Әсер ету механизмі
Латанопрост – F2α простагландинінің аналогы болып табылады, простаноидтық FP рецепторларын іріктеп стимуляциялайды және көзішілік сұйықтықтың ағып шығуын арттырудың есебінен КІҚ төмендетеді.
КІҚ төмендеуі препаратты енгізгеннен кейін шамамен 3-4 сағаттан соң басталады; ең жоғарғы әсері 8-12 сағаттан соң білінеді. Гипотензиялық әсері кемінде 24 сағатқа созылады. Негізгі әсер ету механизмі увеосклеральді ағып шығуды арттыру, сондай-ақ, сұйықтықтың ағып шығуын аздап күшейту (ағып шығуға кедергіні азайту) болып табылады.
Фармакодинамикалық әсерлері
Латанопрост көзішілік сұйықтықтың өндірілуіне елеулі әсер етпейді. Гематоофталмиялық бөгетке латанопросттың қандай да бір әсері анықталған жоқ.
Қысқа мерзім ішінде емдегенде латанопрост флюоресцеиннің псевдофакия кезінде көздің артқы сегментіне енуін туғызбайды. Емдік дозаларында қолданғанда латанопрост жүрек-қантамыр және тыныс алу жүйелеріне елеулі фармакологиялық әсерін тигізбейді.
Клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі
Жануарлардағы және адамдағы зерттеулер негізгі әсер ету механизмі увеосклеральді ағып шығуды арттыру болып табылатынын көрсетеді, дегенмен, адамда сұйықтықтың ағып шығуының аздап күшеюі де (ағып шығуға кедергіні азайту) байқалған.
Негізгі зерттеулер Латопрост RТ монотерапия ретінде пайдаланған кезде тиімді екенін көрсетті. Бұдан басқа, біріктірілген емді зерттейтін клиникалық зерттеулер жүргізілді, олар латанопростың бета-адренергиялық рецепторлардың антагонистерімен (тимололмен) біріктіргенде тиімді екенін көрсететін зерттеулерді қамтыды. Қысқа мерзімдік (1 немесе 2 аптаға созылған) зерттеулер оны адренергиялық рецепторлардың агонистерімен (дипивалил эпинефрин), пероральді карбоангидраза тежегіштерімен (ацетазоламид) біріктіріп қолданғанда латанопростың әсері аддитивті және холинергиялық рецепторлардың агонистерімен (пилокарпин) бірге қолданғанда кем дегенде ішінара аддитивті болып табылатынын айғақтайды.
Клиникалық зерттеулер латанопрост көзішілік сұйықтықтың өндірілуіне елеулі ықпалын тигізбейтінін көрсетті. Латанопростың гематоофтальмиялық бөгетке қандай да бір әсері анықталған жоқ.
Маймылдардағы зерттеуде клиникалық дозада қолдану кезінде латанопростың көзішілік қанайналымына қатысты әсері болған жоқ немесе елеусіз әсерге ие болды. Алайда жергілікті қолдану кезінде жеңіл немесе орташа конъюнктивалық немесе эписклералық гиперемия дамуы мүмкін болды.
Флуоресценттік ангиография латанопросты көз бұршағының экстракапсулалық экстракциясын бастан өткерген маймылдардың көзіне ұзақ уақыт енгізу торқабықтың қантамырларына ықпал етпегенін көрсетті.
Псевдофакиясы бар пациенттерде қысқа мерзімдік ем барысында латанопрост көздің артқы сегментіне флуоресцеиннің ағып кетуін туғызған жоқ.
Клиникалық дозаларда қолданылған латанопростың жүрек-қантамыр немесе тыныс алу жүйесіне қандай да бір елеулі фармакологиялық әсері анықталған жоқ.
Балалар
Латопрост RТ препаратының ≤ 18 жас шамасындағы балалар жасындағы пациенттердегі тиімділігі 12 апталық салыстырмалы жасырын клиникалық зерттеуде көрсетілген, онда латанопрост көзішілік гипертензиясы және балалар глаукомасы бар 107 пациентте тимололмен салыстырылды. Жаңа туған нәрестелердің гестациялық жасы 36 аптадан кем болмауы тиіс болды. Пациенттер латанопросты тәулігіне бір рет 50 мкг/мл немесе тимололды 0,5 % (немесе 3 жасқа дейінгі пациентер үшін таңдау түрінде 0,25 %) тәулігіне екі рет қабылдады. Тиімділікті бағалаудың бастапқы ақырғы нүктесі зерттеудің 12-аптасында КІҚ бастапқы деңгеймен салыстырғанда орташа төмендеуі болды. Латанопростпен және тимололмен емдеу топтарында КІҚ орташа төмендеу көрсеткіштері ұқсас болды. Зерттелген барлық жас топтарында (0-ден < 3 жасқа дейін, 3-тен < 12 жасқа дейін және 12-ден 18 жасқа дейін) 12-аптада КІҚ орташа төмендеу көрсеткіштері латанопрост алған топта, және тимолол қабылдаған топта ұқсас болды. Әйтсе де латанопростың 0-ден < 3 жасқа дейінгі жас тобындағы тиімділік деректері 13 пациенттен ғана алынды, ал клиникалық зерттеуде 0-ден < 1 жасқа дейінгі жас тобында болған 4 пациент үшін тиісті тиімділігі көрсетілген жоқ. Шала туған нәрестелерде (гестациялық жасы 36 аптадан кем емес) қолдану деректері жоқ.
БТГ бар пациенттердің қосалқы тобындағы КІҚ төмендеу көрсеткіші латанопрост қабылдаған топта, және тимолол қабылдаған топта ұқсас болды. БТГ жатпайтын аурулары бар (мысалы, ювенильді ашықбұрышты глаукомамен, афакиялы глаукомамен) пациенттердің қосалқы тобындағы және БТГ бар пациенттердегі нәтижелер ұқсас болды.
Емдеудің алғашқы аптасынан кейін байқалған КІҚ төмендеуі (1-кестені қараңыз) зерттеудің 12 аптасы бойы, ересектердегі сияқты сақталды.
1-кесте. 12 аптадан кейін КІҚ төмендеуі (мм сын. бағ.) белсенді емдеу топтары және бастапқы деңгейдегі диагнозы бойынша
Латанопрост N = 53 — Тимолол N = 54
Бастапқы деңгейдегі орташа мәні (СҚ) — 27,3 (0,75) — 27,8 (0,84)
Бастапқы деңгейдегі орташа мәнімен салыстырғанда 12-аптада өзгеруі † (СҚ) — –7,18 (0,81) — –5,72 (0,81)
тимололмен салыстыру үшін р-мәні — 0,2056
БТГ N = 28 — БТГ емес N = 25 — БТГ N = 26 — БТГ емес N = 28
Бастапқы деңгейдегі орташа мәні (СҚ) — 26,5 (0,72) — 28,2 (1,37) — 26,3 (0,95) — 29,1 (1,33)
Бастапқы деңгейдегі орташа мәнімен салыстырғанда 12-аптада өзгеруі† (СҚ) — –5,90 (0,98) — –8,66 (1,25) — –5,34 (1,02) — –6,02 (1,18)
тимололмен салыстыру үшін р-мәні — 0,6957 — 0,1317
СҚ — стандартты қателік.
†Ковариациялық талдау моделіне негізделген түзетілген бағалау (ANCOVA).