Әсер ету механизмі
Инсулин гларгин – бейтарап рН кезінде ерігіштігі төмен болатындай үлгіде әзірленген адам инсулинінің аналогы. Ол Лантус СолоCтар препаратымен инъекциялық ерітіндісінің қышқыл рН (рН 4) тұсында толық ерігіш. Тері астына енгізуден кейін қышқыл ерітінді бейтараптандырылып, микропреципитаттар түзілуін туындатады, олардан аздаған мөлшерде үздіксіз инсулин гларгин босап шығып, біркелкі, жоғарғы шексіз, болжанатын бейіндегі концентрация/уақыт әсерінің ұзаққа созылуын қамтамасыз етеді.
Инсулин гларгин М1 және М2 – белсенді 2 метаболитке метаболизденеді (5.2 бөлімін қараңыз).
Инсулин рецепторларымен байланысуы: in vitro зерттеулері инсулин гларгин мен оның M1 және M2 метаболиттерінің адам инсулинімен тектестігінің адам инсулинімен бірдей екенін көрсетеді.
ИФР-1 рецепторымен байланысуы: инсулин гларгиннің адамның ИФР-1 рецепторымен тектестігі адам инсулиніндегі осындай сипаттан шамамен 5-8 есе артық (бірақ. ИФР-1-ге қарағанда, 70-80 есеге жуық төмен), ал M1 және M2 метаболиттері, адам инсулинімен салыстырғанда, біршама аз тектестікте ИФР-1 рецепторымен байланысады.
1 типті қант диабеті бар пациенттерде айқындалған инсулиннің (инсулин гларгин және оның метаболиттерінің) жалпы емдік концентрациясы ИФР-1 рецепторымен жартылай ең жоғары байланысуы және ИФР-1 рецепторымен индукцияланған митогенді-пролиферация жолының кейіннен белсенділенуі үшін қажетті концентрациядан едәуір төмен болды. Эндогенді ИФР-1 физиологиялық концентрациялары митогенді-пролиферация жолын белсендіруі мүмкін, алайда, Лантус СолоCтар препаратымен емді қоса, инсулинмен емдеу кезінде айқындалған емдік концентрациялары ИФР-1 жолын белсендіруге қажетті фармакологиялық концентрациялардан едәуір төмен.
Инсулиннің, оның ішінде инсулин гларгиннің бастапқы әсері глюкоза метаболизмін реттеумен жүзеге асады. Инсулин және оның аналогтары шеткері тіндерде, әсіресе, қаңқа бұлшықеттерінде және май тінінде глюкозаның жұмсалуын күшейту есебінен, сондай-ақ бауырда глюкоза өндірілуін бәсеңдету есебінен қандағы глюкоза деңгейін төмендетеді. Инсулин адипоциттердегі липолизді бәсеңдетеді, протеолизді басады және ақуыздар синтезін күшейтеді.
Клиникалық-фармакологиялық зерттеулерде вена ішіне енгізілген инсулин гларгин мен адам инсулинінің бірдей дозаларда енгізілгенде тең әсер күші көрсетілді. Барлық инсулиндердегі сияқты, инсулин гларгиннің әсер ету кезеңінде физикалық белсенділік және басқа факторлар ықпал етуі мүмкін.
Дені сау еріктілерге және 1 типті қант диабеті бар пациенттерге жүргізілген эугликемиялық клэмп қолданылған зерттеулерде тері астына енгізілген инсулин гларгин әсері адамдағы бейтарап протамин Хагедорннан (БПХ-инсулин) баяуырақ басталды, инсулин гларгин әсері біркелкі және жоғарғы шексіз болды, оның әсер ету уақыты ұзағырақ созылды.
1 типті қант диабеті бар пациенттерде әсер ету бейіні
Глюкозаның утилизациялану жылдамдығы* (мг/кг/мин) — Инсулин гларгин БПХ-инсулин
Тері астылық инъекциядан кейінгі уақыт (сағат) — ↑ Қадағалау кезеңінің аяқталуы
* плазмадағы глюкозаны тұрақты деңгейде сақтау үшін енгізілген глюкоза мөлшері ретінде айқындалады (сағат сайынғы орташа көрсеткіштер).
Тері астына енгізілген инсулин гларгиннің ұзағырақ әсері оның баяу сіңуімен тікелей байланысты, бұл препаратты тәулігіне бір рет қолдануға мүмкіндік береді. Әртүрлі жеке тұлғаларда және бір ғана адамда инсулин мен оның инсулин гларгин сияқты аналогтарының әсер ету кезеңі елеулі дәрежеде ерекшеленуі мүмкін.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Клиникалық зерттеуде дені сау еріктілерде және 1 типті қант диабеті бар пациенттерде гипогликемия симптомдары немесе гормональді контррегуляция белгілері инсулин гларгин мен адам инсулинін вена ішіне енгізуден кейін бірдей болды.
Клиникалық зерттеулерде адам инсулинімен және инсулин гларгинмен айқаспалы реакцияға түсетін антиденелер бейтарап протамин Хагедорнмен (БПХ-инсулин) және инсулин гларгинмен емдеу топтарында бірдей жиілікте байқалды.
Инсулин гларгиннің (күніне бір рет) диабеттік ретинопатияға әсері ашық 5-жылдық бақыланатын БПХ зерттеуінде (бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин) тәулігіне 2 рет қолданылды) Диабеттік ретинопатияны бастапқы емдеуді зерттеу шкаласы (ETDRS) бойынша 3 немесе одан көп сатылардағы ретинопатияның үдеуі көз түбін суретке түсіру көмегімен зерттелген 2 типті қант диабеті бар 1024 пациентте бағаланды. Диабеттік ретинопатия үдеуінде, инсулин гларгинді бейтарап протамин Хагедорнмен салыстырғанда (БПХ-инсулин), елеулі айырмашылық байқалмады.
ORIGIN (Outcome Reduction with Initial Glargine INtervention) зерттеуі 2 х 2 факторлық зерттеу дизайнымен көп орталықтық рандомизацияланған сипатта болып, аш қарындағы гликемияның бұзылуымен (АГБ) немесе глюкозаға төзімділіктің бұзылуымен (ГТБ) болатын жүрек-қантамыр (ЖҚ) қаупі жоғары (қатысушылардың 12%-ы) немесе ≤1 диабетке қарсы пероральді препаратпен ем алған 2 типті қант диабеті бар (қатысушылардың 88%-ы) 12 537 қатысушының арасында жүргізілді. Қатысушылар АПГ ≤ 95 мг/дл (5,3 мМ) мәніне жетуге дейін титрлеумен инсулин гларгин алу (n = 6264) немесе стандартты емдеу (n = 6273) үшін рандомизацияланды (1:1).
Тиімділігінің бастапқы соңғы нүктесінің бірінші компоненті жүрек-қантамырдан болатын өлімнің, өлімге соқтырмайтын миокард инфарктісінің (МИ) немесе өлімге соқтырмайтын инсульттің алғашқы туындауына дейінгі уақыт, ал тиімділігінің бастапқы соңғы нүктесінің екінші құрамдас бөлігі бастапқы оқиғалардың кез келгенінің немесе реваскуляризация үдерісінің (коронарлық, каротидті немесе шеткері) алғаш пайда болуына дейінгі уақыт немесе жүрек жеткіліксіздігі себебінен ауруханаға жату болды.
Екіншілік соңғы нүктелерде барлық себептерден болатын өлім және ұсақ тамырға байланысты біріккен нәтиже қамтылды.
Инсулин гларгин, стандартты емдеумен салыстырғанда, жүрек-қантамыр ауруларының және жүрек-қантамыр ауруларынан өлімге ұшыраудың салыстырмалы қаупін өзгертпеді. Инсулин гларгин мен стандартты емдеу арасында бастапқы соңғы нүктенің екі компонентіне; осы нәтижелерді қамтитын компоненттің кез келген соңғы нүктесіне; барлық себептерден өлімге ұшырауға; немесе ұсақ тамырға байланысты біріккен нәтижеге тиісті айырмашылықтар болмады.
Зерттеудің аяқталуына қарай инсулин гларгиннің орташа дозасы 0,42 ӘБ/кг құрады. Қатысушылардың HbA1c бастапқы медианалық мәні 6,4% құрады, ал емдеу кезінде HbA1c медианалық мәндері инсулин гларгин тобында 5,9-дан 6,4% дейін және бүкіл бақылау кезеңі бойына стандартты емдеу тобында 6,2%-дан 6,6% дейін ауытқыды.
Ауыр гипогликемия жиілігі (әсер ету жылындағы 100 қатысушыға шаққанда зақымданған қатысушылар саны) инсулин гларгин үшін 1,05 және стандартты емдеу тобы үшін 0,30 құрады, ал расталған ауыр емес гипогликемия жиілігі инсулин гларгин үшін 7,71 және стандартты емдеу тобы үшін 2,44 құрады. Осы 6-жылдық зерттеу кезінде инсулин гларгин қабылдаған топтың 42%-ы гипогликемияны сезінбеді. Емдеу кезінде соңғы қаралуда инсулин гларгин тобында, бастапқысымен салыстырғанда, дене салмағының 1,4 кг орташа артуы және стандартты емдеу тобында 0,8 кг орташа төмендеуі болды.
Балалар
Рандомизацияланған көп орталықтық бақыланатын клиникалық зерттеуде 1 типті қант диабеті бар (n = 349) педиатриялық пациенттер (6-дан 15 жасқа дейінгі) 28 апта бойы базальді-болюсті режимде инсулинмен ем қабылдады, әр жолы ас ішу алдында кәдімгі (жүйелі) адам инсулині пайдаланылды. Инсулин гларгин күніне бір рет ұйықтар алдында енгізілді, ал адам инсулині – бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин) күніне бір немесе екі рет енгізілді. Гликогемоглобинге ұқсас әсерлері және симптоматикалық гипогликемия жиілігі екі емдеу тобында да байқалды, алайда аш қарын плазмадағы глюкоза деңгейі, бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин) тобына қарағанда, инсулин гларгин тобындағы бастапқы деңгеймен салыстырғанда, көп дәрежеде төмендеді.
Инсулин гларгин тобында ауыр гипогликемия азырақ байқалды. Осы зерттеуде инсулин гларгин қабылдаған жүз қырық үш пациент орташа бақылау ұзақтығы 2 жылға созылған бақыланбайтын кеңейтілген зерттеуде инсулин гларгинмен емдеуді жалғастырды. Осы кеңейтілген инсулин гларгинмен емдеу кезінде ешқандай жаңа қауіпсіздік дабылдары болмады.
Сонымен қатар, 1 типті қант диабеті бар 12-ден 18 жасқа дейінгі 26 жасөспірімде инсулин гларгинге қоса лизпро инсулині бейтарап протамин Хагедорнға (БПХ-инсулин) қоса кәдімгі адам инсулинімен (әрбір емдеу ерікті түрде 16 апта бойы тағайындалды) салыстырылған айқаспалы зерттеу жүргізілді. Жоғарыда баяндалған педиатриялық зерттеудегі сияқты, бастапқы деңгеймен салыстырғанда, аш қарын плазмадағы глюкоза деңгейінің төмендеуі, бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин) тобына қарағанда, инсулин гларгин тобында көбірек болды. HbAl өзгерістері, бастапқы деңгеймен салыстырғанда, екі емдеу тобында да ұқсас болды; алайда, түні бойы тіркелген қандағы глюкоза мәндері 4,1 мМ қарсы 5,4 мМ орташа ең аз мәнімен бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин)/жүйелі инсулин тобына қарағанда, инсулин гларгин/лизпро тобында едәуір жоғары болды. Тиісінше, түнгі гипогликемия жиілігі бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин)/жүйелі инсулин тобындағы 52% қарсы инсулин гларгин/лизпро тобында 32% құрады.
Қатар топтарда 24-апталық зерттеу 1 типті қант диабеті бар 2-ден 6 жасқа дейінгі 125 балада жүргізіліп, онда күніне бір рет таңертең тағайындалған инсулин гларгин базальді инсулин ретінде күніне бір немесе екі рет енгізілген бейтарап протамин Хагедорнмен (БПХ-инсулин) салыстырылды. Екі топ та ас ішуге дейін болюсті инсулин қабылдады.
Барлық гипогликемияға қатысты, бейтарап протамин Хагедорнмен (БПХ-инсулин) салыстырғанда, инсулин гларгиннің кем емес тиімділігі көріністелетін бастапқы мақсатқа жету мүмкін болмады, әрі инсулин гларгин қолданылғанда гипогликемиялық оқиғалардың көбею үрдісі байқалды [инсулина гларгин: бейтарап протамин Хагедорн (БПХ-инсулин) қауіптерінің қатынасы (95% СА) = 1,18 (0,97- 1.44)].
Гликогемоглобин мен глюкозаның өзгергіштігі екі емдеу тобында да салыстырмалы болды. Осы зерттеуде ешқандай жаңа қауіпсіздік дабылдары байқалмады.