Төменде тізбеленген жағымсыз әсерлердің тізімі ревматизмнен зардап шегіп жүрген пациенттерде ибупрофенмен емдеу кезінде, оның ішінде препараттың жоғары дозаларымен ұзақ уақыт емдеу кезінде тіркелген барлық жанама әсерлерді өзінде қамтиды. Өте сирек жағдайларды қоспағанда, белгіленген жиілігі пероральді дәрілік түрге арналған ең жоғары 1200 мг ибупрофенге дейінгі және суппозиторийлер үшін ең жоғары 1800 мг дейінгі тәуліктік дозалармен қысқа мерзімді емдеуге қатысты болады.
Бәрінен жиірек асқазан-ішек жолы тарапынан жағымсыз әсерлер байқалады. Әсіресе, егде жастағы пациенттерде кейде өліммен аяқталатын пептидті ойық жара, тесілу немесе қан кету дамуы мүмкін. Қолда бар деректер бойынша, препаратты қолдану аясында жүрек айну, құсу, диарея, метеоризм, іш қату, ас қорытудың бұзылуы, іштің ауыруы, қара май тәрізді нәжіс, қан аралас құсу, ойық жаралы стоматит туындауы, колиттің және Крон ауруының өршуі туындауы мүмкін. Сирек гастрит байқалады. Асқазан-ішектен қан кетудің туындау қаупі препараттың дозасына және оны қолдану ұзақтығына байланысты.
ҚҚСП емдeуі аясында ісінулер, артериялық қысым көтерілуі және жүрек жеткіліксіздігі туралы да хабарланды.
Жағымсыз әсерлердің туындау жиілігін бағалау негізіне келесі критерийлер қойылған:
Өте жиі ( 1/10), жиі ( 1/100-ден 1/10 дейін), жиі емес ( 1/1000-нан 1/100 дейін), сирек ( 1/10000-нан 1/1000 дейін), өте сирек (( 1/10000), белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес).
Жиі
- қыжыл, іштің ауыруы, жүрек айну және диспепсия, құсу, метеоризм, диарея, іш қату және айрықша жағдайларда анемия тудыруы мүмкін асқазан-ішектен аздаған қан кетулер
Жиі емес
- аса жоғары сезімталдық реакциялары: спецификалық емес аллергиялық реакциялар және анафилаксиялық реакциялар, демікпе, демікпенің өршуі, бронх түйілуі, ентігу, әртүрлі типті бөртпе, қышыну, есекжем, пурпура, ангионевроздық ісіну және сирек эксфолиативті және буллезді дерматиттер (оның ішінде, уытты эпидермалық некролиз, Стивенс-Джонсон синдромы және полиморфты эритема)
- тесілумен және қан кетумен болатын асқазан-ішек жолының ойық жаралары, ойық жаралы стоматит, колиттің және Крон ауруының өршуі, гастрит
- бас ауыру, бас айналу, ұйқысыздық, қозу, ашушаңдық немесе шаршау сияқты орталық жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар
- көру бұзылулары
- тері бөртпесінің әртүрлі типтері
Сирек
- құлақтағы шыңыл
- бүйрек тінінің зақымдануы (бүйрек бүртіктерінің некрозы), қандағы несеп қышқылы концентрациясының жоғарылауымен (бүйрек функциясын жүйелі бақылау ұсынылады)
- гемоглобин деңгейінің төмендеуі
Өте сирек
- шығу тегі инфекциялық қабыну үдерістерінің өршуі (мысалы, некроздаушы фасциит дамуы); препаратты желшешек кезінде қабылдаған сирек жағдайларда терінің ауыр инфекциялары және жұмсақ тіндер тарапынан асқынулар дамуы мүмкін;
- қан түзілуінің бұзылулары (анемия, лейкопения, тромбоцитопения, панцитопения, агранулоцитоз). Бірінші белгілері температураның көтерілуі, тамақтың ауыруы, ауыз қуысының эрозиясы, тұмау тәрізді симптомдар, айқын әлсіздік, мұрыннан қан кету және терінің қанталауы болуы мүмкін. Ұзақ мерзімді ем кезінде қан формуласын жүйелі айқындап алу қажет.
- асептикалық менингит: ҚҚСП қабылдау аясындағы асептикалық менингиттің даму механизмі соңына дейін түсініксіз, бірақ қолда бар деректер иммундық реакцияны көрсетеді (препаратты қабылдаумен және препаратты тоқтатудан кейін симптомдардың жоғалуымен уақытша байланыс негізінде). Аутоиммундық бұзылулары (мысалы, жүйелі қызыл жегі және дәнекер тіннің аралас ауруы) бар пациенттер ибупрофенді қабылдағанда асептикалық менингит симптомдары туындаған жекелеген жағдайлар (мысалы, желке бұлшықеттерінің сіресуі, бас ауыру, жүрек айну, құсу, қызба немесе сананың көмескіленуі) байқалғанын атап өту керек
- беттің, тілдің және тыныс жолдарының тарылуымен көмейдің ісінуі, ангионевроздық ісіну, респираторлық дистресс-синдром, жүректің жиі соғуы, өмірге қауіп төндіретін шокқа дейін артериялық қысымның түсіп кетуі, демікпе ағымының нашарлауы түрінде көрініс беруі мүмкін аса жоғары сезімталдықтың ауыр реакциялары;
Препаратты тіпті алғаш қолдану кезінде де болуы мүмкін осы симптомдардың кез келгені туындағанда шұғыл дәрігерлік көмек қажет.
- психоздық реакциялар, депрессия
- жүрек қағу, жүрек жеткіліксіздігі, ісінулер, миокард инфарктісі
- артериялық гипертензия, васкулит
- эзофагит, панкреатит, ішектің диафрагма тәрізді стриктураларының түзілуі; пациентке іштің жоғарғы бөлімінің қатты ауыруы пайда болғанда, мелена (қара май тәрізді нәжіс) және қан аралас құсуда дәрілік препарат қабылдауды тоқтатып, дереу дәрігерге қаралу керектігі туралы нұсқау берілу керек
- бауыр функциясының бұзылуы, бауыр зақымдануы, әсіресе, ұзаққа созылатын емде, бауыр жеткіліксіздігі, жедел гепатит
- терінің ауыр жағымсыз реакциялары (ТAЖР), оның ішінде мультиформалы эритема, эксфолиативті дерматит, Стивенс-Джонсон синдромы, уытты эпидермалық некролиз), шаш түсуі (алопеция).
- ісінудің пайда болуы, әсіресе, артериялық гипертензиясы немесе бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде; нефроздық синдром, бүйректің жедел жеткіліксіздігімен қатар жүруі мүмкін интерстициальді нефрит
- асқынған демікпе, бронх түйілуі, диспноэ, сырылдар
Белгісіз
- Коунис синдромы (аллергиялық жедел коронарлық синдромы)
- тыныс жолдарының аса жоғары белсенділігі, оның ішінде демікпе
- ибупрофенді, әсіресе, жоғары дозаларда (тәулігіне 2400 мг) қолдану артериялық тромбоздар қаупінің сәл артуымен (мысалы, миокард инфарктісі немесе инсульт) қатар жүруі мүмкін
- эозинофилиямен және жүйелік симптомдармен дәрілік реакциялар (DRESS синдромы), жедел жайылған экзантематозды пустулез (ЖЖЭП)
- фотосезімталдық реакциялары
- тәбет төмендеуі, гипокалиемия
- бүйрек шаншуы, дизурия (несеп шығарудың бұзылуы, ауыртатын және жиілеген несеп шығару), бүйректік өзекшелік ацидоз*.
Желшешек кезінде ауыр дәрежедегі тері инфекцияларының дамуы және жұмсақ тіндер тарапынан асқынулар болуы мүмкін.
* Маркетингтен кейінгі кезеңде, әдетте, ибупрофенді ұсынылуынан асып кететін дозаларда ұзақ уақыт қолданудан кейін бүйректік өзекшелік ацидоз және гипокалиемия туралы хабарланды.
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындағанда медициналық қызметкерге, фармацевтикалық қызметкерге немесе, дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға болатын жағымсыз реакциялар (әсерлер) жөніндегі ақпараттық дерекқорға тікелей хабарласу керек
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz.