Кеторолак препаратын қабылдамас бұрын, өзіңіздің дәрігеріңізге, егер Сіз жақында асқазанға немесе ішекке операция жасатқаныңызды немесе оны жасауды жоспарлап отырғаныңызды айтыңыз, өйткені операциядан кейін Кеторолак препаратын қолдану кейде жараның жазылуын нашарлатуы мүмкін.
Кеторолак қолдану, басқа да ҚҚСП сияқты, әсіресе, бекітілмеген көрсетілімдер бойынша және/немесе ұзаққа созылатын кезең бойына қолдану кезінде асқазан-ішектің ауыр уыттануының өте жоғары даму қаупімен байланысты болуы мүмкін.
Кеторолак, циклооксигеназа-2 селективті тежегіштерін қоса, ҚҚСП-мен бір мезгілде қолданылмау керек.
Жағымсыз әсерлерін, симптомдарды бақылауға қажетті ең қысқа уақыт кезеңі ішінде ең төмен емдік дозасын пайдалана отырып, барынша азайтуға болады.
Арнайы сақтандырулар
Асқазан-ішек жолының ойық жаралары, қан кетулері және тесілуі
Кеторолакты қоса, барлық ҚҚСП қабылдағанда емдеу кезінде, осының алдындағы симптомдардың немесе анамнезде оларға көрсетілімдердің немесе күрделі асқазан-ішек құбылыстарының болуымен немесе болмауымен өліммен аяқталуы мүмкін асқазан-ішек қан кетуі, ойық жаралануы немесе тесілуі мәлімделді.
Егде жастағы пациенттерде ҚҚСП жағымсыз реакцияларының, әсіресе, өліммен аяқталуы мүмкін асқазан-ішек қан кетуі және тесілуінің жиілігі артады. Анамнезінде ойық жара бар пациенттерде, әсіресе, егер ол қан кетумен немесе тесілумен асқынған болса және егде жастағы пациенттерде ҚҚСП, оның ішінде кеторолак дозасын арттырумен асқазан-ішек қан кетуінің, ойық жарасының немесе тесілуінің пайда болу қаупі артады. Клиникалық тұрғыда ауыр асқазан-ішектен қан кетудің туындау қаупі дозаға тәуелденеді. Осындай пациенттер емді мүмкін болатын ең аз дозадан бастау керек. Осы пациенттерде қорғаныс препараттарымен (мысалы, мизопростол немесе протон сорғысы тежегіштері), сондай-ақ аспирин немесе асқазан-ішек құбылыстарының туындау қаупін арттыратын басқа препараттардың төмен дозаларын бір мезгілде қабылдау қажет болатын пациенттерде біріктірілген емді пайдалану мүмкіндігін қарастыру керек. Бұл жас ерекшеліктік қауіп барлық ҚҚСП үшін ортақ. Жасырақ пациенттермен салыстырғанда, егде жастағы пациенттерде кеторолактың жартылай шығарылу кезеңінің ұзаруы және клиренсінің төмендеуі байқалады. Дозалар арасындағы үзілісті ұзартуға кеңес беріледі.
ҚҚСП анамнезінде ішектің қабыну аурулары (ойық жаралы колит, Крон ауруы) бар пациенттерге сақтықпен тағайындалу керек, өйткені осы жай-күйлер нашарлауы мүмкін. Анамнезінде асқазан-ішек уыттануы бар пациенттер, әсіресе егде жастағылар бәрінен бұрын емдеудің бастапқы сатыларында іш тарапынан болатын кез келген әдеттен тыс симптомдар (әсіресе, асқазан-ішектен қан кету) туралы мәлімдеуі тиіс. Кеторолак қабылдап жүрген пациенттерде асқазан-ішек қан кетуі немесе ойық жарасы пайда болғанда емдеуді тоқтату керек.
Пероральді кортикостероидтар, серотонинді кері қармайтын селективті тежегіштер немесе антитромбоциттік дәрілерді, мысалы, аспирин сияқты айық жараның түзілу немесе қан кету қаупін арттыруға қабілетті препараттарды бір мезгілде қабылдайтын пациенттерге көңіл бөлу керек.
Варфарин сияқты антикоагулянттар қабылдап жүрген пациенттерге кеторолак қолдану қарсы көрсетілімді.
Басқа ҚҚСП жағдайындағы сияқты, асқазан-ішек асқынуларының жиілігі мен ауырлығы кеторолакпен емдеу дозасы мен ұзақтығын арттырумен жоғарылауы мүмкін. Клиникалық тұрғыда күрделі асқазан-ішектен қан кетудің туындау қаупі дозаға байланысты. Анамнездегі пептидті ойық жара кеторолакпен ем кезінде күрделі асқазан-ішек асқынуларының даму ықтималдығын арттырады.
Гематологиялық әсерлер
Қан ұюының бұзылуылары бар пациенттерге Кеторолак препаратын қабылдауға болмайды. Антикоагулянттық ем алатын пациенттерде Кеторолак препаратын бір мезгілде қолданғанда қан кету қаупі жоғары болуы мүмкін. Кеторолак және гепариннің төмен профилактикалық дозаларын (әр 12 сағат сайын 2500-5000 бірлік) және декстранды бір мезгілде қабылдау кеңінен зерттелмеген, сондай-ақ қан кетудің жоғары қаупімен байланысты болуы мүмкін. Антикоагулянттық ем алып жүрген немесе гепариннің төмен дозаларын қолдану қажет болатын пациенттерге кеторолак қолдануға болмайды. Гемостазға ықпал ететін басқа дәрілік препараттарды қабылдап жүрген пациенттер, егер олар Кеторолак препаратын бір мезгілде қолданса, мұқият қадағалауда болуы тиіс. Операциядан кейінгі клиникалық мәнді қан кетулердің туындау жиілігі 1%-дан аз болады. Кеторолак тромбоциттер агрегациясын бәсеңдетеді және қан кету уақытын ұзартады. Қан ұю функциясы қалыпты пациенттерде қан кету уақыты ұзарады, бірақ 2-11 минут қалыпты диапазон шегінен шықпайды. Аспириннің ұзаққа созылатын әсерінен ерекшелігі, кеторолак қолданғанда тромбоциттер функциясы қабылдауды тоқтатудан кейін 24-48 сағат ішінде қалып шегіне келеді.
Гемостаздың қатаң сақталуы аса маңызды болғанда, мысалы, косметикалық хирургиялық операция немесе күндізгі стационарда хирургиялық операция, простата резекциясы немесе тонзилэктомия жасалғанда сақтық шарасын қадағалау керек. Гематомалардың және жарақаттан қан кетудің және мұрыннан қан кетудің басқа белгілерінің туындауы Кеторолак препаратын қолданумен байланысты. Дәрігерлер әсіресе, егде жастағы пациенттерді емдеу кезінде қан кету қаупі тұрғысынан, кеторолак және циклооксигеназаны тежейтін басқа ҚҚСП фармакологиялық ұқсастығын есте сақтау керек.
Тері реакциялары
ҚҚСП қабылдау кезінде эксфолиативті дерматит, Стивенс-Джонсон синдромын және уытты эпидермалық некролизді қоса, кейбіреуі өліммен аяқталатын күрделі тері реакциялары туралы өте сирек хабарланды. Пациенттер осындай реакциялардың ең көп туындау қаупіне емнің басында ұшырайды; көптеген жағдайларда реакциялардың басталуы емдеудің алғашқы айы ішінде болады. Кеторолак препаратымен емдеуді бөртпе, шырышты қабықтардың зақымдану ошақтары немесе аса жоғары сезімталдықтың кез келген белгілері бірінші білінгенде тоқтату керек.
Жүйелі қызыл жегі (ЖҚЖ) және дәнекер тіннің аралас аурулары
Жүйелі қызыл жегі (ЖҚЖ) және дәнекер тіннің аралас аурулары бар пациенттерде асептикалық менингиттің туындау қаупі артуы мүмкін.
Жүрек-қантамыр ауруларында натрий/сұйықтық іркілуі және шеткері ісінулер
Анамнезінде артериялық гипертензия және/немесе жүрек дисфункциясы бар пациенттерде сақтық таныту керек, өйткені ҚҚСП емі сұйықтық іркілуімен және ісінулермен байланысты.
Кеторолакты қоса, ҚҚСП алатын кейбір пациенттерде сұйықтық іркілуі, гипертензия және шеткері ісінулер білінеді, сондықтан оны жүрек декомпенсациясы, гипертензия немесе осыларға ұқсас жай-күйлері бар пациенттерде абайлап пайдалану керек.
Жүрек-қантамыр және цереброваскулярлы әсерлер
Ағымдағы гипертензия және/немесе ауырлығы жеңіл және орташа дәрежедегі іркілісті жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерге тиісті мониторинг пен кеңес беру қажет, өйткені бұл жағдайларда ҚҚСП емімен байланысты сұйықтық іркілуі және ісінулер туралы хабарланады.
Коксибтер және кейбір ҚҚСП қолдану (әсіресе, жоғарырақ дозаларда) тромбоз құбылыстарының (мысалы, миокард инфарктісі немесе инсульт) туындау қаупінің аздап артуымен байланысты болуы мүмкін. Алайда, кеторолактың миокард инфарктісі сияқты тромбоз құбылыстарының пайда болу ықтималдығын арттыруы дәлелденбеген, ал кеторолакты қолдану кезінде бұл қауіпті жоққа шығару үшін деректер жеткіліксіз.
Бақыланбайтын гипертензия, іркілісті жүрек жеткіліксіздігі, ағымдағы жүректің ишемиялық ауруы, шеткері артериялар ауруы және/немесе цереброваскулярлы аурулары бар пациенттер кеторолакты мұқият бағалаудан кейін ғана қолдануы тиіс. Дәл осылай бағалауды жүрек-қантамыр ауруларын (мысалы, гипертензия, гиперлипидемия, қант диабеті және шылым шегу) дамытатын қауіп факторлары бар пациенттерде ем басталар алдында жүргізген жөн.
Жүрек-қантамыр, бүйрек және бауыр жеткіліксіздігі
Бүйрек простагландиндері бүйрек перфузиясының сақталуында демеуші рөл атқарғанда қан көлемінің және/немесе бүйректік қан ағымының азаюына алып келетін жай-күйлері бар пациенттерде сақ болу керек. Бұл пациенттерде ҚҚСП қабылдау бүйрек простагландиндері түзілуінің дозаға тәуелді төмендеуіне әкелуі мүмкін және бүйрек жеткіліксіздігінің көрініс беруін жеделдете алады. Ең көп жоғары қаупіне қан жоғалту немесе қатты сусыздану салдарынан қан көлемі азайған пациенттер, бүйрек функциясының бұзылуы, жүрек жеткіліксіздігі, бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттер, егде жастағы пациенттер, сондай-ақ диуретиктер қабылдап жүрген пациенттер ұшырайды. Осындай пациенттерде бүйрек функциясын бақылап отыру керек. ҚҚСП емін тоқтату, әдетте, сауығумен және осы емнің алдындағы жай-күйдің қалпына келуімен қатар жүреді. Операция кезінде жоғалған сұйықтық/қанды толықтырудың талапқа сай болмауы гиповолемияға әкеледі және Кеторолак препаратын тағайындағанда одан әрі ушығып кететін бүйрек функциясының бұзылуына әкелуі мүмкін. Осылайша, сұйықтық жоғалуын түзетіп, сондай-ақ пациент нормоволемияға жеткенше сарысудағы мочевина мен креатинин деңгейін, несеп түзілуін мұқият бақылап отыру керек. Бүйрек диализінде жүрген пациенттерде кеторолак клиренсі шамамен екі есе төмендейді, ал соңғы жартылай шығарылу кезеңі шамамен үш есе ұзарады.
Бүйрекке қатысты әсерлері
Басқа ҚҚСП сияқты, кеторолак бүйрек функциясының төмендеуі немесе бүйрек ауруының тарихы бар пациенттерге сақтықпен тағайындалу керек, өйткені ол - простагландиндер синтезінің қуатты тежегіші. Кеторолак пен басқа ҚҚСП қолдану кезінде жекелеген жағдайларда бүйрек простагландиндері бүйрек перфузиясын демеуде қосалқы рөл атқарған уақытта қан көлемінің және/немесе бүйрек қан ағымының азаюына алып келетін жай-күйлері бар пациенттерде бүйрек уыттылығы байқалатындықтан, сақтық шарасын қадағалау керек.
Осындай пациенттерде кеторолак пен басқа ҚҚСП қабылдау бүйрек простагландиндері түзілуінің дозаға тәуелді төмендеуіне әкелуі мүмкін және айқын бүйрек декомпенсациясын немесе жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін. Ең көп жоғары қауіп бүйрек функциясының бұзылуы, гиповолемия, жүрек жеткіліксіздігі, бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттерде, диуретиктер қабылдайтын пациенттерде және егде жастағы пациенттерде білінеді. Кеторолак немесе басқа ҚҚСП емін қабылдауды тоқтату, әдетте, сауығуға және осы емнің жүргізілуіне дейінгі жай-күйге оралуға алып келеді.
Простагландиндер синтезін бәсеңдететін басқа препараттармен жағдайдағы сияқты, кеторолак трометаминін қабылдағанда мочевина, креатинин және калий деңгейінің жоғарылауы білінеді, бұл тіпті препаратты бір рет қабылдаудан кейін де пайда болуы мүмкін.
Бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттер: кеторолак трометамині мен оның метаболиттері негізінен организмнен бүйрек арқылы шығарылатындықтан, бүйрек функциясының орташадан ауырға дейінгі бұзылуы бар (қан сарысуындағы креатинин концентрациясы 160 микромоль/л-ден жоғары) пациенттерге Кеторолак препаратын қолдануға болмайды.
Бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттерде қолдану: бауыр циррозы салдарынан бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттерде кеторолак клиренсінің немесе терминалдық жартылай шығарылу кезеңінің клиникалық мәнді өзгерістері жоқ.
Бауыр функциясының бір немесе бірнеше параметрінің мәні мардымсыз артуы мүмкін. Бұл аномалиялар өткінші болуы мүмкін, өзгеріссіз қалуы немесе емді жалғастырғанда үдеп кетуі мүмкін. Сарысулық глутамат-пируват-трансминаза (СГПТ/АЛТ) немесе сарысулық глутамат-оксалоацетат-трансаминаза (СГОТ/АСТ) деңгейлерінің елеулі жоғарылау (қалыпты мәндерге қатысты үш еседен астам) ықтималдығы бар. Бауыр ауруына сәйкес клиникалық белгілері мен симптомдары немесе жүйелі көріністері пайда болғанда Кеторолак препаратын қолдануды тоқтату керек.
Анафилаксиялық (анафилактоидты) реакциялар
Анафилаксиялық (анафилактоидты) реакциялар (басқаларынан тыс, анафилаксия, бронх түйілуін, қызару, бөртпе, гипертензия, көмей ісінуін және ангионевроздық ісінуді қамтитын) анамнезінде аспиринге, басқа ҚҚСП немесе кеторолакқа аса жоғары сезімталдық болатын немесе болмайтын пациенттерде туындауы мүмкін. Олар анамнезінде ангиодистрофия, бронх түйілу реакциясы (мысалы, демікпе) және мұрын полиптері бар адамдарда да пайда болуы мүмкін. Анафилаксия сияқты анафилактоидты реакциялар өліммен аяқталуы мүмкін. Кеторолакты анамнезінде демікпе бар пациенттерге, сондай-ақ мұрын полипозының айқын немесе жартылай синдромы, ангионевроздық ісіну және бронх түйілуі бар пациенттерге де қолдануға болмайды.
Фертилділікке қатысты сақтану шаралары
Кеторолакты қолдану, циклооксигеназа/простагландиндер синтезін бәсеңдететін кез келген препарат сияқты фертилділікті төмендетуі мүмкін, сондықтан да жүкті болуға тырысатын әйелдерге ұсынылмайды. Бала көтеру қабілетінің кінәраттары бар немесе бедеулік себебімен зерттеуден өтіп жүрген әйелдерде Кеторолак препаратын қабылдауды тоқтату мүмкіндігін қарастыру керек.
Сұйықтық іркілуі және ісіну
Кеторолак қолдану кезінде сұйықтық іркілуі, гипертензия және ісінулер хабарланады, сондықтан оны жүрек декомпенсациясы, гипертензия немесе осыған ұқсас жай-күйлері бар пациенттерде сақтықпен қолдану керек.
Метотрексатты бір мезгілде қолданғанда сақ болу керек, өйткені метотрексат клиренсін төмендететін әрі осылайша оның уыттылығын арттыруы мүмкін простагландиндер синтезінің кейбір тежегіштері туралы мәлімделді.
Педиатрияда қолдану
Кеторолак препаратын балалар мен 16 жасқа дейінгі жасөспірімдерде қолдану қарсы көрсетілімді.
Препараттарды шамадан тыс қолдану және тәуелділік
Кеторолак тәуелділік тудырмайды. Кеторолакпен емді күрт тоқтатудан кейін тоқтату симптомдары байқалмады.