Морфина сульфат VIC препаратын қабылдағанға дейін дәрігерге хабарлаңыз, егер:
• Сіз әлсіздік, шаршау, тәбеттің болмауы, жүрек айну, құсу немесе төмен артериялық қысымды сезінсеңіз
• Сіз бір кездері есірткіге немесе алкогольге тәуелді болған болсаңыз
• Сіз өттүтіктің ауруымен ауырсаңыз
• Сізде панкреатит болса (ұйқы безінің қабынуы және ісінуі)
• Сізде несеп шығару тарапынан қиындықтар болса
• Сізде эпилепсия болса немесе ұстамалардан (құрысу) зардап шексеңіз
Егер сіз жоғарыда айтылғандардың сізге қатысты екендігіне сенімді болмасаңыз, Морфина сульфат VIC қабылдамас бұрын дәрігермен кеңесіңіз.
Төзімділік, тәуелділік және аддикция
Бұл препараттың құрамында апиындық дәрі болып табылатын морфин бар. Апиындарды қайталап қолдану препараттың тиімділігін төмендетуі мүмкін (сіз оған үйреніп кетесіз, бұл төзімділік деп аталады). Морфина сульфат VIC препаратты қайталап қолдану сонымен қатар өмірге қауіп төндіретін артық дозалануға әкелуі мүмкін тәуелділікке, теріс пайдалану мен тәуелділікке әкелуі мүмкін. Бұл жанама әсерлердің қаупі жоғары дозаларда және ұзақ уақыт қолданғанда артуы мүмкін.
Тәуелділік немесе тәуелділік сізге қанша дәрі қабылдау керек екенін немесе оны қаншалықты жиі қабылдау керектігін басқара алмайтындай сезінуі мүмкін.
Тәуелді болу қаупі адамнан адамға өзгереді. Морфина сульфат VIC препаратына тәуелді болу қаупі жоғары болуы мүмкін, егер:
- сіз немесе сіздің үй шаруашылығыңыздағы кез келген адам алкогольді, рецепт бойынша берілетін дәрілерді немесе заңсыз есірткілерді асыра пайдаланған немесе тәуелді болған («тәуелділік»)
- сіз темекі шегесің
- сізде көңіл-күй проблемалары (депрессия, мазасыздық немесе тұлғаның бұзылуы) болған немесе басқа психикалық аурулар бойынша психиатрда емделген болсаңыз.
Морфина сульфат VIC препаратты қабылдағанда келесі белгілердің кез келгенін байқасаңыз, бұл сіздің тәуелді болу белгісі болуы мүмкін:
– дәріні дәрігер ұсынғаннан ұзағырақ қабылдау керек
– ұсынылған дозадан артық қабылдау керек
– сіз дәрі-дәрмекті «сабырлы болу үшін» немесе «ұйқыға көмектесу» сияқты тағайындалған себептерден басқа себептермен қабылдап жатырсыз
– сіз дәрі қабылдауды тоқтатуға немесе оның қолданылуын бақылауға бірнеше рет сәтсіз әрекеттер жасадыңыз
– дәрі қабылдауды тоқтатқанда, сіз ауруды сезінесіз және дәріні қайта қабылдағанда жақсы сезінесіз (тоқтату әсері).
Егер сіз осы белгілердің кез келгенін байқасаңыз, сіз үшін ең жақсы емдеу нұсқасын талқылау үшін дәрігеріңізбен сөйлесіңіз, оның ішінде қашан тоқтату керек және мұны қалай қауіпсіз орындау керек.
Арнайы сақтандырулар
Апиындармен артық дозалану кезіндегі негізгі қауіп тыныстың тарылуы болып табылады.
Пациенттердің жай-күйінде тыныс алудың нашарлауы және седация белгілері мен симптомдарының пайда болуын мұқият бақылау қажет. Осыған байланысты пациенттер мен оларға күтім жасайтын адамдар осы симптомдар туралы хабардар болуы тиіс.
Барлық есірткілік дәрілерді қолданғандағы сияқты, гипотиреоз, бүйрек аурулары және бауырдың созылмалы аурулары жағдайында егде жастағы пациенттер үшін дозаны азайту қажет. Тыныс алу функциясының бұзылулары, бронх демікпесінің ауыр түрі, құрысу бұзылыстары, жіті маскүнемдік, алкогольдік делирий, бассүйекішілік қысымның жоғарылауы, гиповолемиямен артериялық гипотензия, өкпелік жүректің ауыр түрі, апиынға тәуелді пациенттерге, анамнезінде есірткіге тәуелділік, өт шығару жолдарының аурулары, панкреатит, ішектің қабыну аурулары, қуықасты безінің гипертрофиясы, бүйрекүсті бездерінің жеткіліксіздігі болған науқастарға сақтықпен қолдану керек.
Егер ішектің салданумен бітелуінің пайда болу ықтималдығы бар болса, препаратты қолдануға болмайды. Егер препаратты қолдану барысында ішектің бітелуіне күдік туындаса немесе пайда болса, препаратты қабылдауды дереу тоқтату керек.
Морфин анамнезінде эпилепсия болған пациенттерде құрысу шегін төмендетуі мүмкін.
Бензодиазепиндер немесе бензодиазепиндерге ұқсас әсері бар дәрілік заттар сияқты седативтік дәрілік заттарды бір мезгілде қолданумен байланысты қауіп
Морфинді және бензодиазепиндер немесе бензодиазепиндерге ұқсас әсері бар дәрілік заттар сияқты седативті дәрілік заттарды бір мезгілде қолдану седативтік әсерге, тыныс алудың нашарлауына, комаға және өлімге әкелуі мүмкін. Сондықтан морфинді құрамында бензодиазепиндер немесе ОЖЖ басқа депрессанттары бар дәрілік заттармен тек, емдеудің балама нұсқалары болмаған жағдайларда ғана бірге тағайындауға болады. Егер морфин мен седативті дәрілерді бір мезгілде қолдану қажет болса, ең төменгі тиімді дозаларды қолдану керек, ал емдеу ұзақтығы барынша қысқа болуы тиіс.
Пациенттер тыныс алудың нашарлауы белгілері мен симптомдарын және седативтік әсерді мұқият қадағалап отыруы керек. Осыған байланысты пациенттер мен күтім жасайтын адамдарды осы симптомдар туралы білуі үшін хабардар ету ұсынылады.
Орақ тәрізді-жасушалы анемиясы (ОЖА) бар пациенттерде жедел кеуде синдромы (ЖКС, Acute chest syndrome (ACS))
Вазоокклюзиялық криз кезінде морфинді қабылдаған ОЖА бар пациенттерде ЖКС мен морфинді қолдану арасында байланыс болуы ықтималдығына байланысты, ЖКС симптомдарына мұқият мониторинг жүргізу қажет.
Қосымша ауырсынуды басу емшараларынан (атап айтқанда, хирургиялық араласу, жүйке блокадасы) өтуге тура келетін пациенттерге араласуға дейін 4 сағат бұрын қолдануға болмайды. Препаратпен емдеуді жалғастыру қажет болған жағдайда дозаны пациенттің операциядан кейінгі жағдайын ескере отырып түзету керек. Препаратты операция алдындағы кезеңде және операциядан кейінгі алғашқы 24 сағат ішінде сақтықпен қолдану керек. Абдоминалдық операциялық араласулардан кейін пациенттерге сақтықпен қолдану керек, өйткені морфин ішек перистальтикасын нашарлатады және дәрігер ішек функциясының қалыпты екеніне көз жеткізгенге дейін оларды пайдаланбау керек.
Гиперальгезия
Апиындарды ұзақ уақыт қолданғанда кейбір пациенттерде гипералгезия (ауырсынуға жоғары сезімталдық) дамуы мүмкін. Ауырсыну аурудың үдеуіне байланысты ауырсынудан немесе апиындарға төзімділіктің дамуы нәтижесінде пайда болатын ауырсынудан сапалық және анатомиялық тұрғыдан өзгешеленуі мүмкін. Бұл симптомдар апиындардың дозасын біртіндеп төмендеткенде жоғалуы мүмкін.
Төзімділік, тәуелділік және дағдылану
Басқа күшті апиындық агонистер сияқты, морфиннің теріс пайдаланылу қаупі бар. Морфинді анамнезінде алкогольге және есірткіге тәуелділік болған пациенттерге сақтықпен қолдану керек. Жасырын немесе белгілі тәуелділігі бар адамдар морфинді теріс пайдалануы мүмкін. Морфинді қоса, апиынды анальгетиктерге физикалық және / немесе психологиялық тәуелділікті (аддикция) немесе толеранттылықтың даму мүмкіндігі бар. Қауіп дозасын арттырған және ұзақ емдеген кезде жоғарылайды. Морфиннің немесе дәрілік түрінің дозасын таңдау арқылы және морфинді қолдануды біртіндеп тоқтату арқылы ықтимал қауіпті азайтуға болады.
Ұзақ уақыт қолданған кезде тиімділігінің төмендеуі немесе пациентке ауырсынуды бақылаудың бастапқы деңгейіне жету үшін дозаны жоғарылату қажеттілігі пациентте толеранттылық пен тәуелділіктің дамып жатқандығын көрсетуі мүмкін.
Апиындарды ұзақ уақыт қолдану, тіпті емдік дозаларында да дәрі-дәрмекке тәуелділікке (ал кейбір пациенттерде - апиындарды қолданумен байланысты тәуелділікке / бұзылысқа), алып келуі мүмкін.
Анамнезінде немесе бұрын психобелсенді заттарды қолданумен байланысты бұзылуы бар (алкогольді теріс пайдалануды қоса) немесе психиканың бұзылуы бар (мысалы, депрессия) пациенттерде қауіптер артады.
Апиынға тәуелділікке тән белгілер:
• жалпы денсаулық жағдайына жағымсыз әсер етсе де, препаратты қолдануға құмарлық,
• препараттың жоғары дозаларын қабылдауды қажетсіну немесе басқа ауырсынуды басатын дәрілерді қосымша қолдану,
• препаратты ауырсынуды басумен байланыссыз себептермен қабылдау,
• апиындарды қабылдауды кенеттен тоқтатқан кезде тоқтату синдромының дамуы.
Тоқтату синдромы
Апиындарға тәуелділік пен дағдылану емдеуді кенеттен тоқтатқан кезде пайда болатын тоқтату реакциясымен байланысты, бұл осы дәрілерді қабылдауды тоқтатуды қиындатады. Сондықтан апиындармен емдеуді тағайындамас бұрын пациентке апиынды препараттармен емдеуді тоқтату стратегиясын түсіндіру ұсынылады.
Тоқтату реакциясы қалтырау, диарея, ұйқының бұзылуы (ұйқысыздық), терлеу, дененің ауыруы (миалгия), жайылған немесе қарқынды ауырсыну, тітіркену және қозу, сондай-ақ жүрек айнуы және құсумен сипатталады. Басқа белгілер мен симптомдарға мазасыздық, көзден жас ағу, ринорея, есінеу, мидриаз, жүрек соғуы, мазасыздық, гиперкинез, тремор, әлсіздік, анорексия, іштің түйілуі, сондай-ақ артериялық қысымның жоғарылауы, тыныс алу мен тамыр соғысының жиілеуі жатады.
Дозаны азайту
Тоқтату синдромының даму қаупін барынша азайту үшін апиындардың дозасын біртіндеп төмендетіп, содан кейін тоқтату керек. Бұған жеке реакцияға және қабылданған дозаға байланысты бірнеше апта немесе ай қажет болуы мүмкін. Пациентке препаратты қабылдауды кенеттен тоқтатпау және тоқтату синдромын жеңу үшін өзін-өзі емдеуге тырыспауы керектігі туралы хабарлау керек. Апиындармен өзін-өзі емдеу артық дозалануға және өлімге алып келуі мүмкін.
Бүйрек үсті безі функциясының жеткіліксіздігі
Апиынды анальгетиктер глюкокортикоидтармен алмастырушы емді және бақылауды қажет ететін бүйрек үсті безі функциясының қайтымды жеткіліксіздігін тудыруы мүмкін. Бүйрек үсті безі функциясы жеткіліксіздігінің симптомдары: жүрек айнуы, құсу, тәбеттің жоғалуы, шаршау, әлсіздік, бас айналуы немесе артериялық қысымның төмендеуі.
Жыныстық гормондар деңгейінің төмендеуі және пролактиннің жоғарылауы
Апиынды анальгетиктерді ұзақ уақыт қолдану АКТГ, ЛГ немесе ФСГ сәйкес келмейтін төмен немесе қалыпты деңгейімен үйлесімде жыныстық гормондар (кортизол, эстроген және тестестерон) деңгейінің төмендеуіне және сарысулық пролактин деңгейінің жоғарылауына әкелуі мүмкін. Симптомдар гормондық өзгерістер нәтижесінде көрініс беретін либидо төмендеуін, белсіздікті немесе аменореяны қамтуы мүмкін.
Рифампицин бір мезгілде қолданғанда қан плазмасындағы морфин деңгейін төмендетеді. Сондықтан морфиннің анальгетикалық әсерін бақылап, рифампицинмен емдеу кезінде және одан кейін морфиннің дозасын түзету керек.
P2Y12 пероральді тежегішімен антиагрегантты ем
P2Y12 тежегіштері мен морфинді бір мезгілде қолданғанда P2Y12 тежегіштерімен емдеу тиімділігінің төмендегені байқалды.
Пероральді қолдануға арналған дәрілік формаларды парентеральді енгізу өлімге әкелуі мүмкін.
Құрамында лактоза моногидратының болуына байланысты, галактоза жақпаушылығының сирек тұқым қуалайтын түрлері, лактаза тапшылығы немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы бар пациенттер бұл препаратты қолданбағаны дұрыс.