Жағымсыз әсерлерді ең аз уақыт кезеңі ішінде симптомдарды бақылау үшін қажетті ең аз тиімді дозаны тағайындаумен азайтуға болады.
Емдік әсері жеткіліксіз болған жағдайда ұсынылатын ең жоғары тәуліктік дозадан асырмау және/немесе қосымша ҚҚСД тағайындамау керек, өйткені бұл дәлелденген емдік артықшылығы болмаған кезде уыттылықтың жоғарылауына әкелуі мүмкін. Селективті циклооксигеназа-2 тежегіштерін қоса, мелоксикамды басқа ҚҚСД-мен бір мезгілде қолданудан аулақ болу керек.
Мелоксикамды жедел ауырсыну синдромын басу үшін қолдануға болмайды.
Емнің бірнеше күнінен кейін жақсару болмаған жағдайда, емнің клиникалық пайдасын қайта бағалау ұсынылады.
Мелоксикаммен емдеуді бастар алдында анамнезіндегі эзофагит, гастрит және/немесе пептидтік ойық жарасы бар пациенттердің толық емделгеніне көз жеткізу қажет. Аурудың қайталануын уақытылы анықтау мақсатында мелоксикам қабылдайтын осы пациенттерді тұрақты бақылау қажет.
Асқазан-ішек жолына әсері
Басқа ҚҚСД қолданғандағыдай, өліммен аяқталуы ықтимал асқазан-ішектен қан кету, ойық жара немесе тесілуі анамнезде алдын ала белгілері болған кезде немесе онсыз немесе ауыр асқазан-ішек аурулары емдеу процесінде кез келген уақытта пайда болуы мүмкін.
Анамнезінде ойық жарасы бар, әсіресе қан кетуімен немесе тесілуімен асқынған пациенттерде, сондай-ақ егде жастағы пациенттерде ҚҚСД дозасын арттырған кезде асқазан-ішектен қан кету, ойық жара, тесілу қаупі жоғары. Мұндай пациенттерде емдеуді ең төмен тиімді дозадан бастаған жөн.
Осындай пациенттер үшін, сондай-ақ ацетилсалицил қышқылының төмен дозасын немесе асқазан-ішек жолының зақымдану қаупін арттыратын басқа да дәрілік заттарды бірге қолдануды қажет ететін пациенттер үшін қорғаныш дәрілік заттармен (мысалы, мизопростол немесе протон помпасының тежегіштері) біріктірілген ем тағайындау қажеттілігін қарастыру керек.
Анамнезінде гастроинтестинальді уыттылығы бар пациенттер, атап айтқанда егде жастағы пациенттер, әсіресе емдеудің бастапқы кезеңдерінде абдоминальді барлық әдеттен тыс симптомдары (әсіресе асқазан-ішектен қан кету) туралы айтуы керек.
Ойық жара немесе қан кету қаупін арттыруы мүмкін дәрілік заттарды бір мезгілде қабылдайтын пациенттерге, мысалы, радикалды емдеу үшін де, сондай-ақ гериатриялық практикада да тағайындалатын гепарин, варфарин сияқты антикоагулянттар, қабынуға қарсы стероидты емес басқа дәрілер немесе ацетилсалицил қышқылымен ≥500 мг бір реттік дозада немесе ≥3 г жалпы тәуліктік дозада мелоксикамды бір мезгілде қабылдау ұсынылмайды.
Мелоксикам қолданатын пациенттерде асқазан-ішектен қан кету немесе ойық жара дамуы кезінде емдеуді тоқтатқан жөн.
ҚҚСД анамнезінде асқазан-ішек аурулары (ойық жаралы колит, Крон ауруы) бар пациенттерге сақтықпен тағайындау керек, өйткені бұл жағдайлар өршуі мүмкін.
Жүрек-қантамыр және цереброваскулярлық жүйелеріне әсері
Анамнезінде артериялық гипертензиясы және/немесе жеңіл және орташа дәрежедегі іркілісті жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерге мұқият бақылау ұсынылады, өйткені ҚҚСД емі кезінде сұйықтықтың іркілуі және ісіну туралы хабарланды.
Қауіп факторлары бар пациенттерге емнің басында, әсіресе мелоксикаммен емдеу курсының басында, артериялық қысымды клиникалық бақылау ұсынылады.
Бақыланбайтын артериялық гипертензиясы, іркілісті жүрек жеткіліксіздігі, анықталған жүректің ишемиялық ауруы, шеткері артериялар аурулары және/немесе цереброваскулярлық аурулары бар пациенттерге олардың жай-күйін мұқият бағалағаннан кейін ғана мелоксикаммен ем жүргізген жөн. Мұндай бағалау жүрек-қантамыр ауруларының қауіп факторлары бар (мысалы, артериялық гипертензия, гиперлипидемия, қант диабеті бар, шылым шегетіндер) пациенттерді ұзақ мерзімді емдеу басталғанға дейін қажет.
Тері реакциялары
Мелоксикамды қолданғанда өмірге қауіп төндіретін тері реакцияларының (Стивенс-Джонсон синдромы және уытты эпидермалық некролиз) дамуы туралы хабарламалар алынды. Пациенттерге тері реакцияларының белгілері мен симптомдары туралы ақпарат беріп, мұқият бақылау керек. Стивенс-Джонсон синдромы мен уытты эпидермалық некролиз дамуының ең жоғары қаупі емдеудің алғашқы апталарында байқалды. Мелоксикамды қолдану Стивенс-Джонсон синдромының немесе уытты эпидермалық некролиздің алғашқы симптомдарында немесе белгілерінде (мысалы, үдемелі тері бөртпесі, көбінесе күлдіреуіктермен, немесе шырышты қабықтардың зақымдануы) тоқтатылуы тиіс. Стивенс-Джонсон синдромын және уытты эпидермалық некролизді емдеудің ең жақсы нәтижесі ерте диагностикалауда және күдікті дәрілік затты қолдануды дереу тоқтату кезінде байқалды.
Препаратты ерте тоқтату жақсы болжаммен байланысты. Егер Стивенс-Джонсон синдромы немесе уытты эпидермалық некролиз мелоксикам қабылдауының аясында дамыған болса, осы дәрілік затты қолдану жаңғыртылмауы тиіс.
Тұрақтанған дәрілік бөртпе
Мелоксикамды қолданған кезде тұрақтанған дәрілік бөртпе (ТДБ) жағдайлары туралы хабарланды. Мелоксикам бұрын мелоксикаммен байланысты ТДБ бар пациенттерге қайта тағайындалмауы керек. Басқа оксикамдармен айқаспалы реактивтілік мүмкін.
Бауыр және бүйрек функциясының көрсеткіштері
Көптеген ҚҚСД қолдану кезіндегідей, сарысулық трансаминазалар деңгейі жоғарылауының, сарысудағы билирубиннің немесе бауыр функциясының басқа көрсеткіштері ұлғаюының, сондай-ақ креатинин, қандағы мочевина деңгейі жоғарылауының және қалыптан басқа зертханалық ауытқулардың бірлі-жарым жағдайлары туралы хабарланды. Көптеген жағдайларда бұзылулар уақытша сипатта болды және айқын болмаған. Көрсеткіштердің қалыптан айқын ауытқуы дамуы немесе олардың персистенциялануы мелоксикам енгізуді тоқтатуды және тиісті тексеруді талап етеді.
Бүйректің функционалды жеткіліксіздігі
Бүйрек простагландиндерінің тамыр кеңейтетін әсерін тежеу есебінен ҚҚСД шумақтық сүзілістің төмендеуі нәтижесінде Бүйректің функционалды жеткіліксіздігінің пайда болуын туындатуы мүмкін. Бұл реакция дозаға тәуелді. Диурез көлемін қоса, бүйрек функциясына емнің басында немесе мынадай қауіп факторлары бар пациенттерде доза ұлғайғаннан кейін мұқият мониторинг жүргізу ұсынылады:
• егде жас;
• АӨФ тежегіштерімен, ангиотензин II антагонистерімен, сартандармен, диуретиктермен қатар емдеу;
• гиповолемия (себебіне қарамастан);
• іркілісті жүрек жеткіліксіздігі;
• бүйрек жеткіліксіздігі;
• нефроздық синдром;
• жегілік нефропатия;
• бауыр функциясының ауыр бұзылуы (сарысулық альбумин < 25 г/л немесе Чайлд-Пью ≥ 10 бойынша бағалау).
Сирек жағдайларда ҚҚСД интерстициальді нефрит, гломерулонефрит, бүйректің медулярлы некрозы немесе нефроздық синдромның себебі болуы мүмкін.
Гемодиализдегі, бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысындағы пациенттерде мелоксикам дозасы 7.5 мг-ден аспауы тиіс. Бүйрек функциясы жеңіл және орташа бұзылған (мысалы, креатинин клиренсі 25 мл/мин артық пациенттерде) пациенттерде дозаны төмендету талап етілмейді.
Натрий, калий және судың іркілуі
ҚҚСД қолдану натрийдің, калийдің және судың іркілуіне әкелуі мүмкін, несеп айдайтын дәрілердің натрийурездік әсеріне ықпал етуі мүмкін. Бұдан басқа, гипотензиялық дәрілік заттардың гипертензияға қарсы әсерінің төмендеуі мүмкін. Нәтижесінде, бейімі бар пациенттерде ісіну, жүрек жеткіліксіздігі симптомдары немесе гипертензия пайда болуы немесе күшеюі мүмкін. Осы пациенттер үшін клиникалық бақылау ұсынылады.
Гиперкалиемия
Қант диабеті бар пациенттерде немесе қандағы калий деңгейін жоғарылататын дәрілік заттармен қатарлас ем кезінде гиперкалиемияның даму қаупі жоғары. Мұндай жағдайларда қандағы калий деңгейіне үнемі мониторинг жүргізу қажет.
Пеметрекседпен бірге қолдану
Пеметрексед енгізілетін бүйрек функциясы жеңіл немесе орташа бұзылған пациенттерге пеметрекседті қабылдаудан кемінде 5 күн бұрын, енгізген күні және пеметрекседті енгізгеннен кейін кемінде 2 күн мелоксикам қабылдауды тоқтата тұру керек.
Басқа сақтандыру шаралары
Жағымсыз реакцияларды көбінесе егде жастағы, әлсіреген және әбден арықтаған пациенттер ауыр өткереді. Сондықтан мұндай пациенттер мұқият бақылауды қажет етеді. Басқа ҚҚСД қолдану кезіндегідей, бүйрек, бауыр және жүрек функциясының бұзылуы жиі кездесетін егде жастағы пациенттерге дәрілік затты тағайындау кезінде ерекше сақтық таныту қажет. Егде пациенттерде де ҚҚСД қолдану кезінде өлімге әкелуі мүмкін жағымсыз реакциялардың, әсіресе асқазан-ішектен қан кету және АІЖ тесілуі даму жиілігі жоғары.
Мелоксикам, басқа ҚҚСД сияқты, инфекциялық аурулардың симптомдарын бүркемелеуі мүмкін.
Мелоксикамды қолдану әйелдердің фертильділігін төмендетуі мүмкін және, тиісінше, жүктілікті жоспарлаған әйелдерге ұсынылмайды. Бедеулікке байланысты тексеру жүргізу кезінде әйелдерде бала көтеру қабілеті бұзылған жағдайда мелоксикамды тоқтату туралы мәселені қарастыру қажет.
Дәрілік заттың құрамында лактоза бар. Сирек тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы аурулары, лактаза тапшылығы немесе глюкоза-галактоза мальабсорбция синдромы бар пациенттер осы дәрілік затты қабылдамауы тиіс.
Арнайы ескертулер
Жүктілік
Простагландиндер синтезін бәсеңдету жүктілікке және шарананың дамуына жағымсыз әсер етуі мүмкін. Эпидемиологиялық зерттеулердің деректері жүктіліктің ерте сатысында простагландиндер синтезінің тежегіштерін қолданғаннан кейін шаранада өздігінен түсік түсу, жүрек ақауы және гастрошизис қаупінің жоғарылауын көрсетеді. Жүрек-қантамыр жүйесі ақауларының дамуының абсолюттік қаупі 1%-дан шамамен 1.5%-ға дейін ұлғайды. Мұндай қауіп дозаның және ем ұзақтығының ұлғаюымен артады деп есептеледі.
Жануарларға жүргізілген зерттеулерде простагландиндер синтезінің тежегіштерін енгізу имплантацияға дейінгі және кейінгі қабылданбаудың және фето-эмбриональді өлімнің артуына әкелетіні көрсетілген. Одан өзге, органогенез кезеңінде простагландиндер синтезінің тежегіштерін алған жануарларда әртүрлі даму ақаулары, оның ішінде жүрек-тамыр жүйесі тарапынан жағдайларының көбеюі тіркелді.
Аса қажет болған жағдайларды қоспағанда, жүктіліктің бірінші және екінші триместрінде мелоксикамды қолдану ұсынылмайды. Жүктілікті жоспарлаған әйел мелоксикамды қолданғанда немесе жүктіліктің бірінші және екінші триместрінде препараттың дозасы мен емдеу ұзақтығы ең аз болуы тиіс.
Жүктіліктің үшінші триместрінде простагландин синтезінің кез-келген тежегіштерін қолдану келесі бұзылуларға әкелуі мүмкін:
Шаранада:
• жүрек-өкпе жүйесіне уытты әсер ету (артериялық түтіктің мерзімінен бұрын жабылуы және өкпе гипертензиясының дамуы);
• олигогидроамниозбен бүйрек жеткіліксіздігінің одан әрі дамуымен бүйрек дисфункциясы.
Жүктілік соңында қолданған кезде ана мен жаңа туған нәрестеде:
• қан кету ұзақтығының артуы мүмкін, бұл арада агрегацияға қарсы әсер тіпті төмен дозада да дамуы мүмкін;
• жатырдың жиырылу қабілетінің төмендеуі және соның салдарынан босану ұзақтығының артуы.
Мелоксикамды 20-шы аптадан бастап және жүктіліктің кейінгі кезеңінде қолдану шаранада бүйрек функциясының бұзылуын тудырады, бұл қағанақ суы мөлшерінің азаюына (олигогидрамнион) әкелуі мүмкін. Бұл жағымсыз нәтижелер препаратты қолдану басталғаннан кейін көп ұзамай байқалуы мүмкін және әдетте терапияны тоқтатқаннан кейін қайтымды болады.
Олигогидрамнионды босануға дейін мониторингтеу және шарананың артериялық түтігінің тарылуы мелоксикамға 20-шы гестациялық аптадан бастап бірнеше күн әсер еткен жағдайда қарастырылуы керек. Егер шаранада олигогидрамнион немесе артериялық түтіктің тарылуы анықталса, жүкті әйелдер мелоксикам қолдануды тоқтатуы керек.
Мелоксикам жүктіліктің үшінші триместрінде қарсы көрсетілген.
Лактация
Адамдарда мелоксикамды қолдану тәжірибесі бойынша деректердің болмауына қарамастан, ҚҚСД емшек сүтіне енетіні белгілі. Мелоксикам емізетін жануарлардың сүтінен табылды. Демек, бұл дәрілік заттар емшек емізу кезеңінде ұсынылмайды.
Фертильділік
Циклооксигеназаны немесе простагландиндер синтезін тежейтін басқа дәрілік заттар сияқты мелоксикамды қолдану әйелдердің фертильділігін төмендетуі мүмкін, тиісінше, жүктілікті жоспарлаған әйелдерге ұсынылмайды. Әйелдерде бала көтеру қабілеті бұзылған немесе бедеулікке байланысты тексеру жүргізілген жағдайда мелоксикамды тоқтату мүмкіндігін қарастыру қажет.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Препараттың көлік құралдарын басқару және механизмдермен жұмыс істеу қабілетіне әсері туралы арнайы зерттеулер жүргізілмеген. Алайда фармакодинамикалық бейініне және хабарланған жағымсыз реакцияларға сүйене отырып, мелоксикам көрсетілген қызметке әсер етпейді немесе болмашы әсер етеді. Алайда, көру функциясының бұзылуы, оған қоса анық көрмеу, бас айналуы, ұйқышылдық, вертиго немесе орталық жүйке жүйесі тарапынан басқа да бұзылулар байқалған пациенттерге көлік құралдарын басқарудан және механизмдермен жұмыс істеуден бас тарту ұсынылады.