Жасанды ырғақ жетекшілері және ферромагнитті импланттары бар науқастарға жүргізуге болмайтын сияқты, МРТ зерттеуі үшін қабылданған алдын ала сақтандыру шараларын ескеру керек.
Интратекальды енгізумен байланысты тәуекел
Гадолиний негізіндегі контрастылы заттарды интратекальды енгізу (ҚГКП) өлімге әкеп соқтыруы, комаға, энцефалопатияға және құрысуларды қоса, ауыр жағымсыз реакцияларды тудыруы мүмкін. Интратекальды қолдану кезінде Омнискан™ препаратының қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталмаған. Омнискан™ препараты интратекальды енгізуге арналмаған және расталмаған.
Аса жоғары сезімталдық
Вена ішіне қолдану кезіндегі кез келген контрастылы затқа, соның ішінде Омнисканғатм да жауап ретінде өлімге әкеп соқтыратын күрделі, өмірге қауіпті түрлерін қоса, аллергиялық реакциялар және идиосинкразия типті басқа да реакциялар туындауы мүмкін; аталған реакциялар шок дамуына дейін апаратын жүрек-қантамырлық, респираторлық көріністермен және тері реакцияларымен манифестациялануы мүмкін. Осы жағдайлардың көпшілігі контрастылы затты енгізген соң жарты сағат ішінде туындайды. Аталған топтың басқа да контрастылы заттарын пайдалану кезіндегідей, кеш білінетін реакциялар сирек (бірнеше сағат немесе күн өткенде) пайда болады.
Аса жоғары сезімталдық реакциялары туындағанда дереу контрастылы зат енгізуді тоқтату керек. Кезек күттірмейтін жағдайлар туындағанда шұғыл араласулар жасау үшін медициналық препараттар мен интубацияға және талапқа сай желдетумен демеуге арналған құрылғы жедел қолжетімді болуы тиіс.
Аса жоғары сезімталдық реакцияларының пайда болу қаупі келесі жағдайларда жоғары:
• аллергияға бейімділігі бар пациенттерде;
• бронх демікпесі бар пациенттерде; осы науқастар тобында бронх түйілуінің даму қаупі жоғары;
• анамнезінде контрастылы заттарға ауыр реакциялары атап көрсетілген пациенттерде;
• жоғары сезімталдықпен байланысты басқа да жағдайлары бар пациенттер.
Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттер
Омнискантм қолданудың алдында барлық пациенттер зертханалық талдаулар тапсыру арқылы бүйрек дисфункциясы тұрғысынан тексеруден өту керек.
Жедел және ауыр созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде (ШСЖ <30 мл/мин/1.73 м2) және бауыр трансплантациясы бұрын жасалған немесе оның жасалуы жоспарланатын тұлғаларда гадодиамид және кейбір басқа да құрамында гадолиний бар контрастылы заттар қолданумен байланысты нефрогенді жүйелік фиброздың (НЖФ) даму деректері бар. Осылайша, Омнискантм препараты аталған науқастар тобында қолдануға қарсы көрсетілімді.
Ауырлығы орташа дәрежедегі (ШСЖ 30-59 мл/мин/1.73 м2) бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде НЖФ даму қаупі белгісіз, демек, Омнискантм препаратын пациенттердің осы тобында ерекше сақтықпен пайдаланылу керек.
Қайта қолдану туралы ақпараттың жеткіліксіздігіне орай, Омнискантм препаратының инъекциялары арасындағы үзіліс, кем дегенде, 7 күннен аз болуы тиіс.
НЖФ өліммен аяқталған жағдайға әкелуі мүмкін немесе терінің, бұлшықеттердің және ішкі ағзалардың айқын мүгедектікке әкелетін фиброзына әкеп соғуы мүмкін.
Препаратты қолданар алдында пациенттерді бүйректің жедел зақымдануының және бүйрек функциясын төмендуге қабілетті басқа жай-күйлердің бар болуы тұрғысынан бағалау жүргізу керек. Бүйректің жедел зақымдануы жылдам (бірнеше сағат немесе күн ішінде) және әдетте бүйрек функциясының қайтымды төмендеуімен сипатталады, ол көбіне хирургиялық араласымдардан, ауыр инфекциялардан, жарақаттардан немесе дәрілерден туындаған нефроуыттылықтан кейін дамиды. Бүйректің жедел зақымдануы кезінде сарысулық креатинин мен есептік ШСЖ деңгейлері бүйрек функциясының нақты күйін көрсетпеуі мүмкін екенін ескеру қажет.
Бүйрек функциясының созылмалы төмендеу қаупі бар пациенттерде (мысалы, 60 жастан асқан, қант диабеті немесе созылмалы артериялық гипертензиясы бар) ШСЖ зертханалық анықтау ұсынылады.
НЖФ даму қаупін арттыратын факторларға ұсынылған дозадан асатын ҚГКЗ дозаларын қайта енгізу немесе қолдану, сондай-ақ енгізу кезіндегі бүйрек функциясының бұзылу дәрежесі жатады. Қолданылған ҚГКЗ атауын және енгізілген дозаны құжаттау қажет. ҚГКЗ пайдаланған кезде ұсынылған дозадан асырмау керек және препаратты қайта енгізер алдында оны толық шығару үшін жеткілікті уақыт аралығын қамтамасыз ету қажет.
Гадолинийдің жинақталуы
Гадолинийдің іздік мөлшерлері мида (атап айтқанда, тісті ядрода және боз шарда), сондай-ақ басқа тіндерде жинақталуы және құрамында гадолиний бар контрастылы дәрілерді (ҚГКЗ) енгізгеннен кейін айлар және жылдар бойы қалуы мүмкін. Теріде және сүйекте анықталатын концентрациялар гадолинийдің мидағы концентрациясынан асып кетеді. Клиникаға дейінгі деректер желілік ҚГКЗ қайта енгізгеннен кейін гадолиний макроциклдық ҚГКЗ қайта енгізуден кейінгіге қарағанда көп мөлшерде жинақталатынын растады.
Сигналдың Т1-таразыланған мидың бейнелеріне қарқындылығының жоғарылауы бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде де ҚГКЗ көп рет енгізгеннен кейін байқалды. Гадолинийдің мида жиналуының клиникалық маңызы белгісіз.
Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде гадолиниймен астасқан түйіндақтардың дамуын қоса, терінің патологиялық өзгерістері туралы хабарлардың аздаған мөлшері бар. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде бірнеше ағза жүйелеріне қатысты жағымсыз құбылыстар туралы маркетингтен кейінгі хабарламалар алынған. Гадолиниймен себептік байланыс анықталмаған. Бұл реакцияларға мыналар кіреді: әлсіздік, астения, ауыру синдромдары, сондай-ақ жүйке жүйесі, тері, тірек-қимыл аппараты тарапынан болатын симптомдардың гетерогенді кластерлері.
Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде гадолиний жинақталуының клиникалық салдары анықталмағанмен бірқатар пациенттер жоғарғы қауіп тобында болып қалуы мүмкін. Олардың арасында контрастты бірнеше рет енгізу керек пациенттер, жүкті әйелдер мен балалар бар.
Гадолиний жинақталуымен байланысты потенциалды қауіптерді азайту үшін препараттың ең төменгі тиімді дозасын пайдалану және контрастты қайта енгізу алдында қауіп/пайда арақатынасын мұқият бағалаған жөн.
Контрастсыз МРТ кезінде анықталатын ошақтар көріністеуінің бұзылуы
Омнискантм сияқты парамагнитті контрасттылы препараттар контрастылаусыз МРТ кезінде көрінетін ошақтардың көріністеуін нашарлатуы мүмкін. Бұл парамагниттік контрасттылы дәрінің әсеріне немесе кескін параметрлеріне байланысты болуы мүмкін. Егер контрастсыз қатарлас зерттеу болмаса, Омнискантм қолданылған МРТ түсіндіру кезінде сақтық таныту керек.
Зертханалық зерттеулердің нәтижелері
Сарысулық темір деңгейінің симптомсыз, өтпелі өзгерістері байқалды. Бұл өзгерістердің клиникалық маңызы белгісіз.
Омнискантм ауруханаларда жиі қолданылатын кейбір колориметриялық (комплексонометриялық) әдістерді қолдану арқылы сарысудағы кальций деңгейін өлшеуге әсер етеді, бұл нақты мәндермен салыстырғанда кальций концентрациясының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде бұл әсер 12-24 сағатқа созылады. Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде кальцийді өлшеумен интерференция Омнискантм препаратының ұзақ уақыт бойы шығарылуы кезінде сақталуы мүмкін.
Омнискантм енгізгеннен кейін кальцийді өлшеу әдісін ерекше сақтықпен таңдау керек.
Арнайы сақтандырулар
Жасанды ырғақ жетекшілері және ферромагнитті импланттары бар науқастарға жүргізуге болмайтын сияқты, МРТ зерттеуі үшін қабылданған алдын ала сақтандыру шараларын ескеру керек.
Интратекальді енгізумен байланысты қауіп
Гадолиний негізіндегі контрастылы заттарды интратекальды енгізу (ҚГКП) өлімге әкеп соқтыруы, комаға, энцефалопатияға және құрысуларды қоса, ауыр жағымсыз реакцияларды тудыруы мүмкін. Интратекальды қолдану кезінде Омнискан™ препаратының қауіпсіздігі мен тиімділігі анықталмаған. Омнискан™ препараты интратекальды енгізуге арналмаған және расталмаған.
Аса жоғары сезімталдық
Венаішілік қолдану кезінде кез келген контрасттылы затқа, оның ішінде Омнискантм препаратқа да жауап ретінде идиосинкразия типі бойынша өзге реакциялар мен ауыр, өліммен аяқталатын, өмір үшін қауіпті реакцияларды қоса алғанда, анафилактоидты және анафилаксиялық реакциялар туындауы мүмкін, бұл реакциялар шоктың дамуына дейін жүрек-қантамыр, респираторлық көріністеулер мен тері реакцияларын көрсетуі мүмкін. Осы жағдайлардың көбі контрасттылы затты енгізгеннен кейін жарты сағат ішінде туындайды. Осы топтың басқа контрасттылы заттарын пайдалану кезіндегідей, кешеуілдеген реакциялар сирек туындайды (бірнеше сағаттан немесе күннен кейін).
Аса жоғары сезімталдық реакциялары пайда болғанда, контрасттылы заттың енгізілуін дереу тоқтату керек. Кезек күттірмейтін жағдайлар туындағанда шұғыл араласулар жасау үшін медициналық препараттар мен интубацияға және талапқа сай желдетумен демеуге арналған құрылғы жедел қолжетімді болуы тиіс.
Аса жоғары сезімталдық реакцияларының туындау қаупі келесі жағдайларда жоғары болады:
• аллергияға бейімділігі бар пациенттерде;
• бронх демікпесі бар пациенттерде; науқастардың бұл тобында бронх түйілуінің даму қаупі жоғары;
• анамнезінде контрасттылы заттарға ауыр реакциясы байқалған пациенттерде;
• жоғары сезімталдықпен байланысты басқа да жағдайлары бар пациенттер.
Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттер
Омнискантм қолданудың алдында барлық пациенттер зертханалық талдаулар тапсыру арқылы бүйрек дисфункциясы тұрғысынан тексеруден өту керек.
Жедел және ауыр созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде (ШСЖ <30 мл/мин/1.73 м2) және бауыр трансплантациясы бұрын жасалған немесе оның жасалуы жоспарланатын тұлғаларда гадодиамид және кейбір басқа да құрамында гадолиний бар контрастылы заттар қолданумен байланысты нефрогенді жүйелік фиброздың (НЖФ) даму деректері бар. Осылайша, Омнискантм препараты аталған науқастар тобында қолдануға қарсы көрсетілімді.
Ауырлығы орташа дәрежедегі (ШСЖ 30-59 мл/мин/1.73 м2) бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде НЖФ даму қаупі белгісіз, демек, Омнискантм препаратын пациенттердің осы тобында ерекше сақтықпен пайдаланылу керек.
Қайта қолдану туралы ақпараттың жеткіліксіздігіне орай, Омнискантм препаратының инъекциялары арасындағы үзіліс, кем дегенде, 7 күннен аз болуы тиіс.
НЖФ өліммен аяқталған жағдайға әкелуі мүмкін немесе терінің, бұлшықеттердің және ішкі ағзалардың айқын мүгедектікке әкелетін фиброзына әкеп соғуы мүмкін.
Препаратты қолданар алдында пациенттерді бүйректің жедел зақымдануының және бүйрек функциясын төмендуге қабілетті басқа жай-күйлердің бар болуы тұрғысынан бағалау жүргізу керек. Бүйректің жедел зақымдануы жылдам (бірнеше сағат немесе күн ішінде) және әдетте бүйрек функциясының қайтымды төмендеуімен сипатталады, ол көбіне хирургиялық араласымдардан, ауыр инфекциялардан, жарақаттардан немесе дәрілерден туындаған нефроуыттылықтан кейін дамиды. Бүйректің жедел зақымдануы кезінде сарысулық креатинин мен есептік ШСЖ деңгейлері бүйрек функциясының нақты күйін көрсетпеуі мүмкін екенін ескеру қажет.
Бүйрек функциясының созылмалы төмендеу қаупі бар пациенттерде (мысалы, 60 жастан асқан, қант диабеті немесе созылмалы артериялық гипертензиясы бар) ШСЖ зертханалық анықтау ұсынылады.
НЖФ даму қаупін арттыратын факторларға ұсынылған дозадан асатын ҚГКЗ дозаларын қайта енгізу немесе қолдану, сондай-ақ енгізу кезіндегі бүйрек функциясының бұзылу дәрежесі жатады. Қолданылған ҚГКЗ атауын және енгізілген дозаны құжаттау қажет. ҚГКЗ пайдаланған кезде ұсынылған дозадан асырмау керек және препаратты қайта енгізер алдында оны толық шығару үшін жеткілікті уақыт аралығын қамтамасыз ету қажет.
Гадолинийдің жинақталуы
Гадолинийдің іздік мөлшерлері мида (атап айтқанда, тісті ядрода және боз шарда), сондай-ақ басқа тіндерде жинақталуы және құрамында гадолиний бар контрастылы дәрілерді (ҚГКД) енгізгеннен кейін айлар және жылдар бойы қалуы мүмкін. Теріде және сүйекте анықталатын концентрациялар гадолинийдің мидағы концентрациясынан асып кетеді. Клиникаға дейінгі деректер желілік ҚГКД қайта енгізгеннен кейін гадолиний макроциклдық ҚГКД қайта енгізуден кейінгіге қарағанда көп мөлшерде жинақталатынын растады.
Сигналдың Т1-таразыланған мидың бейнелеріне қарқындылығының жоғарылауы бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде де ҚГКД көп рет енгізгеннен кейін байқалды. Гадолинийдің мида жиналуының клиникалық маңызы белгісіз.
Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде гадолиниймен астасқан түйіндердің дамуын қоса, терінің патологиялық өзгерістері туралы хабарлардың аздаған мөлшері бар. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде бірнеше ағза жүйелеріне қатысты жағымсыз құбылыстар туралы постмаркетингтік хабарламалар алынған. Гадолиниймен себептік байланыс анықталмаған. Бұл реакцияларға мыналар кіреді: әлсіздік, астения, ауыру синдромдары, сондай-ақ жүйке жүйесі, тері, тірек-қимыл аппараты тарапынан болатын симптомдардың гетерогенді кластерлері.
Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде гадолиний жинақталуының клиникалық салдары анықталмағанмен бірқатар пациенттер жоғарғы қауіп тобында болып қалуы мүмкін. Олардың арасында контрастты бірнеше рет енгізу керек пациенттер, жүкті әйелдер мен балалар бар.
Гадолиний жинақталуымен байланысты потенциалды қауіптерді азайту үшін препараттың ең төменгі тиімді дозасын пайдалану және контрастты қайта енгізу алдында қауіп/пайда арақатынасын мұқият бағалаған жөн.
Контрастсыз МРТ кезінде анықталатын ошақтар көріністеуінің бұзылуы
Омнискантм препараты сияқты парамагнитті контрасттылы препараттар контрастылаусыз МРТ кезінде көрінетін ошақтардың көріністеуін нашарлатуы мүмкін. Бұл парамагниттік контрасттылы дәрінің әсеріне немесе кескін параметрлеріне байланысты болуы мүмкін. Егер контрастсыз қатарлас зерттеу болмаса, Омнискантм препараты қолданылған МРТ түсіндіру кезінде сақтық таныту керек.
Зертханалық зерттеулердің нәтижелері
Сарысулық темір деңгейінің симптомсыз, өтпелі өзгерістері байқалды. Бұл өзгерістердің клиникалық маңызы белгісіз.
Омнискантм ауруханаларда жиі қолданылатын кейбір колориметриялық (комплексонометриялық) әдістерді қолдану арқылы сарысудағы кальций деңгейін өлшеуге әсер етеді, бұл нақты мәндермен салыстырғанда кальций концентрациясының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде бұл әсер 12-24 сағатқа созылады. Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде кальцийді өлшеумен интерференция Омнискантм препаратының ұзақ уақыт бойы шығарылуы кезінде сақталуы мүмкін.
Омнискантм енгізгеннен кейін кальцийді өлшеу әдісін ерекше сақтықпен таңдау керек.