Оксалиплатин препаратының оны 5фторурацил/фолин қышқылымен (5FU/FA) біріктірілімде қолдану кезіндегі ең көп жиі жағымсыз реакциялар асқазан-ішектік (диарея, жүрек айну, құсу және мукозит), гематологиялық (нейтропения, тромбоцитопения) және неврологиялық (жедел және жинақталған шеткері сенсорлық нейропатия) сипатта болды. Жалпы, осы жағымсыз реакциялар Оксалиплатин препаратын 5FU/FA-мен біріктірілімін қолданғанда тек 5фторурацил/фолин қышқылын қолдану кезіндегісінен ең көп жиі және өте ауыр болды.
Төмендегі кестеде көрсетілген жағымсыз реакциялар жиілігі метастаздық обырды емдеу және бастапқы ісікті резекциялаудан кейінгі адъювантты емдеу сызбалары кезіндегі клиникалық зерттеулер деректерінен (Оксалиплатин препаратының 5фторурацилмен/фолин қышқылымен біріктірілімі топтарында, тиісінше, 416 және 1108 пациент қамтылған), сондай-ақ оксалиплатинді қолданудың тіркеуден кейінгі тәжірибесінің деректерінен алынды.
Жағымсыз реакциялар жиілігі келесі критерийлерді пайдаланумен белгіленген: өте жиі (≥1/10), жиі (≥1/100, бірақ <1/10); жиі емес (≥ 1/1000, бірақ <1/100); сирек (≥ 1/10000, бірақ <1/1000); өте сирек (< 1/10000), белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес).
Инфекциялар және инвазиялар*
өте жиі — инфекциялар
жиі — ринит, жоғарғы тыныс жолдарының инфекцияcы, нейтропениялық сепсис
жиі емес — сепсис1
белгісіз — сепсистік шок, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса
Қан және лимфа жүйесі тарапынан бұзылулар*
өте жиі — анемия, нейтропения, тромбоцитопения, лейкопения, лимфопения
жиі — фебрильді нейтропения
сирек — иммундық тромбоцитопения; гемолиздік анемия2; диссеминацияланған тамырішілік қан ұюы (ДТҚ), өліммен аяқталған оқиғаларды қоса3
белгісіз1 — гемолиздік-уремиялық синдром (ГУС); аутоиммундық панцитопения, панцитопения, салдарлы лейкемия
Иммундық жүйе тарапынан бұзылулар*
өте жиі — аллергия/аса жоғары сезімталдық реакциялары4
Метаболизм және тамақтану бұзылулары*
өте жиі — анорексия, гипергликемия, гипокалиемия, гипернатриемия
жиі — дегидратация, гипокальциемия
жиі емес — метаболизмдік ацидоз
Психикалық бұзылулар
жиі — депрессия, ұйқысыздық
жиі емес — күйгелектік
Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар *
өте жиі — шеткері сенсорлық нейропатия, сезімталдық бұзылуы, бас ауыру, дисгевзия
жиі — бас айналу, қозғалыс жүйкесі невриті, менингизм
сирек — дизартрия; қайтымды артқы лейкоэнцефалопатия синдромы (ҚАЛС) 3
белгісіз — ми қан айналымының ишемиялық немесе геморрагиялық бұзылулары, құрысулар
Көру мүшесі тарапынан бұзылулар
жиі — конъюнктивит; көру бұзылуы
сирек — көру өткірлігінің уақытша төмендеуі, көру өрісінің бұзылыстары, көру жүйкесінің невриті, емдеуді тоқтатудан кейін қайтымды болатын өтпелі көрмей қалу
Есту мүшесі тарапынан бұзылулар және құлақ иірінің бұзылулары
жиі емес — отоуыттылық
сирек — кереңдік
Жүрек тарапынан бұзылулар
белгісіз1 — жедел коронарлық синдром5, QT аралығының ұзаруы6
Тамырлар тарапынан бұзылулар
жиі — қан құйылу, гиперемия, терең веналар тромбозы, артериялық гипертензия
Тыныс алу жүйесі, кеуде қуысы және көкірек ортасы ағзалары тарапынан бұзылулар
өте жиі — диспноэ, жөтел, мұрыннан қан кету
жиі — ықылықтау, өкпе эмболиясы
сирек — өкпенің интерстициальді ауруы, кейде өліммен аяқталуымен, өкпе фиброзы3
белгісіз1 — ларингоспазм, пневмония және бронх пневмониясы, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса
Асқазан-ішек бұзылулары*
өте жиі — жүрек айну, диарея, құсу, стоматит/мукозит, іштің ауыруы, іш қату
жиі — диспепсия, гастроэзофагеальді рефлюкс, асқазан-ішектен қан кету, ректальді қан кету
жиі емес — илеус, ішек бітелісі
сирек — колит, оның ішінде Clostridium difficile тудырған диарея, панкреатит
белгісіз1 — ішек ишемиясы, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса3, асқазан-ішек ойық жаралары және тесілуі, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса3, эзофагит
Бауыр және өт шығару жолдары тарапынан бұзылулар
өте жиі — бауыр ферменттері деңгейінің жоғарылауы, қандағы билирубин деңгейінің жоғарылауы
өте сирек — вена-окклюзиялық бауыр ауруы ретінде де белгілі бауырдың синусоидты обструкциясы синдромы7, гистологиялық аномалиялар, пелиозды гепатит, түйінді регенераторлық гиперплазия, перисинусоидты фиброз, портальді гипертензия және/немесе трансаминазалар деңгейінің жоғарылауы
белгісіз1 — ошақтанған түйінді гиперплазия
Тері және тері асты тіндері тарапынан бұзылулар
өте жиі — тері бұзылулары, алопеция
жиі — терінің қабыршақтануы (яғни, қол мен аяқ синдромы), эритемалық бөртпе, бөртпе, гипергидроз, тырнақ тарапынан өзгеріс, терінің құрғауы
белгісіз1 — аллергиялық васкулит
Бұлшықет, қаңқа және дәнекер тін тарапынан бұзылулар
өте жиі — арқаның ауыруы
жиі — артралгия, сүйектің ауыруы
белгісіз1 — рабдомиолиз, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса3
Бүйрек және несеп шығару жолдары тарапынан бұзылулар
жиі — дизурия, жиілеп кеткен және қалыптан тыс несеп шығару, гематурия
өте сирек — жедел тубулярлы некроз, жедел интерстициальді нефрит, бүйректің жедел жеткіліксіздігі
Жалпы бұзылулар және енгізген жердегі реакциялар
өте жиі — қатты қалжырау, қызба8, астения, ауырсыну, енгізген жердегі реакциялар9, қалтырау
Зертханалық және құралмен тексеру зерттеулері
өте жиі — бауыр ферменттері белсенділігінің жоғарылауы, сілтілік фосфатаза белсенділігінің жоғарылауы, лактатдегидрогеназа белсенділігінің жоғарылауы, билирубин көтерілуі, дене салмағының артуы (адъювантты емдеу сызбасы)
жиі — креатинин деңгейінің жоғарылауы, дене салмағының төмендеуі (метастаздық емдеу сызбасы)
Жарақаттану, уыттану және емшаралардың асқынуы
жиі — құлап қалу
* «ДП стандартты қолдану кезінде көрінетін жағымсыз реакциялардың сипаттамасы және бұл жағдайда қолданылуы тиіс шаралар» бөлімін «Жекелеген жағымсыз реакциялардың сипаттамасы» қосалқы бөлімін қараңыз.
1 тіркеуден кейінгі қолдану тәжірибесі.
2 Гемолиздік-уремиялық синдроммен (ГУС) немесе Кумбс сынамасының оң нәтижесімен гемолитикалық анемиямен байланысты микроангиопатиялық гемолиздік анемия («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз).
3 («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз)
4 негізінен инфузия кезінде туындайтын аллергия/аллергиялық реакциялар, өліммен аяқталған оқиғаларды қоса. Тері бөртпесі (атап айтқанда, есекжем), конъюнктивит, ринит сияқты жалпы аллергиялық реакциялар. Жалпы анафилаксиялық немесе анафилактоидтық реакциялар бронх түйілуін, ангиодистрофия, ангионевроздық ісіну, гипотония кезіндегі кеуденің ауыруын және анафилаксиялық шокты қамтиды. Оксалиплатин препаратының инфузиясынан кейін бірнеше сағат немесе күн кейін білінетін аса жоғары сезімталдық реакциялары туралы хабарланды.
5 Оксалиплатин препаратының 5фторурацилмен және бевацизумабпен біріктірілімі топтарындағы пациенттерде миокард инфарктісін, коронарлық артериялар түйілуін және стенокардияны қамтитын жедел коронарлық синдром.
6 өліммен аяқталу мүмкіндігімен «пируэт» типті қарыншалық тахикардияны қоса, ауыр қарыншалық аритмиялардың туындауына алып келуі мүмкін QT аралығының ұзаруы («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз»).
7 бауыр пурпурасын, түйінді регенеративтік гиперплазияны, перисинусоидты фиброзды қамтитын портальді гипертензия симптомдарының пайда болуы. Клиникалық көріністері портальді гипертензия және бауыр трансаминазалары деңгейінің жоғарылауы болуы мүмкін.
8 өте жиі температураның көтерілуі, қызба, қалтырау, инфекциямен байланысты тремор (қызбалық нейтропениямен немесе онсыз) немесе шығу тегінің иммунологиялық механизмімен температураның оқшау көтерілуі.
9 инъекция орнының ауыруын, қызаруын, ісінуін және тромбозды қоса, инъекция орнындағы реакциялар туралы хабарланды. Экстравазация инъекция орнының ауыруына және қабынуына әкелуі мүмкін, олар, әсіресе, егер Оксалиплатин препараты шеткері венаға енгізілгенде, ауыр болуы және асқынуларға (некрозды қоса) алып келуі мүмкін («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз).
Жекелеген жағымсыз реакциялар сипаттамасы
Қан тарапынан бұзылулар
Пациенттердегі % жиілігі, ауырлық дәрежесі бойынша
Оксалиплатин 85 мг/м2 5FU/FA-мен біріктірілімде әр 2 аптада — Метастаздық обырды емдеу сызбасы — Адъювантты емдеу сызбасы
Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже — Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже
Анемия — 82,2 — 3 — < 1 — 75,6 — 0,7 — 0,1
Нейтропения — 71,4 — 28 — 14 — 78,9 — 28,8 — 12,3
Тромбоцитопения — 71,6 — 4 — < 1 — 77,4 — 1,5 — 0,2
Фебрильді нейтропения — 5,0 — 3,6 — 1,4 — 0,7 — 0,7 — 0,0
Инфекциялар және инвазиялар
Пациенттердегі % жиілігі
Оксалиплатин 85 мг/м2 5FU/FA-мен біріктірілімде әр 2 аптада — Метастаздық обырды емдеу сызбасы — Адъювантты емдеу сызбасы
Барлық дәреже — Барлық дәреже
Сепсис (нейтропениялық сепсисті қоса) — 1,5 — 1,7
Иммундық жүйе тарапынан бұзылулар
Пациенттердегі % жиілігі, ауырлық дәрежесі бойынша
Оксалиплатин 85 мг/м2 5FU/FA-мен біріктірілімде әр 2 аптада — Метастаздық обырды емдеу сызбасы — Адъювантты емдеу сызбасы
Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже — Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже
Аллергиялық реакциялар/аллергиялар — 9,1 — 1 — <1 — 10,3 — 2,3 — 0,6
Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар
Нейроуыттылық дозаны шектейтін жағымсыз реакция болып табылады. Сенсорлық нейропатия симптомдарына жиі салқыннан болады және құрысулармен немесе оларсыз аяқ-қол дизестезиясы және/немесе парестезиясы түрінде (ем алып жүрген пациенттердің 95%-ы) көрініс береді. Осы симптомдар ұзақтығы (айқындылығы, әдетте, емдеу циклдары арасында азаяды) өткізілген емдеу циклдары санының көбеюімен арта түседі. Ауырсынудың және/немесе функционалдық бұзылулардың туындауы симптомдар ұзақтығына қарай дозаны түзетуді немесе тіпті препаратты тоқтатуды талап етеді («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз).
Дәлме-дәл қимылдарды орындаудың қиын болуымен білінетін функционалдық бұзылулар сенсорлық бұзылулардың болжамды зардаптары болып табылады. Тұрақты функционалдық бұзылулардың туындау қаупі жинақтық 850 мг/м2 дозасы (10 цикл) үшін 10% және жинақтық 1020 мг/м2 доза жағдайында 20% (12 цикл) жуық құрайды.
Көптеген жағдайларда неврологиялық симптомдар емдеу аяқталған соң азаяды немесе толық басылады. Жуан ішек обырын адъювантты емдеу сызбасында емдеу аяқталғаннан кейін 6 ай өткен соң пациенттердің 87%-да симптомдар болмады немесе жеңіл көрінісі болды. Емдеу аяқталғаннан кейін 3 жыл өткен соң пациенттердің 3% шамасында қарқындылығы орташа орныққан жергілікті шоғырланған парестезиялар (2,3%) немесе функционалдық белсенділікке ықпал ететін парестезиялар (0,5%) байқалды.
Оксалиплатин препаратымен емдеу аясында жедел нейросенсорлық көріністер аталды әдетте, олар препаратты енгізуден кейін бірнеше сағат ішінде туындады және оларға бәрінен жиірек салқын түрткі болды. Олар өткінші парестезия, дизестезия немесе гипостезиямен немесе тіпті көмей-жұтқыншақ дизестезиясының жедел синдромымен сипатталды. Жиілігі 1-2% болып бағаланған көмей-жұтқыншақ дизестезиясы синдромы респираторлық дистресс-синдромның (цианоз немесе гипоксия) объективті құбылыстарынсыз субъективті дисфагия және диспноэ сезімімен немесе көмей түйілуімен немесе бронх түйілуімен (стридор немесе ысқырып дем алусыз) көрініс берді. Сонымен қатар, шайнау бұлшықеттерінің түйілуі, тіл дизестезиясы, дизартрия және кеуде қуысының қысылуын сезіну сияқты құбылыстар байқалды. Әдетте, бұл симптомдар дәрі-дәрмекпен ем қолданусыз да, антигистаминдік және бронх кеңейтетін дәрілер енгізу кезінде де тез басылды. Келесі циклдарда инфузия уақытын ұзарту осы синдром жиілігін азайтуға мүмкіндік береді («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз).
Бұдан бөлек, келесі симптомдар: жақсүйек контрактурасы, шайнау бұлшықеттерінің түйілуі, бұлшықеттердің түйілуі, бұлшықеттің еріктен тыс жиырылуы, бұлшықеттің тартылуы, миоклонус; қимыл-қозғалыс үйлесімінің бұзылуы, жүріс-тұрыстың бұзылуы, атаксия, тепе-теңдік бұзылуы; жұтқыншақ немесе кеуде қуысындағы қысылу/қысымды сезіну/жайсыздану/ауырсыну байқалды. Кейде кездесетін басқа симптомдар, атап айтқанда, бассүйек жүйкелері функциясының бұзылуы жоғарыда тізбеленген жағымсыз реакциялармен астасқан болуы немесе оқшау кездесуі мүмкін: қабық птозы, диплопия (көзге қос көріну), афония, дисфония, кейде дауыс байламдарының салдануы ретінде сипатталатын дауыс қарлығуы, тіл дизестезиясы немесе кейде афазия ретінде сипатталатын дизартрия; үшкіл жүйкенің невралгиясы, беттің ауыруы, көздің ауыруы, көру өткірлігінің төмендеуі, көру өрісінің тарылуы.
Оксалиплатин препаратымен емдеу аясында дизартрия, терең сіңір рефлекстерін жоғалту және Лермитт симптомы сияқты басқа неврологиялық симптомдар да аталды. Көру жүйкесі невритінің бірнеше жағдайы сипатталды.
Асқазан-ішек уыттануы
Пациенттердегі % жиілігі, ауырлық дәрежесі бойынша
Оксалиплатин 85 мг/м2 5FU/FA-мен біріктірілімде әр 2 аптада — Метастаздық обырды емдеу сызбасы — Адъювантты емдеу сызбасы
Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже — Барлық дәреже — 3-ші дәреже — 4-ші дәреже
Жүрек айну — 69,9 — 8 — < 1 — 73,7 — 4,8 — 0,3
Диарея — 60,8 — 9 — 2 — 56,3 — 8,3 — 2,5
Құсу — 49,0 — 6 — 1 — 47,2 — 5,3 — 0,5
Мукозит/стоматит — 39,9 — 4 — < 1 — 42,1 — 2,8 — 0,1
Антиэметиктермен профилактика және/немесе емдеу көрсетілген.
Дегидратация, салданған илеус, ішек бітелісі, гипокалиемия, метаболизмдік ацидоз және бүйрек жеткіліксіздігі сияқты симптомдар, әсіресе, оксалиплатинді 5FU-мен біріктірілімде қолданғанда айқын диарея және/немесе құсу себебінен болуы мүмкін («Қолдану кезіндегі қажетті сақтандыру шаралары» бөлімін қараңыз).
Жағымсыз реакциялар туралы хабарлау
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындағанда медициналық қызметкерге, фармацевтикалық қызметкерге немесе, дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға болатын жағымсыз реакциялар (әсерлер) жөніндегі ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласу керек.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz