ATХ коды J05AX10
Әсер ету механизмі
Марибавир UL97 протеинкиназасының бәсекеге қабілетті тежегіші. UL97 тежелуі вирустық ДНҚ репликация фазасында жүреді, UL97 серин/треонинкиназаны конкатемердің жетілу процесіне әсер етпей, АТФ киназалық АТФ байланыстырушы сайтпен байланысуын бәсекеге қабілетті тежеу арқылы тежейді, ЦМВ ДНҚ репликациясы мен жетілуін тежейтін фосфотрансферазаны, ЦМВ ДНҚ капсидациясын және ЦМВ ДНҚ-ның ядролық шығуын болдырмайды.
Вирусқа қарсы белсенділігі
Марибавир вирустың шығуын төмендетуде, ДНҚ гибридизациясында және адамның өкпе фибробласт жасушаларының (MRC-5), адамның эмбриональді бүйрегі жасушаларының (HEK) және адамның шеткі тәнінің фибробласт (MRHF) жасушаларында түйіндақтың азаюын талдауда адамның ЦМВ репликациясын тежеді. EC50 мәндері жасуша линиясына және талдаудың соңғы нүктесіне байланысты 0,03-тен 2,2 мкМ-ге дейін ауытқиды. Жасуша өсіріндісіндегі марибавирдің вирусқа қарсы белсенділігі ЦМВ клиникалық изоляттарына қатысты да бағаланды. EC50 орташа мәндері тиісінше ДНҚ гибридизация және түйіндақты азайту талдауларын пайдалана отырып, 0,1 мкМ (n=10, 0,03-0,13 мкМ диапазоны) және 0,28 мкМ (n=10, 0,12-0,56 мкМ диапазоны) болды. Адамның ЦМВ гликопротеинінің төрт генотипі үшін EC50 мәндерінде айтарлықтай айырмашылық байқалмады (тиісінше gB1, gB2, gB3 және gB4 үшін N = 2, 1, 4 және 1).
Біріктірілген вирусқа қарсы белсенділік
Марибавирді басқа вирусқа қарсы қосылыстармен бірге тестілеу кезінде ганцикловирмен біріктірілімде вирусқа қарсы белсенділіктің антагонизмі байқалды. Цидофовирмен, фоскарнетпен және летермовирмен антагонизм байқалмады.
Вирустық төзімділігі
Жасуша өсіріндісінде
Марибавир UL54 кодталған ДНҚ-полимеразаға әсер етпейді, ол белгілі бір мутациялар болған кезде ганцикловирге/валганцикловирге, фоскарнетке және/немесе цидофовирге төзімділік береді. Марибавирге төзімділік беретін мутациялар UL97 генінде идентификацияланды: L337M, F342Y, V353A, V356G, L397R, T409M, H411L/N/Y, D456N, V466G C480F, P521L және Y617del. Бұл мутациялар EC50 мәндерінің 3,5 еседен > 200 есеге дейін өсетін төзімділікті береді. Ul27 генінің нұсқалары (R233S, W362R, W153R, L193F, A269T, V353E, L426F, E22stop, W362stop, 218delC және 301311del) марибавирге тек орташа төзімділік берді (EC50 <5 есе жоғарылауы), ал L335P марибавирге жоғары төзімділік берді.
Клиникалық зерттеулерде
202-кезеңдегі зерттеуде және 279 ГДЖТ немесе TАТ реципиенттеріндегі марибавирді бағалайтын 203-зерттеуде бастапқыда виремия элиминациясына қол жеткізген, содан кейін марибавирді қабылдау кезінде ЦМВ инфекциясының қайталануын бастан өткерген 29 пациенттің 23-де емдеуден кейінгі pUL97 генотиптеу деректері T409m немесе H411Y мутациялары бар 17 пациентті және C480F мутациясы бар 6 пациентті көрсетті. > 14 күн ішінде марибавирмен емдеуге жауап бермеген 25 пациенттің 9-да T409m немесе H411Y мутациялары, ал 5 пациентте — C480f мутациясы анықталды. Қосымша pUL27 генотипі 202-зерттеудегі 39 пациентте және 203-зерттеудегі 43 пациентте жүргізілді. pUL27-де тұрақтылыққа байланысты жалғыз амин қышқылын алмастыру, ол бастапқы деңгейде анықталмаған G344D болды. pUL27 және pUL97 рекомбинанттарының фенотиптік талдауы pUL97 t409m, H411Y және C480F мутациялары жабайы типті штамммен салыстырғанда марибавирдің EC50 тиісінше 78 есе, 15 есе және 224 есе өсуін тудыратынын көрсетті, ал pUL27 G344D мутациясы жабайы типті штамммен салыстырғанда марибавирдің EC50-де ешқандай айырмашылықты көрсетпеді.
Валганцикловир/ганцикловир фенотиптік резистенттілігі бар пациенттерде марибавирді бағалайтын 3 фазадағы 303 зерттеуде марибавир қабылдаған 134 жұптық пациенттер тізбегінде барлық pUL97 және pUL27 кодтау аймақтарының ДНҚ тізбектілігі талданды. Емдеуден кейін пайда болған pUL97 F342Y (4,5 есе), T409M (78 есе), H411L/N/Y (тиісінше 69, 9 және 12 есе) және/немесе C480F (224 есе) ауыстырулары 60 пациентте анықталды және жауаптың жоқтығымен байланысты болды (47 пациентте емдеу сәтсіз болды, ал 13 пациентте қайталанды). Бастапқы деңгейде pUL27 L193F (марибавирге сезімталдықтың 2,6 есе төмендеуі) ауыстырылған бір пациент бастапқы соңғы нүктеге жете алмады. Сонымен қатар, келесі бірнеше мутациялар жауаптың болмауымен байланысты болды; F342Y+T409M+H411N (78x), C480F+H411L+H411Y (224x), F342Y+H411Y (56x), T409M+C480F (224x) және H411Y+C480F (224x).
Айқаспалы төзімділік
Жасуша өсіріндісінде және клиникалық зерттеулерде марибавир мен ганцикловир/валганцикловир (vGCV/GCV) арасында айқаспалы төзімділік байқалды.
303-зерттеудің 3-фазасында марибавир тобындағы барлығы 44 пациент зерттеуші (IAT) тағайындаған емдеуге пайда болатын резистенттілікке (RAS) байланысты орын басу терапиясын алды. Олардың 24-і емдеу барысында пайда болған C480F немесе F342Y RAS болды, екеуі де ганцикловирге/валганцикловирге де, марибавирге де айқаспалы төзімділікке ие. Осы 24 пациенттің 1-і (4%) бастапқы соңғы нүктеге жетті. Жалпы, осы 44 пациенттің тек сегізі ғана бастапқы соңғы нүктеге жетті.
F342S/Y, K355DEL, V356G, D456N, V466G, C480R, P521L және Y617del резистенттілігіне байланысты pUL97 vGCV/GCV алмастырулары марибавирге сезімталдықты 4,5 еседен астам төмендетеді. vGCV/GCV-ге төзімділіктің басқа жолдары марибавирге айқаспалы төзімділік үшін бағаланбаған. vGCV/GCV, цидофовир немесе фоскарнетке төзімділік беретін pUL54 ДНҚ полимеразасының алмастырулары марибавирге сезімтал болып қалды.
pUL97 F342Y және C480F ауыстырулары vGCV/GCV сезімталдығының 1,5 еседен астам төмендеуін, vGCV/GCV фенотиптік төзімділігімен байланысты еселенген төмендеуді қамтамасыз ететін марибавирге резистенттіліктің дамуына байланысты ауыстырулар болып табылады. Бұл алмастырулар үшін vGCV/GCV-ге айқаспалы төзімділіктің клиникалық мәні анықталмаған. Марибавирге резистентті вирус цидофовир мен фоскарнетке сезімтал болып қалды. Сонымен қатар, vGCV/GCV, цидофовир немесе фоскарнетке айқаспалы резистенттілік үшін бағаланатын pUL27-де марибавирге резистенттілікке байланысты ауыстырулар туралы есептер жоқ. pUL27-мен салыстырылған осы препараттар үшін төзімділікке байланысты алмастырулардың жоқтығын ескере отырып, pUL27-ді марибавирмен алмастыру үшін айқаспалы төзімділік күтілмейді.
Клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі
Ливтенсити бір немесе бірнеше анти-ЦМВ препаратқа IAT-ға расталған резистенттілігі бар немесе онсыз ЦМВ-инфекцияны қоса, ганцикловирмен, валганцикловирмен, фоскарнетпен немесе цидофовирмен емдеуге рефрактерлі ЦМВ инфекциялары бар 352 ГДЖТ немесе ТСО реципиенттерінде зерттеуші тағайындаған терапиямен (IAT) салыстырғанда марибавирдің тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау үшін 3 фазадағы, көп орталықты, рандомизацияланған, ашық, белсенді бақыланатын зерттеуде (SHP620-303, 303 зерттеу) бағаланды.
Рефрактерлі ЦМВ-инфекция ганцикловир/пероральді валганцикловирді вена ішіне енгізу, фоскарнетті вена ішіне енгізу немесе цидофовирді вена ішіне енгізу арқылы емдеудің 14 күндік немесе одан да ұзақ кезеңінен кейін тұтас қандағы немесе плазмадағы ЦМВ ДНҚ деңгейінің > 1 log10 төмендеуінің құжатпен расталған мүмкінсіздігі ретінде анықталды. Бұл анықтама ағымдағы ЦМВ-инфекцияға және соңғы енгізілген анти-ЦМВ агентке қолданылды.
Пациенттер трансплантация типі (ГДЖТ немесе ТСО) және ЦМВ ДНҚ деңгейінің скринингі бойынша стратификацияланды, содан кейін тәулігіне екі рет 400 мг Ливтенсити препараты немесе 8 аптаға дейін зерттеуші белгілеген дозада IAT (ганцикловир, валганцикловир, фоскарнет немесе цидофовир) алу үшін 2:1 қатынасында рандомизацияланды. Емдеу кезеңі аяқталғаннан кейін пациенттер 12 апталық бақылау фазасына өтті.
Сыналушылардың орташа жасы 53 жасты құрады, сыналушылардың көпшілігі еркектер (61%), ақ нәсілділер (76%) және латын-америкалық емес адамдар (83%) болды, екі емдеу тобында ұқсас таралуымен.
3-кесте. 303-зерттеудегі аурудың бастапқы сипаттамаларының жиынтық деректері
Сипаттамасыа — IAT — Ливтенсити Күніне екі рет 400 мг
(N=117) — (N=235)
Рандомизацияға дейін IAT емдеу, n (%) b
Ганцикловир/ Валганцикловир — 98 (84) — 204 (87)
Фоскарнет — 18 (15) — 27 (12)
Цидофовир — 1 (1) — 4 (2)
Рандомизациядан кейінгі IAT емдеу, n (%)
Фоскарнет — 47 (41) — n/a
Ганцикловир/ Валганцикловир — 56 (48) — n/a
Цидофовир — 6 (5) — n/a
Фоскарнет + Ганцикловир/Валганцикловир — 7 (6) — n/a
Трансплантация типі, n (%)
ГДЖТ — 48 (41) — 93 (40)
ТАТc — 69 (59) — 142 (60)
Бүйрек d — 32 (46) — 74 (52)
Өкпе d — 22 (32) — 40 (28)
Жүрекd — 9 (13) — 14 (10)
Көптеген d — 5 (7) — 5 (4)
Бауыр d — 1 (1) — 6 (4)
Ұйқы безі d — 0 — 2 (1)
Ішекd — 0 — 1 (1)
Орталық зертхананың деректері бойынша ЦМВ ДНҚ деңгейінің санаты, n (%) e
Жоғары — 7 (6) — 14 (6)
Орташа — 25 (21) — 68 (29)
Төмен — 85 (73) — 153 (65)
Бастапқы симптоматикалық ЦМВ-инфекцияf
Жоқ — 109 (93) — 214 (91)
Иә f — 8 (7) — 21 (9)
ЦМВ синдромы (тек ТАТ), n (%)d, f, g — 7 (88) — 10 (48)
Тіндердің инвазиялық ауруы, n (%) f, d, g — 1 (13) — 12 (57)
ЦМВ=цитомегаловирус, ДНҚ= дезоксирибонуклеин қышқылы, ГДЖТ=гемопоэздік дің жасушаларының трансплантациясы, IAT= ЦМВ-ге қарсы зерттеуші тағайындаған ем, max = максимум, min = минимум, N= пациенттер саны, TСО= тығыз ағзалар трансплантациясы
a Бастапқы деңгей зерттеуге тағайындалған емнің бірінші дозасының күніне немесе күніне дейінгі соңғы мән немесе зерттеуге тағайындалған лечение қабылдамаған пациенттер үшін рандомизация күні ретінде анықталды.
b Пайыздар әр бағандағы рандомизацияланған жинақтағы пациенттер санына негізделген. Рефрактерлік критерийлерін растау үшін қолданылатын ең соңғы анти-ЦМВ агент.
c Ең соңғы трансплантация.
d Пайыздар санаттағы пациенттердің санына негізделген.
e Вирустық жүктеме орталық мамандандырылған зертхананың плазмасындағы ЦМВ ДНҚ кПТР бастапқы нәтижелері бойынша жоғары (≥91 000 ХБ/мл), аралық (≥ 9 100 және < 91 000 ХБ/мл) және төмен (< 9 100 ХБ/мл) ретінде талдау үшін анықталды
f Соңғы нүктелерді қарау комитетімен (EAC) расталды.
g Пациенттерде ЦМВ-синдром және тіндік инвазиялық ауру болуы мүмкін.
Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі зерттеуде тағайындалған емдеу қарастырылған 8 апталық ем аяқталғанға дейін тоқтатылды ма, оған қарамастан 8-ші аптада ЦМВ виремиясының расталған клиренсі (плазмадағы ЦМВ ДНҚ концентрациясы сандық анықтаудың төменгі шегінен төмен (< LLOQ, яғни < 137 ХБ/мл) болды. Зерттеудің 16-шы аптасында емдеудің осы әсерін сақтай отырып, 8-ші аптада ЦМВ виремиясының клиренсі және ЦМВ- инфекцияның симптомдарын бақылау негізгі екінші соңғы нүкте болды. ЦМВ-инфекцияның симптомдарын бақылау бастапқы симптомдары бар пациенттерде тіндік инвазиялық аурудың немесе ЦМВ синдромының жоғалуы немесе жақсаруы немесе бастапқы симптомдары жоқ пациенттерде жаңа симптомдардың болмауы ретінде анықталды.
Бастапқы соңғы нүкте үшін Ливтенсити IAT-тен асып түсті (тиісінше 56% қарсы 24%, p < 0,001). Негізгі қайталама соңғы нүктеге келетін болсақ, 19% қарсы 10% ЦМВ виремиясының элминациясына және Ливтенсити және IAT тобындағы ЦМВ-инфекцияның белгілерін бақылауға қол жеткізді (p = 0,013) (4-кестені қараңыз)
4-кесте. 303-сынақта бастапқы соңғы нүктені және тиімділіктің негізгі соңғы нүктесін (рандомизацияланған жиынтық) талдау
IAT (N=117) n (%) — ЛИВТЕНСИТИ Күніне екі рет 400 мг (N=235) n (%)
Бастапқы соңғы нүкте: 8-ші аптада ЦМВ-виремия элиминациясына жауап
Жалпы
Жауабы болғандар — 28 (24) — 131 (56)
Жауабы болғандар үлесінің түзетілген айырмашылығы (95% СА)а — 32.8 (22.8, 42.7)
p мәні: түзетілген a — < 0.001
Негізгі қайталама соңғы нүкте: 8-ші аптада ЦМВ-виремия клиренсіне және ЦМВ-инфекцияныңb симптомдарын бақылауға қол жеткізу, 16-шы аптаға дейін демеуші емменb
Жалпы
Жауабы болғандар — 12 (10) — 44 (19)
Жауабы болғандар үлесінің түзетілген айырмашылығы (95% СА)а — 9.45 (2.0, 16.9)
p мәні: түзетілген a — 0.013
СА = сенімді аралық; ЦМВ=цитомегаловирус; ГДЖТ = гемопоэздік дің жасушаларының трансплантациясы; IAT = зерттеуші тағайындаған ЦМВ-ге қарсы ем; N = пациенттер саны; ТАТ = тығыз ағзалар трансплантациясы.
b Трансплантация типін және плазмадағы бастапқы ЦМВ ДНҚ концентрациясын реттегеннен кейін 95% СА және p мәніне сәйкес келетін үлестегі түзетілген айырмашылығы (марибавир – IAT) үшін Кохран-Мантель-Хензель орташа өлшенген тәсілі қолданылды.
b ЦМВ-инфекцияның симптомдарын бақылау бастапқы симптомдары бар пациенттерде тіндік инвазиялық аурудың немесе ЦМВ синдромының қайтуы немесе жақсаруы немесе бастапқы симптомдары жоқ пациенттерде жаңа симптомдардың болмауы ретінде анықталды.
Ливтенситидің емдік әсері трансплантация типіне, жас тобына және ЦМВ-синдромның/аурудың бастапқы деңгейіне байланысты бірдей болды. Алайда, Ливтенсити ЦМВ ДНҚ деңгейі жоғарылаған адамдарға (≥50,000 ХБ/мл) және генотиптік резистенттілігі жоқ адамдарға тиімсіз болды (8- кестені қараңыз).
5-кесте: 303-сынақта қосалқы топтар бойынша жауабы болған пациенттер
IAT (N=117) — ЛИВТЕНСИТИ Күніне екі рет 400 мг (N=235)
n/N — % — n/N — %
Трансплантация типі
ТАТ — 18/69 — 26 — 79/142 — 56
ГДЖТ — 10/48 — 21 — 52/93 — 56
ЦМВ ДНҚ бастапқы вирустық жүктемесі
Төмен — 21/85 — 25 — 95/153 — 62
Орташа/Жоғары — 7/32 — 22 — 36/82 — 44
Басқа анти-ЦМВ агенттерге генотиптік төзімділік
иә — 14/69 — 20 — 76/121 — 63
жоқ — 11/34 — 32 — 42/96 — 44
Бастапқы деңгейдегі ЦМВ-синдром/ауру
иә — 1/8 — 13 — 10/21 — 48
жоқ — 27/109 — 25 — 121/214 — 57
Жас тобы
18 - 44 — 8/32 — 25 — 28/55 — 51
45 - 64 — 19/69 — 28 — 71/126 — 56
≥ 65 жас — 1/16 — 6 — 32/54 — 59
ЦМВ = цитомегаловирус, ДНҚ = дезоксирибонуклеин қышқылы, ГДЖТ = гемопоэздік дің жасушаларының трансплантациясы, ТАТ = тығыз ағзалар трансплантациясы
Қайталану
ЦМВ-виремия қайталануының екіншілік соңғы нүктесі марибавирмен ем алған пациенттердің 57%-да және IAT қабылдаған пациенттердің 34%-да тіркелген. Олардың ішінде марибавир тобындағы 18%-да IAT тобындағы 12%-бен салыстырғанда емдеу кезінде ЦМВ виремиясының қайталануы болды. Бақылау кезінде ЦМВ виремиясының қайталануы марибавир тобындағы пациенттердің 39%-да және IAT тобындағы пациенттердің 22%-да байқалды.
Жалпы өлім жағдайы. Барлық себептерден болатын өлім жағдайы бүкіл зерттеу кезеңінде бағаланды. Әрбір емдеу тобындағы пациенттердің бірдей пайызы зерттеу кезінде өлімге ұшырады (Ливтенсити 11% [27/235]; IAT 11% [13/117]).
Балалар
Еуропадағы дәрілік заттар агенттігі цитомегаловирустық инфекцияны емдеу үшін балалардың бір немесе бірнеше қосалқы топтарында Ливтенсити препаратын зерттеу нәтижелерін ұсыну міндеттемесін кейінге қалдырды (4.2 бөл. қараңыз).