Өте жиі
- тромбоцитопения, нейтропения, лейкопения, анемия
- қан сарысуындағы электролиттер деңгейінің төмендеуі, гипонатриемия
- есту өткірлігінің төмендеуі
- жүрек айнуы, құсу, іштің ауыруы
- бауыр функциясының өзгеруі
- бүйрек функциясының бұзылуы
Жиі
- инфекциялық аурулар*
- қан кету*
- аса жоғары сезімталдық реакциялары, анафилактоидты реакциялар (сирек өліммен аяқталатын), бронх түйілуі, есекжем, беттің ісінуі және ысыну, ентігу, гипотензия, бас айналуы, анафилаксияалық шок, өкпе обструкциясы және тахикардия
- шеткері нейропатиялар, парестезия, сүйексіңір рефлекстерінің төмендеуі, сезімталдықтың бұзылуы, дисгевзия
- көрудің бұзылуы (сирек жағдайларда көру қабілетінің жоғалуымен)
- клиникалық отоуыттылық
- жүрек-қантамыр жүйесі ауруы*
- тыныс алу жолдары тарапынан бұзылулар, кеуде қуысында қысылу сезімі және ентігумен өкпе фиброзы, өкпенің интерстициальді ауруы және бронх түйілуі
- диарея (8%), іш қату (6%), шырышты қабықтың қабынуы
- алопеция, тері көріністері
- тірек-қимыл аппаратының бұзылуы
- несеп-жыныс жүйесінің бұзылуы, гиперурикемия, қан мочевинасы деңгейінің жоғарылауы, қан сарысуындағы креатинин деңгейінің жоғарылауы
- астения
- сарысулық билирубин, сарысулық креатинин және мочевина деңгейінің жоғарылауы
Жиі емес
- салдарлы қатерлі жаңа түзілімдер (промиелоцитарлық лейкозды қоса)
- орталық жүйке жүйесінің бұзылулары (көбінесе құсуға қарсы дәрілермен бірге)
- тұмауға ұқсас симптомдар, қалтырау, бас ауыруы
Сирек
- қызба, сепсис/сепсистік шок
- бауыр функциясының ауыр бұзылуы (бауырдың жедел некрозын қоса)
- эксфолиативті дерматит
- миалгия, артралгия
Өте сирек
- естімей қалу
- жүрек жеткіліксіздігі, эмболия, инсульт
Белгісіз
- пневмония
- сүйек кемігінің функционалдық жеткіліксіздігі, қан түзу жүйесінің бұзылуы, фебрильді нейтропения, гемолиздік-уремиялық синдром
- сусыздану, анорексия, ісік лизисі синдромы
- ми қан айналымының бұзылуы, артқы қайтымды лейкоэнцефалопатия синдромы (АҚЛС), инсульт*
- көру жүйкесінің невриті
- жүрек жеткіліксіздігі*, жүрек-қантамыр жүйесінің ишемиялық аурулары (мысалы, миокард инфарктісі, жүректің тоқтауы, стенокардия, миокард ишемиясы)
- эмболия*, артериялық гипертензия, гипотензия
- стоматит, панкреатит
- есекжем, бөртпе, эритема, терінің қышынуы
- Коунис синдромы
Енгізу орнындағы реакциялар
- енгізу орнындағы күйдіріп-ашыту, ауыру, қызару, эритема, ісіну, есекжем және некроз, дімкәстік, қанталау.
* < 1% жағдайда өліммен аяқталу, жүрек жеткіліксіздігін, эмболияны және ми қан айналымының бұзылуын қоса < 1% жағдайда өліммен аяқталған жүрек-қантамыр асқынулары
Қан және лимфа жүйесі тарапынан бұзылулар
Карбоплатин дозасын шектейтін негізгі уытты фактор сүйек кеміктік қан түзу функциясының бәсеңдеуі болып табылады. Миелосупрессия дозаға тәуелді. Тромбоциттер мен лейкоциттердің/гранулоциттердің ең төменгі дозасы әдетте препаратты қабылдаудан бастап екі-үш аптадан кейін туындайды, бұл ретте тромбоцитопения жиі кездеседі. Карбоплатиннің келесі дозасын қабылдауға мүмкіндік беретін мәнге дейін барабар қалыптасу, әдетте, кемінде 4 аптаны құрайды. Пациенттердің жеткілікті үлкен дозасында сонымен бірге анемия симптомдары да (қандағы гемоглобин мөлшері 110 г/л төмен) пайда болуы мүмкін, оның қарқындылығы препараттың жиынтық дозасына байланысты. Әсіресе, ұзақ емдеуден өтіп жүрген пациенттерде (мысалы, препаратты қабылдаудың 6 циклден астамын) трансфузиялық ем жүргізу қажеттілігі пайда болуы мүмкін
Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар
Нейроуыттылық дозаны шектейтін жағымсыз құбылыс болып табылады. Көбінесе сенсорлық нейропатияның симптомдары суықтан күшейеді. Әдетте курстар арасындағы аралықта тоқтатылатын бұл симптомдардың ұзақтығы карбоплатиннің жалпы дозасына байланысты артады. Дәл қозғалыстарды орындау қиындықтарымен көрінетін функционалдық бұзылулар сенсорлық зақымданудың ықтимал салдары болып табылады. Препаратпен ұзақ емдеу жинақталатын нейроуыттылыққа әкелуі мүмкін.
Көру ағзасы тарапынан бұзылулар
Көрудің жақсаруы және/немесе толық қалпына келуі, әдетте, препаратты қолдануды тоқтатқаннан кейін бірнеше апта ішінде болады.
Отоуыттылық
Пациенттердің тек 1%-ында отоуыттылықтың клиникалық симптомдары байқалды, негізінен құлақтағы шуыл түрінде. Естуге жағымсыз әсер бұрын цисплатинмен емделген, емдеу кезінде есту қабілетінің жоғалуы дамыған пациенттерде сақталуы немесе өршуі мүмкін.
Басқа отоуытты дәрілік заттармен бірге ұсынылғаннан асатын карбоплатин дозасын қабылдау кезінде балаларда клиникалық елеулі есту қабілетінің жоғалуы туралы хабарланды.
Асқазан-ішек жолының тарапынан бұзылулар
Карбоплатин қабылдаған пациенттердің шамамен 15%-ында құсусыз жүрек айнуы байқалады. Құсу пациенттердің 65%-ында байқалды және олардың үштен бірінде ауыр дәрежелі құсу байқалды. Жүрек айну және құсу, әдетте, дозаны қабылдағаннан кейін 6-12 сағаттан кейін пайда болады. Бұл симптомдар, әдетте, емдеуден кейінгі алғашқы 24 сағат ішінде жоғалады және әдетте құсуға қарсы дәрімен емделеді немесе оны қабылдау арқылы алдын алады. Пациенттердің төрттен бір бөлігі жүрек айнуын немесе құсуды сезбейді.
Бауыр және өт шығару жолы тарапынан бұзылулар
Карбоплатинмен емдеу кезінде бастапқы мәндері қалыпты пациенттердің шамамен үштен бірінде бауыр функциясы көрсеткіштерінің жеңіл дәрежеден орташа деңгейге дейінгі өзгерістері байқалды. Сілтілі фосфатаза деңгейі (пациенттердің 24%-ында) көбінесе СГОТ (пациенттердің 15%-ында), СГПТ немесе жалпы билирубинге (пациенттердің 5%-ында) қарағанда жоғары. Бұл ауытқулардың көпшілігі емдеу кезінде өздігінен жоғалады.
Бүйрек және несеп шығару жолының тарапынан бұзылулар
Креатинин клиренсі карбоплатин қабылдаған пациенттерде бүйрек функциясының сезімтал көрсеткіші болып табылады. Креатинин клиренсінің төмендеуі бастапқы мәні > 60 мл/мин 27% пациенттерде байқалды. Нефроуыттылық жиі көрінуі мүмкін және карбоплатинмен емдеу басталғанға дейін бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде анағұрлым ауыр салдары болуы мүмкін.
Сұйықтықты жоғалтуды тиісті түрде толтыру арқылы, осының бүйрек функциясына әсерін бақылау мүмкіндігінің бар-жоғы белгісіз. Дозаны төмендету немесе емдеуді тоқтату бүйрек функциясының орташа (креатинин клиренсі 41-59 мл/мин) немесе ауыр (креатинин клиренсі 16-40 мл/мин) өзгеруі жағдайында талап етіледі. Карбоплатин креатинин клиренсі 15 мл/мин немесе одан төмен пациенттерге қарсы көрсетілген.
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындаса медицина қызметкеріне, фармацевтика қызметкеріне немесе дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға жағымсыз реакциялар (әсерлер) бойынша ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласыңыз
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz