Эзомепразолдың басқа дәрілік препараттар фармакокинетикасына әсері Протеаза тежегіштері
Омепразолдың кейбір протеаза тежегіштерімен өзара әрекеттесетіні мәлімделді. Осы өзара әрекеттесулер негізінде жатқан механизмдер мен клиникалық мәні үнемі белгілі бола бермейді. Омепразол қабылдау кезінде асқазанда pH артуы протеаза тежегіштерінің сіңуіне ықпал етуі мүмкін. Басқа ықтималды өзара әрекеттесу механизмдері CYP2C19 тежелуімен байланысты.
Атазанавир мен нелфинавир омепразол қабылдаумен бір мезгілде тағайындалған жағдайларда осы препараттардың сарысудағы деңгейінің төмендеуі білінді, сондықтан оларды біріктіріп қолдану ұсынылмайды. Омепразолды (тәулігіне бір рет 40 мг дозада) және 300 мг атазанавир/100 мг ритонавирді бірге тағайындау атазанавир экспозициясының (AUC, Cmax және Cmin 75% жуық төмендеуі) елеулі төмендеуіне әкелді. Атазанавир дозасын 400 мг дейін арттыру омепразолдың атазанавир экспозициясына әсерінің орнын толтырмады. Сондықтан эзомепразолды атазанавирмен бірге тағайындауға болмайды, ал эзомепразол мен нелфинавирді бір мезгілде тағайындау қарсы көрсетілімді.
Омепразолды (тәулігіне 20 мг дозада) 400 мг атазанавир/100 мг ритонавирмен бір мезгілде қолдану, тәулігіне 20 мг омепразолсыз тәулігіне 300 мг атазанавир/100 мг ритонавир қолданумен салыстырғанда, атазанавир экспозициясының шамамен 30% азаюына алып келді. Омепразолды (тәулігіне 40 мг дозада) бір мезгілде қолданғанда нелфинавирдің AUC, Cmax және Cmin орташа мәндерінің 36-39%, ал фармакологиялық белсенді M8 метаболиті үшін AUC, Cmax және Cmin орташа мәндерінің 75-92% төмендеуі білінді. Омепразол мен эзомепразолдың ұқсас фармакодинамикалық әсерлері мен фармакокинетикалық қасиеттеріне орай, эзомепразолды атазанавирмен бір мезгілде қолдану ұсынылмайды, ал эзомепразолды нелфинавирмен бір мезгілде қолдану қарсы көрсетілімді.
Саквинавирге қатысты (ритонавирмен бір мезгілде қабылдағанда) омепразолмен (тәулігіне бір рет 40 мг) біріктірілімде емдегенде сарысуда препарат деңгейінің артуы (80-100%) білінді. Тәулігіне бір рет 20 мг омепразолмен емдеу дарунавир (ритонавирмен бір мезгілде қабылдағанда) және ампренавир (ритонавирмен бір мезгілде қабылдағанда) концентрациясына қандай да бір әсерін көрсетпейді. Тәулігіне бір рет 20 мг дозада эзомепразолмен емдеу ампренавир (ритонавирмен бір мезгілде немесе әр мезгілде қабылдағанда) концентрациясына қандай да бір әсерін көрсетпейді. Тәулігіне бір рет 40 мг дозада омепразолмен емдеу лопинавир (ритонавирмен бір мезгілде қабылдағанда) концентрациясына қандай да бір әсерін көрсетпейді.
Метотрексат
ППТ мен метотрексат бірге қабылданғанда кейбір пациенттерде концентрация жоғарылауы болады. Метотрексатты жоғары дозаларда қолданғанда эзомепразол қабылдауды тоқтата тұру қажет.
Tакролимус
Эзомепразолмен бірге тағайындаудың сарысуда такролимус концентрациясын арттыратыны мәлімделді. Такролимус концентрациясын, сондай-ақ бүйрек функциясын (креатинин клиренсі) мұқият бақылау қамтамасыз етілуі тиіс, ал қажет болса, такролимус дозасы түзетілуі тиіс.
Сіңірілуі pH мәніне тәуелді дәрілік препараттар
Эзомепразолмен және протонды помпаның басқа тежегіштерімен емдеу аясындағы асқазан сөлі қышқылдығының бәсеңдеуі сіңуі ортаның қышқылдығына тәуелді болатын препараттардың сіңірілу өзгерісіне әкелуі мүмкін.
Эзомепразол, асқазанда қышқыл секрециясын төмендететін басқа да препараттар сияқты, кетоконазол, итраконазол және эрлотиниб сіңірілуінің төмендеуіне; әрі дигоксин сіңірілуінің артуына алып келуі мүмкін. Сонымен қатар, омепразолды (тәулігіне 20 мг) дигоксинмен бірге қабылдау дигоксин биожетімділігін 10% (он пациенттің екеуінде 30% дейін) арттырды. Дигоксин уыттылығы туралы хабарламалар сирек келіп түсті. Алайда, дигоксин қабылдап жүрген егде жастағы пациенттерге эзомепразолды жоғарғы дозаларда абайлап тағайындау қажет. Дигоксиннің емдік дәрілік мониторингі күшейтілуі тиіс.
CYP2C19 қатысуымен метаболизденетін дәрілік заттар
Эзомепразол оның метаболизміне қатысатын СҮР2С19 - негізгі ферментін тежейді. Тиісінше, эзомепразолды метаболизміне СҮР2С19 қатысатын диазепам, циталопрам, имипрамин, кломипрамин, фенитоин және т.б. сияқты басқа препараттармен бірге қолдану плазмада осы препараттар концентрацияларының жоғарылауына әкелуі мүмкін, өз кезегінде, бұл дозаны төмендетуді талап етуі мүмкін. Осы өзара әрекеттесу жөнінде, әсіресе, эзомепразол «қажеттілігі бойынша» режимінде тағайындалғанда есте сақтау ерекше маңызды.
Диазепам
30 мг эзомепразол мен СҮР2С19 субстраты болып табылатын диазепамды бірге қабылдағанда диазепам клиренсінің 45 төмендеуі білінеді.
Фенитоин
Эзомепразолды 40 мг дозада тағайындау эпилепсия бар пациенттерде фенитоин қалдық концентрациясының 13 жоғарылауына алып келді. Осыған байланысты, эзомепразолмен емдеудің басында және оны тоқтату кезінде плазмада фенитоин концентрациясын бақылап отыруға кеңес беріледі.
Вориконазол
Омепразол (тәулігіне 40 мг дозада) вориконазол (CYP2C19 субстраты) Cmax және AUC мәнін, тиісінше, 15% және 41% арттырады.
Цилостазол
Омепразол, эзомепразол сияқты, CYP2C19 тежегіштері сияқты әсер етеді. 40 мг дозада тағайындалған омепразол цилостазол Cmax және AUC мәндерін, тиісінше, 18% және 26%, сондай-ақ оның белсенді метаболиттерінің бірін, тиісінше, 29% және 69% арттырды.
Цизаприд
Цизапридті 40 мг эзомепразолмен бірге қабылдау цизапридтің фармакокинетикалық параметрлері мәндерінің артуына: AUC 32% және жартылай шығарылу кезеңінің (t1/2) 31% ұзаруына алып келді, алайда цизапридтің плазмадағы ең жоғары концентрациясы осы орайда елеулі өзгермейді. Эзомепразолды қосқанда цизапридпен монотерапия кезінде байқалған QTc аралығының мардымсыз ұзаруы артпады.
Варфарин
Варфаринді 40 мг эзомепразолмен бірге қабылдау варфаринді ұзақ уақыт қабылдап жүрген пациенттерде коагуляция уақытының өзгеруіне әкелмейтіні көріністелді. Алайда, варфарин мен эзомепразолды бірге қолданғанда ХҚҚ (халықаралық қалыптасқан қатынас) индексінің клиникалық мәнді артуының бірнеше жағдайы хабарланды. Сондықтан эзомепразолды варфаринмен немесе басқа кумарин туындыларымен бірге қолданудың басында және аяқталуында ХҚҚ бақылап отыруға кеңес беріледі.
Клопидогрел
Клопидогрел (300 мг жүктеме доза/75 мг тәуліктік демеуші доза) мен эзомепразол (күнделікті ішке 40 мг дозада) арасындағы фармакокинетикалық (ФК)/фармакодинамикалық (ФД) өзара әрекеттесуі клопидогрел белсенді метаболитінің экспозиция деңгейінің, орта есеппен, 40% төмендеуіне және тромбоциттер агрегациясының (АДФ-индукцияланған) ең жоғары тежелісінің, орта есеппен, 14% төмендеуіне әкелгені білінді.
Клопидогрелді 20 мг эзомепразол және 81 мг АСҚ бекітілген дозаларымен біріктірілімде бірге қолданғанда клопидогрел белсенді метаболиті экспозициясының, клопидогрел монотерапиясымен салыстырғанда, 40% дерлік төмендегені көріністелді. Алайда, тромбоциттер агрегациясы (АДФ-индукцияланған) тежелуінің ең жоғары деңгейлері клопидогрелде де, эзомепразолмен және АСҚ-мен біріктірілімдегі клопидогрелде де ұқсас болды.
Жүрек-қантамыр жүйесі тарапынан күрделі жағымсыз құбылыстардың дамуы тұрғысынан эзомепразолдың өзара әрекеттесуінің ФК/ФД клиникалық зардаптары туралы қарама-қайшы деректер алынды. Алдын ала сақтану шарасы ретінде клопидогрел мен эзомепразолды бір мезгілде қолданбаған дұрыс.
Клиникалық мәнді өзара әрекеттесуі болмайтын дәрілік заттар
Амоксициллин және хинидин
Эзомепразолдың амоксициллин немесе хинидин фармакокинетикасына клиникалық мәнді әсері көріністелмеді.
Напроксен немесе рофекоксиб
Эзомепразол мен напроксен немесе рофекоксибті бірге қолдану кезінде клиникалық мәнді фармакокинетикалық өзара әрекеттесулері анықталмады.
Басқа дәрілік заттардың эзомепразол фармакокинетикасына әсері
CYP2C19 және/немесе CYP3A4 тежейтін дәрілік заттар
Эзомепразол метаболизміне CYP2C19 және CYP3A4 қатысады. Эзомепразолды СҮР3А4 тежейтін кларитромицинмен (тәулігіне 2 рет 500 мг) бірге қолдану эзомепразол AUC мәнінің 2 есе артуына алып келді. Эзомепразол мен CYP2C19 және CYP3А4 тежегіштерінің біріктірілімін бірге қолдану эзомепразол экспозициясының 2 еседен артық ұлғаюына алып келуі мүмкін. CYP2C19 және CYP3А4 тежейтін вориконазол омепразол AUC мәнін 280% арттырды. Ондай жағдайларда эзомепразол дозасын түзету қажет емес. Алайда, бауыр функциясының ауыр дәрежедегі бұзылуы бар пациенттерде немесе ұзақ уақыт емдеу кезінде дозаны түзету қажеттілігін қарастыру керек.
CYP2C19 және/немесе CYP3A4 индукциялайтын дәрілік заттар
CYP2C19 немесе CYP3A4 ферменттерін немесе олардың екеуін де индукциялауға қабілетті дәрілік заттар (рифампицин және кәдімгі шайқурай сияқты) эзомепразол метаболизмін төмендету есебінен сарысудағы эзомепразол деңгейінің төмендеуін тудыруы мүмкін.
Балалар және жасөспірімдер
Балалар мен жасөспірімдерде өзара әрекеттесу зерттеулері жүргізілмеді.
Басқа дәрілік препараттармен біріктіру
Эзомепразолды атазанавирмен бірге қолдану ұсынылмайды. Егер атазанавирді протонды помпа тежегішімен біріктірмеу мүмкін болмаса, пациенттерді стационар жағдайларында мұқият қадағалау ұсынылады, сондай-ақ дозаларын атазанавир 400 мг және ритонавир 100 мг дейін арттыруды қарастыру керек; эзомепразолды 20 мг дозадан асыруға болмайды.
Эзомепразол – CYP2C19 тежегіші. Сондықтан эзомепразолмен емдеудің басында немесе аяқталғанда метаболизмі CYP2C19 қатысуымен жүретін дәрілік заттармен эзомепразолдың өзара әрекеттесу мүмкіндігін ескеру керек. Осындай өзара әрекеттесу клопидогрел мен эзомепразол арасында байқалады. Алдын ала сақтану шарасы ретінде эзомепразол мен клопидогрелді бірге қолданудан бас тарту керек.
Эзомепразол «қажеттілігі бойынша» режимінде қолдану үшін тағайындалғанда, қан плазмасында эзомепразол концентрацияларының ауытқуына байланысты, препараттың басқа дәрілік заттармен өзара әрекеттесу салдарын есепке алу керек.
Терінің күрделі жағымсыз реакциялары (SCARs)
Эзомепразол қабылдау аясында өмірге қауіпті жай-күйлер болуы мүмкін полиморфты эритема (ПЭ), Стивенс-Джонсон синдромы (СДС), уытты эпидермалық некролиз (УЭН) әрі эозинофилиямен және жүйелі симптомдармен дәрілік реакциялар (Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DRESS-синдром)) сияқты терінің күрделі жағымсыз реакциялары (SCARs) өте сирек білінді.
Пациенттер терінің күрделі жағымсыз реакцияларының даму белгілері мен симптомдарынан (ПЭ, СДС, УЭН, DRESS-синдром) және сипаттас белгілер немесе симптомдардың кез келгені табылғанда дереу өз емдеуші дәрігеріне мәлімдеу қажеттілігінен хабардар болуы тиіс.
Терінің күрделі жағымсыз реакцияларының даму белгілері мен симптомдары пайда болғанда эзомепразол қабылдауды дереу тоқтату керек, ал қажет болса, пациентке қосымша медициналық көмек көрсету немесе оның жай-күйіне мұқият бақылау жүргізу керек.
Эзомепразолды ПЭ, СДС, УЭН немесе DRESS-синдром сияқты жағымсыз реакциялар дамыған пациенттерге қайта тағайындауға болмайды.
Зертханалық зерттеу нәтижелеріне әсері
Хромогранин А (CgA) деңгейінің жоғарылауына орай, нейроэндокриндік ісіктерді анықтау бойынша зертханалық зерттеу нәтижелеріне ықпал етуі мүмкін. Осындай әсерін болдырмау үшін эзомепразолмен емдеуді СgA деңгейлерін өлшеуден кемінде 5 күн бұрын тоқтату керек. Егер CgA және гастрин деңгейі бастапқы өлшеуден кейін референтті мәндеріне оралмаса, зерттеуді протонды помпа тежегіштерімен емдеуді тоқтатудан кейін 14 күн өткен соң қайталау қажет.
Сахароза
Аталған дәрілік препарат құрамында сахароза бар, сондықтан ол тұқым қуалайтын фруктоза жақпаушылығы, глюкоза-галактозалық мальабсорбция немесе сахараза-изомальтазалық жеткіліксіздігі бар пациенттерге қарсы көрсетілімді.
Натрий мөлшері
Аталған дәрілік препарат құрамында бір таблеткасына 1 ммоль мөлшерінен аз натрий (23 мг) бар, яғни, құрамында натрий жоқ дерлік.
Пациенттердің ерекше топтары
Бүйрек функциясының бұзылуы
Бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттерде дозаны түзету қажет емес. Нексиум препаратын бүйрек жеткіліксіздігі ауыр пациенттерде қолдану тәжірибесінің шектеулі екеніне байланысты, осындай пациенттерді емдеу кезінде сақ болу керек.
Бауыр функциясының бұзылуы
Бауыр функциясының бұзылуы бар пациенттерде дозаны түзету қажет емес. Бауыр жеткіліксіздігі ауыр пациенттерде Нексиум препаратының 20 мг ең жоғары тәуліктік дозасынан асыруға болмайды.
Егде жастағы пациенттер
Препарат дозасын түзету қажет емес.