Жағымсыз құбылыстардың жиілігін анықтау келесі критерийлерге сәйкес жүргізіледі: өте жиі (≥ 1/10), жиі (≥ 1/100 –ден < 1/10 дейін), жиі емес (≥ 1/1000-нан < 1/100 дейін), сирек (≥ 1/10000-нан < 1/1000 дейін), өте сирек (< 1/10000), белгісіз (қолда бар деректер негізінде баға беру мүмкін емес).
1-кесте. Паркинсон ауруы
Ағзалар жүйесі — Пайда болу жиілігі — Жағымсыз реакция
Инфекциялық және паразитарлық аурулар — Жиі емес — Пневмония
Эндокриндік жүйе тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Антидиурездік гормон сөлінісінің бұзылуы1
Психиканың бұзылулары — Жиі — Өрескел мінез-құлық (импульстік бақылау бұзылыстары симптомдарын және компульсивтік мінез-құлықты білдіреді), аномальді түстер көру, сананың шатасуы, елестеулер, ұйқысыздық
Жиі емес — Артық тамақ жеуге бейімділік1, сатып алуға ырықсыз құмарлық, сандырақтау, гиперфагия1, аса жоғары сексуалдылық, либидоның бұзылуы (либидо жоғарылауы, либидо төмендеуі), паранойя, құмар ойындарға патологиялық құштарлық, мазасыздық, сандырақтау
Сирек — Мания
Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар — Өте жиі — Бас айналуы, дискинезия, ұйқышылдық
Жиі — Бас ауыруы
Жиі емес — Амнезия, гиперкинезия, кенеттен ұйықтап кету, естен тану
Көру ағзасы тарапынан бұзылулар — Жиі — Көрудің нашарлауы (диплопияны, көру өткірлігінің және қабылдау анықтығының төмендеуін қоса)
Жүрек-қантамыр жүйесі тарапынан бұзылулар — Жиі — Артериялық қысымның төмендеуі
Жиі емес — Жүрек жеткіліксіздігі1
Тыныс алу жүйесі, кеуде қуысы және көкірек ортасы ағзалары тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Ентігу, ықылық ату
Асқазан-ішек жолы тарапынан бұзылулар — Өте жиі — Жүрек айну
Жиі — Іш қату, құсу
Тері және теріасты тіндері тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Аса жоғары сезімталдық реакциялары, қышыну, бөртпе
Жалпы бұзылулар және енгізген жердегі бұзылыстар — Жиі — Қажу, шеткері ісінулер
Белгісіз — Дофамин агонистін тоқтату синдромы, апатияны, мазасыздықты, депрессияны, қажуды, тершеңдікті және ауыруды қоса
Зертханалық және аспаптық деректер — Жиі — Дене салмағының азаюы, тәбеттің төмендеуін қоса
Жиі емес — Дене салмағының артуы
1Жағымсыз әсерлер пост-маркетингтік бақылау кезінде байқалған. Олардың жиілігі «жиі емес» санаты үшін жиілігінен аспайтынына 95%, сенімді, алайда одан да аз болуы мүмкін. Жиілігін нақты бағалау мүмкін емес, өйткені бұл жағымсыз әсер прамипексолды қабылдаған Паркинсон ауруынан зардап шегетін 2762 пациенттен тұратын клиникалық зерттеулер қорында кездеспеген.
Мазасыз аяқтар синдромы, көбірек таралған жағымсыз реакциялар
Прамипексолды қабылдаған мазасыз аяқтар синдромы бар пациенттерде ең жиі (≥ 5%) тіркелген жағымсыз реакциялар жүрек айну, бас ауыруы, бас айналуы және қажу болды. Жүрек айнуы мен қажу прамипексол алған еркектермен салыстырғанда (сәйкесінше 6,7% және 7,3%) әйел жынысты пациенттерде жиі байқалды (сәйкесінше 20,8% және 10,5%).
2-кесте. Мазасыз аяқтар синдромы
Ағзалар жүйесі — Пайда болу жиілігі — Жағымсыз реакция
Инфекциялық және паразитарлық аурулар — Жиі емес — Пневмония
Эндокриндік жүйе тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Антидиурездік гормон сөлінісінің бұзылуы1
Психиканың бұзылулары — Жиі — Аномальді түстер көру, ұйқысыздық
Жиі емес — Сананың шатасуы, елестеулер, либидоның бұзылуы (либидо жоғарылауы, либидо төмендеуі), сандырақтау1, гиперфагия1, паранойя1, мания, импульстік бақылау бұзылыстары симптомдарын және компульсивтік мінез-құлықты білдіретін өрескел мінез-құлық, мысалы: сатып алуға ырықсыз құмарлық, құмар ойындарға патологиялық құштарлық1, гиперсексуалдылық, артық тамақ жеуге бейімділік
Жүйке жүйесі тарапынан бұзылулар — Өте жиі — Бас айналуы, бас ауыруы, ұйқышылдық
Жиі — Кенеттен ұйықтап кету, естен тану, дискинезия, амнезия1, гиперкинезия1
Көру ағзасы тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Көрудің нашарлауы (диплопияны, көру өткірлігінің және қабылдау анықтығының төмендеуін қоса)
Жүрек-қантамыр жүйесі тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Жүрек жеткіліксіздігі1, артериялық қысымның төмендеуі
Тыныс алу жүйесі, кеуде қуысы және көкірек ортасы ағзалары тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Ентігу, ықылық ату
Асқазан-ішек жолы тарапынан бұзылулар — Өте жиі — Жүрек айну
Жиі — Іш қату, құсу
Тері және теріасты тіндері тарапынан бұзылулар — Жиі емес — Аса жоғары сезімталдық реакциялары, қышыну, бөртпе
Жалпы бұзылулар және енгізген жердегі бұзылыстар — Жиі — Қажу
Жиі емес — Шеткері ісінулер
Белгісіз — Дофамин агонистін тоқтату синдромы, апатияны, мазасыздықты, депрессияны, қажуды, тершеңдікті және ауыруды қоса
Зертханалық және аспаптық деректер — Жиі емес — Дене салмағының азаюы, тәбеттің төмендеуін қоса, дене салмағының артуы
1Жағымсыз әсерлер пост-маркетингтік бақылау кезінде байқалған. Олардың жиілігі «жиі емес» санаты үшін жиілігінен аспайтынына 95% сенімді, алайда одан да аз болуы мүмкін. Жиілігін нақты бағалау мүмкін емес, өйткені бұл жағымсыз әсер прамипексолды қабылдаған мазасыз аяқтар синдромы бар 1395 пациенттен тұратын клиникалық зерттеулер қорында кездеспеген.
Таңдаулы жағымсыз реакциялардың сипаттамасы
Ұйқышылдық
Прамипексолды қабылдау жиі ұйқышылдықпен және жиі болмайтын күндізгі уақыттағы шамадан тыс ұйқышылдықпен және кенетен ұйықтап кетудің көріністерімен байланысты болады.
Либидо бұзылыстары
Прамипексолды қабылдау аясында либидо бұзылулары сирек байқалуы мүмкін (төмендеуі немесе жоғарылауы).
Импульстік бақылау бұзылыстары
Құмар ойындарға қызығушылық (әдебиеттерде прамипексол қабылдау аясында құмар ойындарға қызығушылықтың патологиялық жағдайлары сипатталған, әсіресе жоғары дозаларда, бұл препаратты тоқтатқаннан кейін жойылған), либидо жоғарылауы, аса жоғары сексуалды болу, сатып алуға ырықсыз құмарлық, компульсивтік артық тамақтану прамипексолды қоса, дофамин агонистерін қабылдайтын пациенттерде туындауы мүмкін.
Паркинсон ауруы бар 3090 пациентті қамтыған, «жағдай - бақылау» әдісімен топаралық, ретроспективтік скринингтік зерттеуде дофаминергиялық немесе дофаминергиялық емес ем алған барлық пациенттердің 13,6%-да соңғы алты айдың ішінде ниетті бақылаудың бұзылу симптомдары байқалды. Байқалған көріністер құмар ойындарға патологиялық құмарлықты, сатып алуға ырықсыз құштарлықты, компульсивті артық тамақтануды және компульсивті сексуалдық мінез-құлықты (аса жоғары сексуалдылық) қамтыды. Импульстық бақылау бұзылыстарының болжамды тәуелсіз қауіп факторына дофаминергиялық агенттерді қолданумен ем және дофаминергиялық агенттердің жоғары дозасын қоса, жасының жастау болуы (≤ 65 жас), бойдақтық өмір салтын ұстану және құмар ойындарына байланысты мінез-құлықты қоса, отбасылық анамнезі (пациенттен алынған ақпарат бойынша) кіреді.
Дофамин агонистерін тоқтату синдромы
Прамипексолды қоса, допамин агонистерінің дозасын біртіндеп азайтуда моторлық функцияға байланыссыз жағымсыз әсерлер туындауы мүмкін.
Симптомдарына апатия, мазасыздық, депрессия, қажу, тершеңдік және ауыру жатады.
Жүрек-қантамыр жеткіліксіздігі
Прамипексол қабылдаған пациенттерде постмаркетингтік тәжірибе жүрек-қантамыр жеткіліксіздігі жағдайларын көрсетті.
Жағымсыз дәрілік реакциялар туындағанда медициналық қызметкерге, фармацевтикалық қызметкерге немесе, дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға болатын жағымсыз реакциялар (әсерлер) жөніндегі ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласу керек
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК
http://www.ndda.kz