«Парадокстық» үрей симптомдары
Үрейлі бұзылысы бар кейбір пациенттерде антидепрессанттармен емдеудің басында үрей симптомдарының күшейгені байқалуы мүмкін. Ондай парадокстық реакция, әдетте, емдеудің алғашқы екі аптасы ішінде жойылады. Анксиогендік әсерінің туындау ықтималдығын төмендету үшін, бастапқы төмен дозаларын қолдану ұсынылады.
Құрысу ұстамалары
Құрысу ұстамаларының бастапқы дамуы жағдайында немесе олардың жиілігі күшейген жағдайда (бұрын эпилепсия диагнозы қойылған пациенттерде), препаратты қабылдауды тоқтату керек. Тұрақсыз эпилепсиясы бар пациенттерде СКҚСТ қолданбау керек. Ұстамаларды бақылау кезінде мұқият мониторинг жүргізу қажет.
Мания
Анамнезінде маниясы/гипоманиясы бар пациенттерде СКҚСТ сақтықпен қолдану керек. Маниакальді жай-күйлер дамыған жағдайда, СКҚСТ қабылдауды тоқтату керек.
Қант диабеті
Қант диабеті бар пациенттерде СКҚСТ емдеу глюкозаның қандағы концентрациясын өзгертуі (гипогликемия немесе гипергликемия) мүмкін. Сондықтан, инсулиннің және/немесе пероральді гипогликемиялық препараттардың дозаларын түзету қажет болуы мүмкін.
Арнайы ескертулер
Серотонинді кері қармаудың селективті тежегіштері (СКҚСТ) емдік тобына жататын дәрілік заттарды қолданғанда, келесі айрықша нұсқаулар мен сақтық шараларын ескеру керек.
Серотонинді кері ұсталуын тежейтіндер/серотонин мен норепинефринді кері ұсталуын тежейтін (СКҚСТ / СНКҚСТ) босанғаннан кейінгі қан кету қаупін арттыруы мүмкін.
Суицид/суицидтік ойлар немесе клиникалық нашарлау
Депрессия суицидтік ойлардың, өзіне дене жарақатын салу мен суицидтің (суицид құбылыстарының) туындау қаупімен байланыстырылады. Бұл қауіп айқын ремиссиясы басталғанға дейін сақталады. Емдеудің алғашқы апталары ішінде немесе тіпті, ұзақ уақыт аралығы ішінде жақсару байқалмауы мүмкін болғандықтан, пациенттер жағдайлары жақсарғанға дейін мұқият бақылауда болуы тиіс. Қолданылуының жалпы клиникалық тәжірибесі, сауығудың бастапқы сатыларында суицид қаупі жоғарылауы мүмкін екендігін көрсетіп отыр.
Емдеу үшін Медолапрам тағайындалатын басқа психикалық жай-күйлер де суицид құбылыстарының даму қаупінің жоғарылауымен байланысты болуы мүмкін. Бұдан өзге, аталған жағдайлар ауқымды депрессиялық бұзылыспен коморбидті болуы мүмкін. Басқа психикалық бұзылыстары бар пациенттерді емдегенде ауқымды депрессиялық бұзылысы бар пациенттерді емдегендегідей сақтық шараларын сақтау керек.
Анамнезінде суицид құбылыстары болған пациенттер, немесе айқын суицидтік ойлары бар пациенттер емдеу басталғанға дейін суицидтік ойлар немесе суицид әрекеттері қаупінің жоғарылауына ұшырайды және емдеу кезінде мұқият бақылауда болуы тиіс. Психикалық бұзылыстары бар ересек пациенттерде жүргізілген плацебо-бақыланатын, антидепрессанттарды клиникалық зерттеулердің мета-талдауы, 25 жасқа толмаған пациенттерде плацебо қабылдаумен салыстырғанда, антидепрессанттарды қабылдағанда суицидтік мінез-құлықтың даму қаупі жоғарылайтындығын көрсетті. Пациенттерді, атап айтқанда, суицид қаупі жоғары пациенттерді дәрі-дәрмекпен емдеу, әсіресе, емдеудің бастапқы сатысында және дозасын өзгерткен кезде мұқият қадағалаумен жүргізілуі тиіс.
Пациенттерге (және пациенттерге күтім жасайтын адамдарға) клиникалық нашарлаудың, суицидтік мінез-құлық немесе ойлардың, сондай-ақ, мінез-құлықтағы әдеттен тыс өзгерістердің кез келген көріністерін бақылап отыру, және аталған симптомдар пайда болған жағдайда дереу медициналық көмекке жүгіну қажеттілігі туралы ескертілуі тиіс.
Акатизия/психомоторлық қозу
Серотонинді кері қармаудың селективті тежегіштері мен серотонин мен норадреналинді кері қармаудың селективті тежегіштерін (СКҚСТ/СНКҚСТ) қолдану субъективтік тұрғыдан ұнамсыз немесе еңсені басатын мазасыздықтың және көбінесе, тыныш тұру немесе отыруға қабілетсіздікпен біріккен, үнемі қозғалыста болу қажеттілігінің дамуымен сипатталатын акатизияның дамуымен астасады. Бұл көбінесе емдеудің алғашқы бірнеше аптасы ішінде көрініс береді. Ондай симптомдары бар пациенттерде дозасын арттыру нашарлауға әкеп соқтыруы мүмкін.
Гипонатриемия
СКҚСТ қабылдау аясында антидиуретиктік гормон секрециясының бұзылуымен байланысты болуы мүмкін гипонатриемия сирек туындайды және әдетте, емдеуді тоқтатқаннан кейін жоғалады. Гипонатриемияның даму қаупі бар топқа жататын, егде жастағы пациенттер немесе бауыр циррозы бар пациенттер сияқты пациенттерде немесе СКҚСТ гипонатриемияны туғызуы мүмкін дәрілік заттармен бір мезгілде қолданғанда сақтық таныту керек.
Геморрагия
СКҚСТ қабылдағанда терінің қанталаулары (экхимоз және пурпура) дамыған жағдайлар туралы хабарланды. СКҚСТ қабылдап жүрген пациенттерде, әсіресе, пероральді антикоагулянттармен, қан ұюына әсер ететін дәрілік заттармен (мысалы, атипиялық антипсихотиктер және фенотиазиндер, трициклдық антидепрессанттардың көпшілігі, ацетилсалицил қышқылы және қабынуға қарсы стероидты емес дәрілік препараттар (ҚҚСП), тиклопидин және дипиридамол) бір мезгілде қолданғанда және қан кетулерге бейімділігі бар пациенттерде сақтық таныту керек.
ЭҚЕ (электрмен құрыстыру емі)
СКҚСТ мен ЭҚЕ бір мезгілде қолданудың клиникалық тәжірибесі шектеулі, сондықтан, препарат пен ЭҚЕ бірге қолданғанда сақтық таныту ұсынылады.
Серотониндік синдром
Препаратты суматриптан немесе басқа триптандар, трамадол және триптофан сияқты серотонинергиялық әсері бар дәрілік заттармен бір мезгілде тағайындағанда сақтықпен қолдану керек.
Сирек жағдайларда, СКҚСТ серотонинергиялық дәрілік заттармен бір мезгілде қабылдап жүрген пациенттерде серотониндік синдром білінген. Қозу, тремор, миоклонус және гипертермия симптомдарының біріктірілімі серотониндік синдромның дамуын көрсетуі мүмкін. Бұл жағдайда СКҚСТ мен серотонинергиялық дәрілік заттарды бір мезгілде қолдануды дереу тоқтату және дереу симптоматикалық емді бастау керек.
Шайқурай
СКҚСТ мен өсімдіктен алынған, құрамында шайқурай (Hypericum perforatum) бар дәрілік заттарды бір мезгілде қолдану жағымсыз реакциялар жиілігінің артуына әкеп соқтыруы мүмкін.
Емдеуді тоқтатқан кездегі тоқтату симптомдары
Емдеуді тоқтату, әсіресе күрт тоқтату, көбінесе тоқтату симптомдарының туындауымен қатар жүреді. Клиникалық зерттеулерде емдеуді тоқтатқан кездегі жағымсыз реакциялар шамамен эсциталопрамды қабылдаған 25% пациентте, және плацебо қабылдаған 15% пациентте байқалды.
Тоқтату симптомдарының туындау қаупі емдеудің ұзақтығын, дозасын және дозасын азайту жылдамдығын қоса, бірнеше факторға тәуелді болуы мүмкін. Бас айналуы, сенсорлық бұзылулар (соның ішінде парестезия және электр тогы ұрғандай сезіну), ұйқы бұзылулары (соның ішінде ұйқысыздық және қарқынды түс көрулер), ажитация немесе үрейлену, жүрек айнуы және/немесе құсу, тремор, сананың шатасуы, қатты тершеңдік, бас ауыруы, диарея, пальпитациялар, эмоциональдық орнықсыздық, ашушаңдық, көру бұзылулары анағұрым жиі туындайды. Әдетте, бұл симптомдардың ауырлығы жеңіл немесе орташа дәрежелі, алайда, кейбір пациенттерде олар жеделірек түрде көрініс беруі мүмкін.
Тоқтату симптомдары, әдетте, препаратпен емдеуді тоқтатқаннан кейінгі алғашқы күндері туындайды, пациенттер дозасын байқаусызда жіберіп алған жағдайда, ондай симптомдар туралы өте сирек хабарланған.
Әдетте, бұл симптомдар уақытша болып табылады және екі апта ішінде жойылады, әйтседе, кейбір пациенттерде олар ұзағырақ (2-3 ай немесе одан да ұзақ) сақталуы мүмкін. Сол себепті, емдеуді тоқтатқан кезде эсциталопрамның дозасын пациенттің қажеттіліктеріне байланысты бірнеше апта немесе ай бойы біртіндеп азайту ұсынылады.
Жүректің ишемиялық ауруы
Қолданылуының клиникалық тәжірибесі шектеулі, сондықтан, жүректің ишемиялық ауруы бар пациенттерге сақтық таныту ұсынылады.
QT аралығының ұзаруы
Эсциталопрам QT аралығының дозаға тәуелді ұзаруын туғызатындығы көрсетілді. QT аралығының ұзаруы және «пируэт» типті қарыншалық тахикардияны қоса, қарыншалық аритмия жағдайлары маркетингтен кейінгі кезеңде, көбінесе, әйел жынысты, анамнезінде гипокалиемия немесе QT аралығының ұзаруы болған немесе жүректің басқа аурулары бар пациенттерде тіркелген.
Айқын брадикардиясы бар пациенттерде немесе жуырда жедел миокард инфарктісін бастан өткерген немесе жүректің компенсацияланбайтын жеткіліксіздігі бар пациенттерде сақтық таныту керек.
Гипокалиемия және гипомагниемия сияқты электролит теңгерімінің бұзылулары қатерлі аритмиялардың даму қаупін арттырады және эсциталопраммен емдеуді бастағанға дейін түзетілуі тиіс.
Жүректің тұрақты ауруы бар пациенттерде емдеуді бастар алдында электрокардиография (ЭКГ) жүргізу керек.
Егер эсциталопраммен емдеу кезінде жүрек аритмиясының белгілері туындаса, препаратпен емдеуді тоқтату және ЭКГ жүргізу керек.
Жабықбұрышты глаукома
Эсциталопрамды қоса СКҚСТ, қарашық өлшеміне әсер етіп, мидриазға алып келуі мүмкін. Бұл мидриаздық әсері, әсіресе, бейім пациенттерде көз бұрышын тарылтып, көзішілік қысымның жоғарылауын және жабықбұрышты глаукоманың дамуын туғызуы мүмкін. Сондықтан, препаратпен емдеу кезінде анамнезінде жабықбұрышты глаукома немесе глаукома бар пациенттерде сақтық таныту керек.
Жыныстық дисфункция
СКҚСТ/СНКҚСТ жыныстық дисфункция симптомдарын туғызуы мүмкін. Ұзаққа созылған жыныстық дисфункция жағдайлары туралы хабарланған, оның симптомдары СКҚСТ/СНКҚСТ тоқтатылғанына қарамастан сақталған.
Қосымша заттар
Препарат құрамында бір таблеткада натрий 1 ммоль-ден (23 мг) аз, яғни іс жүзінде "құрамында натрий жоқ".
Педиатрияда қолдану
Препаратты балалар мен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдерде қолданбау керек. Клиникалық зерттеулерде плацебо тобымен салыстырғанда, антидепрессанттарды қабылдаған балаларда суицидтік мінез-құлық (суицид әрекеті және суицидтік ойлар) пен өшігу (озбыр мінез-ұлықтың басымдығы, конфронтацияға бейімділік және ашушаңдық) жиірек байқалған. Клиникалық бағалаудың негізінде антидепрессанттармен емдеуді бастау туралы шешім қабылданған жағдайда, пациент суицидтік симптомдардың пайда болуына қатысты мұқият бақылауда болуы тиіс. Бұдан өзге, педиатриялық популяциядағы өсуге, жетілуге және когнитивтік және мінез-құлық дамуларына қатысты қауіпсіздігі жөнінде ұзақмерзімді деректер жоқ.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Эсциталопрамның интеллектуалдық емес функциялар мен психомоторлық реакцияларға әсер етпейтіндігіне қарамастан, кез келген психотроптық дәрі ойлаулардың немесе дағдылардың әлсіреуін туғызуы мүмкін. Пациенттер көлік құралдарын басқару немесе механизмдермен жұмыс істеу қабілетінің бұзылуының ықтимал қаупі туралы хабардар болуы тиіс.