ATХ коды J07AL02
Превенар 13 препаратының құрамында 7 пневмококктық капсулалық полисахарид бар, олар Превенар препаратының (4, 6B, 9V, 14, 18C, 19F, 23F), сонымен қатар CRM197 ақуыз тасымалдағышымен конъюгацияланған 6 қосымша полисахаридтің құрамында (1, 3, 5, 6A, 7F, 19A) бар.
Ауру ауыртпалығы
6 аптадан 5 жасқа дейінгі сәбилер мен балалар
Превенар 13, Превенар препаратын енгізгенге дейін жүргізілген Еуропада серотиптерді бақылауға берілген бағалау нәтижелері бойынша 5 жастан кіші балаларда инвазиялық пневмококктық инфекция (ИПИ) туғызған 73–100 % (елге байланысты) серотипті қамтиды. Бұл жас тобында 1, 3, 5, 6A, 7F және 19А серотиптері елге, зерттелетін уақыт кезеңіне және Превенар препаратын қолдануға байланысты 15,6% - дан 59,7% - ға дейін инвазиялық инфекцияларды туындатады.
Жедел ортаңғы отит (ЖОО) балалардың этиологиясы әртүрлі, кең таралған ауруы болып табылады. Бактериялар ЖОО клиникалық эпизодтарының 60-70% - ын туындатуы мүмкін. S. pneumoniae бүкіл әлемде бактериялық ЖОО өте көп кеңінен таралған себептерінің бірі болып табылады.
Бағалауларға сәйкес Превенар 13 бактерияға қарсы препараттарына резистентті ИПИ туындататын серотиптердің 90 % - дан астамын қамтиды.
6-дан 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдер
6-дан 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерде пневмококктық инфекцияның жиілігі төмен, алайда қатарлас аурулары бар адамдарда сырқаттанушылық пен өлім қаупі жоғары.
≥ 18 жастағы ересектер және егде жастағы адамдар
Пневмония ересектерде пневмококктық инфекцияның ең жиі клиникалық көрінісі болып табылады.
Еуропада ауруханадан тыс пневмонияның (АТП) және ИПИ тіркелген жиілігі әртүрлі елдерде ерекшеленеді, пациенттерде 50 жастан бастап жоғарылайды және ≥ 65 жастағы адамдарда ең жоғары болады. S. pneumoniae АТП-ның ең жиі себебі болып табылады және есептеулерге сәйкес дамыған елдердің ересек тұрғындары арасында ауруханаға жатқызуды қажет ететін АТП жағдайларының шамамен 30%-ын туындатады.
Бактериемиялық пневмония (ересектердегі ИПИ жағдайларының шамамен 80% - ы), инфекция ошағы жоқ бактериемия және менингит ересектерде ИПИ-дің ең жиі кездесетін көріністері болып табылады. Балаларды вакцинациялау бағдарламаларына Превенар препараты енгізілгеннен кейін, бірақ Превенар 13 енгізілгенге дейін қадағалау деректерін ескере отырып, Превенар 13-тегі пневмококктық серотиптер ересектердегі ИПИ-дің кемінде 50-76 % (елге байланысты) үшін жауапты болуы мүмкін.
Ересектерде АТП және ИПИ қаупі сондай-ақ созылмалы фондық аурулар, атап айтқанда анатомиялық немесе функциялық аспления, қант диабеті, демікпе, созылмалы жүрек-қантамырлық патология, өкпе, бүйрек немесе бауыр аурулары болған кезде артады, ал ол иммунодепрессиясы бар пациенттерде, мысалы, қатерлі гематологиялық аурулар немесе АИТВ-инфекциясы кезінде неғұрлым жоғары болады.
Сәбилердегі, балалар мен жасөспірімдердегі Превенар 13 препаратының иммуногенділігін клиникалық зерттеу
Превенар 13 препаратының ИПИ-ге қарсы қорғаныс тиімділігі зерттелмеген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынғандай, сәбилер мен кішкентай балалардағы ИПИ-ге қарсы әлеуетті тиімділігін бағалау Превенардың да, Превенар 13 құрамына кіретін жеті ортақ серотипке иммундық жауаптарды салыстыруға негізделген, олар үшін қорғаныс тиімділігі дәлелденді (сәбилер мен балалардағы Превенар тиімділігі туралы ақпарат (7-валентті вакцина) төменде қараңыз). Сонымен қатар, қосымша 6 серотипке иммундық жауаптар анықталды.
Сәбилерді бастапқы вакцинациялаудың үшдозалы сериясын қолданғаннан кейінгі иммундық жауаптар
Клиникалық зерттеулер Еуропаның көптеген елдерінде және АҚШ-та вакцинацияның әртүрлі сызбаларын қолдана отырып жүргізілді, оның ішінде иммунологиялық эквиваленттілік анықтау үшін екі рандомизацияланған зерттеу жүргізілді (Германияда 2, 3 және 4 айлық [006] жаста бастапқы вакцинация сериясын қолдана отырып және АҚШ-та 2, 4 және 6 айлық жаста бастапқы вакцинация сериясын қолдана отырып [004]). Осы екі зерттеуде иммунологиялық эквиваленттілік критерийлері жиынтығының, оның ішінде бастапқы вакцинация сериясынан соң бір айдан кейін сарысулық антиполисахаридтік серотип-спецификалы IgG деңгейі ≥ 0,35 мкг/мл құрайтын адамдардың пайыздық үлесінің көмегімен және IgG концентрациясының орташа геометриялық мәндерін (ИФТ әдісімен КОГ) салыстыру арқылы антипневмококктық иммундық жауаптар бағаланды; бұдан басқа, Превенар 13 алған адамдарда және Превенар алған адамдарда функциялық белсенді антиденелердің (ФАЖ) титрлері салыстырылды. Алты қосымша серотип үшін бұл мәндер Превенар алған адамдардағы барлық жеті ортақ серотиптің ішіндегі ең төмен жауабымен салыстырылды.
Антиполисахаридті IgG концентрациясына ≥ 0,35 мкл/мл жеткен сәбилердің пайыздық үлесін ескере отырып, 006 зерттеуінде иммундық жауаптың иммунологиялық эквиваленттілігін салыстыру нәтижелері 1-кестеде келтірілген. 004 зерттеу нәтижелері ұқсас болды. Превенар 13 препаратының төмен емес тиімділігі (топтар арасында 0,35 мкг/мл концентрациясында антиденелер өндірумен жауап берген адамдардың пайыздық үлесін ажырату үшін 95% СА төменгі шегі > -10% құрады) 006 зерттеуіндегі 6B серотипін және 004 зерттеуіндегі 6B және 9V серотиптерін қоспағанда, барлық 7 ортақ серотип үшін көрсетілді, олар азғантай айырмашылығымен жетпеді. Барлық жеті ортақ серотип ИФТ әдісімен анықталған IgG КОГ үшін алдын ала анықталған иммунологиялық эквиваленттілік критерийіне жауап берді. Превенар 13 Превенармен салыстырғанда 7 ортақ серотипке қарсы салыстырмалы, біршама төменірек деңгейлердегі антиденелерді өндірілуін туындатты. Бұл айырмашылықтардың клиникалық маңызы белгісіз.
Антиденелердің концентрациясы ≥ 0,35 мкг/мл деңгейіне жеткен сәбилердің пайыздық үлесін және 006 зерттеуінде IgG КОГ ИФТ әдісімен салыстыруды ескере отырып, 6 қосымша серотип үшін, сондай-ақ 004 зерттеуінде 3 серотипін қоспағанда, 6 серотиптің 5-і үшін иммунологиялық эквиваленттілік критерийіне қол жеткізілді. 3 серотипі үшін IgG сарысулық концентрациясы ≥ 0,35 мкг/мл құрайтын, Превенар 13 алған адамдардың пайыздық үлесі 98,2 % (006 зерттеуі) және 63,5 % (004 зерттеуі) құрады.
1-кесте. Сәбилерді вакцинациялау сериясынан 3-дозаны енгізгеннен кейін пневмококктық полисахаридтерге ≥ 0,35 мкг/мл IgG антиденелерінің концентрациясына жеткен адамдардың пайыздық үлесін салыстыру — 006 зерттеуі
Серотиптер — Превенар 13 % (N = 282–285) — 7-валентті Превенар вакцинасы % (N = 277–279) — Айырмашылық (95% СА)
7-валентті Превенар вакцинасының серотиптері
4 — 98,2 — 98,2 — 0,0 (–2,5, 2,6)
6B — 77,5 — 87,1 — –9,6 (–16,0, –3,3)
9V — 98,6 — 96,4 — 2,2 (–0,4, 5,2)
14 — 98,9 — 97,5 — 1,5 (–0,9, 4,1)
18C — 97,2 — 98,6 — –1,4 (–4,2, 1,2)
19F — 95,8 — 96,0 — –0,3 (–3,8, 3,3)
23F — 88,7 — 89,5 — –0,8 (–6,0, 4,5)
Превенар 13-ке қосымша серотиптер
1 — 96,1 — 87,1* — 9,1 (4,5, 13,9)
3 — 98,2 — 87,1 — 11,2 (7,0, 15,8)
5 — 93,0 — 87,1 — 5,9 (0,8, 11,1)
6A — 91,9 — 87,1 — 4,8 (–0,3, 10,1)
7F — 98,6 — 87,1 — 11,5 (7,4, 16,1)
19A — 99,3 — 87,1 — 12,2 (8,3, 16,8)
* Превенар препаратының серотипімен жүргізілген 006 зерттеуінде жауап жиілігінің ең аз үлесі 6B серотипі (87,1%) болды.
Превенар 13 004 және 006 зерттеулерінде вакцинаның барлық 13 серотипіне функциялық антиденелер өндірілуін туындатты. 7 ортақ серотип үшін топтар арасында ФАЖ титрлері ≥ 1: 8 құрайтын адамдардың пайыздық үлесінде айырмашылықтар болған жоқ. Превенар 13 алған адамдардың > 96% және > 90%-нда жеті ортақ серотиптің әрқайсысы үшін ФАЖ титрлері тиісінше 006 және 004 зерттеулерінде бастапқы вакцинация сериясынан кейін бір айдан соң ≥ 1 : 8 көрсеткішіне жетті.
6 қосымша серотиптің әрқайсысы үшін Превенар 13 004/006 зерттеулерінде бастапқы вакцинация сериясынан кейін бір айдан соң вакцинацияланғандардың 91,4–100% - да ≥ 1 : 8 ФАЖ титрлерінің өндірілуін туындатты. 1, 3 және 5 серотиптері үшін функциялық антиденелердің (ФАЖ) орташа геометриялық титрлері басқа қосымша серотиптердің әрқайсысы үшін титрлерге қарағанда төменірек болды; осы бақылаудың қорғаныш тиімділігіне қатысты клиникалық маңыздылығы белгісіз.
Бастапқы вакцинацияның екідозалы сериясынан кейінгі иммундық жауаптар
Иммуногенділік вакцинаның екі дозасын енгізгеннен кейін сәбилердегі төрт зерттеуде тіркелді. Вакцинаның екінші дозасын енгізгеннен кейін бір айдан соң пневмококктық капсулалық полисахаридтерге қарсы IgG концентрациясы ≥ 0,35 мкг/мл мәніне жеткен сәбилердің пайыздық үлесі 13 серотиптің 11-і үшін 79,6% - дан 98,5% - ға дейін ауытқыды. Сәбилердің аз пайыздық үлесінде осы антиденелердің концентрациясы 3 және 5 айлық режимдегі зерттеуде 6B серотипі үшін 58,4%-бен және 23F үшін 68,6%-бен салыстырғанда 2 және 4 айлық режим қолданылған барлық зерттеулерде 6B (27,9–57,3 %) және 23F (55,8–68,1 %) серотипі үшін шекті мәнге жетті. Вакцинаның барлық серотиптері, оның ішінде 6B және 23F серотиптері үшін бустерлік дозадан кейін иммундық жүйенің бастапқы вакцинацияның екідозалы сериясымен тиісінше бастапқы иммунизациялануына сәйкес келетін иммундық жауаптар байқалды. Ұлыбританиядағы зерттеуде функциялық антиденелер түріндегі жауаптар (ФАЖ) Превенар және Превенар 13 қолдану топтарында екі және төрт айлық жаста бастапқы вакцинация сериясынан кейін және 12 айлық жаста бустерлік дозадан кейін барлық серотиптер үшін, оның ішінде 6B және 23F серотиптері үшін салыстырмалы болды. Превенар 13 алған адамдардың арасында ФАЖ титрі 1 : 8 құрайтын вакцинаға жауап бергендердің пайыздық үлесі сәбилерді вакцинациялау сериясынан кейін кемінде 87% және бустерлік дозадан кейін кемінде 93% құрады. 1, 3 және 5 серотиптері үшін ФАЖ орташа геометриялық титрлері басқа қосымша серотиптердің әрқайсысы үшін титрлерге қарағанда төменірек болды; осы бақылаудың клиникалық маңыздылығы белгісіз.
Сәбилерді бастапқы вакцинациялаудың екідозалы және үшдозалы сериясынан кейінгі бустерлік реакциялар
Антиденелер концентрациясының бустерлік дозасын енгізгеннен кейін барлық 13 серотип үшін бустерлік алды деңгейімен салыстырғанда жоғарылаған. Бустерлік дозадан кейінгі антиденелердің концентрациясы сәбилерді бастапқы вакцинациялау сериясынан кейін алынған концентрацияға қарағанда 12 серотип үшін анағұрлым жоғары болды. Бұл бақылаулар тиісті бастапқы иммунизациялауға (иммунологиялық жад индукциясы) сәйкес келеді. Бустерлік дозадан кейін 3 серотипіне қарсы иммундық жауап сәбилерді вакцинациялау сериясынан кейін байқалатын деңгейлерден аспады; иммунологиялық жадтың 3 серотипіне индукциясына қатысты осы бақылаудың клиникалық маңыздылығы белгісіз.
Сәбилерді бастапқы вакцинациялаудың екідозалы немесе үшдозалы сериясынан кейін бустерлік дозаларға гуморальді жауаптар вакцинаның барлық 13 серотипі үшін салыстырмалы болды.
7 айдан 5 жасқа дейінгі балаларда толықтырғыш иммунизацияның қолайлы кестелері (4.2 бөліміндегі сипаттамаға сәйкес) кем дегенде сәбилерді бастапқы вакцинациялаудың үшдозалы сериясынан кейінгі деңгейлермен салыстырылмалы 13 серотиптің әрқайсысының капсулалық полисахаридтеріне қарсы IgG өндірілу деңгейіне әкеледі.
Антиденелердің болу ұзақтығы мен иммунологиялық жадты Превенар 13 препаратының бір реттік дозасын Превенар вакцинасының 4 дозасымен алдыңғы иммунизациялаудан кейін, 12 айлық жаста Превенар 13 немесе Превенар 13 4 дозасын кейін енгізу арқылы сәбилерді Превенардың 3-дозалы сериясымен иммунизациялаудан кейін кемінде 2 жыл өткен соң алған дені сау балаларда зерттеуде бағалады.
Превенар 13 препаратының бір реттік дозасы алдын ала егу анамнезінде Превенар немесе Превенар 13 болуына қарамастан, шамамен 3,4 жастағы балаларда Превенар 13 7 ортақ серотипіне және 6 қосымша серотипіне қарсы тұрақты гуморальді жауапты туындатты.
2000 ж. 7-валентті Превенар вакцинасы енгізілген сәттен бастап пневмококктық инфекцияны қадағалау деректері сәбилік шақта Превенар препаратымен индукцияланған иммунитет уақыт өте келе төмендейтінін көрсеткен жоқ.
Шала туған сәбилер
2, 3, 4 және 12 айлық жаста енгізілген Превенар 13 препаратының қауіпсіздігі мен иммуногенділігі шамамен 100 шала туған сәбиде бағаланды (жүктіліктің орташа болжамды мерзімі [ЖБМ] — 31 апта; диапазоны: 26-дан 36 аптаға дейін) және шамамен мерзімінде туған 100 сәбимен салыстырылды (орташа ЖБМ — 39 апта; диапазоны: 37-ден 42 аптаға дейін).
Шала туған және мерзімінде туған сәбилердегі иммундық жауаптар пневмококктық полисахаридтерді байланыстыратын IgG антиденелерінің концентрациясы сәбилерді иммунизациялау сериясынан кейін 1 айдан соң ≥ 0,35 мкг/мл мәніне жеткен адамдардың пайыздық үлесі арқылы салыстырылды, бұған қоса Превенар 13 препаратының Превенар препаратымен иммуногенділігін салыстыру үшін пайдаланылған тәсіл ДДҰ нұсқауларына негізделген.
85% - дан астам адамда пневмококктық полисахаридтерді байланыстыратын IgG антиденелерінің концентрациясы шала туған сәбилер тобындағы 5 (71,7%), 6A (82,7%) және 6B (72,7%) серотиптерін қоспағанда, сәбилерді иммунизациялау сериясынан кейін 1 айдан соң ≥ 0,35 мкг/мл мәніне жетті. Осы 3 серотип үшін шала туған сәбилер арасында вакцинаға жауап бергендердің пайызы мерзімінде туған сәбилерге қарағанда едәуір аз болды. Мектепке дейінгі жастағы балаларды вакцинациялағаннан кейін шамамен бір айдан соң әрбір топтағы сол антиденелердің концентрациясы шекті мәнге жеткен адамдардың пайыздық үлесі 3 серотипін қоспағанда (шала туған сәбилерде 71% және мерзімінде туған сәбилерде 79%) > 97% құрады. Шала туған сәбилерде иммунологиялық жад барлық серотиптерге индукциялайтыны-индукцияланбайтыны белгісіз. Жалпы алғанда, IgG серотипті-спецификалы КОГ көрсеткіштері мерзімінде туған сәбилерге қарағанда шала туған сәбилерде төменірек болды.
Сәбилерді вакцинациялау сериясынан кейін ФАЖ ТОГ мерзімінде туған сәбилерге қарағанда 5 серотипін қоспағанда шала туған сәбилердікіне ұқсас болды, оның көрсеткіші шала туған сәбилерде төмен болды. Мектепке дейінгі жастағы балаларды вакцинациялаудан кейінгі ФАЖ ТОГ сәбилерді вакцинациялау сериясынан кейінгі ФАЖ ТОГ-пен салыстырғанда 4 серотип (4, 14, 18С және 19F) үшін ұқсас немесе анағұрлым төмен болды және мерзімінде туған сәбилердегі 13-тің (1, 3, 4, 5, 6A, 7F, 9V, 18C, 19A и 23F) 10 серотипімен салыстырғанда шала туған сәбилердегі 13-тің (1, 3, 5, 7F, 9V және 19А) 6 серотипі үшін статистикалық тұрғыдан анағұрлым жоғары болды.
Превенар препаратымен (7-валентті вакцина) толық вакцинация алған балалар (12–59 ай)
Превенар препаратымен (7-валентті вакцинамен) толық иммунизацияны алған 13 балаға (12–59 ай) Превенар 13 препаратының бір дозасын енгізгеннен кейін (бустерлік дозамен вакцинацияның екідозалы немесе үшдозалы сериясы бойынша), сарысулық IgG деңгейлері ≥ 0,35 мкг/мл мәніне жеткен, ал ФАЖ титрлері ≥ 1 : 8 мәніне жеткен адамдардың пайыздық үлесі кем дегенде 90% құрады. Алайда, 6 қосымша серотиптің 3-і (1, 5 және 6A серотиптері) Превенар 13 препаратымен кемінде бір вакцинацияны бұрын алған балалардың мәндерімен салыстырғанда IgG КОГ және ФАЖ ТОГ неғұрлым төмен мәндерін көрсетті. Қазіргі уақытта КОГ және ТОГ анағұрлым төмен көрсеткіштерінің клиникалық маңыздылығы анықталған жоқ.
Вакцинацияланбаған балалар (12–23 ай)
Вакцинацияланбаған балаларда (12–23 ай) Превенар препаратын (7-валентті вакцина) қолдана отырып жүргізілген зерттеулер сәбилерді вакцинациялаудың үшдозалы сериясынан туындаған концентрацияларға ұқсас 6B және 23F серотиптері үшін сарысулық IgG концентрациясына қол жеткізу үшін 2 доза қажет екенін көрсетті.
5-тен 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдер
Ашық зерттеуде 592 дені сау бала мен жасөспірімде, соның ішінде пневмококктық инфекцияға бейім болуы мүмкін, бронх демікпесі бар (17,4 %) балалар мен жасөспірімдерде Превенар 13 барлық 13 серотипке иммундық жауаптар туындатты. Превенар вакцинасының кемінде 1 дозасымен бұрын вакцинацияланған 5-тен 10 жасқа дейінгі балаларға және пневмококктық вакцинаны бұрын-соңды алмаған 10-нан 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерге Превенар 13 препаратының бір реттік дозасын енгізді.
5-тен 10 жасқа дейінгі балаларда да, 10-нан 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерде де Превенар 13-ке иммундық жауап төртінші дозадан кейін 2, 4, 6 және 12–15 айлық жаста вакцинацияланған сәбилердегі иммундық жауаппен салыстырғанда Превенар препаратына қатысты 7 ортақ серотип бойынша және Превенар 13 препаратына қатысты 6 қосымша серотип үшін тиімділігі аз болды. Иммундық жауап сарысулық IgG деңгейі бойынша анықталды.
Вакцинациядан кейін 1 айдан соң 10-нан 17 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерде ФАЖ ТОГ 5-тен 10 жасқа дейінгі жас тобындағы ФАЖ ТОГ салыстырғанда 13 серотиптің 12-сі бойынша (3 серотипінен басқа) тиімділігі төмен болмады.
Тері астына енгізгеннен кейінгі иммундық жауаптар
Превенар 13 препаратын тері астына енгізу 2, 4, 6 және 12–15 айлық жаста 4 доза енгізілген 185 дені сау жапондық сәби мен балада иммунологиялық эквиваленттілігін зерттеуде бағаланды. Зерттеу қауіпсіздік пен иммуногенділік, жалпы алғанда, вакцинаны бұлшықет ішіне енгізумен жүргізілген зерттеулерде жасалған бақылаулармен салыстырмалы екендігін көрсетті.
Превенар 13 препаратының тиімділігі
Инвазиялық пневмококктық инфекция
Англия Денсаулық сақтау басқармасы жариялаған мәліметтер өмірінің екінші жылында бустерлік дозаны енгізе отырып, екідозалы бастапқы вакцинация түрінде Превенар препаратын енгізгеннен кейін төрт жылдан соң және Англия мен Уэльстегі балалардың 94% - ын вакцинациямен қамтығанда 7 вакциналық серотиптен туындаған инвазиялық пневмококктық инфекцияның пайда болу жиілігінің 98% - ға төмендегені байқалғанын көрсетті (95% СА 95; 99). Ақырында, Превенар 13-ке ауысқаннан кейін төрт жылдан соң Превенар препаратының құрамына кіретін 7 серотиптен туындаған ИПИ туындау жиілігінің қосымша төмендеуі 2 жастан кіші балаларда 76% - дан 5–14 жастағы балаларда 91% - ға дейін ауытқыды. Превенар 13 препаратының құрамына кіретін қосымша 5 серотиптің әрқайсысы үшін (5 серотипінен туындаған ИПИ жағдайлары байқалмаған) нақты серотип туындатқан ИПИ туындау жиілігінің төмендеуі жас топтары бойынша 2-кестеде келтірілген; ол 5 жасқа толмаған балаларда 68% - дан (3 серотипі) 100% - ға дейін (6А серотипі) ауытқыған. Инфекцияның пайда болу жиілігінің елеулі төмендеуі Превенар 13 (жанама әсері) препаратымен вакцинацияланбаған үлкенірек жастағы топтарда да байқалды.
2-кесте. Англияда және Уэльсте жас шамасы бойынша бөлінген, нақты серотип үшін жағдайлар саны және 2008/2009 жж. 2009/2010 жж. (2008/2010 жж.) аралығындағы кезеңмен салыстырғанда 2013/2014 жж. ИПИ туындау жиілігінің төмендеуі
< 5 жас — 5-тен 64 жасқа дейін — ≥ 65 жас
2008–2010 жж.§ — 2013/14 ж.§ — Пайда болу жиілігінің төмендеуі, % (95% СА*) — 2008–2010 жж.§ — 2013/14 ж.§ — Пайда болу жиілігінің төмендеуі, % (95% СА*) — 2008–2010 жж.§ — 2013/2014 жж.§ — Пайда болу жиілігінің төмендеуі, % (95% СА*)
Превенар 13 құрамына кіретін қосымша серотиптер
1 — 59 (54) — 5 (5) — 91 % (98 %; 68 %)** — 458 (382) — 77 (71) — 83 % (88 %; 74 %)** — 102 (89) — 13 (13) — 87 % (94 %; 72 %)**
3 — 26 (24) — 8 (8) — 68 % (89 %; 6 %) — 178 (148) — 73 (68) — 59 % (72 %; 38 %)** — 256 (224) — 143 (146) — 44 % (57 %; 27 %)**
6A — 10 (9) — 0 (0) — 100 % (100 %; 62 %)** — 53 (44) — 5 (5) — 90 % (97 %; 56 %)** — 94 (82) — 5 (5) — 95 % (99 %; 81 %)**
7F — 90 (82) — 8 (8) — 91 % (97 %; 74 %)** — 430 (361) — 160 (148) — 63 % (71 %; 50 %)** — 173 (152) — 75 (77) — 56 % (70 %; 37 %)**
19A — 85 (77) — 7 (7) — 91 % (97 %; 75 %)** — 225 (191) — 104 (97) — 54 % (65 %; 32 %)** — 279 (246) — 97 (99) — 65 % (75 %; 53 %)**
§Серотиптелген үлгілердің үлесіне түзетумен, көрсетілмеген жас, 2009/2010 ж. салыстырғанда бөлгіш және 2009/2010 ж. дейін инвазиялық пневмококктық инфекцияның жалпы пайда болу жиілігіндегі үрдіс (бұдан кейін үрдісті ескере отырып түзету қолданылмады). *95% СА Превенар препаратын енгізгенге дейінгі кезеңде (2000-2006 жж.) барлық ИПИ бойынша деректерді модельдеу кезінде байқалатын артық дисперсия 2,1 негізінде Пуассон моделіндегі аралықпен салыстырғанда жоғары. **6A қосу үшін p < 0,005 , мұндағы p = 0,002.
Ортаңғы отит (ОО)
Израильде жүргізілген зерттеудің жарияланған нәтижелеріне сәйкес, өмірінің екінші жылында бустерлік дозасын енгізе отырып жүргізілген, 2 дозалы бастапқы вакцинация кезінде Превенар 13-тің ОО-ға әсері 2 жасқа дейінгі балаларда тимпаноцентез арқылы алынған ортаңғы құлақтың сұйықтығын өсірінділік талдау арқылы белсенді бақылаудың популяциялық жүйесінде тіркелді.
Превенар препаратын және сонан соң Превенар 13 енгізгеннен кейін Превенар 13 препаратының құрамына кіретін серотиптер үшін және 6А серотипі үшін ОО туындау жиілігінің 1000 балаға шаққанда 2,1 жағдайдан 0,1 жағдайға дейін (95 %) төмендегені, сондай-ақ Превенар 13 препаратының құрамына кіретін 1, 3, 5, 7F және 19А қосымша серотиптері үшін ОО туындау жиілігінің 1000 балаға шаққанда 0,9 жағдайдан 0,1 жағдайға дейін (89 %) төмендегені байқалды. 2004 жылғы шілдеден бастап (Превенар препараты енгізілгенге дейін) 2013 жылғы маусымға дейін (Превенар 13 препараты енгізілгеннен кейін) пневмококктық ОО жыл сайынғы жалпы жиілігі 1000 балаға шаққанда 9,6 жағдайдан 2,1 жағдайға дейін төмендеді (78 %).
Пневмония
Франциядағы көпорталықты бақылау зерттеулері барысында Превенардан Превенар 13-қа ауысуға дейінгі және одан кейінгі кезеңдерді салыстырғанда 1 айдан 15 жасқа дейінгі балаларда шұғыл көмек көрсету бөлімшелерінде ауруханадан тыс пневмонияның (АТП) барлық жағдайларының жиілігі 16% - ға (2060-тан 1725 жағдайға дейін) төмендегені байқалды. Плевралық жалқықпен байқалатын АТП жағдайлары үшін төмендеу 53 % (167-ден 79 жағдайға дейін) (р < 0,001) және пневмококктық АТП микробиологиялық расталған жағдайлары үшін 63 % (64 жағдайдан 24 жағдайға дейін) (р < 0,001) құрады. Превенар 13 енгізілгеннен кейінгі екінші жылы Превенар 13 құрамына кіретін 6 қосымша серотиптен туындаған АТП жағдайларының жалпы саны 74% - ға (27-ден 7 изолятқа дейін) төмендеді.
Кез келген себеп-шартты пневмонияның пайда болу жиілігінің төмендеуі вакцинацияланған кішірек жастағы балалар тобында едәуір маңызды болды және < 2 жас және 2-ден 5 жасқа дейінгі жас топтарында 31,8 % (757-ден 516 жағдайға дейін) және 16,6 % (833-тен 695 жағдайға дейін) құрады. Көбінесе вакцинацияланбаған (> 5 жас) үлкенірек жастағы балаларда зерттеу жүргізу кезінде кез келген себеп-шартты пневмонияның пайда болу жиілігі өзгерген жоқ.
Превенар енгізгенге дейін кезеңмен салыстырғанда Превенар 13 препаратын енгізгеннен кейін, өмірінің екінші жылында бустерлік дозаны енгізе отырып, екідозалы бастапқы вакцинацияны қолданған кезде оңтүстік Израильдегі 5 жастан кіші жастағы балаларда АТП туындау жиілігіне Превенар препаратының және сонан соң Превенар 13 әсерін растауға арналған қазіргі кездегі бақылау жүйесінде (2004 жылдан 2013 жылға дейін) амбулаториялық сапарлар санының 68% - ға (95% СА: 73; 61) және альвеолярлық АТП бойынша емдеуге жатқызу санының 32% - ға (95% СА: 39; 22) төмендегені байқалды.
Мұрын-жұтқыншақтық тасымалданушылыққа әсері
Франциядағы мониторингтік зерттеуде жедел ортаңғы отиті бар балаларда Превенар препаратын (7-валентті вакцина), содан соң Превенар 13 енгізгеннен кейін пневмококктық серотиптердің мұрын-жұтқыншақтық тасымалданушылығының өзгерістері бағаланды. Превенар 13 Превенар препаратымен салыстырғанда жиынтығында 6 қосымша серотиптің (және 6C серотипі) және жеке-жеке 6C, 7F, 19А серотиптерінің мұрын-жұтқыншақтық тасымалданушылығын едәуір төмендетті. Тасымалданушылықтың төмендеуі 3 серотипі үшін де байқалды (1,1% - бен салыстырғанда 2,5 %; p = 0,1). 1 және 5 серотиптерінің тасымалданушылығы байқалмады.
Пневмококктық конъюгацияланған вакцинамен вакцинацияның мұрын-жұтқыншақтық тасымалданушылыққа әсері 2, 4, 6 және 12 айлық жаста Превенар 13 немесе Превенар (7-валентті вакцина) алған Израильдегі сәбилерде рандомизацияланған жасырын салыстырмалы зерттеуде зерттелді. Превенар 13 Превенар препаратымен салыстырғанда жиынтығында 6 қосымша серотиппен (және 6C серотипімен) және жеке-жеке 1, 6A, 6С, 7F, 19А серотиптерімен мұрын-жұтқыншақтың колонизациялануының жаңа жағдайларының жиілігін едәуір төмендетті. 3 серотипі үшін тасымалданушылықтың төмендеуі байқалмады, ал 5 серотипі үшін колонизация жағдайлары әсерін бағалау үшін өте сирек болды. Қалған 7 ортақ серотиптің 6-ы үшін мұрын-жұтқыншақтың колонизациялау жиілігінің ұқсас көрсеткіштері вакцинацияның екі тобында да байқалды, ал 19F серотипі үшін айтарлықтай төмендеуі байқалды.
Бұл зерттеуде бірқатар антибиотиктерге сезімтал емес S. pneumoniae 19A, 19F және 6A серотиптерінің төмендегенін құжаттады. Төмендеу серотип пен антибиотикке байланысты 34% - дан 62% - ға дейінгі диапазонда өзгерді.
Превенар препаратының (7-валентті вакцинаның) сәбилер мен балалардағы қорғаныш тиімділігі
7-валентті Превенар вакцинасының тиімділігі екі ірі зерттеуде бағаланды: Солтүстік Калифорниядағы Kaiser Permanente қауымдастығының зерттеуі (Northern California Kaiser Permanente — NCKP) және Финляндиядағы ортаңғы отит зерттеуі (Finnish Otitis Media ⸺ FinOM). Екі зерттеу де белсенді бақылаумен рандомизацияланған жасырын салыстырмалы зерттеулер болды, онда сәбилер рандомизация тәртібімен Превенар немесе 2, 4, 6 және 12–15 айлық жаста төртдозалы серия түрінде бақылау вакцинасын (NCKP — серологиялық тобына CRM ақуызымен конъюгацияланған менингококктық вакцина (MnCC); FinOM — В гепатитіне қарсы вакцина) алды. Осы зерттеулерде вакцинацияның тиімділігін бағалау нәтижелері (инвазиялық пневмококктық инфекция, пневмония және жедел отит үшін) төменде келтірілген (3-кесте).
3-кесте. 7-валентті Превенар вакцинасының тиімділігін бағалау нәтижелеріне шолу1
Тест — Саны — ВТ2 — 95% СА
NCKP зерттеуі: вакциналық серотип тудырған ИПИ 3 — 30 258 — 97 % — 85, 100
NCKP зерттеуі: кеуде ағзалары рентгенография деректері бойынша өкпедегі өзгерістермен байқалатын клиникалық пневмония — 23 746 — 35 % — 4, 56
NCKP зерттеуі: жедел ортаңғы отит (ЖОО)4 — 23 746
Эпизодтардың барлығы — 7 % — 4, 10
Қайталанатын ЖОО (6 айда 3 жағдай немесе 1 жылда 4 жағдай) — 9 % — 3, 15
Қайталанатын ЖОО (6 айда 5 жағдай немесе 1 жылда 6 жағдай) — 23 % — 7, 36
Тимпаностомиялық түтікті орнату — 20 % — 2, 35
FinOM зерттеуі: ЖОО — 1662
Эпизодтардың барлығы — 6 % — –4, 16
Пневмококктық ЖОО барлығы — 34 % — 21, 45
Вакциналық серотип тудырған ЖОО — 57 % — 44, 67
1 Хаттамаға сәйкес. 2 Вакцинаның тиімділігі. 3 1995 ж. қазаннан 1999 ж. 20 сәуірге дейін 4 1995 ж. қазаннан 1998 ж. 30 сәуірге дейін
Превенар препаратының тиімділігі (7-валентті вакцина)
Пневмококктық инфекцияға қарсы 7-валентті Превенар вакцинасының тиімділігі (тікелей және жанама әсерлері) әрқайсысы бустерлік дозаларды қамтитын иммунизациялау бағдарламаларында сәбилерді бастапқы вакцинациялаудың үшдозалы және екідозалы серияларында бағаланды (4-кесте). Превенар препаратын кеңінен қолданғаннан кейін ИПИ жиілігі тұрақты және айтарлықтай төмендейді.
Ұлыбританияда 1 жасқа дейін 2 доза үшін скринингтік әдіс арқылы серотип-спецификалы тиімділігін бағалау тиісінше 6B және 23F серотиптері үшін 66 % (–29, 91 %) және 100 % (25, 100 %) құрады.
4-кесте. Инвазиялық пневмококктық инфекцияға қарсы 7-валентті Превенар вакцинасының тиімділігі жөніндегі деректердің түйіндемесі
Ел (енгізу жылы) — Вакцинацияның ұсынылған кестесі — Аурушаңдықтың төмендеуі, % — 95% СА
Ұлыбритания (Англия және Уэльс)1 (2006 ж.) — 2, 4, + 13 ай — Вакцина серотиптері: 1 жасқа дейін екі доза: 85 % — 49, 95 %
АҚШ (2000 ж.) < 5 жастағы балалар2 ≥ 65 жастағы адамдар3 — 2, 4, 6 + 12–15 ай — Вакцина серотиптері: 98 % Барлық серотиптер: 77 % Вакцина серотиптері: 76 % Барлық серотиптер: 38 % — 97, 99 % 73, 79 % Қ/Е Қ/Е
Канада (Квебек)4 (2004 ж.) — 2, 4, + 12 ай — Барлық серотиптер: 73 % Вакцина серотиптері: Сәбилерді вакцинациялаудың екідозалы сериясы: 99 % Толық кесте: 100 % — Қ/Е 92, 100 % 82, 100 %
1< 2 жастағы балалар. 2008 ж. маусымдағы мәліметтерге сәйкес есептелген вакцинаның тиімділігі (Брум әдісі). 2 2005 ж. деректер 3 2004 ж. деректер 4 < 5 жастағы балалар. 2005 ж. қаңтардан 2007 ж. желтоқсанға дейін 2 + 1 стандартты вакцинация кестесінің тиімділігін толық бағалау қазіргі кезде әлі қол жетімді емес.
Жедел ортаңғы отит
Жедел ортаңғы отит пен пневмонияға қатысты Превенар 3 + 1 препаратын қолдану кестесінің тиімділігі ол ұлттық иммунизациялау бағдарламасында пайда болған сәттен бастап байқалды. АҚШ-тың сақтандыру компанияларының үлкен деректер базасын ретроспективті бағалауда ЖОО бойынша келушілер саны 42,7%-ға (95% СА, 42,4–43,1%) төмендеді, ал ЖОО емдеу үшін тағайындалатын препараттар саны 2 жасқа дейінгі балаларда тіркеу алдындағы бастапқы деңгейімен салыстырғанда 41,9 % - ға төмендеді (1997–99 жж. салыстырғанда 2004 ж.). Осыған ұқсас талдауда пневмонияға байланысты ауруханаға жатқызу және амбулаториялық сапарлар саны сәйкесінше 52,4% және 41,1% төмендеді. Пневмококктық пневмония ретінде дәл сәйкестендірілген құбылыстар үшін ауруханаға жатқызу мен амбулаториялық сапарлар санының байқалатын төмендеуі 2 жасқа дейінгі балаларда тіркеу алдындағы бастапқы деңгейімен салыстырғанда тиісінше 57,6% және 46,9% - ды құрады (1997–1999 жж. салыстырғанда 2004 ж.). Осы типті эмпирикалық талдауға сүйене отырып, тікелей себеп-салдарлық байланыс орнату мүмкін болмаса да, бұл нәтижелер Превенардың мақсатты популяциядағы шырышты қабықтың пневмококктық инфекциясының (ЖОО және пневмония) ауыртпалығын төмендетуде маңызды рөл атқаратынын көрсетеді.
65 және одан жоғары жастағы ересектердегі тиімділігін зерттеу
Вакциналық серотип (ВС) тудырған пневмококктық АТП-ға және ИПИ-ге қарсы тиімділігі Нидерландыдағы ауруханадан тыс пневмонияға (Community-Acquired Pneumonia Immunization Trial in Adults — CAPiTA) қарсы ересек тұрғындарды иммунизациялауды ірі ауқымды, рандомизацияланған, жасырын салыстырмалы, плацебо-бақыланатын зерттеуде бағаланды. 65 және одан жоғары жастағы 84 496 адам бір рет Превенар 13 немесе плацебо алды (1 : 1 қатынасындағы рандомизация).
CAPiTA зерттеуіне ≥ 65 жастағы еріктілер қатысты, олардың демографиялық сипаттамалары мен денсаулық көрсеткіштері вакцинацияны қажет ететін адамдардыкінен өзгеше болуы мүмкін.
Кеуде ағзалары рентгенографиясының көмегімен расталған және ауруханаға жатқызуды талап еткен пневмонияның бірінші эпизоды шамамен 2% адамда (n = 1814 адам) анықталды, бұл ретте 329 жағдай расталған пневмококктық АТП және 182 жағдай хаттамалық іріктемеде және «емдеу тағайындалған пациенттер» модификацияланған іріктемесінде ВС туындатқан АТП болды.
Хаттамалық іріктемедегі екі екінші ақырғы нүкте үшін тиімділігі көрсетілді (5-кесте).
5-кесте. CAPiTA зерттеуінің бастапқы және екінші ақырғы нүктелеріне қатысты вакцинаның тиімділігі (ВТ) (хаттамалық іріктеме)
Тиімділігін бағалаудың ақырғы нүктесі — Жағдайлар саны — ВТ (%) (95,2% СА) — p-мәні
Барлығы — Превенар 13 тобы — Плацебо тобы
Бастапқы ақырғы нүкте
Пневмококктық ВС туындатқан АТП бірінші эпизоды — 139 — 49 — 90 — 45,56 (21,82, 62,49) — 0,0006
Екінші ақырғы нүкте
Пневмококктық ВС туындатқан БЕ/ИЕ1 бірінші эпизоды — 93 — 33 — 60 — 45,00 (14,21, 65,31) — 0,0067
ВС-ИПИ бірінші эпизоды2 — 35 — 7 — 28 — 75,00 (41,06, 90,87) — 0,0005
1 БЕ/ИЕ — бактериемиялық емес/инвазиялық емес 2 ВС-ИПИ — ВС туындатқан инвазиялық пневмококктық инфекция
ВС туындатқан пневмококктық АТП-ның, ВС туындатқан БЕ/ИЕ пневмококктық АТП-ның және ВС туындатқан ИПИ-дің бірінші эпизодының туындауына қатысты вакцинаның тиімділігі 4 жылдық зерттеу кезеңі ішінде сақталды.
Зерттеу дизайны қосалқы топтарда тиімділігін көрсетуді көздемеді және ≥ 85 жастағы адамдар саны осы жас тобында тиімділігін көрсету үшін жеткіліксіз болды.
Симптоматикалық АТП-ға қатысты қоғамдық денсаулық сақтау іс-шараларының мынадай нәтижелерін бағалау үшін (CAPiTA зерттеуінде айқындалғандай және рентгенологиялық инфильтраттың немесе этиологиялық растаудың бар-жоғына қарамастан клиникалық деректерге негізделген): вакцинаның тиімділігі (ВТ), пайда болу жиілігінің төмендеуі (ПЖТ) және вакцинациялауды қажет ететін адамдардың саны (ВҚА), апостериорлық талдау (6-кесте) жүргізілді.
Вакцинация алдын алатын аурушаңдық деп те аталатын ПЖТ вакцинацияның көмегімен алдын алатын, 100 000 адам-жылдық бақылауға шаққандағы аурулардың жағдайлар саны болып табылады.
6-кестеде ПЖТ — АТП-ның бір клиникалық жағдайының алдын алу үшін вакцинациялауды қажет ететін адамдардың санын анықтайтын көрсеткіш.
6-кесте. Симптоматикалық АТП-ға қатысты вакцинаның тиімділігі (ВТ)*
Эпизодтар саны — Вакцинаның тиімділігі1, % (95% СА) (1-жақты p-мәні) — 100 000 адам-жылдық бақылауға (АЖБ) шаққандағы аурушаңдық — Аурушаңдық коэффицентінің төмендеуі2 (95% СА) — Вакцинациялауды қажет ететін адамдардың саны 3
Превенар 13 — Плацебо — Превенар 13 — Плацебо
Барлық эпизодтарды талдау — 1375 — 1495 — 8,1 (–0,6, 16,1) (0,034) — 819,1 — 891,2 — 72,2 (–5,3, 149,6) — 277
Бірінші эпизодты талдау — 1126 — 1214 — 7,3 (–0,4, 14,4) (0,031) — 670,7 — 723,7 — 53,0 (–2,7, 108,7) — 378
* Келесі жағдайлардың кем дегенде 2 жағдайы байқалатын адамдар: жөтел; іріңді қақырық, температураның > 38 °C немесе < 36,1 °C; пневмония (аускультация нәтижелері); лейкоцитоз; С-реактивті ақуыз деңгейі қалыптың жоғарғы шегінен > 3 есе артық; бөлме ауасымен дем алғанда оттектің парциалдық қысымы < 60 мм сын. бағ. құрайтын гипоксемия. 1 ВТ есептеу үшін кездейсоқ әсерлері бар Пуассон регрессиясының моделі қолданылды. 2 100 000 адам-жылдық бақылауға шаққанда. ПЖТ вакцина тобындағы аурушаңдықты шегергендегі плацебо тобындағы аурушаңдық ретінде есептеледі және бұл мән математикалық тұрғыдан ВТ × плацебо тобындағы аурушаңдыққа баламалы. 3 5 жылдық қорғаныс ұзақтығы кезінде. ВҚА көрсеткіш болып табылмайды, оның орнына вакцинацияланған адамдардың белгілі бір саны үшін алдын алған жағдайлардың санын көрсетеді. ВҚА сонымен қатар сынақ ұзақтығын немесе қорғаныс ұзақтығын қамтиды және ПЖТ көбейтіндісіне және қорғаныс ұзақтығына (немесе тестілеу ұзақтығына) (= 1 / (ПЖТ × ұзақтық) бөлінген 1 ретінде есептеледі.
≥ 18 жастағы ересектерде және егде жастағы адамдарда иммуногенділігін зерттеу
Ересектерде бастапқы деңгейде қорғанысқа қатысы бар пневмококктық полисахаридтерді байланыстыратын IgG класындағы серотип-спецификалы антиденелер концентрациясының шекті деңгейі анықталған жоқ. Барлық тіректік клиникалық зерттеулерде серотип-спецификалы опсонофагоциттік белсенділік (ОФБ) инвазиялық пневмококктық инфекция мен пневмонияға қарсы әлеуетті тиімділігін бағалау үшін идентификатор ретінде пайдаланылды. Әр вакцинациядан кейін 1 айдан соң өлшенген ОФБ-ның титрлердің орташа геометриялық мәндері (ТОГ) есептелді. ОФБ титрлері пневмококктардың өміршеңдігін кем дегенде 50% - ға төмендететін сарысуды ең үлкен сұйылтудың кері шамасы түрінде көрінеді.
Превенар 13 препаратының тіректік зерттеулері вакцинациядан кейін бір айдан соң 13 серотипке қарсы функциялық ОФБ түріндегі гуморальды жауаптар кем түспейтінін, ал кейбір серотиптер үшін тіркелген 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның (1, 3, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F және 23F) 12 ортақ серотипіне қарсы жауаптан асып түсетінін көрсету үшін жоспарланған болатын. Тек Превенар 13 препаратының құрамына кіретін 6A серотипіне жауап иммунизация алды деңгейлерімен салыстырғанда ОФБ спецификалы титрлерінің 4 есе артқанын көрсету арқылы бағаланды.
Бес клиникалық зерттеу Еуропа мен АҚШ-та жүргізілді, онда Превенар 13 препаратының иммуногенділігі 18-ден 95 жасқа дейінгі адамдардың әртүрлі жас топтарында бағаланды. Превенар 13 препаратының клиникалық зерттеулері қазіргі уақытта зерттеуге енгізгенге дейін 5 жыл бұрын 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір немесе бірнеше дозасымен вакцинацияланған 18 және одан жоғары жастағы ересектерде, оның ішінде 65 және одан жоғары жастағы ересектерде иммуногенділігі бойынша деректерді ұсынады. Әрбір зерттеу дені сау ересектер мен иммундық жүйе функциясы қалыпты, белгілі болғандай, пневмококктық инфекцияның дамуына бейім болатын тұрақты фондық аурулары бар ересектерді (мысалы, созылмалы жүрек-қантамырлық ауру, өкпенің созылмалы ауруы, оның ішінде бронх демікпесі, бүйрек тарапынан бұзылулар, қант диабеті, бауырдың созылмалы ауруы, соның ішінде бауырдың алкогольдік ауруы), шылым шегу және алкогольді салынып ішу сияқты қауіп факторлары бар ересектерді қамтыды.
Превенар 13 препаратының иммуногенділігі мен қауіпсіздігі пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинацияланғандарды қоса алғанда, 18 және одан жоғары жастағы ересектерде көрсетілді.
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинация алмаған ересектер
60–64 жастағы ересектерде жүргізілген тікелей салыстырмалы зерттеуде сыналушылар Превенар 13 препаратының немесе 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір дозасын алды. Дәл осы зерттеуде 50–59 жас аралығындағы ересектердің басқа тобы және 18–49 жас аралығындағы ересектердің басқа тобы Превенар 13 препаратының бір дозасын алды.
7-кестеде Превенар 13 препаратының немесе 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасын алған 60–64 жастағы адамдарда және Превенар 13 бір реттік дозасын алған 50–59 жастағы адамдарда препаратты қолданғаннан кейін 1 айдан соң ОФБ ТОГ салыстыруы келтіріледі.
7-кесте. Превенар 13 немесе 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаны (PPSV23) алған 60–64 жастағы ересектердегі және Превенар 13 алған 50–59 жастағы ересектердегі ОФБ ТОГa, б, в
Превенар 13 — Превенар 13 — PPSV23 — Превенар 13 60–64 жаспен салыстырғандағы 50–59 жас — PPSV23 салыстырғандағы Превенар 13, 60–64 жас
50–59 жас N = 350–384 — 60–64 жас N = 359–404 — 60–64 жас N = 367–402
Серотип — ТОГ — ТОГ — ТОГ — ОГА — (95% СА) — ОГА — (95% СА)
1 — 200 — 146 — 104 — 1,4 — (1,08, 1,73) — 1,4 — (1,10, 1,78)
3 — 91 — 93 — 85 — 1,0 — (0,81, 1,19) — 1,1 — (0,90, 1,32)
4 — 2833 — 2062 — 1295 — 1,4 — (1,07, 1,77) — 1,6 — (1,19, 2,13)
5 — 269 — 199 — 162 — 1,4 — (1,01, 1,80) — 1,2 — (0,93, 1,62)
6A† — 4328 — 2593 — 213 — 1,7 — (1,30, 2,15) — 12,1 — (8,63, 17,08)
6B — 3212 — 1984 — 788 — 1,6 — (1,24, 2,12) — 2,5 — (1,82, 3,48)
7F — 1520 — 1120 — 405 — 1,4 — (1,03, 1,79) — 2,8 — (1,98, 3,87)
9V — 1726 — 1164 — 407 — 1,5 — (1,11, 1,98) — 2,9 — (2,00, 4,08)
14 — 957 — 612 — 692 — 1,6 — (1,16, 2,12) — 0,9 — (0,64, 1,21)
18C — 1939 — 1726 — 925 — 1,1 — (0,86, 1,47) — 1,9 — (1,39, 2,51)
19A — 956 — 682 — 352 — 1,4 — (1,16, 1,69) — 1,9 — (1,56, 2,41)
19F — 599 — 517 — 539 — 1,2 — (0,87, 1,54) — 1,0 — (0,72, 1,28)
23F — 494 — 375 — 72 — 1,3 — (0,94, 1,84) — 5,2 — (3,67, 7,33)
a Төмен емес тиімділігі 0,5-тен асатын ОГА үшін екіжақты 95% СА төменгі шекарасы ретінде анықталды. б Статистикалық маңызды күштірек жауап 1-ден асатын ОГА үшін екіжақты 95% ДА төменгі шекарасы ретінде анықталды. в Превенар 13 препараты үшін бірегей болып табылатын 6A† серотипі үшін статистикалық маңызды күштірек жауап 2-ден асатын ОГА үшін екіжақты 95% СА төменгі шекарасы ретінде анықталды.
Превенар 13-ке 60–64 жас аралығындағы ересектердегі ОФБ ТОГ екі вакцина үшін он екі ортақ серотип үшін 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаны қолданудан туындаған ОФБ ТОГ-тан кем түспеді. 9 серотип үшін ОФБ титрлері Превенар 13 алған адамдарда статистикалық маңызды жоғары екендігі көрсетілген.
Превенар 13 препаратының құрамына кіретін барлық 13 серотипке 50–59 жастағы ересектердегі ОФБ ТОГ 60–64 жастағы ересектерде Превенар 13-ті қолдануға жауаптар тиімділігі бойынша кем түспеді. 9 серотип үшін иммундық жауаптар жас шамасына байланысты болды, ал 50–59 жас аралығындағы ересектер тобында 60–64 жас аралығындағы ересектердікіне қарағанда статистикалық маңызды күштірек жауаптар байқалды.
Превенар 13 препаратының бір реттік дозасын алған ≥ 50 жастағы ересектерде 6А серотипіне ОФБ титрлері 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасын алған ≥ 60 жастағы ересектердікіне қарағанда едәуір жоғары болды.
Превенар 13 препаратымен вакцинациядан кейін бір жыл өткен соң ОФБ титрлері вакцинациядан кейін бір ай өткен кезеңмен салыстырғанда төмендеді, алайда барлық серотиптер үшін ОФБ титрлері бастапқы деңгейінен жоғарырақ болып қалды:
ОФБ ТОГ бастапқы деңгейдегі деңгейлері — Превенар 13 препаратын қолданғаннан кейін бір жылдан соң ОФБ ТОГ деңгейлері
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинация алмаған 50–59 жастағы ересектер — 5-тен 45-ке дейін — 20-дан 1234-ке дейін
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинация алмаған 60–64 жастағы ересектер — 5-тен 37-ге дейін — 19-дан 733-ке дейін
8-кестеде 60–64 жастағы адамдардағылармен салыстырғанда 18–49 жастағы адамдарда Превенар 13 препаратының бір дозасын қолданғаннан соң 1 айдан кейінгі ОФБ ТОГ келтірілді.
8-кесте. Превенар 13 алған 18–49 жастағы және 60–64 жастағы ересектердегі ОФБ ТОГа,б
18–49 жас N = 836–866 — 60–64 жас N = 359–404 — 60–64 жаспен салыстырғандағы 18–49 жас
Серотип — ТОГб — ТОГб — ОГА — (95% САв)
1 — 353 — 146 — 2,4 — (2,03, 2,87)
3 — 91 — 93 — 1,0 — (0,84, 1,13)
4 — 4747 — 2062 — 2,3 — (1,92, 2,76)
5 — 386 — 199 — 1,9 — (1,55, 2,42)
6A — 5746 — 2593 — 2,2 — (1,84, 2,67)
6B — 9813 — 1984 — 4,9 — (4,13, 5,93)
7F — 3249 — 1120 — 2,9 — (2,41, 3,49)
9V — 3339 — 1164 — 2,9 — (2,34, 3,52)
14 — 2983 — 612 — 4,9 — (4,01, 5,93)
18C — 3989 — 1726 — 2,3 — (1,91, 2,79)
19A — 1580 — 682 — 2,3 — (2,02, 2,66)
19F — 1533 — 517 — 3,0 — (2,44, 3,60)
23F — 1570 — 375 — 4,2 — (3,31, 5,31)
a Төмен емес тиімділігі 0,5-тен асатын ОГА үшін екіжақты 95% СА төменгі шекарасы ретінде анықталды. б Статистикалық маңызды күштірек жауап 1-ден асатын ОГА үшін екіжақты 95% ДА төменгі шекарасы ретінде анықталды. в Арақатынас үшін сенімділік аралықтары (СА) - бұл логарифмдер айырмашылығының орташа мәні үшін Стьюдент критерийін бөлуге негізделген сенімділік аралығының кері өзгерістері.
18–49 жастағы ересектердегі Превенар 13 препаратының құрамына кіретін барлық 13 серотипке ОФБ ТОГ 60–64 жастағы ересектерде Превенар 13 қолдану кезіндегіден кем болмады.
Превенар 13 препаратымен вакцинациядан кейін бір жыл өткен соң ОФБ титрлері вакцинациядан кейін бір ай өткен кезеңмен салыстырғанда төмендеді, алайда барлық серотиптер үшін ОФБ титрлері бастапқы деңгейінен жоғарырақ болып қалды.
ОФБ ТОГ бастапқы деңгейдегі деңгейлері — Превенар 13 препаратын қолданғаннан кейін бір жылдан соң ОФБ ТОГ деңгейлері
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинация алмаған 18–49 жастағы ересектер — 5-тен 186-ға дейін — 23-тен 2948-ге дейін
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинация алған ересектер
Превенар 13 және 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаға иммундық жауаптар зерттелетін вакцинациядан кемінде 5 жыл бұрын пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасын алған ≥ 70 жастағы ересектерде тікелей салыстырмалы зерттеуде салыстырылды.
9-кестеде пневмококктық полисахаридті вакцинамен вакцинацияланған, ≥ 70 жастағы, Превенар 13 препаратының немесе 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасын алған ересектерде препаратты қолданғаннан соң 1 айдан кейінгі ОФБ ТОГ салыстыруы келтіріледі.
9-кесте. Пневмококктық полисахаридті вакцинамен вакцинацияланған, ≥ 70 жастағы, Превенар 13 немесе 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаны (PPSV23) алған ересектердегі ОФБ ТОГа, б, в
Превенар 13 N = 400–426 — PPSV23 N = 395–445 — PPSV23 салыстырғандағы Превенар препаратының ОФБ ТОГ
Серотип — ОФБ ТОГ — ОФБ ТОГ — ОГА — (95% СА)
1 — 81 — 55 — 1,5 — (1,17, 1,88)
3 — 55 — 49 — 1,1 — (0,91, 1,35)
4 — 545 — 203 — 2,7 — (1,93, 3,74)
5 — 72 — 36 — 2,0 — (1,55, 2,63)
6A† — 903 — 94 — 9,6 — (7,00, 13,26)
6B — 1261 — 417 — 3,0 — (2,21, 4,13)
7F — 245 — 160 — 1,5 — (1,07, 2,18)
9V — 181 — 90 — 2,0 — (1,36, 2,97)
14 — 280 — 285 — 1,0 — (0,73, 1,33)
18C — 907 — 481 — 1,9 — (1,42, 2,50)
19A — 354 — 200 — 1,8 — (1,43, 2,20)
19F — 333 — 214 — 1,6 — (1,17, 2,06)
23F — 158 — 43 — 3,7 — (2,69, 5,09)
a Төмен емес тиімділігі 0,5-тен асатын ОГА үшін екіжақты 95% СА төменгі шекарасы ретінде анықталды. б Статистикалық маңызды күштірек жауап 1-ден асатын ОГА үшін екіжақты 95% ДА төменгі шекарасы ретінде анықталды. в Превенар 13 препараты үшін бірегей болып табылатын 6A† серотипі үшін статистикалық маңызды күштірек жауап 2-ден асатын ОГА үшін екіжақты 95% СА төменгі шекарасы ретінде анықталды.
Пневмококктық полисахаридті вакцинамен вакцинацияланған ересектерде клиникалық зерттеу жүргізгенге дейін кемінде 5 жыл бұрын Превенар 13 препаратын қолданғаннан кейін ОФБ ТОГ 12 ортақ серотип үшін 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаны қолданғаннан кейін ондайлардан кем болған жоқ. Сонымен қатар, бұл зерттеуде 12 ортақ серотиптің 10-ы үшін статистикалық тұрғыдан жоғарырақ ОФБ ТОГ көрсетілді. 6A серотипіне иммундық жауаптар 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен вакцинациядан гөрі Превенар 13 препаратымен вакцинациядан кейін статистикалық маңызды күштірек болды.
Превенар 13 препаратымен вакцинациядан кейін бір жыл өткен соң, 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен вакцинациядан өткен 70 және одан жоғары жастағы ересектерде зерттеуге қосудан кем дегенде 5 жыл бұрын, ОФБ титрлері вакцинациядан кейін бір айдан соң ондайлармен салыстырғанда төмендеді, дегенмен, барлық серотиптер үшін ОФБ титрлері бастапқы деңгейінен гөрі жоғары болып қалды:
ОФБ ТОГ бастапқы деңгейдегі деңгейлері — Превенар 13 препаратын қолданғаннан кейін бір жылдан соң ОФБ ТОГ деңгейлері
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен кемінде 5 жыл бұрын вакцинацияланған ≥ 70 жастағы ересектер — 9-дан 122-ге дейін — 18-ден 381-ге дейін
Пациенттердің ерекше топтарындағы иммундық жауап
Төменде сипатталған аурулармен ауыратын пациенттер пневмококктық инфекцияның жоғары қаупіне ұшыраған. Осы ерекше топтарға Превенар 13 енгізумен индукцияланған антиденелер деңгейінің клиникалық маңыздылығы белгісіз.
Орақжасушалы анемия
Францияда, Италияда, Ұлыбританияда, АҚШ-та, Ливанда, Египетте және Сауд Арабиясында 6 айлық аралықпен енгізілген Превенар 13 2 дозасын қолдана отырып, зерттеуге қосудан кем дегенде 6 ай бұрын ППВ23-тің бұрын кемінде бір немесе одан да көп дозасымен вакцинацияланған, орақжасушалы анемиясы бар ≥6 және <18 жастағы 158 бала мен жасөспірімде ашық салыстырылмайтын зерттеу жүргізілді. Превенар 13 бірінші дозасын енгізу IgG КОГ, сондай-ақ ОФБ ТОГ бойынша анықталатын антиденелердің түзілуіне әкелді, олар вакцинацияға дейінгі деңгейлермен салыстырғанда статистикалық маңызды жоғары болды. Екінші дозаны енгізгеннен кейін иммундық жауап препараттың бірінші дозасынан кейінгі реакциялармен салыстырылмалы болды. Препараттың екінші дозасын алғаннан кейін бір жылдан соң IgG КОГ және ОФБ ТОГ бойынша айқындалған антиденелер деңгейі сан жағынан ұқсас 3 және 5 серотиптеріне IgG КОГ қоспағанда, Превенар 13 бірінші дозасын енгізгенге дейін жоғарырақ болды.
Превенар (7-валентті вакцина) иммуногенділігі бойынша қосымша деректер: орақжасушалы анемиясы бар балалар
Превенар иммуногенділігі орақжасушалы анемиясы бар 49 сәбиде ашық, көпорталықты зерттеуде зерттелді. Балалар Превенар вакцинациясын алды (2 айлық жастан бастап бір айлық аралықпен 3 доза) және осы балалардың 46-сы 15-18 айлық жаста 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаны алды. Бастапқы иммунизациядан кейін пациенттердің 95,6% - ында Превенар құрамына кіретін барлық жеті серотип үшін кемінде 0,35 мкг/мл антиденелер деңгейі анықталды. Полисахаридтермен вакцинациядан кейін иммундық жадтың қалыптасуын көрсететін жеті серотипке қарсы антиденелер концентрациясының едәуір жоғарылағаны байқалды.
АИТВ-инфекциясы
Пневмококктық вакцинамен бұрын вакцинацияланбаған балалар мен ересектер
CD4 саны ≥200 жасуша/мкл (орта есеппен 717,0 жасуша/мкл), вирустық жүктемесі <50 000 көшірме/мл (орта есеппен 2090,0 көшірме/мл), ЖИТС-пен астасқан белсенді аурулары жоқ және пневмококктық вакцинамен бұрын вакцинация алмаған, АИТВ жұқтырған балалар мен ересектер Превенар 13-тің 3 дозасын алған. Келесі кезеңде 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасы жалпы нұсқауларға сәйкес енгізілді. Вакциналар 1 айлық аралықпен енгізілді. Иммундық жауаптар вакцинаның әр дозасын енгізгеннен кейін шамамен 1 айдан соң 259–270 бағаланатын адамда бағаланды. Превенар 13 препаратының бірінші дозасын енгізу вакцинацияға дейінгі деңгейлермен салыстырғанда статистикалық маңызды жоғары деңгейлерде IgG КОГ бойынша да, ОФБ ТОГ бойынша да айқындалатын антиденелердің өндірілуіне әкелді. Превенар 13 препаратының екінші және үшінші инъекцияларынан кейін иммундық жауаптар вакцинаның бірінші дозасын енгізгеннен кейін байқалатынға қарағанда ұқсас немесе күштірек болды.
23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинамен бұрын вакцинацияланған ересектер
ЖИТС-пен байланысты белсенді аурулары болмаған және зерттеуге қосудан кем дегенде 6 ай бұрын 23-валентті пневмококктық вакцинацияны бұрын алған CD4 саны ≥ 200 жасуша/мкл (орта есеппен 609,1 жасуша/мкл) құрайтын және вирустық жүктемесі < 50 000 көшірме/мл (орта есеппен 330,6 көшірме/мл) ≥ 18 жастағы АИТВ-жұқтырған ересектер Превенар 13 препаратының 3 дозасын — зерттеуге қосу кезінде, Превенар 13 препаратының бірінші дозасын алғаннан кейін 6 айдан және 12 айдан соң алды. Иммундық жауаптар Превенар 13 препаратының әрбір дозасынан кейін шамамен 1 айдан соң бағаланатын 231–255 адамда бағаланды. Превенар 13 препаратының бірінші дозасын енгізу вакцинацияға дейінгі деңгейлермен салыстырғанда статистикалық маңызды жоғары деңгейлерде IgG КОГ бойынша да, ОФБ ТОГ бойынша да айқындалатын антиденелердің өндірілуіне әкелді. Превенар 13 препаратының екінші және үшінші инъекцияларынан кейін иммундық жауаптар вакцинаның бірінші дозасын енгізгеннен кейін байқалатынға қарағанда салыстырмалы немесе күштірек болды. Зерттеуде 162 адам 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның алдыңғы бір дозасын, 143 адам — вакцинаның алдыңғы 2 дозасын және 26 адам — 23-валентті полисахаридті вакцинаның алдыңғы 2 дозасынан астам дозасын алды. 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның алдыңғы екі немесе одан да көп дозасын алған адамдар алдыңғы бір реттік дозаны алған адамдардағылармен салыстырғанда ұқсас иммундық реакцияны көрсетті.
Гемопоэздік дің жасушаларының трансплантациясы
Гемопоэздік дің жасушаларының аллогендік трансплантациясы (ГДЖТ) жүргізілген, ≥2 жаста негізгі аурудың толық гематологиялық ремиссиясы немесе лимфома мен миелома жағдайында өте қанағаттанарлық ішінара ремиссиясы бар балалар мен ересектер дозалар арасында кемінде 1 айлық аралықпен Превенар 13 препаратының үш дозасын алды. Препараттың алғашқы дозасы ГДЖТ кейін 3-6 айдан соң енгізілді. Превенар 13 препаратының төртінші (бустерлік) дозасын үшінші дозадан кейін 6 айдан соң енгізді. 23-валентті пневмококктық полисахаридті вакцинаның бір реттік дозасын жалпы нұсқауларға сәйкес Превенар 13 препаратының төртінші дозасынан кейін 1 айдан соң енгізген. IgG КОГ бойынша анықталған иммундық жауаптар вакцинациядан кейін шамамен 1 айдан соң бағаланатын 168–211 адамда бағаланды. Превенар 13 препаратын енгізу Превенар 13 препаратын әрбір инъекциядан кейін антиденелер деңгейінің жоғарылауын туындатты. Превенар 13 препаратының төртінші дозасын енгізгеннен кейінгі иммундық жауаптар үшінші дозадан кейінгіге қарағанда барлық серотиптерге қатысты едәуір күшті болды. Бұл зерттеуде функциялық белсенді антиденелердің титрлері (ОФБ ТОГ) анықталған жоқ.