
Көрсеткіш — Топ — p мәні
BCD-055 (n = 123) — Ремикейд® (n = 62)
n — % — n — %
Бастапқы ақырғы нүкте
30-аптада ASAS20 жеткен пациенттер үлесі — 100 — 81,30 — 42 — 67,74 — 0,0611
Екінші ақырғы нүктелер
14-аптада ASAS20 жеткен пациенттер үлесі — 102 — 82,93 — 43 — 69,35 — 0,0541
14-аптада ASAS40 жеткен пациенттер үлесі — 77 — 62,60 — 35 — 56,45 — 0,5171
30-аптада ASAS40 жеткен пациенттер үлесі — 80 — 65,04 — 31 — 50,00 — 0,0701
54-аптада ASAS20 жеткен пациенттер үлесі — 89 — 80,91 — 35 — 68,63 — 0,1281
54-аптада ASAS40 жеткен пациенттер үлесі — 70 — 63,64 — 26 — 50,98 — 0,1771
Ескертпе:1 Йетс түзетуімен Пирсон критерийі .
BASDAI, BASMI, BASFI, MASES индекстері бойынша баллдардың орташа өзгерістерін анықтау барлық баға берілген популяцияларда индекстердің скринингтегі бастапқы деректермен салыстырғанда барлық сауалнамалар бойынша екі топта да бірдей қарқындылықпен сипатталатын күрт, статистикалық тұрғыда сенімді төмендеуін анықтады. Аталған индекстердің әрқайсысы бойынша балл мәні емдеудің 14-аптасында-ақ азайды және зерттеу аяқталғанға дейін (54-апта) іс жүзінде өзгермеген деңгейде сақталды.
BASDAI, BASMI, BASFI, MASES индекстері бойынша баллдардың орташа өзгерістерін анықтау барлық баға берілген популяцияларда индекстердің скринингтегі бастапқы деректермен салыстырғанда барлық сауалнамалар бойынша екі топта да бірдей қарқындылықпен сипатталатын күрт, статистикалық тұрғыда сенімді төмендеуін анықтады. Аталған индекстердің әрқайсысы бойынша балл мәні емдеудің 14-аптасында-ақ азайды және зерттеу аяқталғанға дейін (54-апта) іс жүзінде өзгермеген деңгейде сақталды.
Анықталған оң динамика ауру белсенділігінің айқын төмендеуін, сондай-ақ инфликсимаб әсерлерінің тұрақтылығын айғақтайды. SF-36 сауалнамасы бойынша өмір сапасын талдаған кезде де ұқсас нәтижелер алынды. Денсаулықтың физикалық және психологиялық компонентіне баға беру баллдың екі топта да бірдей қарқындылықпен сипатталатын сенімді артуын көрсетті, бұл инфликсимаб препараттарын қолданған кезде талданған екі компонент бойынша да өмір сапасының жақсаруын білдіреді.
BCD-055-2/ASART-2 клиникалық зерттеуінде иммуногенділікке баға беру инфликсимабқа байланыстырушы антиденелердің биоаналог тобындағы 27 (21,26%) пациентте және түпнұсқа препарат тобындағы 13 (20,63%) пациентте түзілгенін анықтады (р=0,920); инфликсимабқа бейтараптандырушы антиденелердің қалыптасу жиілігі биоаналог тобында 3,15% және салыстыру препараты тобында 6,35% құрады (р=0,443). Иммуногенділікке баға беру талданған кезең ішінде иммундық жауаптың тиімділікке ықпал етуінің сенімді айғақтарын анықтаған жоқ.
Қауіпсіздікке баға беру
Ревматоидты артрит.
BCD-055-3/LIRA хаттамасы негізінде клиникалық зерттеу нәтижелері бойынша жағымсыз құбылыстардың (ЖҚ), оның ішінде күрделі ЖҚ жиілігі мен бейіні Инфликсимаб биоаналогы мен түпнұсқа препарат топтарында салыстырымды болды. Бұл зерттеуде, оның ішінде препаратпен байланыстылардың ішінде де, ең жиі ЖҚ жүрек және қантамырлар тарапынан бұзылулар (артериялық қысымның жоғарылауы), бауыр және өт шығару жолдары тарапынан бұзылулар (АЛТ және АСТ белсенділігінің жоғарылауы), қан және лимфа жүйесі тарапынан бұзылулар (нейтропения, лейкопения, лимфопения, анемия), сондай-ақ көбінесе жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциялары түріндегі әртүрлі инфекциялық аурулар болды. Аталған ЖҚ бұрын түпнұсқа препарат үшін сипатталған және инфликсимаб үшін де ықтимал болып табылады.
Шорбуынданатын спондилит.
BCD-055-1/ASART-1 және BCD-055-2/ASART-2 клиникалық зерттеулері аясында Инфликсимаб биоаналогы мен түпнұсқа препараттың жағымсыз құбылыстар ауқымы бойынша бір-бірінен нақты айырмашылығы жоқ қолайлы қауіпсіздік бейіндері және жағымдылығы көрсетілді. Зерттеушілердің пікірі бойынша жүргізілген емге байланысы бар деген ең жиі кездесетін ЖҚ осы зерттеуде биохимиялық қан талдауында бауыр трансаминазаларының (АЛТ және/немесе АСТ) жоғарылауы түріндегі зертханалық ауытқулар ретінде бауыр және өт шығару жолдары тарапынан бұзылулар болды. Нейтропения, лимфоцитоз және одан да сирек лейкопения және анемия түрінде білінген гематологиялық уыттылық құбылыстары сәл сиректеу тіркелді.
Болжанбаған уыттылық жағдайлары жүргізілген зерттеулердің ешқайсысында анықталған жоқ.