Симптоматикалық гипотензия
Артериялық гипертензиясы асқынбаған пациенттерде симптоматикалық гипотензия сирек байқалады. Егер пациентте, мысалы, диуретиктермен емделгенде, тұзды тұтыну шектелгенде, диализ жүргізу кезінде, диарея, құсу, айқын ренин-тәуелді гипертензия кезінде организмде сұйықтық тапшылығы байқалса артериялық гипертензиясы бар пациентерде лизиноприлді қабылдағанда гипотонияның пайда болуы аса ықтимал. Бүйрек жеткіліксіздігі қатар жүретін немесе онсыз жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде симптоматикалық гипотензияның даму жағдайлары байқалды. Бұл жүрек жеткіліксіздігі анағұрлым ауыр дәрежедегі пациенттерде өте ықтимал, бұл ілмектік диуретиктердің жоғары дозаларын қабылдауда, гипонатриемияда немесе функционалды бүйрек жеткіліксіздігінде көрініс табады. Симптоматикалық гипотония қаупі жоғары пациенттерде терапияның басталуын және дозаны түзетуді мұқият бақылау керек. Осындай көзқарас жүректің ишемиялық ауруы немесе цереброваскулярлық аурулары бар пациенттерге қатысты, оларда артериялық қысымның шамадан тыс төмендеуі миокард инфарктісіне немесе цереброваскулярлық бұзылуларға әкелуі мүмкін.
Егер гипотензия пайда болса, пациент шалқасынан жатып, қажет болса вена ішіне физиологиялық ерітінді алуы тиіс. Уақытша гипотензиялық жауап одан әрі дозаларға қарсы көрсетілім болмайды, әдетте көлем жоғарылағаннан кейін артериялық қысым жоғарылағанда қиындықсыз берілуі мүмкін.
Артериялық қысымы қалыпты немесе төмен жүрек жеткіліксіздігі бар кейбір пациенттерде Лизипрекс қолданған кезде жүйелі артериялық қысымның қосымша төмендеуі мүмкін. Бұл әсер күтіледі және әдетте емдеуді тоқтатуға себеп болмайды. Егер гипотония симптоматикалық болса, дозаны азайту немесе Лизипрекс қабылдауды тоқтату қажет болуы мүмкін.
Жедел миокард инфарктісі кезіндегі гипотензия
Вазодилататормен емдегеннен кейін гемодинамиканың әрі қарай күрделі нашарлау қаупіне ұшырайтын жедел миокард инфарктісі бар пациенттерді Лизипрекс препаратымен емдеуді бастамаған жөн. Бұл систолалық артериялық қысым 100 мм с.б. немесе төмен пациенттер немесе кардиогенді шогы бар пациенттер. Инфаркттан кейінгі алғашқы 3 күн ішінде, егер систолалық артериялық қысым 120 мм с.б. немесе төмен болса, дозаны азайту керек. Егер систолалық артериялық қысым 100 мм с.б. немесе төмен болса, демеуші дозаларды 5 мг-ға дейін немесе уақытша 2,5 мг-ға дейін азайту керек. Егер гипотония сақталса (систолалық артериялық қысым 1 сағаттан астам 90 мм с.б. төмен болса), Лизипрекс қолданудан бас тарту керек.
Аортальді және митральді клапанның стенозы/ гипертрофиялық кардиомиопатия
Басқа АӨФ тежегіштері сияқты, Лизипрекс митральді қақпақшаның стенозы және қолқа стенозы немесе гипертрофиялық кардиомиопатия сияқты сол жақ қарыншадан ағу обструкциясы бар пациенттерге сақтықпен тағайындалуы керек.
Бүйрек функциясының бұзылуы
Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде (креатинин клиренсі <80 мл/мин) Лизипрекс бастапқы дозасы пациенттің креатинин клиренсіне сәйкес ( 4.2 бөл. кестені қараңыз), содан кейін пациенттің емдеуге клиникалық жауабына байланысты түзетілуі тиіс. Калий мен креатининді үнемі бақылау бұл пациенттер үшін қалыпты медициналық тәжірибенің бір бөлігі болып табылады.
Жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеуді бастағаннан кейін гипотензия бүйрек функциясының одан әрі нашарлауына әкелуі мүмкін. Бұл жағдайда жедел бүйрек жеткіліксіздігі туралы хабарланады, әдетте қайтымды.
Бүйрек артериясының екі жақты стенозы немесе АӨФ тежегіштерімен емделген жалғыз бүйрек артериясының стенозы бар кейбір пациенттерде қандағы мочевина мен сарысулық креатининнің жоғарылауы байқалды, әдетте терапияны тоқтатқаннан кейін қайтымды. Бұл әсіресе бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде болуы мүмкін. Реноваскулярлық гипертония болған кезде ауыр гипотония мен бүйрек жеткіліксіздігінің даму қаупі артады. Бұл пациенттерде емдеуді төмен дозалармен және дозаны мұқият титрлеумен мұқият медициналық бақылаудан бастау керек. Диуретиктермен емдеу жоғарыда айтылғандарға ықпал ететін фактор болуы мүмкін болғандықтан, оларды тоқтату керек және бүйрек функциясын Лизипрекспен емдеудің алғашқы апталарында бақылау керек.
Бүйрек тамырларының бұрыннан бар аурулары жоқ артериялық гипертензияға шалдыққан кейбір пациенттерде, әсіресе лизиноприл несеп айдайтын дәрімен бір мезгілде тағайындалған кезде қандағы мочевина мен сарысулық креатинин деңгейінің жоғарылауы дамыды, әдетте шамалы және өтпелі. Бұл бұрыннан бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде жиі кездеседі. Диуретикті және/немесе Лизипрекс дозасын азайту және/немесе қабылдауды тоқтату қажет болуы мүмкін.
Жедел миокард инфарктісінде Лизипрекспен емдеуді сарысудағы креатинин концентрациясы 177 микромоль/л-ден асатын және/немесе тәулігіне 500 мг-ден асатын протеинурия ретінде анықталатын бүйрек дисфункциясы белгілері бар пациенттерде бастауға болмайды. Егер лизиноприлмен емдеу кезінде бүйрек дисфункциясы пайда болса (сарысудағы креатинин концентрациясы 265 микромоль/л-ден асса немесе емдеуге дейінгі мәннен екі есе артса), дәрігер Лизипрекс қабылдауды тоқтатуды қарастыруы керек.
Аса жоғары сезімталдық/ангионевроздық ісіну
Бет, аяқ-қол, ерін, тіл, дыбыс саңылауы және/немесе көмей ангиодистрофиясы Лизипрексті қоса, ангиотензин өзгертуші фермент тежегіштерімен емделетін пациенттерде сирек байқалады. Бұл терапия кезінде кез келген уақытта орын алуы мүмкін. Мұндай жағдайларда Лизипрекс препаратын қабылдауды дереу тоқтату керек және пациенттердегі симптомдардың толық жойылуын қамтамасыз ету үшін тиісті емдеу мен мониторингті тағайындау керек. Тек тілдің ісінуі болған жағдайда да, тыныс алу жеткіліксіздігінсіз пациенттерге ұзақ мерзімді бақылау қажет болуы мүмкін, өйткені антигистаминдермен және кортикостероидтармен емдеу жеткіліксіз болуы мүмкін.
Сирек жағдайларда көмейдің немесе тілдің ісінуі бар ангионевроздық ісіну өлімге әкелуі мүмкін. Тілдің, көмекейдің немесе көмейдің ісінуі, әсіресе бұрын тыныс алу ағзаларына хирургиялық араласу жасалған пациенттерде тыныс алу жолдарының обструкциясына себеп болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда шұғыл терапия дереу жүргізілуі керек. Бұл адреналин енгізуді және/немесе тыныс алу жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз ету шараларын қамтуы мүмкін. Пациент симптомдар толық және тұрақты түрде жойылғанша мұқият медициналық бақылауда болуы тиіс.
АӨФ тежегіштерін қабылдаған негроидтық нәсілдегі пациенттерде ангионевроздық ісіну басқа нәсілді өкілдерге қарағанда жиі байқалды. Анамнезінде АӨФ тежегіштерімен емге байланысты емес ангионевроздық ісінуі бар пациенттерде АӨФ тежегішін қабылдау кезінде ангионевроздық ісінудің даму қаупі жоғары болуы мүмкін.
АӨФ тежегіштерін сакубитрилмен/валсартанмен бір мезгілде қолдану ангионевроздық ісіну даму қаупінің жоғарылауына байланысты қолдануға болмайды. Сакубитрилмен/валсартанмен емдеуді лизиноприлдің соңғы дозасынан кейін 36 сағаттан ерте бастауға болмайды. Лизипрекс препаратымен емдеуді сакубитрил/валсартанның соңғы дозасынан кейін 36 сағаттан ерте бастауға болмайды.
АӨФ тежегіштерін рацекадотрилмен, mTOR тежегіштерімен (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және вилдаглиптинмен бір мезгілде қабылдау ангионевроздық ісіну (мысалы, тыныс алу жолдарының немесе тілдің ісінуі, тыныс алудың бұзылуы немесе болмауы) қаупінің жоғарылауына әкелуі мүмкін. Рацекадотрилді, mTOR тежегіштерін (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және вилдаглиптинді АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациентте қабылдағанда сақ болу керек.
Гемодиализдегі пациенттердегі анафилактоидты реакциялар
Анафилактоидтық реакциялар қарқыны жоғары ағынды жарғақшалар (мысалы, AN 69) қолданылған гемодиализ жасалған және бір мезгілде АӨФ тежегіштерін алған пациенттерде тіркелді. Бұл пациенттерде диализ жарғақшасының басқа типін немесе басқа гипертензиялық дәрі қолдану мүмкіндігін қарастырған жөн.
Тығыздығы төмен липопротеин (ТТЛП) аферезі кезіндегі анафилактоидтық реакциялар
Сирек жағдайларда декстран сульфатын қолдана отырып, ТТЛП аферезін жүргізу кезінде АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде өмірге қауіп төндіретін анафилактоидтық реакциялар дамуы мүмкін. Анафилактоидтық реакцияның дамуын болдырмау үшін аферездің әр сеансының алдында АӨФ тежегіштерін қолдануды тоқтату керек.
Десенсибилизация
Десенсибилизациялық терапия (мысалы, жарғаққанаттылардың уына қарсы) аясында АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде анафилактоидтық реакциялар дамиды. Егер гименоптерге әрбір десенсибилизация алдында АӨФ тежегіштерімен емдеуді уақытша тоқтатсаңыз, оның алдын алуға болады, бірақ АӨФ кездейсоқ қолдану анафилактоидтық реакцияға түрткі болуы мүмкін.
Бауыр функциясының бұзылуы
АӨФ тежегіштерін қолдану бауыр фульминантты некрозына дейін үдеген және (сирек жағдайларда) өлімге әкелетін холестаздық сарғаюдың дамуына әкелуі мүмкін. Бұл синдромның даму механизмі анық емес. Сондықтан қан плазмасындағы бауыр трансаминазаларының белсенділігі жоғарылағанда және холестаз симптомдары пайда болған кезде препарат қабылдауды тоқтату керек.
Нейтропения/агранулоцитоз
АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемия дамуы мүмкін. Бүйрек функциясы қалыпты болғанда және асқынулар болмаған кезде нейтропения сирек дамиды. Нейтропения мен агранулоцитоз қайтымды және АӨФ тежегіштерін тоқтатқаннан кейін өтеді.
Лизиноприлді дәнекер тінінің аурулары бар, иммуносупрессанттармен емдеу курсынан өтіп жатқан тамырға қатысты көріністері бар пациенттерде, сондай-ақ аллопуринолмен немесе прокаинамидпен, әсіресе бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде аса сақтықпен қолдану қажет.
Мұндай пациенттерде айқын нейтропения мен агранулоцитоздың даму ықтималдығы жоғары болғандықтан, кейбір жағдайларда антибиотиктермен қарқынды терапияға төзімді ауыр инфекциялардың даму қаупі артады. Мұндай пациенттерде лизиноприлді қолданған жағдайда қан лейкоциттерін тұрақты бақылауды жүргізу ұсынылады, бұл ретте пациенттерге инфекцияның кез келген белгілері туралы дәрігерге хабарлау қажеттігі туралы ескерту керек.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің (РААЖ) қосарлы блокадасы
Сезімтал пациенттерде, әсіресе осы жүйеге әсер ететін препараттармен бір мезгілде қолданғанда артериялық гипотензия, естен тану, инсульт, гиперкалиемия және бүйрек функциясының бұзылуы (оған қоса жедел бүйрек жеткіліксіздігі) жағдайлары туралы хабарланды. Сондықтан АӨФ тежегіштерін АӨФ II немесе алискиренмен біріктіру нәтижесінде РААЖ қосарлы блокадасы ұсынылмайды.
Қант диабеті және/немесе орташа немесе ауыр бүйрек жеткіліксіздігі (ШСЖ дене беткейі ауданының 60 мл/мин/1,73 м2-ден аз) бар пациенттерде АӨФ тежегіштерін құрамында алискирен бар препараттармен бір мезгілде қолдануға болмайды және басқа пациенттерге ұсынылмайды.
Диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде АӨФ тежегіштерін АРА II-мен бір мезгілде қолдануға болмайды және басқа пациенттерде ұсынылмайды.
Нәсілдік тиесілілігі
АӨФ тежегіштері басқа нәсілдегі пациенттермен салыстырғанда негроид нәсілді пациенттерде ангионевроздық ісінудің дамуын жиі тудырады. Басқа АӨФ тежегіштері сияқты, лизиноприл де негроид нәсілді пациенттерде АҚ төмендетуде тиімділігі төмен болуы мүмкін, бұл артериялық гипертензиядан зардап шегетін негроид нәсілді пациенттер популяциясында ренин деңгейі төмен адамдардың жоғары жиілігі салдарынан болуы ықтимал.
Жөтел
АӨФ тежегіштерін қолданған кезде жөтел байқалды. Жөтел құрғақ, ұзаққа созылады, ол АӨФ тежегіштерімен емдеуді тоқтатқаннан кейін кетеді. Жөтелдің дифференциалды диагнозында АӨФ тежегіштерін қолданудан туындаған жөтелді де ескеру қажет. Хирургиялық араласу/жалпы анестезия
Хирургиялық араласу алдында (стоматологиялық хирургияны қоса) дәрігерге/анестезиологқа АӨФ тежегіштерін қолдану туралы хабарлау керек. Ауқымды хирургиялық араласуларда, сондай-ақ АҚ төмендеуін тудыратын басқа дәрілік заттарды қолданғанда, ангиотензин II түзілуін бөгей отырып лизиноприл АҚ болжанбаған төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Гиперкалиемия
АӨФ тежегіштері гиперкалиемияны тудыруы мүмкін, өйткені олар альдостеронның бөлініп шығуын тежейді. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде әсер әдетте төмен, алайда, бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде және/немесе құрамында калий бар тағамдық қоспалар (құрамында калий бар тұз алмастырғыштарын қоса), калий жинақтаушы диуретиктерді, триметоприм, ко-тримоксазол (триметоприм+сульфаметоксазол) және әсіресе альдостерон антагонистері немесе ангиотензин рецепторларының блокаторларын қабылдайтын пациенттерде гиперкалиемия пайда болуы мүмкін.
Калий жинақтаушы диуретиктер мен ангиотензин рецепторларының блокаторларын АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде сақтықпен қолдану керек, сондай-ақ бүйрек функциясы мен қан сарысуындағы калий мөлшерін бақылау керек. Егер жоғарыда аталған препараттарды АӨФ тежегіштерімен емдеу аясында қабылдау қажет деп танылса, қан сарысуындағы калий деңгейін үнемі бақылау ұсынылады.
Қант диабеті бар пациенттер
Гипогликемиялық препараттарды немесе инсулинді қабылдайтын қант диабетіне шалдыққан пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеудің бірінші айында қандағы глюкоза деңгейін мұқият бақылау қажет.
Литий препараттары
Әдетте литий мен лизиноприлді біріктіру ұсынылмайды.
Жүктілік
Жүктілік кезінде АӨФ тежегіштерімен емдеуді бастауға болмайды. Егер АӨФ тежегіштерімен емдеуді жалғастыру қажет деп танылса, жүктілікті жоспарлайтын пациенттерді жүктілік кезінде қолданудың қауіпсіздік бейіні белгілі альтернативті гипотензиялық дәрілерге ауыстыру керек. Жүктілікті растаған кезде АӨФ тежегіштерімен емдеуді дереу тоқтатып, қажет болғанда альтернативті ем тағайындау керек (4.3 және 4.6 бөл. қараңыз).
Егде жас
Егде жастағы пациенттерде лизиноприлдің стандартты дозаларын қолдану қандағы препараттың жоғары концентрациясына әкеледі, сондықтан егде жастағы және жас пациенттерде препараттың гипотензиялық әсерінде ешқандай айырмашылықтар анықталмағанына қарамастан, дозаны анықтауда ерекше сақтық қажет.
Бүйрек трансплантациясы
Жақында бүйрек трансплантациясын бастан өткерген пациенттерде лизиноприлді қолдану тәжірибесі жоқ.
Алкоголь
Емдеу кезеңінде алкогольдік сусындарды тұтыну ұсынылмайды, өйткені этанол АӨФ тежегіштерінің гипертензияға қарсы әсерін күшейтеді.
Бастапқы гиперальдостеронизм
Бастапқы гиперальдостеронизмде әсері ренин-ангиотензин жүйесінің тежелуіне негізделген гипотензиялық препараттар көбінесе тиімсіз, сондықтан лизиноприлді қолдану ұсынылмайды.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Лизипрексті автокөлікті басқаратын және бас айналуы немесе шаршау қаупіне байланысты аса зейін қоюды және реакция жылдамдығын қажет ететін қызмет түрлерімен айналысатын пациенттерге сақтықпен қолдану керек.