Мынадай дәрілік заттарды күрделі жағымсыз реакциялардың ықтималды дамуына байланысты қолдануға болмайды
Цизаприд, пимозид, астемизол және терфенадин
Кларитромицинді цизапридпен, пимозидпен, терфенадинмен немесе астемизолмен бір мезгілде қолданғанда қан плазмасында соңғыларының концентрациясының жоғарылауы туралы хабарланды, бұл QT аралығының ұзаруына және қарыншалық тахикардияны, қарыншалар фибрилляциясын және «пируэт» типті қарыншалық тахикардияны қоса, жүрек аритмиясының пайда болуына әкелуі мүмкін.
14 дені сау еріктілерді зерттеуде кларитромицин мен терфенадинді бір мезгілде қолдану қан сарысуындағы терфенадиннің қышқыл метаболиті деңгейінің 2-3 есе артуына және қандай да бір елеулі клиникалық әсерлерсіз QT аралығының ұзаруына әкелді.
Қастауыш алкалоидтары
Постмаркетингтік зерттеулер кларитромицинді эрготаминмен немесе дигидроэрготаминмен бірге қолдану қан тамырларының түйілуімен және аяқ-қолдың және басқа тіндердің, соның ішінде орталық жүйке жүйесінің (ОЖЖ) ишемиясымен сипатталатын қастауыш туындыларының жедел уыттылығымен (эрготизм) байланысты екенін көрсетеді. Кларитромицин мен қастауыш алкалоидтарын бір мезгілде қолдану.
Ішке қабылдауға арналған мидазолам
Мидазолам мен кларитромицинді таблеткалар түрінде (тәулігіне екі рет 500 мг) бірге қолданған кезде мидазоламның «концентрация-уақыт» қисығы астындағы аудан (AUC) мәнінің пероральді қабылдаудан кейін 7 есе ұлғаюы байқалды. Кларитромицин мен ішке қабылдауға арналған мидазоламды бір мезгілде қолдануға болмайды.
HMG-CoA редуктаза тежегіштері (статиндер)
Кларитромицин мен ловастатинді немесе симвастатинді бір мезгілде қолдануға болмайды, өйткені бұл статиндер айтарлықтай дәрежеде CYP3A4 изоферментімен метаболизденеді және кларитромицинмен бірге қолдану олардың қан плазмасындағы концентрациясын арттырады, бұл рабдомиолизді қоса, миопатияның даму қаупінің жоғарылауына әкеледі. Кларитромицинді осы препараттармен бірге қолданған пациенттерде рабдомиолиз жағдайлары туралы хабарланды. Кларитромицинмен бір мезгілде қолдану қажет болған жағдайда емдеу уақытында ловастатин немесе симвастатин қолдануды тоқтату керек. Кларитромицинді басқа статиндермен біріктірілген ем кезінде сақтықпен қолдану керек. Бірге қолдану қажет болған жағдайда статиннің ең аз дозасын тағайындау ұсынылады. CYP3A изоферментінің қатысуымен метаболизденбейтін статиндерді (мысалы, флувастатин) қолдану ұсынылады. Миопатия белгілері мен симптомдарының дамуын бақылау керек.
Басқа дәрілік заттардың кларитромицинге әсері
CYP3A4 индукторлары болып табылатын препараттар (мысалы, рифампицин, фенитоин, карбамазепин, фенобарбитал, шілтер жапырақты шайқурай) кларитромициннің метаболизмін күшейтуі мүмкін, бұл плазмадағы кларитромициннің субтерапиялық деңгейіне және оның емдік тиімділігінің төмендеуіне әкеледі. Бұдан басқа, қан плазмасында CYP3A4 индукторының деңгейіне бақылау жүргізу қажет болуы мүмкін, ол кларитромицинмен CYP3A тежелуіне байланысты ұлғаюы мүмкін (сондай-ақ қабылданатын CYP3A тежегішіне арналған нұсқаулықты қараңыз). Рифабутин мен кларитромицинді бірге қолданған кезде увеиттің даму қаупінің жоғарылауымен қан сарысуында рифабутин концентрациясының жоғарылауы және кларитромицин концентрациясының төмендеуі байқалды.
Келесі препараттар қан плазмасындағы кларитромицин концентрациясына дәлелденген немесе болжамды әсер етеді; оларды кларитромицинмен бірге қолданған жағдайда дозаны түзету немесе баламалы емдеуге көшу қажет болуы мүмкін.
Эфавиренз, невирапин, рифампицин, рифабутин және рифапентин
Эфавиренз, невирапин, рифампицин, рифабутин және рифапентин сияқты P450 цитохромы жүйесінің күшті индукторлары кларитромициннің метаболизмін жеделдете алады, осылайша қан плазмасындағы кларитромицин концентрациясын төмендетеді және сонымен бірге кларитромициннің микробиологиялық белсенді метаболиті 14-гидрокикларитромицин концентрациясын арттырады. Кларитромицин мен 14-гидроксикларитромициннің микробиологиялық белсенділігі әртүрлі бактерияларға қатысты ерекшеленетіндіктен, кларитромицин мен ферменттер индукторларын бірге қолданғанда емдік әсері төмендеуі мүмкін.
Этравирин
Этравиринді бір мезгілде қолданғанда кларитромицин концентрациясы төмендейді және қан плазмасындағы белсенді метаболит 14-гидроксикларитромициннің деңгейі жоғарылайды. 14-гидроксикларитромициннің Mycobacterium avium complex (MAC) қатысты белсенділігі төмен болғандықтан, осы қоздырғыштарға қатысты жалпы белсенділік өзгеруі мүмкін, сондықтан MAC тудыратын инфекцияларды емдеу үшін баламалы емдеуді қарастыру керек.
Флуконазол
21 дені сау еріктіде флуконазолды 200 мг тәуліктік дозада және кларитромицинді тәулігіне 2 рет 500 мг дозада бір мезгілде қолдану кларитромицин мен AUC ең төменгі тепе-тең концентрациясының орташа мәнінің тиісінше 33% және 18% артуына әкелді. Флуконазолды бір мезгілде қолданғанда белсенді метаболит 14-гидроксикларитромициннің тепе-тең концентрациясы айтарлықтай өзгерген жоқ. Кларитромицин дозасын түзету қажет емес.
Ритонавир
Фармакокинетикалық зерттеуде ритонавирді әрбір сегіз сағат сайын 200 мг дозада және кларитромицинді 12 сағат сайын 500 мг дозада бірге қолданғанда соңғысының метаболизмінің елеулі бәсеңдеуі байқалды. Ритонавирді бір мезгілде қолданған кезде қан плазмасындағы кларитромициннің ең жоғары концентрациясы мәндерінің 31%, ең төмен концентрациясы - 182% және AUC - 77% жоғарылауы байқалды. Белсенді 14-гидроксиметаболиттің түзілуі толығымен басылады. Емдік диапазоны ауқымды болуына байланысты бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде кларитромицин дозасын азайту талап етілмейді. Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде дозаны түзетудің мынадай нұсқаларын қарастырған жөн: КК 30-60 мл/мин кезінде кларитромицин дозасы 50%, ал КК 30 мл/мин-ден кем болғанда 75% азайтылуы тиіс. Кларитромицинді тәулігіне > 1000 мг дозада ритонавирмен бір мезгілде қолдануға болмайды. Атазанавир мен саквинавирді қоса, адамның иммун тапшылығы вирусы (АИТВ) протеазасының басқа тежегіштерімен ритонавирді фармакокинетиканы күшейткіш ретінде тағайындаған кезде бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде дозаны баламалы түзетуді жүргізу керек (төменде «Дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін» қараңыз)
Кларитромициннің басқа дәрілік заттарға әсері
CYP3А изоэферментімен байланысты өзара әрекеттесулер
Кларитромицинді (CYP3A изоферментін тежейді) және негізінен CYP3A изоферментінің қатысуымен метаболизденетін препараттарды бір мезгілде қолданғанда кейіннен емдік әсерлер мен жағымсыз реакциялардың күшеюімен немесе ұзартылуымен қан плазмасындағы соңғылардың концентрациясының жоғарылауы байқалуы мүмкін. Кларитромицинді CYP3A изоферменті субстраты болып табылатын дәрілік заттарды қабылдайтын пациенттерге, әсіресе егер олардың қауіпсіздік бейіні аз болса (мысалы, карбамазепин) және/немесе осы ферментпен белсенді метаболизденсе, сақтықпен қолдану керек.
Кларитромицин мен CYP3A изоферментінің қатысуымен метаболизденетін дәрілік заттарды бір мезгілде қолданған кезде қажет болған кезде соңғыларының дозасын түзету және мүмкіндігінше олардың қан сарысуындағы концентрациясына мониторинг жүргізу керек.
CYP3A изоферментінің қатысуымен метаболизденетін (немесе метаболизденеді деп болжанатын) келесі белсенді заттар немесе белсенді заттар кластары: алпразолам, пероральді антикоагулянттар (мысалы, варфарин), атипті антипсихотиктер (мысалы, кветиапин), астемизол, карбамазепин, цилостазол, цизаприд, циклоспорин, дизопирамид, қастауыш алкалоидтары, ибрутиниб, ловастатин, метилпреднизолон, мидазолам, омепразол, пимозид, хинидин, рифабутин, силденафил, симвастатин, сиролимус, такролимус, терфенадин, триазолам және винбластин (тізім толық емес). P450 цитохромы жүйесінің басқа изоферменттері арқылы ұқсас түрде өзара әрекеттесетін препараттарға фенитоин, теофиллин және вальпроат жатады.
Кортикостероидтар
Кларитромицинді жүйелі және ингаляциялық кортикостероидтармен бір мезгілде қолданғанда сақтық таныту керек, олар негізінен CYP3A метаболизденеді, бұл кортикостероидтардың жүйелі әсерінің жоғарылауына байланысты. Бір мезгілде қолданған кезде пациенттер жүйелі кортикостероидтардың жағымсыз әсерлерін мұқият бақылауда ұстауы керек.
Тікелей әсер ететін пероральді антикоагулянттар (ППОАК)
ППОАК дабигатран және эдоксабан Р-гликопротеин (R-GP) эффлюкс тасымалдаушы-ақуызының субстраттары болып табылады. Ривароксабан мен апиксабан CYP3A4 метаболизденеді, сонымен қатар P-гп субстраттары болып табылады. Кларитромицинді көрсетілген дәрілік заттармен бір мезгілде қолданғанда, әсіресе қан кету қаупі жоғары пациенттерде сақ болу керек.
Кларитромицинді ломитапидпен бір мезгілде қабылдау трансаминазалар деңгейінің едәуір жоғарылау мүмкіндігіне байланысты қолдануға болмайды.
Аритмияға қарсы дәрілер
Кларитромицин мен хинидинді немесе дизопирамидті постмаркетингтік бір мезгілде қолданғанда «пируэт» типті қарыншалық тахикардия жағдайлары байқалды. QT аралығын ұзарту мәніне электрокардиографиялық зерттеулер жүргізу және қан сарысуындағы хинидин мен дизопирамид деңгейін бақылау керек.
Кларитромицин мен дизопирамидті бір мезгілде қолданған кезде гипогликемияның даму жағдайлары туралы хабарланды, сондықтан қандағы глюкоза деңгейіне бақылау жүргізу қажет.
Пероральді гипогликемиялық препараттар/инсулин
Кларитромицинді кейбір гипогликемиялық препараттармен бір мезгілде қолдану (мысалы, натеглинид және репаглинид) кейіннен гипогликемияның дамуымен CYP3A изоферментінің кларитромицинмен тежелуіне әкелуі мүмкін. Қандағы глюкоза деңгейіне мұқият мониторинг жүргізу ұсынылады.
Омепразол
Кларитромицинді (әрбір 8 сағат сайын 500 мг) және омепразолды (тәулігіне 40 мг) біріктіріп қолдануды зерттеуде дені сау ересек еріктілерде омепразолдың тепе-тең плазмалық концентрациялары мәндерінің жоғарылауы (ең жоғары концентрация (Cmax), «концентрация-уақыт» қисығы астындағы аудан қабылдағаннан кейін 24 сағат ішінде (AUC0-24) байқалды және жартылай шығарылу кезеңі тиісінше 30%, 89% және 34% ұлғайды) байқалды.
Асқазандағы рН орташа мәні 24 сағат ішінде омепразолмен монотерапия кезінде 5,2 және омепразолды кларитромицинмен біріктірген кезде 5,7 құрады.
Силденафил, тадалафил және варденафил
Фосфодиэстераза тежегіштерінің әрқайсысы кем дегенде ішінара CYP3A изоферментінің қатысуымен метаболизденеді. Сонымен қатар, CYP3A изоферменті кларитромициннің қатысуымен тежелуі мүмкін. Кларитромицинді силденафилмен, тадалафилмен немесе варденафилмен бірге қолдану фосфодиэстеразаға тежейтін әсердің ұлғаюына әкелуі мүмкін. Кларитромицинмен бір мезгілде қолданғанда силденафил, тадалафил және варденафил дозасын азайту мүмкіндігін қарастыру керек.
Теофиллин, карбамазепин
Клиникалық зерттеулердің нәтижелері осы препараттардың қандай да бірін кларитромицинмен бірге тағайындаған кезде қандағы теофиллин немесе карбамазепин деңгейінің орташа, бірақ статистикалық тұрғыдан дұрыс (р < 0,05) жоғарылағанын көрсетеді. Қажет болса, дозаны азайту керек.
Толтеродин
Толтеродин негізінен CYP2D6 қатысуымен метаболизденеді. Осы изофермент жоқ адамдар арасында метаболизм CYP3А қатысуымен жүреді. Пациенттердің осы тобында CYP3A изоферментінің тежелуі қан сарысуындағы толтеродиннің едәуір жоғары концентрациясына әкеледі. Кларитромицинмен бірге қолданғанда толтеродин дозасын төмендету қажет болуы мүмкін.
Триазолобензодиазепиндер (мысалы, алпразолам, мидазолам, триазолам)
Мидазоламды вена ішіне енгізу үшін және кларитромицин таблеткаларын (тәулігіне екі рет 500 мг) бірге қолданғанда мидазоламның AUC 2,7 есе ұлғаюы байқалды. Бұл жағдайда дозаны уақтылы түзету үшін пациенттің жағдайына мұқият мониторинг жүргізу керек. Мидазоламды оромукозальді енгізу жолында препараттың жүйеалды элиминациясы жоққа шығарылуы мүмкін, бұл, ең алдымен, пероральді емес, мидазоламды вена ішіне енгізген кезде байқалатынға ұқсас өзара әрекеттесуге алып келуі мүмкін.
Осындай сақтық шараларын триазол мен алпразолды қоса, CYP3A метаболизденетін басқа бензодиазепиндерді қолдану кезінде сақтаған жөн. CYP3A метаболизденбейтін бензодиазепиндер (темазепам, нитразепам, лоразепам) үшін кларитромицинмен клиникалық мәнді өзара әрекеттесу ықтималдығы аз.
Кларитромицин мен триазоламды бір мезгілде қолданғанда ОЖЖ тарапынан жағымсыз реакциялардың (ұйқышылдық және сананың шатасуы сияқты) өзара әрекеттесуі және дамуы туралы постмаркетингтік хабарламалар бар. ОЖЖ тарапынан ықтималды фармакологиялық әсерлерді анықтау үшін пациенттің күйіне мониторинг жүргізу ұсынылады.
Басқа дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі
Колхицин
Колхицин CYP3A үшін де, Р-гликопротеиннің (Pgp) ақуыз-тасымалдағышы үшін де субстрат болып табылады. Кларитромицин және басқа макролидтер CYP3A және Рgp тежегіштері болып табылады. Кларитромицин мен колхицинді бір мезгілде қолданған кезде кларитромицинмен Рgp және/немесе CYP3A тежелуі колхицин экспозициясының жоғарылауына әкелуі мүмкін. Кларитромицин мен колхицинді бір мезгілде қолдануға болмайды.
Дигоксин
Дигоксин Pgp субстраты болып саналады. Кларитромицин Pgp тежеуі мүмкін. Кларитромицин мен дигоксинді бір мезгілде қолданғанда кларитромицинмен Рgp тежелуі дигоксин экспозициясының жоғарылауына әкелуі мүмкін. Постмаркетингтік бақылау кезінде кларитромицинді дигоксинмен бір мезгілде қабылдаған пациенттердің қан плазмасында дигоксин концентрациясының жоғарылауы туралы хабарланды. Кейбір пациенттерде дигиталистік уыттылық белгілері, оның ішінде әлеуетті өлімге әкелетін аритмиялар байқалған. Кларитромицин мен дигоксинді бір мезгілде қолданған кезде қан плазмасындағы дигоксин концентрациясын мұқият бақылау керек.
Зидовудин
АИТВ бар ересек пациенттердің кларитромицин мен зидовудин таблеткаларын бір мезгілде қолдануы қан плазмасындағы зидовудиннің тепе-тең концентрациясының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Кларитромицин зидовудинді ішке бір мезгілде қолданған кезде оның сіңуіне кедергі келтіруі мүмкін болғандықтан, кларитромицин мен зидовудин қабылдауларының арасындағы аралықты кемінде 4 сағат сақтай отырып, осы өзара әрекеттесуді болдырмауға болады. Кларитромициннің зидовудинмен немесе диданозинмен суспензиясын қабылдайтын АИТВ бар балаларда мұндай өзара әрекеттесу туралы хабарланған жоқ. Бұл өзара әрекеттесу кларитромицинді вена ішіне енгізу кезінде ықтималдығы аз болып табылады.
Фенитоин және вальпроат
Кларитромицинді қоса, CYP3A тежегіштерінің CYP3A метаболизденбейтін дәрілік заттармен (мысалы, фенитоин және вальпроат) өзара әрекеттесуі туралы хабарламалар бар. Кларитромицинмен бір мезгілде қолданған кезде қан сарысуындағы осы препараттардың деңгейін анықтау ұсынылады, өйткені олардың сарысулық концентрациясының жоғарылауы туралы хабарланған.
Дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуі
Атазанавир
Кларитромицин және атазанавир CYP3A изоферментінің субстраттары, тежегіштері де болып табылады. Бұл препараттардың екі бағытты өзара әрекеттесуі туралы мәліметтер бар. Кларитромицинді (тәулігіне екі рет 500 мг) және атазанавирді (тәулігіне бір рет 400 мг) бірге қолдану кларитромицин әсерінің екі есе артуына және атазанавирдің AUC 28% ұлғаюымен 14-гидроксикларитромицин әсерінің 70% төмендеуіне әкелуі мүмкін. Кларитромициннің емдік ауқымының кең болуы арқасында бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде оның дозасын азайту талап етілмейді. Орташа бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде (КК 30-60 мл/мин құрайды) кларитромицин дозасы 50% азайтылуы тиіс. КК < 30 мл/мин пациенттерде кларитромициннің тиісті дәрілік түрін қолдана отырып, кларитромицин дозасын 75% төмендету керек. Кларитромицинді тәулігіне > 1000 мг дозада протеаза тежегіштерімен бірге қолдануға болмайды.
Кальций өзекшелерінің блокаторлары
Кларитромицинді және CYP3A4 изоферментімен (мысалы, верапамил, амлодипин, дилтиазем) метаболизденетін кальций өзекшелері блокаторларын бір мезгілде қолданғанда артериялық гипотензияның даму қаупіне байланысты сақ болу керек. Кларитромициннің және кальций өзекшелері блокаторларының плазмалық концентрациялары бір мезгілде қолданғанда жоғарылауы мүмкін. Кларитромицин мен верапамилді бір мезгілде қолданғанда артериялық гипотензия, брадиаритмия және лактоацидоз байқалды.
Итраконазол
Кларитромицин және итраконазол CYP3A изоферментінің субстраттары мен тежегіштері болып табылады, бұл препараттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін анықтайды. Кларитромицин қан плазмасындағы итраконазол концентрациясын жоғарылатуы мүмкін, ал итраконазол қан плазмасындағы кларитромицин деңгейін арттыруы мүмкін. Итраконазол мен кларитромицинді бір мезгілде қолданған кезде пациенттердің күйіне осы препараттардың фармакологиялық әсерінің күшеюі немесе ұзақтығы ұлғаюының белгілері мен симптомдарының болуына мұқият мониторинг жүргізген жөн.
Саквинавир
Кларитромицин мен саквинавир CYP3A изоферментінің субстраттары мен тежегіштері болып табылады, бұл препараттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін анықтайды. 12 дені сау еріктілерде кларитромицинді (тәулігіне екі рет 500 мг) және саквинавирді (жұмсақ желатинді капсулалар, тәулігіне үш рет 1200 мг) бір мезгілде қолдану саквинавирдің монотерапиясымен салыстырғанда саквинавирдің AUC және Cmax мәндерінің тиісінше 177% және 187% артуын туындатты. Кларитромициннің AUC және Смах мәндері кларитромицинмен монотерапияға қарағанда шамамен 40% жоғары болды. Кларитромицин мен саквинавирді шектеулі уақыт ішінде жоғарыда көрсетілген дозаларда/құрамдарда бірге қолданған кезде дозаны түзету талап етілмейді. Жұмсақ желатинді капсулаларда саквинавирді қолданумен дәрілік заттардың өзара әрекеттесуін зерттеу нәтижелері қатты желатинді капсулаларда саквинавирді қолдану кезінде байқалатын әсерлерге сәйкес келмеуі мүмкін. Саквинавирмен монотерапия кезіндегі дәрілік заттардың өзара әрекеттесуін зерттеу нәтижелері саквинаринмен/ритонавирмен біріктірілген ем кезінде байқалатын әсерлерге сәйкес келмеуі мүмкін. Саквинавирді және ритонавирді бір мезгілде қолданғанда ритонавирдің кларитромицинге ықтималды әсерін ескеру керек.
Гидроксихлорохин немесе хлорохин
Кларитромицинді жүрек аритмиясы мен ауыр қолайсыз жүрек-қантамыр оқиғаларын тудыруы мүмкін болғандықтан QT аралығын ұзартатын осы препараттарды қабылдаған пациенттерде сақтықпен қолдану керек.
Бақылау зерттеулерінің деректері ревматоидты артритпен ауыратын пациенттерде азитромицинді гидроксихлорохинмен бір мезгілде қолдану жүрек-қантамыр асқынулары мен жүрек-қантамыр ауруларынан болатын өлім қаупінің жоғарылауымен байланысты екенін көрсетеді. Гидроксихлорохинмен немесе хлорохинмен бірге басқа макролидтерді қолданғанда ұқсас қауіп болуы мүмкін болғандықтан, гидроксихлорохин немесе хлорохин қабылдаған пациенттерде кларитромицинмен емдеуді бастамас бұрын пайда/қауіп арақатынасын мұқият бағалау қажет.