Симптоматикалық гипотензия
Симптоматикалық гипотензия гипертониялық ауруы асқынбаған пациенттерде сирек байқалады. Гипертониялық ауруы бар лизиноприл қабылдайтын пациенттерде, егер пациент арыған болса, мысалы, диуретиктік ем, тұзды диеталық шектеу, диализ, диарея немесе құсу, немесе ренинге тәуелді ауыр гипертензиясы болса, артериялық гипотензия ықтималдығы көбірек болуы мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі бар, бүйрек жеткіліксіздігі бар немесе онсыз пациенттерде симптоматикалық гипотензия байқалды. Бұл жүрек жеткіліксіздігінің ауыр дәрежесі бар пациенттерде ең ықтимал, бұл ілмекті диуретиктердің жоғары дозаларын пайдалануда, гипонатриемияда немесе функциялық бүйрек жеткіліксіздігінде көрінеді. Симптоматикалық гипотония қаупі жоғары пациенттерде емнің басталуын және дозаны түзетуді мұқият қадағалау керек. Осындай пайымдаулар жүректің ишемиялық ауруы бар немесе артериялық қысымның шамадан тыс төмендеуі миокард инфарктіне немесе цереброваскулярлы зақымдануларға әкелуі мүмкін цереброваскулярлы аурулары бар пациенттерге қолданылады.
Гипотония пайда болған кезде пациент шалқадан жатқан күйде болуы тиіс және қажет болған жағдайда физиологиялық ерітіндіні вена ішіне құюды қабылдауы тиіс. Уақытша гипотензиялық жауап көлемін арттырғаннан кейін қан қысымы ұлғайған кезде ғана әдетте қиындықсыз беруге болатын одан әрі дозалар үшін қарсы көрсетілім емес.
Қан қысымы қалыпты немесе төмен, жүрек жеткіліксіздігі болатын кейбір пациенттерде лизиноприлден жүйелі қан қысымының қосымша төмендеуі мүмкін. Бұл әсер күтіледі және әдетте емдеуді тоқтатуға себеп емес. Егер гипотония симптоматикалық болса, дозаны азайту немесе лизиноприл қабылдауды тоқтату қажет болуы мүмкін.
Жедел миокард инфарктісі кезіндегі гипотония
Вазодилататормен емдегеннен кейін гемодинамиканың одан әрі елеулі нашарлау қаупіне ұшырайтын жедел миокард инфарктісі бар пациенттерде Лизиноприл препаратымен емдеуді бастауға болмайды. Бұл систолалық артериялық қысымы 100 мм.с.б. немесе одан төмен пациенттер немесе кардиогенді шок болатын пациенттер. Инфарктан кейінгі алғашқы 3 күн ішінде егер систолалық артериялық қысым 120 мм с.б. немесе одан төмен болса, дозаны азайту керек. Егер систолалық артериялық қысым 100 мм с.б. немесе одан төмен болса, демеуші дозаларды 5 мг дейін немесе уақытша 2,5 мг дейін азайту керек. Егер гипотония сақталса (систолалық артериялық қысымы 1 сағаттан артық 90 мм с.б. кем. болса), лизиноприлді тоқтату керек.
Аорта және митральды қақпақшаларының стенозы / гипертрофиялық кардиомиопатия
АӨФ басқа тежегіштері жағдайындағы сияқты, лизиноприлді митраль қақпақшасының стенозы және аорта стенозы немесе гипертрофиялық кардиомиопатия сияқты сол жақ қарыншадан шығатын бөлігінің обструкциясы болатын пациенттерге сақтықпен тағайындау керек.
Бүйрек жеткіліксіздігі
Бүйрек жеткіліксіздігі жағдайында (креатинин клиренсі <80 мл/мин) лизиноприлдің бастапқы дозасы пациенттің креатинин клиренсіне сәйкес, содан кейін пациенттің емдеуге реакциясына байланысты түзетілуі тиіс. Калий мен креатининнің тұрақты мониторингі осы пациенттер үшін қалыпты медициналық практиканың бір бөлігі болып табылады.
Жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде гипотензия АӨФ тежегіштерімен ем басталғаннан кейін бүйрек функциясын
ың одан әрі нашарлауына әкелуі мүмкін. Бұл жағдайда әдетте қайтымды болатын жедел бүйрек жеткіліксіздігі туралы хабарланады.
Бүйрек артериясының екі жақты стенозы бар немесе ангиотензин өзгертуші ферменттің тежегіштерімен емделген жалғыз бүйректің артериясының
стенозы бар кейбір пациенттерде әдетте емдеуді тоқтатқаннан кейін қайтымды қандағы мочевина құрамының және сарысулық креатининнің көбеюі байқалды.
Бұл әсіресе бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде болуы ықтимал. Реноваскулярлық гипертония болған кезде ауыр гипотонияның және бүйрек жеткіліксіздігінің даму қаупі артады. Бұл пациенттерде емдеуді төменгі дозамен мұқият медициналық бақылаумен және дозаны мұқият титрлеу арқылы бастаған жөн. Диуретиктермен емдеу жоғарыда аталғандарға ықпал ететін фактор болуы мүмкін болғандықтан, оларды тоқтату керек, ал бүйрек функциясын Лизиноприл препаратымен емдеудің алғашқы аптасында бақылау керек.
Гипертониялық ауруы бар кейбір пациенттерде әсіресе лизиноприл несеп айдайтын дәрімен бір мезгілде тағайындалған кезде, бүйрек тамырларының бұрынғы ауруларынсыз қандағы мочевинаның және сарысулық креатинин деңгейінің, әдетте шамалы және өтпелі жоғарылауы дамыды. Бұл бұрыннан бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде жиі кездеседі. Дозаны азайту және/немесе диуретик және/немесе лизиноприл қабылдауды тоқтату қажет болуы мүмкін.
Жедел миокард инфарктісі кезінде лизиноприлмен емдеуді сарысудағы 177 микромоль/л асатын креатининнің концентрациясы ретінде айқындалатын, бүйрек дисфункциясы және/немесе тәулігіне 500 мг асатын протеинурия белгілері бар пациенттерде бастауға болмайды. Егер лизиноприлмен емдеу кезінде бүйрек дисфункциясы дамыса (сарысудағы креатининнің концентрациясы 265 микромоль/л-ден асса немесе емдеуге дейінгі мәннен екі еселенсе), дәрігер лизиноприлді тоқтату мүмкіндігін қарастыруы тиіс.
Аса жоғары сезімталдық / Ангионевроздық ісіну
Лизиноприлді қоса, ангиотензин-өзгеруші ферменттің тежегіштерімен емдейтін пациенттерде бет, аяқ-қол, ерін, тіл, дыбыс саңылауы және/немесе көмейдің ангиодистрофиясы сирек байқалады. Бұл емдеу кезінде кез келген уақытта болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда Лизиноприл препаратын қабылдауды дереу тоқтату керек және пациенттерде симптомдарды толық жоюды қамтамасыз ету үшін тиісті ем және мониторинг тағайындау керек. Тыныс алу жеткіліксіздігі болмайтын, тек тілдің ісінуі болған жағдайларда да пациенттерге ұзақ бақылау қажет болуы мүмкін, себебі антигистаминдік препараттармен және кортикостероидтармен емдеу жеткіліксіз болуы мүмкін.
Көмейдің ісінуіне немесе тілдің ісінуіне байланысты ангионевроздық ісіну салдарынан өлімге ұшырағаны туралы өте сирек хабарланған. Тілдің, дыбыс саңылауының немесе көмейдің зақымдануы бар пациенттерде, әсіресе анамнезінде тыныс алу жолдарына операция жасалғанда тыныс алу жолдарының обструкциясы болады. Мұндай жағдайларда шұғыл ем жүргізу керек. Бұл адреналин енгізуді және/немесе патенттік тыныс алу жолдарын қолдауды қамтуы мүмкін. Пациент симптомдары толық және тұрақты жойылғанға дейін мұқият медициналық бақылауда болуы тиіс.
Ангиотензин өзгертуші ферменттің тежегіштері қара нәсілді емес пациенттерге қарағанда қара нәсілді пациенттерде ангионевроздық ісінудің жоғары деңгейін тудырады.
Анамнезінде АӨФ тежегіштерімен еммен байланыссыз ангионевроздық ісінуі бар пациенттерде АӨФ тежегішін қабылдаған кезде ангионевроздық ісінудің жоғары қаупі болуы мүмкін.
АӨФ тежегіштерін сакубитрил/ валсартанмен бір мезгілде қолдану ангионевроздық ісіну дамуының жоғары қаупіне байланысты қарсы көрсетілімде. Сакубитрилмен/валсартанмен емдеуді лизиноприлдің соңғы дозасынан кейін 36 сағаттан бұрын бастауға болмайды. Лизиноприл препаратымен емдеуді сакубитрил/валсартанның соңғы дозасынан кейін 36 сағаттан бұрын бастауға болмайды.
АӨФ тежегіштерін рацекадотрилмен, mTOR тежегіштерімен (мысалы, сиролимуспен, эверолимуспен, темсиролимуспен) және вилдаглиптинмен бір мезгілде қабылдау ангионевроздық ісіну қаупіне әкелуі мүмкін (мысалы, тыныс алу жолдарының немесе тілдің тыныс алу бұзылуымен немесе онсыз ісінуі). Рацекадотрил, mTOR тежегіштерін (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және АӨФ тежегішін қабылдайтын пациентте вилдаглиптин қабылдағанда сақ болу керек.
Гемодиализдегі пациенттердегі анафилактоидтық реакциялар
Анафилактоидты реакциялар ағынның жоғары қарқындылығы бар (мысалы, AN 69) жарғақшалармен диализденген және сонымен бірге АӨФ тежегішін қабылдаған пациенттерде тіркелген. Бұл пациенттерде басқа түрдегі диализді жарғақшаны немесе басқа түрдегі гипертензияға қарсы агентті пайдалану мүмкіндігін қарастыру керек.
Тығыздығы төмен липопротеиндер (ТТЛП) аферезіндегі анафилактоидты реакциялар
Тығыздығы төмен липопротеиндер (ТТЛП) аферезі кезінде декстрансульфаты бар АӨФ тежегіштерін алатын пациенттер өмірге қауіпті анафилактоидты реакцияларды сирек өткерді. Бұл реакциялар АӨФ тежегішімен емдеуді әрбір аферез алдында уақытша тоқтату жолымен тойтарылып отырды.
Десенсибилизация
Десенсибилизацияны емдеу кезінде АӨФ тежегіштерін алатын пациенттерде (мысалы, жарғаққанаттылардың уы) тұрақты анафилактоидты реакциялар болады. Сол пациенттерде АӨФ тежегіштері уақытша тоқтатылғанда осы реакциялар болмады, бірақ олар дәрілік затты абайламай қайталап қолданғанда қайтадан пайда болған.
Бауыр жеткіліксіздігі
АӨФ тежегіштері холестаздық сарғаюдан басталатын синдроммен өте сирек байланысты болады және шұғыл некрозға және (кейде) өлімге дейін өршиді. Бұл синдромның механизмі түсініксіз. Лизиноприл қабылдайтын, сарғаю немесе бауыр ферменттерінің елеулі жоғарылауы дамитын пациенттер Лизиноприл препаратын қабылдауды тоқтатуы және тиісті медициналық бақылауда болуы тиіс.
Нейтропения/агранулоцитоз
Нейтропения / агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемия АӨФ тежегіштерін алатын пациенттерде тіркелген. Нейтропения бүйрек функциясы қалыпты және басқа да асқынатын факторлары жоқ пациенттерде сирек кездеседі. Нейтропения және агранулоцитоз АӨФ тежегішін тоқтатқаннан кейін қайтымды. Лизиноприлді коллагенді тамыр аурулары бар пациенттерде, иммунодепрессантты терапиямен, аллопуринолмен немесе прокаинамидпен емдеумен немесе осы асқынатын факторлардың біріктірілуімен, әсіресе бүйрек функциясының бұрын бұзылған жағдайында ерекше сақтықпен қолданған жөн. Бұл пациенттердің кейбірінде антибиотиктермен қарқынды емге реакция бермеген ауыр инфекциялар дамыды. Егер лизиноприл мұндай пациенттерде пайдаланылса, лейкоциттер санының мезгіл-мезгіл мониторингі ұсынылады және пациенттерге инфекцияның кез келген белгілерін хабарлау қажеттігі туралы нұсқау берілуі тиіс.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің қосарлы блокадасы (РААЖ)
АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискиренді бір мезгілде қабылдау гипотонияның, гиперкалиемияның даму қаупін және бүйрек функциясының төмендеуін (жедел бүйрек жеткіліксіздігін қоса) арттырады. Сондықтан АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискриенді біріктірілімде пайдалану есебінен РААЖ қосарлы блокадасы ұсынылмайды. Егер қосарлы блокадамен ем мүлдем қажет деп есептелсе, ол тек маманның бақылауымен және бүйрек функциясына, электролиттер мен артериялық қысымға жиі мұқият мониторинг жүргізу кезінде жүргізілуі тиіс.
АӨФ тежегіштері мен ангиотензин II рецепторларының блокаторлары диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде бір мезгілде пайдаланылмауы тиіс.
Нәсілі
АӨФ тежегіштері қара нәсілді еместерге қарағанда, қара нәсілді пациенттерде ангионевроздық ісінудің жоғары деңгейін тудырады.
Басқа АӨФ тежегіштерімен қатар, Лизиноприл препараты қара нәсілді еместерге қарағанда қара нәсілді пациенттерде артериялық қысым төмендетуде тиімділігі аз болуы мүмкін, бұл қара нәсілді гипертониктердің популяциясында ренин мөлшері төмен жағдайлардың көп таралуына байланысты болуы мүмкін.
Жөтел
АӨФ тежегіштерін қолдану кезінде жөтел туралы хабарланған. Жөтел қақырықсыз, тұрақты және емді тоқтатқаннан кейін жойылады. АӨФ тежегіштерінен туындаған жөтел жөтелдің дифференциалды диагностикасының бөлігі ретінде қарастырылуы керек.
Хирургия/Анестезия
Күрделі хирургиялық араласуларға ұшыраған немесе гипотензия тудыратын препараттармен анестезия кезінде пациенттерде лизиноприл рениннің компенсаторлық бөлінуіне екінші рет ангиотензин II түзілуін бөгеуі мүмкін. Егер гипотензия пайда болса және бұл механизммен байланысты деп есептеледі, оны көлемді кеңейту арқылы түзетуге болады.
Гиперкалиемия
АӨФ тежегіштері гиперкалиемияны тудыруы мүмкін, себебі олар альдостеронның босатылуын тежейді. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде әдетте әсері елеусіз. Дегенмен, бүйрек функциясы бұзылған, қант диабеті бар пациенттерде және/немесе калий (тұз алмастырғыштарды қоса) қоспаларын, калий жинақтаушы диуретиктер (мысалы, спиронолактон, триамтерен немесе амилорид), сарысудағы калий деңгейінің жоғарылауымен байланысты басқа да препараттар (мысалы, гепарин, триметоприм немесе ко-триметоксазол, сондай-ақ триметоприм/сульфаметоксазол ретінде белгілі) және әсіресе альдостерон антагонистері немесе ангиотензин рецепторларының блокаторларын қабылдайтын пациенттерде гиперкалиемия туындауы мүмкін. Калий жинақтаушы диуретиктер мен ангиотензинді рецепторлардың блокаторларын АӨФ тежегіштерін алатын пациенттерде сақтықпен пайдаланған жөн және сарысудағы калий және бүйрек функциясын бақылау керек.
Қант диабеті бар пациенттер
Диабетке қарсы пероральді дәрілер немесе инсулин алған диабеті бар пациенттерде АӨФ тежегішімен емнің бірінші айы ішінде гликемиялық бақылауды мұқият жүзеге асыру керек.
Литий
Литий мен Лизиноприл препаратының біріктірілуі, әдетте, ұсынылмайды.
Жүктілік
АӨФ тежегіштерін жүктілік кезінде қолдануға болмайды. Егер АӨФ тежегіштерімен емді жалғастыру қажет деп саналмаса, жүктілікті жоспарлайтын пациенттерге жүктілік кезінде пайдалану үшін қауіпсіздік бейіні белгіленген баламалы гипертензияға қарсы препараттар тағайындалуы тиіс. Жүктілік диагностикаланғанда, АӨФ тежегіштерімен емдеуді дереу тоқтату және қажет болған жағдайда баламалы емді бастау керек.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Лизиноприлдің жағымсыз әсерін ескере отырып, жоғары зейін қоюды талап ететін көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару кезінде сақ болу қажет. Көлік құралдарын немесе эксплуатация машиналарын басқару кезінде кейде бас айналу немесе шаршау туындауы мүмкін екенін ескеру керек.