Ауыр жағымсыз реакциялардың даму қаупіне байланысты кларитромицинмен бірге қолдануға болмайтын дәрілік заттар
Астемизол, цизаприд, домперидон, пимозид және терфенадин
Кларитромицинмен бір мезгілде қолданғанда цизапридтің қандағы концентрациясы жоғарылайды, соның нәтижесінде QT аралығының ұзаруы байқалуы мүмкін, сондай-ақ қарыншалық тахикардияны, қарыншалар фибрилляциясын және «пируэт» типті қарыншалық тахикардияны қоса, жүрек аритмиялары пайда болуы мүмкін. Осыған ұқсас өзгерістер пимозидті кларитромицинмен бірге қолданған кезде тіркелді.
Макролидтер терфенадиннің метаболизміне әсер етеді, бұл ретте соңғысының қандағы концентрациясы жоғарылайды, кейбір жағдайларда бұл QT аралығының ұзаруына және қарыншалық тахикардия, қарыншалық фибрилляция және «пируэт» типті қарыншалық тахикардия сияқты жүрек аритмиясының дамуына байланысты.
Кларитромицин мен терфенадинді біріктіріп қолданылған зерттеуде қан сарысуындағы терфенадиннің қышқыл метаболиті концентрациясының 2-3 есе жоғарылауы және QT аралығының ұзаруы байқалды, бұл ретте қандай да бір елеулі клиникалық әсерлер тіркелген жоқ. Осыған ұқсас өзгерістер астемизолды басқа макролидтермен бірге пайдаланған кезде де байқалды.
Қастауыш алкалоидтары
Кларитромицинді эрготаминмен немесе дигидроэрготаминмен бірге қолданғанда, орталық жүйке жүйесін (ОЖЖ) қоса, аяқ-қолдардың және организмнің басқа да тіндерінің вазоспазмы мен ишемиясы сияқты жедел эрготизм белгілерінің даму жағдайлары хабарланды. Кларитромицин мен қастауыш алкалоидтарын бір мезгілде қолдануға болмайды.
Пероральді қолдануға арналған мидазолам
Пероральді қолдануға арналған мидазоламды және кларитромицинді таблеткалар түрінде (тәулігіне 2 рет 500 мг) бірге пайдаланған кезде мидазолам үшін «концентрация-уақыт» (AUC) қисығы астындағы аудан мәнінің 7 есе ұлғаюы байқалды. Кларитромицин мен пероральді қолдануға арналған мидазоламды бір мезгілде қолдануға болмайды.
Ломитапид
Кларитромицинді ломитапидпен бір мезгілде қабылдау трансаминазалар деңгейінің едәуір жоғарылау мүмкіндігіне байланысты қолдануға болмайды.
ГМГ-КоА-редуктаза тежегіштері (статиндер)
Кларитромицинді ловастатинмен немесе симвастатинмен бір мезгілде қолдануға болмайды, өйткені бұл статиндердің метаболизміне CYP3A4 елеулі дәрежеде қатысады және кларитромицинмен бірге пайдаланған кезде олардың қан плазмасындағы концентрациясы артады, нәтижесінде миопатияның, оның ішінде рабдомиолиздің даму қаупі артады. Кларитромицинмен және жоғарыда аталған статиндермен біріктірілген ем қабылдаған пациенттерде рабдомиолиз жағдайлары туралы хабарланды. Кларитромицинді қолдану қажет болған жағдайларда дәрілік затпен емдеу кезінде ловастатин мен симвастатинді қабылдауды тоқтату қажет.
Кларитромицинді басқа статиндермен біріктіріп қолданған кезде сақ болу керек және миопатияның белгілері мен симптомдарын анықтау мақсатында пациенттерге мониторинг жүргізу керек. Кларитромицин мен статиндерді бірге қолдану қажеттілігі туындаған жағдайларда статиндерді ең аз ұсынылған дозаларда пайдалану ұсынылады, сондай-ақ метаболизмінде CYP3A (мысалы, флувастатин) қатыспайтын статиндерді пайдалану туралы мәселені қарау керек.
Басқа дәрілік заттардың кларитромицинге әсері
CYP3A индукторлары болып табылатын дәрілік заттар (мысалы, рифампицин, фенитоин, карбамазепин, фенобарбитал, құрамында шайқурай бар препараттар (Hypericum perforatum)) кларитромицин метаболизмін күшейтуі мүмкін, бұл ретте қан плазмасында кларитромициннің субтерапиялық концентрациясы байқалуы мүмкін, нәтижесінде оның тиімділігі төмендеуі мүмкін. Сондай-ақ қан плазмасындағы CYP3A индукторының концентрациясын мониторингтеу қажеттілігі туындауы мүмкін, себебі ол CYP3A кларитромицинмен тежелуі салдарынан жоғарылауы мүмкін (сондай-ақ CYP3A4 тежегіштері үшін медициналық қолдану жөніндегі тиісті нұсқаулықтарды қараңыз). Рифабутин мен кларитромицинді бірге қолданған кезде рифабутин концентрациясының жоғарылауы және қан сарысуындағы кларитромицин концентрациясының төмендеуі байқалды, сондай-ақ увеиттің даму қаупі артты.
Төменде атап көрсетілген дәрілік заттар қандағы кларитромицин концентрациясына әсер ететіні белгілі немесе күтіледі; оларды кларитромицинмен бір мезгілде қолданған жағдайда соңғысының дозасын түзету немесе баламалы емдеуге көшу қажеттілігі туындауы мүмкін.
Эфавиренз, невирапин, рифампицин, рифабутин және рифапентин
Эфавиренз, невирапин, рифампицин, рифабутин және рифапентин сияқты P450 цитохромы жүйесінің изоферменттерінің күшті индукторлары кларитромицин метаболизмін күшейтуі мүмкін, соның нәтижесінде қан плазмасындағы кларитромицин концентрациясы төмендеуі мүмкін және осымен бір мезгілде бактерияға қарсы әсері бар кларитромициннің белсенді метаболиті 14-гидроксикларитромицин концентрациясы жоғарылауы мүмкін. Кларитромициндегі әртүрлі микроорганизмдерге қатысты белсенділік 14-гидроксикларитромициннен өзгеше болғандықтан, кларитромицинді P450 цитохромы жүйесінің изоферменттерінің жоғарыда көрсетілген индукторларымен бірге қолданғанда күтілетін емдік әсері байқалмауы мүмкін (әрбір нақты жағдайда емнің күтілетін тиімділігін бағалау қажет).
Этравирин
Этравиринмен бір мезгілде қолданғанда қанда кларитромицин концентрациясы төмендеді, ал қандағы оның белсенді метаболиті 14-гидроксикларитромицин концентрациясы жоғарылады. 14-гидроксикларитромициннің Mycobacterium avium complex (MAC) қатысты белсенділігі төмен болғандықтан, дәрілік препараттың Mycobacterium avium complex қатысты жалпы белсенділігі өзгеруі мүмкін, сондықтан осындай жағдайларда Mycobacterium avium complex туындатқан инфекцияларды емдеу кезінде баламалы емдеу туралы мәселені қарау керек.
Флуконазол
Флуконазолды (тәулігіне 200 мг) және кларитромицинді (тәулігіне 2 рет 500 мг) біріктіріп пайдалану кезінде қандағы ең төменгі тепе-тең концентрациясының орташа мәнінің жоғарылауы және кларитромицин үшін AUC мәні жоғарылады; оның белсенді метаболиті 14-гидроксикларитромициннің тепе-тең концентрациясы айтарлықтай өзгерген жоқ. Флуконазолмен бір мезгілде қолданғанда кларитромицин дозасын түзету талап етілмейді.
Ритонавир
Кларитромициннің емдік ауқымы кең болғандықтан, бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде дәрілік заттың дозасын төмендету талап етілмейді Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде дәрілік заттың дозасын былайша түзеткен жөн: Clcr 30-60 мл/мин кезінде кларитромицин дозасын 50%, Clcr 30 мл/мин-ден кем болғанда 75% төмендету керек. Ритонавирмен кларитромицинді тәулігіне 1,0 г артық дозада бір мезгілде қолдануға болмайды.
Атазанавир мен саквинавирді қоса, адамның иммун тапшылығы вирусының (АИТВ) протеазасының басқа тежегіштерімен ритонавирді фармакокинетикалық күшейткіш ретінде қолданғанда бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде кларитромицин дозасын дәл осылай түзету керек (төменде «Дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін» қараңыз).
Кларитромициннің басқа дәрілік заттарға әсері
CYP3A-мен байланысты өзара әрекеттесулер
Кларитромицинмен бір мезгілде қолданғанда (CYP3A тежейді) метаболизмінде CYP3A басым қатысатын дәрілік заттардың қандағы концентрациясы жоғарылауы мүмкін, соның нәтижесінде олардың әсер ету ұзақтығының артуы немесе олардың емдік әсерлері мен жағымсыз реакцияларының күшеюі байқалуы мүмкін.
Кларитромицинді QT аралығының және қарыншалық тахикардияны, қарыншалық фибрилляцияны және «пируэт» типті қарыншалық тахикардияны қоса, жүрек аритмиясының ұзару қаупіне байланысты астемизолмен, цизапридпен, домперидонмен, пимозидпен және терфенадинмен (CYP3A субстраттары болып табылатын дәрілік заттар) ем қабылдайтын пациенттерде қолдануға болмайды.
Кларитромицинді қолдану негізінен CYP3A4 (мысалы, ловастатин және симвастатин), колхицин, тикагрелор және ранолазин метаболизміне қатысатын ГМГ-КоА-редуктаза тежегіштерімен, пероральді қолдануға арналған мидазолам алкалоидтарымен ем алатын пациенттерде қарсы көрсетілген.
Кларитромицинді CYP3A субстраттары болып табылатын басқа дәрілік заттармен ем қабылдайтын пациенттерде, әсіресе егер олардың емдік ауқымы тар болса (мысалы, карбамазепин) және/немесе CYP3A елеулі дәрежеде метаболизденсе, сақтықпен пайдалану керек. Кларитромицин мен метаболизміне көбінесе CYP3A қатысатын дәрілік заттарды бір мезгілде қолданған кезде соңғысының дозасын түзету қажеттілігі туындауы мүмкін және мүмкіндігінше олардың қан сарысуындағы концентрациясын мұқият бақылау керек.
Мынадай дәрілік препараттар немесе препараттар топтары бірдей CYP3A (тізім толық емес) метаболизденетіні белгілі (немесе болжанады): алпразолам, карбамазепин, цилостазол, циклоспорин, дизопирамид, ибрутиниб, метадон, метилпреднизолон, мидазолам (вена ішіне енгізу), омепразол, пероральді антикоагулянттар (мысалы, варфарин, ривароксабан, апиксабан), атипті антипсихотиктер (мысалы, кветиапин), хинидин, рифабутин, силденафил, сиролимус, такролимус, триазолам және винбластин.
Кларитромицин P450 цитохромы жүйесінің басқа изоферменттеріне әсер ету арқылы ұқсас түрде өзара әрекеттесе алатын дәрілік заттарға фенитоин, теофиллин және вальпроат жатады.
Кортикостероидтар
Кларитромицинді жүйелі және ингаляциялық кортикостероидтармен бір мезгілде қолданғанда сақтық таныту керек, олар негізінен CYP3A метаболизденеді, бұл кортикостероидтардың жүйелі әсерінің жоғарылау қаупіне байланысты. Бір мезгілде қолданған кезде пациенттерге кортикостероидтардан туындаған жүйелі жағымсыз реакциялар үшін мұқият мониторинг жүргізу керек.
Тікелей әсер ететін пероральді антикоагулянттар (ППОАК)
ППОАК дабигатран Р-гликопротеиннің (Р-гп) эффлюксті ақуыз-тасымалдаушы субстраты болып табылады. Ривароксабан мен апиксабан CYP3A4 метаболизденеді, сонымен қатар P-гп субстраттары болып табылады. Кларитромицинді көрсетілген дәрілік заттармен бір мезгілде қолданғанда, әсіресе қан кету қаупі жоғары пациенттерде сақ болу керек.
Аритмияға қарсы дәрілер
Кларитромицинді хинидинмен және дизопирамидпен бірге қолданғанда пациенттерде QT аралығының ұзару мәніне электрокардиограммаға мониторинг жүргізу және қан сарысуындағы хинидин мен дизопирамид деңгейін бақылау керек.
Пациенттерде осындай біріктірілімдерді қолданған кезде қандағы глюкоза деңгейін бақылау қажет.
Пероральді гипогликемиялық дәрілер/инсулин
Кейбір гипогликемиялық дәрілерді (мысалы, натеглинид және репаглинид) кларитромицинмен бірге қолданғанда, соңғы CYP3A тежелуі нәтижесінде гипогликемия дамуы мүмкін. Мұндай біріктіруді пациенттерде пайдаланған кезде қандағы глюкоза деңгейіне мұқият мониторинг жүргізу ұсынылады.
Омепразол
Кларитромицинді (8 сағат сайын 500 мг) және омепразолды (тәулігіне 40 мг) бір мезгілде қолданғанда қандағы ең жоғары концентрация, AUC0-24 және омепразолдың жартылай шығарылу кезеңінің жоғарылауы байқалды. Асқазандағы рН орташа тәуліктік мәні омепразолмен монотерапия кезінде 5,2 және кларитромициннің омепразолмен біріктірілімін қолданғанда 5,7 болды.
Силденафил, тадалафил және варденафил
Силденафил, тадалафил және варденафил сияқты фосфодиэстераза тежегіштерінің метаболизмінде кем дегенде ішінара CYP3A қатысады (кларитромицин CYP3A тежеуі мүмкін). Кларитромицинмен бірге қолданғанда жоғарыда аталған фосфодиэстераза тежегіштерінің жүйелік әсері артуы мүмкін. Кларитромицинмен біріктіріп пайдалану кезінде силденафил, тадалафил және варденафил дозасын төмендету туралы мәселені қарау керек.
Теофиллин, карбамазепин
Клиникалық зерттеулердің деректеріне сәйкес кларитромицинмен бірге қолданғанда қанда теофиллин мен карбамазепин концентрациясының орташа айқын, бірақ статистикалық маңызды (р ≤ 0,05) жоғарылауы байқалады. Сондықтан кларитромицинмен біріктірілген пайдалану кезінде теофиллин мен карбамазепин дозасын төмендету қажеттілігі туындауы мүмкін.
Толтеродин
Толтеродин метаболизміне негізінен CYP2D6 қатысады; осы изофермент жоқ адамдарда дәрілік заттың метаболизмі процесіне CYP3A қатысады. Адамдардың осы санатында CYP3A тежелуі кезінде қан сарысуындағы толтеродиннің неғұрлым жоғары концентрациясы байқалады. Сондықтан CYP2D6 қатысты «баяу метаболизаторлар» тобына жататын пациенттерде CYP3A тежегіштерін, оның ішінде кларитромицинді бір мезгілде пайдалану аясында толтеродин дозасын төмендету қажеттілігі туындауы мүмкін.
Триазолобензодиазепиндер (мысалы, алпразолам, мидазолам, триазолам)
Кларитромицинмен таблетка түрінде (тәулігіне 2 рет 500 мг) бірге пайдаланған кезде мидазолам үшін AUC мәнінің (вена ішіне енгізу) 2,7 есе ұлғаюы байқалды. Кларитромицинді мидазоламмен біріктіріп қолданғанда, соңғысының дозасын уақтылы түзету мақсатында пациенттердің жағдайына мұқият мониторинг жүргізген жөн. Мидазоламды ауыз қуысының шырышты қабығына жаққан кезде, ішке қабылдаудан айырмашылығы, дәрілік зат жүйеалды элиминацияға ұшырамауы мүмкін, соның нәтижесінде кларитромицинмен бірге қолданғанда мидазоламды вена ішіне енгізгенде байқалатынға ұқсас өзара әрекеттесу байқалуы мүмкін. Жоғарыда көрсетілген сақтық шараларын, триазол мен алпразолды қоса, CYP3A метаболизміне қатысатын басқа бензодиазепиндермен кларитромицинді біріктіріп пайдалану кезінде сақтаған жөн. Метаболизмінде CYP3A (темазепам, нитразепам, лоразепам) қатыспайтын бензодиазепиндердің кларитромицинмен клиникалық маңызды өзара әрекеттесуіне кіру ықтималдығы аз.
Кларитромицин мен триазоламды бір мезгілде пайдалану кезінде ұйқышылдық және сананың шатасуы сияқты ОЖЖ тарапынан дәрілік өзара әрекеттесу және жағымсыз реакциялардың дамуы туралы хабарламалар бар. Осы дәрілік заттардың біріктірілімін қолдану кезінде ОЖЖ-ға әсердің күшеюі қаупіне байланысты пациенттердің жай-күйіне мониторинг жүргізу ұсынылады.
Басқа дәрілік өзара әрекеттесулер
Колхицин
Колхицин CYP3A субстраты және Р-гп ақуыз- тасымалдаушы болып табылады. Кларитромицин және басқа макролидтер CYP3A және Р-гп тежегіштері болып табылады. Кларитромицин мен колхицинді бір мезгілде қолданғанда кларитромициннің Р-гп және/немесе CYP3A тежелуі нәтижесінде колхициннің жүйелі әсері артуы мүмкін.
Дигоксин
Дигоксин P-гп субстраты болып табылады деп есептеледі. Кларитромицин Р-гп тежегіші болып табылады. Кларитромицин мен дигоксинді бірге пайдаланған кезде кларитромицин Р-гп тежелуінің нәтижесінде дигоксиннің жүйелі әсері жоғарылауы мүмкін. Постмаркетингтік кезеңде бір мезгілде кларитромицинмен ем қабылдаған пациенттерде қан сарысуындағы дигоксин концентрациясының жоғарылауы туралы хабарланды. Кейбір пациенттерде дигоксиннің уытты әсерінің, оның ішінде өлімге әкелуі мүмкін аритмияның белгілері байқалған. Кларитромицин мен дигоксинді біріктіріп қолданған кезде соңғысының қан сарысуындағы концентрациясын мұқият бақылау керек.
Зидовудин
Кларитромицинді таблетка түрінде және зидовудинді бірге пайдаланған кезде АИТВ инфекциясы бар ересек пациенттерде қандағы зидовудиннің тепе-тең концентрациясы төмендеуі мүмкін. Бір мезгілде ішке қабылдаған кезде кларитромицин зидовудиннің сіңу процесіне әсер етуі мүмкін, егер дәрілік заттарды қабылдау арасындағы аралық 4 сағатты құраса, бұған айтарлықтай дәрежеде жол бермеуге болады. Суспензия және зидовудин немесе диданозин түрінде кларитромицин қабылдаған АИТВ-инфекциясы бар балаларда дәрілік өзара әрекеттесу байқалған жоқ. Мұндай өзара әрекеттесу кларитромицинді вена ішіне инфузия түрінде қолданған кезде байқалу ықтималдығы аз.
Адамда кларитромициннің апрепитант, элетриптан, галофантрин және зипразидонмен өзара әрекеттесуі туралы in vivo деректер жоқ. Дегенмен, in vitro деректер жоғарыда аталған препараттардың CYP3A субстраттары екенін көрсетеді, сондықтан оларды кларитромицинмен бір мезгілде қолданғанда сақ болу ұсынылады.
Кларитромицинмен өзара әрекеттесуі туралы мәліметтер спонтанды хабарламалар мен жарияланымдарда болатын өзге де дәрілік заттар
CYP3A-мен байланысты өзара әрекеттесулер
Эритромициннің және/немесе кларитромициннің CYP3A метаболизденетін бромокриптинмен, циклоспоринмен, такролимуспен, рифабутин, метилпреднизолонмен, винбластинмен және цилостазолмен өзара әрекеттесуі туралы хабарланды.
Эритромицинді немесе кларитромицинді негізінен CYP3A метаболизденетін препараттармен бірге қолдану қандағы соңғысының концентрациясының жоғарылауымен, сондай-ақ олардың жағымсыз реакцияларының ұзақтығы мен ауырлығының артуымен байланысты болуы мүмкін. Дозаларды түзету керек және қажет жағдайда жоғарыда аталған препараттардың қан сарысуындағы концентрациясын бақылау керек. Эритромицинді немесе кларитромицинді негізінен CYP3A метаболизденетін дәрілік заттармен бірге қолданған кезде мұқият бақылау жүргізілуі керек.
CYP3A-мен байланысты емес өзара әрекеттесулер
Фенитоин және вальпроат
Кларитромицинді қоса, CYP3A тежегіштерінің CYP3A метаболизміне қатыспайтын дәрілік заттармен (мысалы, фенитоин және вальпроат) өзара әрекеттесуі туралы хабарламалар бар. Кларитромицинмен бір мезгілде қолданған кезде қан сарысуындағы жоғарыда көрсетілген дәрілік заттардың концентрациясын бақылау ұсынылады, өйткені мұндай жағдайларда олардың жоғарылауы туралы хабарланған.
Дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуі
Атазанавир
Кларитромицин мен атазанавир бір мезгілде CYP3A субстраттары да, тежегіштері де болып табылады; қазіргі уақытта дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін куәландыратын деректер бар. Оларды бірге қолданған кезде кларитромициннің жүйелік әсері (тәулігіне 2 рет 500 мг) 2 есе ұлғайды, ал оның метаболиті 14-гидроксикларитромицинінің жүйелі әсері 70% азайды, бұл ретте атазанавир үшін AUC мәні (тәулігіне 1 рет 400 мг) жоғарылады. Кларитромициннің емдік ауқымы кең болғандықтан, бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде осындай жағдайларда дәрілік заттың дозасын төмендету талап етілмейді Clcr 30-60 мл/мин пациенттерде кларитромицин дозасын 50%, Clcr 30 мл/мин кем пациенттерде 75% төмендету керек. Протеаза тежегіштерімен бір мезгілде кларитромицинді тәулігіне 1,0 г артық дозада қолдануға болмайды.
Mycobacterium avium кешені тудырған инфекцияларға байланысты емес көрсетілімдер үшін қолданған кезде альтернативті емді қолдану керек.
Атазанавирмен және кларитромицинмен бір мезгілде ем қабылдайтын пациенттерге фармакологиялық әсердің күшеюінің немесе ұзақтығының ұлғаюының қандай да бір белгілері немесе симптомдары үшін мониторинг жүргізу қажет.
Кальций өзекшелерінің блокаторлары
Артериялық гипотензияның даму қаупіне байланысты кларитромицинді және метаболизмінде CYP3A4 (мысалы, верапамил, амлодипин, дилтиазем) қатысатын кальций өзекшелері блокаторларын бір мезгілде қолданған кезде сақ болу керек. Мұндай жағдайларда қан плазмасындағы дәрілік өзара әрекеттесу нәтижесінде кларитромицин мен кальций өзекшелері блокаторларының концентрациясы жоғарылауы мүмкін. Бір мезгілде кларитромицинмен және верапамилмен ем қабылдаған пациенттерде артериялық гипотензия, брадиаритмия және лактоацидоз байқалды.
Итраконазол
Кларитромицин мен итраконазол бір мезгілде CYP3A субстраттары да, тежегіштері де болып табылады; қазіргі уақытта дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін куәландыратын деректер бар. Кларитромицин мен итраконазол бір-бірінің қан плазмасындағы концентрациясын өзара арттыруы мүмкін. Итраконазол мен кларитромицинді біріктіріп қолданған кезде пациенттердің жағдайына әсер ету ұзақтығының ұлғаюының немесе дәрілік заттардың емдік әсерінің күшеюінің белгілері мен симптомдарын анықтау үшін мұқият мониторинг жүргізу қажет.
Саквинавир
Кларитромицин және саквинавир бір мезгілде CYP3A субстраттары да, тежегіштері де болып табылады; қазіргі уақытта дәрілік заттардың екі бағытты өзара әрекеттесуін куәландыратын деректер бар. Оларды бір мезгілде қолданған кезде монотерапиямен салыстырғанда саквинавир үшін (жұмсақ желатинді капсулалар, тәулігіне 3 рет 1200 мг) және кларитромицин үшін (тәулігіне 2 рет 500 мг) қандағы ең жоғары концентрацияның жоғарылауы байқалды. Кларитромицин мен саквинавирдің дозаларын оларды шектеулі уақыт кезеңі ішінде жоғарыда көрсетілген дозаларда/дәрілік түрлерде бірге қолданған кезде түзету талап етілмейді. Саквинавирді жұмсақ желатинді капсулалар түрінде қолданған кезде дәрілік заттардың өзара әрекеттесуін зерттеу нәтижелері қатты желатинді капсулалар түрінде саквинавирді қолданған кезде сәйкес келмеуі мүмкін. Саквинавирді жеке пайдаланған кезде дәрілік заттардың өзара әрекеттесуін зерттеу нәтижелері саквинавир/ритонавир біріктірілімін пайдаланған кезде сәйкес келмеуі мүмкін. Саквинавир/ритонавир біріктірілімін қолданған кезде ритонавирдің кларитромицинге әлеуетті әсерін ескеру керек.