Асқазан-ішек жолының жоғары бөлімдері тарапынан жағымсыз реакциялар
Алендронат асқазан-ішек жолының жоғары бөлімдерінің шырышты қабықтарының жергілікті тітіркенуін туындатуы мүмкін. Асқазан-ішек жолының жоғары бөлімдерінің аурулары асқынған кезде (дисфагия, өңештің ауруы, гастрит, дуоденит, ойық жаралар) немесе соңғы жыл ішінде орын алған азқазан ойық жарасы, асқазан-ішектік белсенді қан кетуі сияқты немесе асқазан-ішек жолының жоғары бөлімдеріне хирургиялық араласым (пилоропластикадан басқа) бар пациенттерге алендронат тағайындағанда аса сақтық танытқан жөн, өйткені осы аурулардың ағымы нашарлауы мүмкін. Барретта өңеші бар пациенттерге препаратты тағайындай отырып, дәрігер нақты пациентке алендронатты қолданудың пайдасы мен қаупін ескертуі тиіс.
Алендронат қабылдаған пациенттерде кейде ауыр болатын және ауруханаға жатқызуды қажет ететін, бірақ сирек жағдайларда стриктураның пайда болуына әкелетін эзофагит, өңештің ойық жарасы немесе өңеш эрозиясының пайда болуы туралы хабарланды. Сондықтан дәрігерлер өңештің реакциясын көрсететін кез келген белгілер мен симптомдарға мұқият болуы керек, ал пациенттерге дисфагия, жұтыну кезінде ауырсыну немесе төс артының ауыруы, қыжылдың пайда болуы немесе оның күшеюі сияқты өңештің тітікену симптомдары дамуы кезінде кезде алендронат қабылдауды тоқтату және дәрігермен кеңесу керек.
Өңештің зақымдану қаупі алендронатты қабылдау тәртібін сақтамаған, және/немесе өңештің тітіркену белгілерінің пайда болуына қарамастан, алендронат қабылдауды жалғастырған пациенттерде жоғары болады. Пациенттің препаратты қабылдауға арналған нұсқаулықтағы толық тізімді алғаны және түсінуі өте маңызды. Пациенттерге осы нұсқауларды орындамау өңеш ауруы қаупін арттыруы мүмкін екенін ескерту керек.
Тіркеуден кейінгі бақылау кезеңінде кейбір жағдайларда ауыр ағымды және асқынулармен асқазан мен он екі елі ішек ойық жарасының дамуы туралы сирек хабарламалар болды.
Жақ остеонекрозы
Негізінен венаішілік бисфосфонаттарды қамтылған емдеу сызбаларын алған онкологиялық ауруы бар пациенттерде тіс экстракциясымен және/немесе жергілікті инфекциямен (остеомиелитті қоса) жиі астасқан жақ остеонекрозының даму жағдайлары байқалған. Бұл пациенттердің көбі химиялық ем мен кортикостероидтарды да қабылдаған. Сондай-ақ, бисфосфонаттарды пероральді қабылдаған остеопорозбен ауыратын пациенттерде жақ остеонекрозы туралы хабарламалар болды.
Жақ остеонекрозының жеке қауіпін бағалау кезінде келесі қауіп факторларын қарастыру қажет:
• бисфосфонат белсенділігі (золедрон қышқылы ең жоғары белсенділікке ие), енгізу жолы (жоғарыдан қараңыз) және жинақталған доза;
• онкологиялық ауру, химиотерапия, сәулемен емдеу, кортикостероидтарды, ангиогенез тежегіштерін қабылдау, шылым шегу;
• стоматологиялық анамнез, ауыз қуысының қанағаттанғысыз гигиенасы, периодонт ауруы, инвазивті стоматологиялық емшаралар және нашар шақталған протездер.
Пероральді бисфосфонаттар қабылдауды бастар алдында тістерінің күйіне нашар пациенттерді стоматолог тексеруі және ауыз қуысын санация жүргізуі керек.
Емдеу кезінде бұл пациенттер мүмкіндігінше стоматологиялық емшаралардан аулақ болғандары дұрыс. Бисфосфонат қабылдаған пациенттерде жақ остеонекрозына хирургиялық араласым жағдайды нашарлатып жіберуі мүмкін. Стоматологиялық емшараны қажет ететін пациенттерде бисфосфонатты тоқтату араласымнан кейін жақ остеонекроздың даму қаупін төмендететіні туралы деректер жоқ. Әр пациенттің емдеу жоспарын әзірлеу кезінде емдеуші дәрігермен пайдасы мен қауіптерін ескере отырып клиникалық жағдайды бағалауды басшылыққа алу қажет.
Бисфосфонаттарды қабылдайтын барлық пациенттер ауыз қуысының гигиенасына көп көңіл бөліп, тіс дәрігеріне үнемі барып, тістердің қозғалғыштығы, ауыруы немесе ісінуі туралы хабарлауы керек.
Сыртқы есту жолының остеонекрозы
Бисфосфонаттарды қолдану кезінде сыртқы есту жолының остеонекрозы жағдайлары, негізінен ұзақ еммен байланысты хабарланды. Сыртқы есту жолы остеонекрозының ықтимал қауіп факторлары кортикостероидтар, химиотерапия қолдануды және/немесе инфекция немесе жарақат сияқты жергілікті қауіп факторларын қамтиды. Құлақ тарапынан, оның ішінде созылмалы құлақ инфекцияларында симптомдар пайда болған кезде, бисфосфонаттар қабылдайтын пациенттерде сыртқы құлақ арнасы остеонекрозының дамуын жоққа шығару керек.
Қаңқа-бұлшықет ауыруы
Бисфосфонаттарды қабылдап жүрген пациенттердің сүйектерінде, буындарында және/немесе бұлшықеттерінде ауырудың пайда болғаны жөнінде мәлімделді. Тіркеуден кейінгі қолдану барысында бұл симптомдар сирек ауыр болды және/немесе еңбекке жарамдылық қабілетінің жоғалуына әкеп соқты. Емдеуді бастағаннан кейін симптомдардың пайда болуына дейінгі кезең бір күннен бірнеше айға дейін созылды. Пациенттердің көпшілігінде бұл симптомдар емдеуді тоқтатқаннан кейін қайтымды. Кей пациенттерде емдеуді сол препаратпен немесе басқа бисфосфонатпен жаңғыртқанда симптомдар асқынған.
Ортан жіліктің патологиялық сынықтары
Бисфосфонат емі аясында ортан жілік диафизінің сынуы және ұршық асты аумағындағы атипті сынықтар туралы, негізінен остеопорозбен ұзақ уақыт емделетін пациенттерде хабарланды. Мұндай көлденең немесе қысқа қиғаш сынықтар ортан жілік сүйегінің кез келген деңгейінде тікелей кіші ұршық астындағы деңгейден айдаршықүсті өсіндіден жоғары деңгейге дейін пайда болуы мүмкін. Мұндай сынықтар азғантай жарақаттан кейін немесе жалпы жарақаттайтын әсер болмаған кезде пайда болады. Кейбір пациенттерде ортан жіліктің толық сынуынан бірнеше апта немесе ай бұрын жамбас немесе шап ауруы пайда болады, бұл ретте көзбен шолу әдістері көмегімен стресс-сыну белгілері жиі анықталады. Сынықтар көбінесе екі жақты болады; сондықтан ортан жілік диафиздік сынығын өткерген бисфосфонат қабылдайтын пациенттерде контралатеральді ортан жілікті тексеру керек. Сондай-ақ, мұндай сынықтардың баяу біту мерзімі туралы хабарланды. Ортан жіліктің патологиялық сынуына күдікті пациентті тексеру нәтижелерін күту кезінде «пайда-қауіп» арақатынасын жеке бағалау негізінде бисфосфонатты тоқтату туралы мәселені қарастыру керек.
Пациенттер ортан жіліктің немесе шаптың кез келген ауыруы туралы хабарлауы керек және мұндай симптомдары бар кез келген пациент ортан жілік сүйегінің толық сынбауына тексерілуі тиіс.
Тері реакциялары
Тіркеуден кейінгі қолдану кезінде Стивенс-Джонсон синдромы және уытты эпидермалық некролизді қоса, терінің ауыр реакциялары туралы сирек хабарламалар болды.
Бүйрек функциясының бұзылуы
Креатинин клиренсі 35 мл/мин аз болған кезде бүйрек функциясы бұзылған пациенттерге алендронат ұсынылмайды.
Сүйек пен минералды заттардың метаболизмі
Эстроген тапшылығы мен жасқа байланысты өзгерістерден басқа остеопороздың басқа себептері әрқашан ескерілуі керек.
Гипокальциемия алендронатпен емдеуді бастағанға дейін түзетілуі қажет. Сонымен қатар, минералдық заттардың метаболизмі бұзылған (мысалы, D дәрумені тапшылығы және гипопаратиреоз) басқа жағдайларды түзету қажет етіледі. Мұндай жағдайлары бар пациенттерде Остемакс 70 комфорт препаратымен емдеу кезінде қан сарысуындағы кальций концентрациясын және гипокальциемия симптомдарын үнемі бақылап отыру қажет.
Алендронатты қабылдау кезінде сүйек минералдануының жоғарылауына байланысты пациенттерде, әсіресе кальцийдің сіңуін тежейтін глюкокортикоидтарды қабылдау кезінде қан сарысуындағы кальций мен фосфат концентрациясының төмендеуі байқалуы мүмкін. Әдетте, төмендеуі шамалы және симптомсыз жүреді. Дегенмен, симптоматикалық гипокальциемия туралы сирек хабарлар болды, олар кейде ауыр болуы мүмкін және гипопаратиреоз, D дәруменінің тапшылығы және кальцийдің сіңуінің бұзылуы сияқты жағдайларға есебінен бейімділігі бар пациенттерде жиі туындайды.
Кальций мен D дәруменінің жеткілікті мөлшерде қабылдануы әсіресе глюкокортикоидтарды қабылдайтын пациенттер үшін өте маңызды.
Арнайы ескертулер
Қосымша заттар
Остемакс 70 комфорт құрамында лактоза бар. Препаратты лактаза тапшылығы (Лапп типті) немесе глюкоза-галактоза мальабсорбция синдромымен сирек кездесетін тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы бар пациенттерге тағайындауға болмайды.
Бұл препараттың бір таблеткасында 1 ммольден (23 мг) аз натрий бар, яғни оның құрамында натрий жоқ деуге болады.
Жүктілік
Алендронаттың жүкті әйелдердің қабылдағаны туралы деректер жоқ немесе жеткіліксіз. Жануарларға жүргізілген зерттеулерде препараттың ұрпақ өрбітуге уыттылығы байқалды. Буаз егеуқұйрықтарға алендронат енгізген кезде гипокальциемия аясында дистоция байқалған.
Остемакс 70 комфорт препаратын жүктілік кезінде қабылдамаған жөн.
Бала емізу
Алендронат немесе оның метаболиттері емшек сүтіне шығарылатыны белгісіз. Остемакс 70 комфорт препаратын емізетін әйелдерге қолдануға болмайды.
Фертильділік
Бисфосфонаттар сүйек матрицасына еніп, олар бірнеше жылдар бойы біртіндеп шығарылады. Ересектердің сүйек тініне енетін бисфосфонаттың мөлшері, демек, жүйелік қан айналымға қайта шығарылатын мөлшері бисфосфонаттың дозасына және оны қолдану ұзақтығына байланысты. Адам ұрығына әсер етуі туралы деректер жоқ. Алайда, егер әйел бисфосфонатпен емдеу курсын аяқтағаннан кейін жүкті болса, ұрықтың, негізінен сүйек тінінің зақымдануының теориялық қаупі бар. Бисфосфонатпен емдеуді тоқтату мен тұжырымдаманың арасындағы уақыттың, қолданылған бисфосфонаттың ерекшеліктері мен енгізу бағыты (вена ішіне немесе пероральді) сияқты ауыспалылардың әсері зерттелмеген.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Остемакс 70 комфорт көлік құралдары мен механизмдерді басқару қабілетіне әсер етпейді немесе аз әсер етеді. Алайда, кейбір пациенттерде көлік құралдары мен механизмдерді басқару қабілетіне әсер етуі мүмкін алендронаттың кейбір жағымсыз реакциялары туралы хабарланды. Пациенттер Остемакс 70 комфорт препаратына әр түрлі реакция көрсетуі мүмкін.