Лактоза жақпаушылығы
Препарат құрамында лактоза бар. Тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығының сирек кездесетін кінәраттары, глюкоза-галактоза мальабсорбциясы немесе жалпы лактаза жеткіліксіздігі бар пациенттерге осы препаратты қабылдауға кеңес берілмейді.
Төменде тізбеленген әр монокомпонентке қатысты барлық алдын ала сақтану шаралары бекітілген периндоприл/амлодипин біріктіріліміне де қатысты болуы тиіс.
Периндоприлмен байланысты
Гиперкалиемия
АӨФ тежегіштерінің ангиотензин II түзілуін төмендетіп, бұл альдостерон секрециясының төмендеуіне әкелетіндіктен, периндоприлді қоса, АӨФ тежегіштерін қабылдаған кейбір пациенттерде қан сарысуында калий деңгейінің жоғарылауы байқалды. Бұл әсер, әдетте, бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде мардымсыз.
АӨФ тежегіштері тағайындалғанда, әсіресе, диуретиктерді бір мезгілде қолдану кезінде емдеу қан сарысуындағы электролиттер мөлшерін (натрий, калий және мочевинаны қоса) жүйелі бақылаумен жүргізілуі тиіс
Гиперкалиемия жүрек ырғағының күрделі, кейде өлімге ұшырататын бұзылуларына алып келуі мүмкін. Гиперкалиемияның қауіп факторлары бүйрек жеткіліксіздігі, бүйрек функциясының төмендеуі, 70 жастан асқан кезең, қант диабеті, кейбір қатарлас жай-күйлер (дегидратация, жедел жүрек жеткіліксіздігі, метаболизмдік ацидоз), калий жинақтаушы диуретиктерді (спиронолактон, эплеренон, триамтерен, амилорид сияқты), тағамдық калий қоспаларын немесе құрамында калий бар ас тұзын алмастырғыштарды бір мезгілде қабылдау немесе қандағы калий мөлшерінің жоғарылауын туындататын басқа препараттарды қолдану (мысалы, гепарин, триметоприм/сульфаметоксазол ретінде де белгілі ко-тримоксазол, басқа АӨФ тежегіштері, ангиотензин рецепторларының блокаторлары, ≥ 3 г/тәулік ацетилсалицил қышқылы, ЦОГ-2 тежегіштері және басқа селективті емес ҚҚСП, иммунодепрессанттар, мысалы, циклоспорин немесе такромилус) болып табылады. Тағамдық калий қоспаларын, калий жинақтаушы диуретиктерді, құрамында калий бар ас тұзын алмастырғыштарды қолдану, әсіресе, бүйрек функциясы төмендеген пациенттерде қандағы калий мөлшерінің айтарлықтай артуына алып келуі мүмкін. Гиперкалиемия жүрек ырғағының күрделі, кейде өлімге ұшырататын бұзылуларына әкелуі мүмкін. Калий жинақтаушы диуретиктер мен ангиотензин рецепторларының блокаторларын АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттерде абайлап қолдану керек; осы орайда, қан сарысуындағы калий деңгейін және бүйрек функциясын бақылау қажет. Егер периндоприл мен жоғарыда көрсетілген препараттарды бір мезгілде қабылдау қажет болса, емдеу қан сарысуындағы калий деңгейін жүйелі бақылау аясында сақтықпен жүргізілуі тиіс. Кейбір пациенттерде гипонатриемия гиперкалиемиямен бірге болуы мүмкін.
Қант диабеті бар пациенттер
Ішуге арналған гипогликемиялық препараттар немесе инсулин қабылдап жүрген қант диабеті бар пациенттерге АӨФ тежегішімен емделген алғашқы ай ішінде қандағы қант мөлшерін жүйелі бақылап отыру қажет.
Литий
Периндоприл мен литий препараттарын бір мезгілде қолдану ұсынылмайды.
Калий жинақтаушы препараттар, калий қоспалары, құрамында калий бар ас тұзын алмастырғыштары
Периндоприл мен калий жинақтаушы препараттарды, калий қоспаларын, құрамында калий бар ас тұзын алмастырғыштарды бір мезгілде қолдану ұсынылмайды.
Дантролен
Периндоприл мен дантроленді бір мезгілде қолдану ұсынылмайды.
Аса жоғары сезімталдық/Ангионевроздық ісіну
Анамнезінде кез келген басқа препараттарды қабылдаумен байланысты ангионевроздық ісінуі бар пациенттерге АӨФ тежегіштерін қолдануға болмайды, өйткені АӨФ тежегішімен емдеу кезінде оның даму қаупі жоғары болуы мүмкін.
АӨФ тежегіштерінің көпшілігін қолдану кезінде өмірге қатерлі ангионевроздық ісіну туралы мәлімделді. Жалпы ауруға шалдығу шамамен 0,1-0,2% құрайды. Туындау себебі иммуногенді емес болып саналады және брадикинин белсенділігінің күшеюімен байланысты болуы мүмкін. Ангионевроздық ісіну, әдетте, терінің, шырышты қабықтың және тері асты шелінің тығыз ісінуі түрінде болады.
Периндоприлді қоса, АӨФ тежегіштерімен емдеуден өтіп жүрген пациенттерде бет, аяқ-қол, ерін, шырышты қабықтар, тіл, дауыс саңылауы және/немесе көмейдің ангионевроздық ісінуі туралы сирек хабарламалар бар. Бұл реакциялар емдеу кезінде кез келген сәтте басталуы мүмкін. Осындай жағдайларда препаратты қабылдауды дереу тоқтату және симптомдар толық басылғанша пациентті мұқият қадағалау керек. Басқа АӨФ тежегіштерін қолдану кезінде ісіну тек бет пен ерінді жайласа, антигистаминдік препараттар симптомдарды жеңілдетуге көмектессе де, ол қандай да бір емдеусіз басылды.
Көмей ісінуімен қатар жүретін ангионевроздық ісіну өліммен аяқталуға әкелуі мүмкін. Көпшілік жағдайларда симптомдар емдеудің алғашқы аптасының ішінде көрініс берді, ал ауруға шалдығу екі жыныста да немесе жүрек жеткіліксіздігі немесе гипертензия бар пациенттерде бірдей болды.
Тыныс жолдарының обструкциясы ықтималды болатын тіл, дауыс саңылауы немесе көмей ісінуінде дереу алғашқы көмек көрсетілу керек, ол адреналин (эпинефрин) тағайындау және/немесе тыныс жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз етуді қамтуы мүмкін. Үдемелі ангионевроздық ісінуді емдеу қарқынды болуы тиіс, ал дәрі-дәрмекпен емдеуге жылдам жауап болмаса, ауқымды ісінудің ауыз ішіндегі немесе мұрын ішіндегі интубацияны асқындыруына дейін тыныс жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз етуге арналған механикалық әдістерді қолдану керек.
Пациент симптомдар толық және түпкілікті басылғанша қырағы медициналық қадағалауда болуы тиіс.
АӨФ тежегіштерін қолданумен байланысты ангионевроздық ісінудің басталуы апталар немесе айлар өткенде кеш білінуі мүмкін.
Пациенттерден симптомдарсыз ұзақ уақыт аралықтарымен ангионевроздық ісінудің көптеген көріністерін байқауға болады.
Ангионевроздық ісіну есекжеммен болуы немесе онсыз туындауы мүмкін.
АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттерде ішектің ангионевроздық ісінуі туралы сирек хабарламалар келіп түсті. Осы пациенттерде іштің ауыруы (жүрек айнумен және құсумен немесе оларсыз) туындады; кейбір жағдайларда осының алдында беттің ангионевроздық ісінуі болмады және С-1 эстераза деңгейлері қалыпты болды. Ангионевроздық ісіну диагнозы компьютерлік томография, ультрадыбыс қамтылған рәсімдер көмегімен немесе хирургиялық операция кезінде қойылды; симптомдар АӨФ тежегішін қабылдауды тоқтатудан кейін басылды. Ішектің ангионевроздық ісінуі іштің ауыруымен АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттерде дифференциялық диагноз қоюда қамтылуы тиіс.
Ангионевроздық ісінудің туындау қаупі артатындықтан, препаратты сакубитрил/валсартанмен бір мезгілде қолдану қарсы көрсетілімді. Сакубитрил/валсартанды қабылдауды периндоприлмен емдеудің соңғы дозасын қабылдаудан кейін 36 сағатқа дейін бастауға болмайды. Периндоприлмен емдеуді сакубитрил/валсартанның соңғы дозасын қабылдаудан кейін 36 сағатқа дейін бастауға болмайды.
Препаратты NEP бейтарап эндопептидаза тежегіштерімен, сүт қоректілерде рапамицин нысанасының тежегіштерімен (mTOR) (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және глиптиндермен (мысалы, линаглиптин, саксаглиптин, ситаглиптин, вилдаглиптин, алоглиптин) бір мезгілде қолдану ангионевроздық ісінудің (мысалы, респираторлық бұзылулармен қатар жүретін немесе оларсыз тыныс жолдарының немесе тілдің ісінуі) туындау қаупін арттыруы мүмкін. Осы препараттарды, әсіресе, АӨФ тежегішін қабылдап жүрген пациенттерге тағайындағанда сақ болу керек.
ТТЛП-аферез кезіндегі анафилактоидты реакциялар
Сирек жағдайларда декстрансульфатты сіңірілу көмегімен ТТЛП аферезі емшарасынан өтіп жүрген пациенттерде АӨФ тежегіштері тағайындалғанда өмірге қатерлі анафилаксиялық реакциялар дамыған жағдайлар болды. Әр жолы аферез өткізу алдында АӨФ тежегішін уақытша тоқтату жолымен осы реакцияларды болдырмаудың сәті түсті.
АӨФ тежегішімен ем қабылдап, гидравликалық өткізгіштігі жоғары жарғақшалармен диализде жүрген пациенттерде анафилактоидты реакциялар хабарланды. Қанның теріс зарядталған беткейлермен жанасуына алып келетін (мысалы, AN69 сияқты полиакрилонитрилді жарғақшалар) экстракорпоральді емдеу әдістері қарсы көрсетілімді. Осындай емдеу қажет болса, жарғақшалардың басқа типін (мысалы, купрофан немесе полисульфон) пайдалану немесе гипертензияға қарсы препараттың басқа класын қолдану керек.
Десенсибилизация жүргізу кезіндегі анафилактоидты реакциялар
АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттерде десенсибилизациялау емін жүргізу кезінде (мысалы, жарғақ қанаттылар уымен) анафилактоидты реакциялар байқалды. Осы пациенттерде АӨФ тежегіштерін қабылдауды уақытша тоқтатқанда симптомдардың жоғалуы байқалды; симптомдар препаратты алдын ала көздеусіз қайталап қолданғанда қайта пайда болды.
Гипотензия
АӨФ тежегіштерімен емдеудің басында пациенттерде гипотензия туралы мәлімделді. Симптоматикалық гипотензия артериялық гипертензия ағымы асқынбаған пациенттерде сирек дамиды, бірақ тұз/айналымдағы қан көлемінің көп жоғалуы болған пациенттерде, мысалы, диуретиктермен қарқынды ем алып жүрген пациенттерде, диализде жүрген, бүйрек функциясының бұзылуымен, ауыр диареядан немесе құсудан кейінгі пациенттерде, қатаң тұзсыз диетаны қадағалау кезіндегі пациенттерде немесе ренинге тәуелді ауыр гипертензия бар пациенттерде периндоприлді қолдану салдарынан болады.
Ауырлығы жеңіл және орташа дәрежедегі жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерге периндоприлдің бастапқы 2,5 мг дозасын тағайындау артериялық қысымның елеулі төмендеуімен астаспады. Симптоматикалық артериялық гипотензия қатарлас бүйрек жеткіліксіздігімен немесе онсыз симптоматикалық жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде көбірек ықтималды. Симптоматикалық гипотензия туындауы ілмекті диуретиктерді жоғары дозаларда қабылдап жүрген ауырлау дәрежедегі жүрек жеткіліксіздігі, гипонатриемия немесе функционалдық сипаттағы бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде көбірек ықтималды. Бұл естен танумен, неврологиялық тапшылықпен, олигуриямен және/немесе үдемелі азотемиямен және сирек бүйректің жедел жеткіліксіздігімен және/немесе өліммен байланысты болуы мүмкін. Осындай пациенттерді емдеу артериялық қысымның төмендеу қаупіне орай мұқият медициналық қадағалаумен ең төмен дозаларды тағайындаумен басталуы тиіс. Осындай пациенттер емдеудің алғашқы екі аптасының ішінде және дозаны арттыру немесе тағайындау кезінде әр жолы мұқият қадағалауда болуы тиіс немесе диуретик дозасы арттырылады.
Осындай пациенттер емдеудің алғашқы екі аптасының ішінде және дозаны арттыру кезінде немесе диуретикпен емдеудің басында немесе дозасын арттырғанда мұқият қадағалауда болуы тиіс.
Артериялық қысымның күрт түсуі миокард инфарктісін немесе инсульт туғызуы мүмкін жүректің ишемиялық ауруы және цереброваскулярлық аурулар бар пациенттер емдеудің алғашқы екі аптасының ішінде және периндоприл және/немесе диуретик дозасын әр жолы арттыру кезінде мұқият қадағалауда болуы тиіс.
Артериялық қысымы қалыпты немесе төмен созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар кейбір пациенттерде периндоприл жүйелі артериялық қысымның қосымша төмендеуін туғызуы мүмкін. Бұл әсері жорамалды болады және әдетте препаратты тоқтатуды талап етпейді. Егер артериялық гипотензия симптоматикалық сипатта болса, препарат дозасын төмендету немесе тоқтату қажеттілігі туындауы мүмкін.
Гипотензия дамыған жағдайда пациентті шалқасынан жатқызып, ал қажет болса, натрий хлоридінің 0,9% ерітіндісін вена ішіне енгізу жолымен АҚК толықтыру қажет. Өткінші гипотензия, әдетте, АҚК көбейту салдарынан жүйелі артериялық қысымның қайта көтерілуінен кейін сенімді жалғастыруға болатын препаратты одан әрі қолдануға қарсы көрсетілім болып табылмайды.
Реноваскулярлы гипертензия
Реноваскулярлы гипертензия болғанда емдеуді ең төмен дозасынан бастау керек және оны абайлап түзете отырып, осы орайда мұқият медициналық қадағалауды қамтамасыз етуге кеңес беріледі. Ауыр гипотензия мен бүйрек жеткіліксіздігінің жоғары қаупі бар.
Диуретиктермен емдеу жоғарыда аталған құбылыстардың дамуына ықпал етуші фактор болуы мүмкін, периндоприлмен емдеудің алғашқы апталарында диуретиктерді тоқтату және осы орайда бүйрек функциясын бақылап отыру керек. Бүйрек функциясының төмендеуі тіпті бүйрек артериясының бір жақты стенозы бар пациенттерде де қан сарысуындағы креатинин деңгейінің мардымсыз ғана өзгерістерімен қатар жүруі мүмкін.
Бүйрек трансплантациясы
Таяуда бүйрек трансплантациясы жасалған пациенттерде препаратты қолдану тәжірибесі жоқ.
Бауыр жеткіліксіздігі
Сирек жағдайларда АӨФ тежегіштерін қолдану холестаздық сарғаюдан басталатын және фульминантты бауыр некрозына дейін үдейтін және (кейде) өлімге ұшыраумен аяқталатын синдроммен қатар жүреді. Осы синдром механизмі әзірге түсініксіз. Сарғаю дамыған немесе бауыр ферменттерінің деңгейі едәуір жоғарылаған АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттер АӨФ тежегішін қабылдауды тоқтатуы және тиісті медициналық тексеруден өтуі тиіс.
Нәсілі
АӨФ тежегіштерімен емдеу кезіндегі ангионевроздық ісіну, басқа нәсілді пациенттерге қарағанда, қара нәсілді пациенттерде жиірек болады.
Басқа АӨФ тежегіштеріндегі сияқты, периндоприлдің қара нәсілді пациенттердегі гипотензиялық тиімділігі, басқа нәсіл пациенттеріне қарағанда, төмен болуы мүмкін. Оның себебі қара нәсілді пациенттердегі гипертензияның төмен ренин мөлшері аясында өте жиі кездесуінен болуы мүмкін.
Диабет бар пациенттер
Диабетке қарсы пероральді препараттар немесе инсулин қабылдап жүрген диабет бар пациенттерге АӨФ тежегішімен емдеудің алғашқы айының ішінде гликемияға мұқият бақылау жүргізген жөн.
Жөтел
Басқа АӨФ тежегіштерін қолдану кезіндегі сияқты, әдетте, дозаны тоқтатудан немесе төмендетуден кейін ғана басылатын тұрақты құрғақ жөтел туындауы мүмкін. Осылай болуы мүмкін екенін жөтелді дифференциациялық диагностикалау кезінде есте сақтау керек. Жөтел жатқан қалыпта немесе түнде жиі күшейеді, ал ол жөнінде әйелдер жиірек хабарлайды (2/3 жағдай). Жөтел туындайтын пациенттерде бронхтардың қайта белсенділенуі жоғары болуы ықтимал. Темекі тартушыларда жөтел туындаған жағдайлардың көпшілігі шылымқорлардың өте жоғары деңгейде жөтелге төзімділігі салдарынан болуы мүмкін. Жөтелдің туындауына, сірә, АӨФ тежелісі салдарынан кининдердің (брадикинин) және/немесе простагландиндердің жиналуы себеп болады. Егер пациентте шыдамайтын жөтел дамып, АӨФ тежегішін басқасына ауыстыру қажет болғанда, егер реакция қайталанса, гипотензиялық препараттардың басқа класына ауыстыру керек.
Протеинурия
Периндоприлмен емдеу кейде жеңіл немесе өткінші протеинуриямен байланысты. Периндоприл қолданған, протеинурия бұрыннан бар пациенттердің көпшілігінде протеинурия жойылды немесе тұрақты күйде қалды. АӨФ тежегіштері диабет немесе артериялық гипертензия бар пациенттерде нефропатия үдеуін баяулатуға қабілетті.
Нейтропения/агранулоцитоз/тромбоцитопения/анемия
АӨФ тежегіштерін қабылдап жүрген пациенттерде нейтропения, агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемия білінді. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде және басқа асқындырушы факторлар болмаса, нейтропения сирек болады. Периндоприлді қолдану кезінде коллагенозды-тамыр аурулары бар пациенттерге, иммунодепрессанттық емнен, аллопуринолмен немесе прокаинамидпен емдеуден өтіп жүрген немесе осы асқындырушы факторлардың бәрі болатын пациенттерге, әсіресе, бауыр функциясының бұрыннан бар бұзылуларында аса сақ болу керек. Осы пациенттердің кейбіреуінде күрделі инфекциялар дамыды. Жекелеген жағдайларда антибиотиктермен қарқынды ем сәтсіз болды. Осындай пациенттерге периндоприл тағайындалғанда лейкоциттер санын мезгіл-мезгіл бақылап отыру, ал пациенттерге инфекцияның кез келген белгілері (мысалы, тамақ ауыруы, қызба) туралы хабарлау қажеттілігі жөнінде нұсқау беру ұсынылады.
Тері реакциялары
Басқа АӨФ тежегіштерін қолдану кезінде макула-папулезді бөртпенің және, сирек фотосезімталдық реакцияларының туындауы хабарланды. Терінің ауыр реакциялары (лихеноидты бөрту, псориаз, пемфигус, розацеа, Стивенс-Джонсон синдромы және т.б.) сирек туындайды. Егер пациентте тері реакциясы дамыса, айқаспалы қайта белсенділену болуы мүмкін екендіктен, оны басқа АӨФ тежегішіне ауыстыру мақсатқа сай емес.
Дәм сезу бұзылулары (дисгевзия)
АӨФ тежегіштерінің жоғары дозаларын қолдану кезінде дәм сезудің бұзылуы (дәм сезудің бәсеңдеуі немесе ауыздың темір татуын сезіну) жиі мәлімделді. Дисгевзия, әдетте, емдеудің алғашқы аптасында туындайды және көпшілік жағдайларда бір-үш ай ішінде басылады.
Рениннің босап шығуын туындататын препараттар
Периндоприл әсері рениннің босап шығуын туындататын гипертензияға қарсы препараттармен бір мезгілде қолдану кезінде күшеюі мүмкін.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін (РААЖ) қосарлы бөгеу
Сезімтал пациенттерде ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін тежеу нәтижесі ретінде, әсіресе, осы жүйеге ықпал ететін препараттарды бір мезгілде қолдану кезінде гипотензия, естен танулар, гиперкалиемия және бүйрек функциясының өзгерістері (жедел бүйрек жеткіліксіздігінің дамуын қоса) мәлімделді. Сондықтан ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін қосарлы бөгеуді қолдану (мысалы, АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискиренді бір мезгілде қолдану) ұсынылмайды.
Егер қосарлы бөгеумен емдеу абсолютті қажеттілік болып саналса, әркімдегі жеке жағдайлармен шектелу және оны бүйрек функциясын, электролиттер мен артериялық қысымды мұқият бақылаумен жүргізу керек.
Қант диабеті немесе бүйрек жеткіліксіздігі (ШСЖ < 60 мл/мин/1,73 м²) бар пациенттерге периндоприлді алискиренмен бір мезгілде қолдану қарсы көрсетілімді.
Диабет нефропатиясы бар пациенттерде ангиотензин II рецепторларының блокаторларын АӨФ тежегіштерімен бір мезгілде қолдану қарсы көрсетілімді.
Хирургия және анестезия
Периндоприл ауқымды хирургиялық араласу жасалған пациенттерде немесе гипотензия туғызатын препараттармен анестезиялау және одан әрі артериялық қысымды төмендету кезінде рениннің компенсаторлық босап шығу салдарынан ангиотензин II түзілуін бөгеуі мүмкін. Емдеуді операцияға дейін бір тәулік бұрын тоқтату керек. Гипотензияны айналымдағы қан көлемін көбейтумен түзетуге болады.
Қолқа немесе митральді стеноз/гипертрофиялық кардиомиопатия
Митральді клапан стенозы және қолқа стенозы сияқты сол жақ қарыншадан шығу жолының обструкциясы немесе гипертрофиялық кардиомиопатия бар пациенттер, АӨФ тежегіштерін қоса, тамыр кеңейтетін препараттармен емдеу кезінде коронарлық перфузияның ерекше төмендеу қаупіне ұшырауы мүмкін.
Тамыр кеңейтетін препараттар, әдетте, тамырлар кеңеюімен қатар жүретін миокардқа оттегі қажеттілігінің қатарлас төмендеуін туындатпай диастолалық қысымды, ал, демек коронарлық перфузиялық қысымды төмендетуі мүмкін. Оның шынайы маңыздылығы айқын емес.
Жүректің тұрақты ишемиялық ауруы
Егер периндоприлмен емдеудің алғашқы айының ішінде ауырлығына қарамастан тұрақсыз стенокардия көрінісі орын алса, емдеуді жалғастыру мәселесін шешпес бұрын пайда/қауіп арақатынасын мұқият бағалау қажет.
Бастапқы гиперальдостеронизм
Ренин-ангиотензин жүйесін бәсеңдететін гипертензияға қарсы препараттар, әдетте, бастапқы гиперальдостеронизм бар пациенттерде тиімсіз. Сондықтан препаратты қолдану ұсынылмайды.
Амлодипинмен байланысты
Стенокардия нашарлауы
Амлодипиннің бастапқы дозасын қолданудан немесе оны арттырудан кейін, әсіресе, коронарлық артерияның ауыр обструкциялық ауруы бар пациенттерде стенокардия жиілігі, ұзақтығы және/немесе ауырлығының артуы дамуы мүмкін.
Шығу жолының обструкциясы (қолқа стенозы)
Амлодипинді сол жақ қарыншадан шығу жолының анықталған обструкциясы (қолқа стенозы) болғанда абайлап қолдану керек.
Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі
Амлодипинді қоса, кальций өзекшелерінің блокаторлары созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде сақтықпен қолданылуы тиіс. Амлодипин қолдану өкпе ісінуінің дамуы туралы хабарламалардың көбеюімен байланысты болды.
Шеткері ісіну
Амлодипиннің ең көп жиі жағымсыз әсері мардымсыз немесе орташа айқын шеткері ісіну болып табылады. Шеткері ісінулердің туындау жиілігі дозаны көбейтумен артады (амлодипинді тәулігіне 5 мг-ден 10 мг дейінгі дозада қолданғанда ісінулер пациенттердің, тиісінше, 3% және 10,8%-да туындады). Амлодипин қолданумен байланысты шеткері ісінулерді сол жақ қарыншалық жүрек жеткіліксіздігінің үдеу симптомдарынан мұқият дифференциациялау керек.
Бауыр жеткіліксіздігі
Периндоприлмен байланысты
Негізінен бауырда периндоприлдің периндоприлатқа дейінгі биотрансформациясы жүреді. Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде периндоприлдің кинетикалық параметрлері өзгермейді. Биожетімділік артады, периндоприлаттың кинетикалық параметрлері де (Tmax қоса) өзгермейді. Биожетімділігінің артуы периндоприлаттан ерекшеленетін периндоприл метаболиттерінің түзілуін тежеумен байланысты болуы мүмкін. Периндоприл қолдану бауыр арқылы алғашқы өту әсерінің есебінен периндоприлаттың глюкуроноконъюгатты туындысының түзілуіне алып келеді. Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде периндоприлат глюкуронидінің кинетикалық параметрлері өзгермейді. Бауыр жеткіліксіздігі бар пациенттердің көпшілігінде, периндоприлат кинетикасының аздаған өзгерістеріне орай, дозаны түзету қажет емес
Амлодипинмен байланысты
Бүйрек жеткіліксіздігінің жеңіл және орташа дәрежесіндегі пациенттерде 5 мг дозаны қолданғанда амлодипиннің жартылай шығарылу кезеңі ұзарады. Бауырдың функционалдық сынамаларының көрсеткіштері өзгеруі мүмкін. Амлодипинді сақтықпен тағайындау және мұқият бақылау жүргізу керек. Емдеуді амлодипиннің ең төмен дозаларымен бастауға кеңес беріледі.
Бүйрек жеткіліксіздігі
Периндоприлмен байланысты
РААЖ тежелісі салдарынан бүйрек функциясының өзгерістерін осыған бейімділігі бар пациенттерден күтуге болады. РААЖ белсенділігіне тәуелді бүйрек функциясымен созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеу олигурия дамуымен және/немесе үдемелі азотемиямен және/немесе сирек жедел бүйрек жеткіліксіздігімен және/немесе өліммен байланысты болуы мүмкін.
Симптоматикалық жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде гипотензия АӨФ тежегіштерімен емдеудің басталуынан кейін бүйрек функциясының одан әрі нашарлауына алып келуі мүмкін. Осындай жағдайда, әдетте, қайтымды болатын жедел бүйрек жеткіліксіздігі мәлімделді.
Бүйрек артериясының белгілі немесе күмәнді стенозы бар пациенттерге АӨФ тежегіштерін қолдануға кеңес берілмейді.
Бүйрек артериясының бір жақты немесе екі жақты стенозымен артериялық гипертензия бар пациенттерде қан сарысуында мочевина, азот және креатинин деңгейі артуы мүмкін. Бүйректің жедел жеткіліксіздігі туындауы мүмкін. Бұл өзгерістер, әдетте, препаратты қолдануды тоқтатудан кейін қайтымды.
Трансплантацияланған бүйрек артериясының стенозы бар пациенттерде бүйрек функциясы төмендеуі мүмкін. Бүйрек артериясының стенозы афферентті шумақтық артериоладағы қысымды төмендетеді, ал артынан трансгломерулярлы гидростатикалық қысым ангиотензин II туғызған артериоланың шығару жолының тарылуы есебінен сақталады. Эфферентті артериола АӨФ тежегішін қолдану кезінде босаңсиды, шумақтық сүзілу қысымы түсіп кетеді, бұл бүйрек жеткіліксіздігіне әкелуі мүмкін. АӨФ тежегіштерін қолдану кезінде стеноздалған бүйрек артериясының тромбоздық окклюзиясы туындауы мүмкін.
Осының алдында бүйрек тамырлары ауруының болуына көрсетілімсіз артериялық гипертензия бар кейбір пациенттерде, әсіресе, диуретикті бір мезгілде қолдану кезінде қан сарысуында мочевина, азот және креатинин концентрациясы жоғарылауы мүмкін; осындай өзгерістер, әдетте, болымсыз білінеді және қайтымды сипатта болады. Осы бұзылулардың даму ықтималдығы анамнезінде бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде немесе диуретиктер қабылдап жүрген пациенттерде жоғары. АӨФ тежегішін және/немесе диуретик дозасын тоқтату немесе азайту қажет болуы мүмкін.
Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде периндоприлдің бастапқы дозасын креатинин клиренсін ескере отырып таңдау және бүйрек функциясын жүйелі бақылап отыру керек. Қандағы калий мен креатинин деңгейін дағдылы ағымда мониторингтеу әдеттегі медициналық практиканың бір бөлігі болып табылады.
Бір АӨФ тежегішімен емдеуден кейін, мейлі басқасымен емдегенде де бүйрек функциясы нашарлап кетсе, гипертензияға қарсы препараттардың басқа класын қолдану бәрінен дұрыс. Бүйрек функциясының нашарлауы тіпті бүйрек артериясының бір жақты зақымдануы бар пациенттерде де сарысудағы мочевина мен креатинин деңгейінің мардымсыз өзгерістерімен ғана туындауы мүмкін.
Келесі жай-күйлердің біреуі немесе бірнешеуі бар пациенттерде кейбір АӨФ тежегіштерін қолданумен (0,7% дейін) протеинурияның пайда болуы және/немесе бүйрек функциясының төмендеуі байланыстырылады: егде жас, бұрыннан бар бүйрек ауруы, калий жинақтаушы диуретиктермен немесе басқа диуретиктердің жоғары дозаларымен бір мезгілде емделу, жүрек жеткіліксіздігі немесе қабынуға қарсы стероидты емес препараттармен емдеу.
Анемия бүйрек трансплантациясынан кейінгі пациенттерде немесе диализде жүрген тұлғаларда дамуы мүмкін. Осы орайда гемоглобин төмендеуі оның бастапқы көрсеткіші қанша жоғары болса, сонша көбірек болды. Осы әсері дозаға тәуелді емес, бірақ АӨФ тежегіштерінің әсер ету механизмімен байланысты болуы мүмкін.
Гемоглобиннің мардымсыз төмендеуі алғашқы 6 ай ішінде жүреді, артынан ол тұрақты күйде қалады және препаратты тоқтатудан кейін толық қалпына келеді. Емдеуді жалғастыруға болады, алайда гематологиялық зерттеулер жүйелі жүргізілуі тиіс.
Периндоприл 70 мл/мин клиренсімен диализ арқылы шығарылады.
Амлодипинмен байланысты
Амлодипин негізінен белсенді емес метаболиттер түзілуімен метаболизденеді, 10%-ы өзгермеген күйде несеппен шығарылады. Қан плазмасындағы амлодипин концентрациясының өзгеруі бүйрек функциясының бұзылу дәрежесімен өзара байланысты емес. Бүйрек функциясының бұзылулары бар пациенттерге амлодипиннің әдеттегі дозаларын қолдануға болады. Амлодипин диализ арқылы шығарылмайды.
Егде жастағы пациенттерде қолдану
Периндоприлмен байланысты
Егде жастағы пациенттерде бүйрек жеткіліксіздігі жиірек байқалады. Артериялық гипертензия бар егде жастағы пациенттерге құрамында периндоприл бар препараттарды қолдану кезінде сақ болу керек. Егде жастағы пациенттерде бастапқы тәуліктік доза ең төмен болуы немесе бір ғана компоненттен құралуы тиіс, ал пациенттер емдеудің бастапқы сатыларында мұқият бақылауда болуы тиіс.
Орташа 71,9 жастағы пациенттерде қолданғанда қан сарысуында калий деңгейі жоғарылады, бұл емдеудің алғашқы айының ішінде болды, ал кейіннен калий деңгейі тұрақты күйде қалды. Қан мочевинасы, креатинині немесе креатинин клиренсінің көрсеткіштері өзгермеді.
Бүйрек және/немесе бауыр жеткіліксіздігі болатын созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар егде жастағы пациенттерге периндоприл ерекше сақтықпен тағайындалу керек.
Амлодипинмен байланысты
Егде жастағы пациенттерде (> 65 жас) AUC артуына алып келетін амлодипин клиренсінің төмендеуі байқалады. Егде жастағы пациенттерде жағымсыз реакциялар жиілігі, жас пациенттерге қарағанда, шамамен 6% жоғары.
Ең көп жиі жағымсыз реакциялар - ісіну, бұлшықеттер құрысуы және бас айналу. Амлодипин егде жастағы пациенттерде сақтықпен қолданылу керек.
Балалар
Препаратты, қолдану қауіпсіздігі мен тиімділігі туралы деректер болмауына орай, балаларға тағайындау ұсынылмайды.
Зертханалық тестілерге әсері
Периндоприлмен байланысты
- қан сарысуында натрий концентрациясының төмендеуі
- препаратты тоқтатудан кейін қайтымды болатын қан плазмасындағы мочевина мен креатинин концентрациясының аздап жоғарылауы (әсіресе, бүйрек артерияларының стенозы, диуретиктермен емделген артериялық гипертензия, бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде)
- әдетте, өткінші болатын қан сарысуындағы калий концентрациясының жоғарылауы
- сирек - қан сарысуындағы бауыр ферменттері мен билирубин белсенділігінің жоғарылауы.
Амлодипинмен байланысты
- өте сирек - бауыр ферменттері: АЛТ, АСТ белсенділігінің жоғарылауы (көпшілік жағдайларда холестазбен қатар жүреді).
Натрий
Препарат құрамында әр дозасында 1 ммольден (23 мг) аз натрий бар, яғни шын мәнінде «натрийден бос».
Арнайы сақтандырулар
Дәрілік заттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Периндоприл/амлодипиннің автокөлік басқару және машинаны пайдалану қабілетіне әсер ету зерттеулері жүргізілмеді. Көлік құралдарын немесе пайдалануға берілген машиналарды басқару кезінде кейде бас айналу немесе шаршау туындауы мүмкін екенін ескеру керек.