Преднизолон таблетки 5 мг

Бір таблетканың құрамында белсенді зат - 5 мг преднизолон қосымша заттар: жүгері крахмалы, лактоза моногидраты, повидон-30, натрий крахмалы гликоляты, коллоидты кремнийдің қостотығы, магний стеараты Сыртқы түрінің, иісінің дәмінің сипаттамасы Дөңгелек пішінді, беті жалпақ, шеттері қиғаш, ақ немесе ақ дерлік түсті, бір жағында сызығы бар және екінші жағы тегіс таблеткалар.

Преднизолон 5 мг таблеткалары глюкокортикостероидтармен жүйелі емдеуге сезімтал барлық аурулар кезіндегі көрсетілімдерге және препараттың дозасына байланысты қолдануға арналған. Фармакодинамикалық ем: • коллагеноздарды қоса, ревматизм ауруларында • аллергиялық ауруларда (аллергиялық ринит, бронх демікпесі, есекжем, дәріге аллергия) • тыныс алу жолдарының ауруларында: созылмалы бронхитте (бактерияға қарсы еммен бірге тағайындалады) • өкпе фиброзында, саркоидозда • ойық жаралы илеит/ колит сияқты ішектің қабыну ауруларында • бүйректің кейбір ауруларында (аздаған өзгерістермен пролиферациялық гломерулонефрит (липоидтық нефроз), нефроздық синдром) • жедел ауыр дерматоздарда (кәдімгі сулы бөртпе, эритродермия, Лайелл синдромы) • тромбоцитопениялық пурпура, аутоиммундық көріністермен созылмалы лимфаденоз (гемолиздік анемия, тромбопения) сияқты қан ауруларында • ісіктерде (химиотерапиямен біріктіріп қолданылады) Орын басушы ем: • Бүйрек үсті безі қыртысының (Аддисон ауруында) және гипофиздің алдыңғы бөлігінің бастапқы жеткіліксіздігінде (Шихан синдромында). Преднизолон бүйрек үсті безі қыртысының жеткіліксіздігі кезіндегі алғашқы таңдау препараты емес. Алғашқы таңдау препараттары гидрокортизон мен кортизон болып табылады. • Адреногениталий синдромы кезінде супрессиялық ем үшін.

Әсер ету механизмі Преднизолон – синтетикалық глюкокортикостероидтық препарат, гидрокортизонның сутексіздендірілген аналогы. Спецификалық цитоплазмалық рецепторлармен (глюкокортикостероидтарға (ГКС) арналған рецепторлар барлық тіндерде, әсіресе бауырда көп кездеседі) өзара әрекеттесіп, ақуыздардың (соның ішінде өмірлік маңызы бар жасушаішілік үдерістерді реттейтін ферменттердің) түзілуін индукциялайтын кешен түзеді. Фармакодинамикалық әсерлері Қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, иммунодепрессиялық, шокқа қарсы әсер береді, бета-адренорецепторлардың эндогенді катехоламиндерге сезімталдығын арттырады. Қабынуға қарсы әсері эозинофилдердің және жуан жасушалардың қабыну медиаторларының босап шығуын бәсеңдетуімен; гиалурон қышқылын өндіретін липокортиндердің түзілуін индукциялау және жуан жасушалардың санын азайтумен; капиллярлардың өткізгіштігін азайтумен; жасуша жарғақшаларын (әсіресе лизосомалық) және органеллалар жасушаларын тұрақтандырумен байланысты. Қабыну үдерісінің барлық кезеңіне әсер етеді: арахидон қышқылы деңгейінде простагландиндердің (Pg) синтезін тежейді (липокортин фосфолипаза А2-ні бәсеңдетеді, арахидон қышқылының либерациясын басады, қабыну үдерісіне, аллергияға т.б. ықпал ететін эндо асқынтотықтардың, лейкотриендердің биосинтезін тежейді), «қабынуға ізашар цитокиндердің» (интерлейкин 1, альфа ісіктері некрозы факторы т.б.) синтезін тежейді; жасуша жарғақшаларының әртүрлі зақымдаушы факторлардың әсеріне төзімділігін арттырады. Тыныс алу жолдарының обструкциялық аурулары кезінде әсеріне негізінен, қабыну үдерістерінің тежелуі, шырышты қабықтардың ісінуін алдын алу немесе айқындығын азайтуы, бронхтардың шырышты қабық астындағы эпителий қабатында эозинофильдік инфильтрацияны төмендетуі, және бронхтың шырышты қабатына айналымда жүретін иммундық кешеннің жинақталуы, сондай-ақ, шырышты қабықтың эрозиялануы мен десквамациясын тежеуі түрткі болады. Кіші және орташа калибрлі бронхтардағы бета-адренорецепторлардың эндогенді катехоламиндерге және экзогенді симпатомиметиктерге сезімталдығын арттырады, шырыш өндірілуін азайтудың есебінен оның тұтқырлығын төмендетеді. Ақуыз алмасуына әсері: плазмадағы глобулиндердің мөлшерін азайтып, бауыр мен бүйректе альбуминдер синтезін (альбумин/глобулин коэффициентін жоғарылатумен) жоғарылатады, бұлшықет тініндегі ақуыздар синтезін төмендетеді және катаболизмін күшейтеді. Липидтер алмасуына әсері: жоғары май қышқылдарының және триглицеридтердің синтезін жоғарылатады, майды қайта бөледі (майдың жиналуы негізінен иық белдеуі тұсында, бет, іш аумағында болады), гиперхолестеринемияның дамуына алып келеді. Көмірсу алмасуына әсері: көмірсулардың асқазан-ішек жолдарынан сіңуін жоғарылатады; глюкозо-6-фосфатазаның белсенділігін арттырады (глюкозаның бауырдан қанға түсуі жоғарылайды); фосфоэнолпируваткарбоксилаза белсенділігін және аминотрансфераза синтезін (глюконеогенездің белсенділенуін) жоғарылатады; гипергликемияның дамуына ықпал етеді. Су-электролит алмасуына әсері: натрий иондары (Na+) мен суды организмде іркиді, калий иондарының (К+) шығуын стимуляциялайды (минералокортикостероидтық белсенділігі), асқазан-ішек жолынан кальций иондарының (Са2+) сіңуін азайтып, кальцийдің сүйектерден «шайылып» және бүйрек арқылы шығарылуын арттырады да, сүйек тіндерінің минералдануын азайтады. Иммунодепрессиялық әсеріне лимфоидтық тіннің инволюциясынан туындаған, лимфоциттер (әсіресе Т-лимфоциттер) пролиферациясының бәсеңдеуі, В-жасушаларының миграциясының және Т- және В-лимфоциттердің өзара әрекеттесуінің тежелуі, лимфоциттер мен макрофагтардан цитокиндердің (интерлейкин-1,2; гамма-интерферон) босап шығуының тежелуі және антиденелердің түзілуінің төмендеуі түрткі болады. Аллергияға қарсы әсері аллергия медиаторларының синтезі мен секрециясының төмендеуі, сенсибилизацияланған жуан жасушалар мен базофилдерден гистаминнің және басқа да биологиялық белсенді заттардың босап шығуының тежелуі, айналымдағы базофилдер санының азаюы, лимфоидтық және дәнекер тіндердің өсуінің бәсеңдеуі, Т- және В-лимфоциттер санының, жуан жасушалардың азаюы, эффекторлық жасушалардың аллергиялық медиаторларға сезімталдығының төмендеуі, антиденелердің түзілуінің бәсеңдеуі және организмнің иммундық жауабының өзгеруі нәтижесінде дамиды. АКТГ синтезі мен секрециясын және соның салдарынан - эндогендік ГКС синтезін бәсеңдетеді.

Кез келген кортикостероидпен емдеудің басында басшылыққа алынатын келесі қағидаттар ескерілуі және сақталуы тиіс: бастапқы дозасы қалаған емдік әсерге қол жеткізу үшін сәйкес келуі тиіс және клиникалық жауапқа тәуелді болады. Бұл дозаны мезгі-мезгіл бағалап отыру қажет, өйткені негізгі аурудың айқындығы өзгеруі мүмкін, немесе емдеу кезінде асқынулар дамуы мүмкін. Дозасын ең төменгі шамаға дейін біртіндеп төмендету керек, бұл ретте емге қанағаттанарлық клиникалық жауапты қамтамасыз ету және сақтау керек. Ұзақ емдеу кезінде немесе негізгі ауру өршіген жағдайда дозасын арттыру қажет болуы мүмкін. Егер преднизолонмен ұзақ (әдетте, 3 аптадан артық) емдеу тоқтатылуы тиіс болса, «тоқтату синдромын» болдырмау үшін тоқтатуды біртіндеп жүзеге асыру қажет. Емдеуді күрт тоқтату өлімге соқтыруы мүмкін (4.8 бөлімін қараңыз). Дозасын доза шамасына, емдеу ұзақтығына, пациенттің негізгі ауруына және емге жеке реакциясына байланысты, бір апта немесе тіпті ай ішінде төмендету керек. Преднизолонмен 3 аптадан аз жүргізілген емді күрт тоқтатудың, пациенттердің көпшілігінде гипоталамус-гипофиз-бүйрек үсті безі жүйесінің клиникалық тұрғыдан елеулі бәсеңдеуіне алып келу ықтималдығы аз. Алайда, кортикостероидтарға реакция және оларды тоқтатудың жағымдылығы айтарлықтай ауытқып отыруы мүмкін екенін ескеру керек. Осылайша, тіпті қысқа мерзімді емнен кейін де, әсіресе, жоғары дозаларын немесе бүйрек үсті безі жеткіліксіздігінің дамуының басқа қауіп факторлары бар пациенттерде қолданғанда препаратты біртіндеп тоқтату ұсынылады. Дозасын біртіндеп төмендеткен кезде дозалау режимі жекелей таңдалуы тиіс. Пациенттердің көпшілігінде, преднизолонның дозасын әр 3–7 күн сайын 2,5 мг-ге, преднизолонның тәулігіне 5–10 мг дозасына жеткенге дейін төмендетудің жағымдылығы жақсы. Неғұрлым жоғары дозаларын 9–12 ай ішінде біртіндеп азайту керек. Дозасын біртіндеп төмендеткен кезде, алдымен кешкі дозасы, содан соң түсте, түстен кейін немесе кешке қабылданатын дозалары өткізіп жіберілуі тиіс, яғни, 10 күннен соң тек таңертеңгі дозасы ғана қабылдануы тиіс. Глюкокортикоидтармен ұзақ уақыт бойына кезеңдік емдеу (күнара таңертең 1 доза), бүйрек үсті бездері қыртысын бәсеңдетпейтіндігі салдарынан өзінің тиімділігін көрсетті. Дозалау режимі Ересектер: Қабыну аурулары: әдеттегі дозасы емделетін ауруға байланысты тәулігіне 5-тен 60 мг дейін ауытқып тұрады. Жалпы алғанда, бүкіл күнделікті дозасы таңертеңгі сағат 6 мен 8 аралығында (циркадтық ем) қабылдануы тиіс. Орын басушы ем: ұсынылатын бастапқы доза 2 қабылдауға бөлінген 5 мг құрайды: таңертең және кешке. Пациенттердің ерекше топтары Гипотиреозы бар пациенттер: Гипотиреозы бар пациенттерде дозасын азайту қажет болуы мүмкін. Бауыр функциясы бұзылған пациенттер: Бауыр функциясы бұзылған пациенттерде гипоальбуминемияның себебінен ақуыздармен байланысуының төмендеуі салдарынан ауыр жағымсыз реакциялардың дамуы ықтималырақ. Дозасын түзету қажет болуы мүмкін. Бүйрек функциясы бұзылған пациенттер: Бүйрек жеткіліксіздігінен зардап шегіп жүрген пациенттерде дозасын түзету қажет емес. Балалар мен жасөспірімдер: Деректер жоқ. Өсудің тежелуіне қатысты қауіпке, әсіресе, балалар ұшырайды деп есептеледі (4.4 және 4.8 бөлімдерін қараңыз), сондықтан препаратты пайдалану көрсетілімі балалардың жай-күйлерін айрықша қатаң бағалауды талап етеді. Балаларда өсу кезеңінде емдеу негізінен, кезеңдік немесе үзілістермен болуы тиіс. Дозасын қанағаттанарлық клиникалық жауапты қамтамасыз ететін және жағымсыз әсерлерді өте аз тудыратын дозаға дейін біртіндеп төмендету қажет. Қабынуға қарсы немесе иммуносупрессиялық әсерлері: преднизолонның әдеттегі дозасы тәулігіне 0,1–2 мг/кг құрайды. Дозаны тәулігіне 1–4 қабылдауға бөлуге болады. Ең аз тиімді дозасы, әдетте, клиникалық жауап бойынша анықталады. Бронх демікпесінің өршуі: преднизолонның әдеттегі дозасы тәулігіне 1–2 мг/кг құрайды. Бұл дозаны 3–5 күн ішінде тәулігіне 1–2 қабылдауға бөлуге болады. Орын басушы ем: әдеттегі дозасы тәулігіне 4–5 мг/м2 құрайды. Нефроздық синдром: әдеттегі дозасы тәулігіне 2 мг/кг құрайды (ең жоғары доза: тәулігіне 2–4 қабылданатын 60–80 мг). Егде жастағы пациенттер: Егде жастағы пациенттерде кортикостероидтарды ұзақ уақыт қолдану қант диабетінің, артериялық гипертензияның, жүректің іркілісті жеткіліксіздігі мен остеопороздың өршуін тудыруы мүмкін, сондай-ақ, депрессияның дамуына алып келуі мүмкін (4.8 бөлімін қараңыз). Жағымсыз реакциялардың қаупін азайту үшін, клиникалық тұрғыдан қанағаттанарлық әсерін қамтамасыз ететін ең аз тиімді дозасын ұстап тұру қажет. Қолдану тәсілі Ішке қабылдауға арналған. Тамақтан кейін аздаған мөлшердегі сұйықтықпен ішке қабылдау керек.

• әсер етуші затқа, басқа стероидтарға немесе препарттың қосымша заттарының кез келгеніне аса жоғары сезімталдық • жүйелі микоздар • кортикостероидтармен иммуносупрессиялық терапияны жүргізу кезінде тірі вирустық немесе бактериялық вакциналармен вакциналау қарсы көрсетілімді (толық емес иммундық реакция әлсіретілген тірі вакцинаның инфекциялық ауру тудырауына мүмкіндік беруі мүмкін) Ұзақ емдеу кезінде: • ойық жара ауруы • остеопороздың ауыр түрлері • ауыр миопатия (жүкті әйелдердегі миастенияны қоспағанда) • психиатриялық анамнез • жедел вирустық инфекциялар (белдемелі герпес, қарапайым герпес, желшешек) • созылмалы белсенді гепатит (Hbs Ag-оң реакциямен) • глаукома • полиомиелит • БЦЖ екпесінен кейінгі лимфаденит • пре- және поствакциналық кезең (вакциналауға дейінгі 8 апта және вакциналаудан кейінгі 2 апта)

Өте жиі (>1/10), жиі (>1/100, <1/10), жиі емес (>1/1000, <1/100), сирек (>1/10000, <1/1000), өте сирек (<1/10000), белгісіз (қолда бар деректер негізінде бағалау мүмкін емес). Жалпы алғанда, гипоталамус-гипофиз-бүйрек үсті безі жүйесінің бәсеңдеуін қоса, болжамды жағымсыз әсерлердің даму жиілігі дозаға, қабылдау уақытына және емдеу ұзақтығына тәуелді. Егер барынша аз уақыт ішінде, мүмкіндігінше, ең төмен тиімді дозаны пайдаланса, жағымсыз әсерлерді барынша азайтуға болады. Өте жиі • инфекцияға сезімталдықтың жоғарылауы, бұрыннан бар инфекцияның ушығуы, жасырын инфекцияның белсенділенуі және инфекция симптомдарының бүркемеленуі (преднизолонның иммуносупрессиялық және қабынуға қарсы әсерінің салдарынан) • эозинофилдер мен лимфоциттер мөлшерінің төмендеуі • бұрыннан бар аурудың бүркемеленуі немесе ушығуы • преднизолонды тұрақты түрде пероральді қолданғанда бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі (гипоталамустың тежелуінен басталатын және бүйрек үсті бездері қыртысының айқын атрофиясымен аяқталатын), бүйрек үсті бездерінің жеткіліксіздігі салдарынан стероидтарды тоқтату синдромы (бас ауыруы, жүрек айнуы, бас айналуы, анорексия, әлсіздік, эмоционалдық орнықсыздық, енжарлық, стресс жағдаяттарына сәйкессіз серпіліс), инсулинге сезімталдықтың төмендеуімен «стероидтық қант диабеті», бұрыннан қант диабетінен зардап шегіп жүрген пациенттерде қандағы қант деңгейінің жоғарылауы (100 %). Өсу гормоны секрециясының бұзылуы мен оған сезімталдықтың төмендеуі нәтижесінде балаларда өсудің тежелуі • көзішілік қысымның жоғарылауы (преднизолонды ішке қабылдаған 40 % пациентке дейін), катаракта (ұзақ уақыт қолданғанда 30 % пациентте) • обыры бар пациенттерде өкпе абсцесі (12 %) • әсіресе, обыр бар пациенттерде ауыз қуысының кандидозы (33 %) • шырышты қабықтардың зеңдік инфекциялары (30 %) • арқаның ауыруы, қозғалыстың шектелуі, қатты ауыру, омыртқаның компрессиялық сынулары және өсудің азаюы, жілік сүйектерінің сынулары (ұзақ уақыт ішке қабылдағанда 25 %), жоғары дозаларымен емдегенде миопатия (10 %) сияқты симптомдармен жүретін остеопороз Жиі • лейкоциттер мен тромбоциттер мөлшерінің жоғарылауы • физиологиялық дозаларынан жоғары пероральді дозаларын (әдетте, тәулігіне 50 мг-ден көп) үнемі қабылдағанда май жинақталу сипатының өзгеруін (ай тәрізді бет, арқаның майлануы, «бұқа мойын») қоса, Кушинг синдромы • калийдің орнына натрийдің іркілуі салдарынан гипокалиемия • бала туатын жастағы әйелдерде аменорея • ішке қабылданатын жоғары дозаларымен емдегенде холестерин, триглицеридтер және липопротеиндер деңгейінің жоғарылауы • тәбеттің артуы және салмақ артуы • эйфория, депрессия, кортикостероидтар индукциялаған психоз • артериялық гипертензия (натрийдің іркілуі салдарынан, ол сұйықтықтың іркілуіне алып келеді), жүректің іркілісті жеткіліксіздігінің ушығуы (натрийдің іркілуінің нәтижесінде) • туберкулездің даму қаупінің жоғарылауы • колит, илеит, дивертикулит кезінде симптомдардың өршуі және АІЖ тесілуінің қаупі • созылулар, безеу тәрізді бөртпе, көгерулердің түзілуі, дерматит, экхимоз, бет эритемасы, атрофия, гирсутизм, жаралардың баяу жазылуы, тершеңдік, телеангиэктазиялар және терінің жұқаруы, бұрыннан бар тері ауруларының бүркемеленуі немесе нашарлауы • түнде несеп шығару жиілігінің артуы • жаралардың баяу жазылуы Жиі емес • аллергиялық реакциялар • азғантай пероральді дозаларымен емдегенде қант диабеті (<1 %), төмен пероральді дозаларымен емдегенде холестерин, триглицеридтер және липопротеиндер деңгейінің жоғарылауы • ұйқысыздық, көңіл-күйдің құбылулары, тұлғалық өзгерістер, мания және елестеулер • тыныс алу бұлшықеттерінің миопатиясы • ацетилсалицил қышқылын немесе қабынуға қарсы стероидты емес дәрілерді (ҚҚСД) бір мезгілде қабылдағанда асқазанның немесе он екі елі ішектің ойық жаралары, асқазан-ішектен қан кету (0,5 %), асқазан-ішектің тесілуі • сүйек тінінің аваскулярлық некрозы • кальций мен фосфат экскрециясының жоғарылауы салдарынан түзілген несеп тастары • дәрілік препарат индукциялаған порфирия. Сирек • қан ұюының жоғарылауы салдарынан тромбоз қаупінің жоғарылауы • қалқанша без функциясының бұзылулары • церебральді безгек кезінде команың ұзақтығы артуы мүмкін, когнитивтік бұзылулар (мысалы, есте сақтаудың нашарлығы), деменция, эпидуралдық липоматоз (жұлынның айналасында май жинақталуы). • көздің герпестік инфекциясымен бір мезгілде болған кезде көздің мүйізгек қабығының ыдырауы қаупінің жоғарылығы (осы инфекцияның бүркемеленуіне байланысты), глаукома (препаратпен ұзақ пероральді емдеу кезінде) Өте сирек • кетоацидоз және гиперосмолярлық кома, жасырын гиперпаратиреоздың көрініс беруі, порфирия ұстамаларының қозуы, ісік лизисі синдромы, жыныс гормоны секрециясының бұзылулары (етеккір бұзылыстары, гирсутизм, импотенция) • жасырын эпилепсияның көрініс беруі, мидың жалған ісігі (бас ауыруы, анық көрмеу және көру қабілетінің бұзылулары сияқты симптомдармен жүретін қатерсіз бассүйекішілік гипертензия,) • экзофтальм (ұзақ емдеуден кейін) хориоретинопатия • жүрек қызметінің төмендеуі, гипокалиемия салдарынан болған аритмия қаупімен кардиомиопатия, жүрек-қантамыр коллапсы • панкреатит (жоғары дозалармен ұзақ емдегеннен кейін) • уытты эпидермалық некролиз, Стивенс-Джонсон синдромы • ахил сіңірі мен тізе тобығы сіңірінің тендинопатиясы Белгісіз • бұлыңғыр көру • миокард инфарктісі, брадикардия (жоғары дозаларын қолданғанда) • атеросклероз бен тромбоздың даму қаупінің жоғарылауы, васкулит (сондай-ақ, ұзақ емдеуден кейін тоқтату синдромы ретінде өтуі мүмкін) • диспепсия, өңештің ойық жарасы мен кандидозы • бұлшықет атрофиясы, сіңірлердің аурулары, тендинит, сіңірлердің үзілуі • тәбеттің бұзылуы • бүйректің склеродермиялық кризі. Бүйректің склеродермиялық кризінің жиілігі аурудың типтік тармағына тәуелді. Ең үлкен қауіп – диффуздық жүйелі склеродермиясы бар пациенттерде. Ең аз қауіп – шектеулі түрі (2%) және ювенильді жүйелі склеродермиясы (1%) бар пациенттерде Ескертпе:Ұзақ уақыт емдеуден кейін дозасын тым жылдам төмендеткен кезде бұлшықеттер мен буындардың ауыруы, дене температурасының жоғарылауы, ринит, конъюнктивит және дене салмағының төмендеуі сияқты симптомдар байқалуы мүмкін. Жағымсыз дәрілік реакциялар туындағанда медициналық қызметкерге, фармацевтикалық қызметкерге немесе, дәрілік препараттардың тиімсіздігі туралы хабарламаларды қоса, дәрілік препараттарға болатын жағымсыз реакциялар (әсерлер) жөніндегі ақпараттық деректер базасына тікелей хабарласу керек Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті «Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК http://www.ndda.kz

Нұсқаулықта көрсетілмеген.

Келесі аурулар мен жай-күйлер кезінде препаратты сақтықпен қолдану керек: • Емдеу кезінде қызба аурулары, жарақаттар немесе операциялық араласулар сияқты елеулі дене жүктемелері туындаған жағдайда, кортикостероидтардың тәуліктік дозасын уақытша түзету қажет болуы мүмкін. • Фторхинолондар мен кортикостероидтарды бір мезгілде қолданғанда сіңірлердің ауруларының, сіңірлердің қабынулары мен үзілулерінің қаупі арта түседі. • Препаратты ұзақ уақыт қолдану әр үш ай сайын офтальмологтың тексеруімен қатар жүруі тиіс. • Ұзақ уақыт қолдану Капоши саркомасының жылдам үдеуімен байланысты болуы мүмкін. • Орын басушы емнен басқа, кортикостероидтар өздерінің қабынуға қарсы және иммуносупрессиялық қасиеттерінің арқасында, емдік емес, паллиативтік әсерге ие. Дозасы мен емдеу ұзақтығына қарай ұзақ уақыт қабылдау, жағымсыз реакциялардың туындау жиілігінің артуымен байланыстырылады. Жүйелі әсер ететін кортикостероидтармен ұзақ уақыт ем қабылдап жүрген пациенттер гипоталамус-гипофиз-бүйрек үсті безі жүйесінің бәсеңдеуін (ГГБ, бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі), Кушинг синдромын, гипергликемия мен глюкозурияны анықтау мақсатында қадағалауда болуы тиіс. • Кортикостероидтармен ұзақ емдеуден кейін, «тоқтату синдромын» болдырмау үшін емді біртіндеп тоқтату керек. Бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі кортикостероидтармен емдеуді тоқтатқаннан кейін айлар бойы сақталуы мүмкін және стресс (хирургиялық операция, ауру) кезінде орын басушы ем қажет болуы мүмкін. Бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі қаупін дәрілік затты күнделікті енгізілетін дозаларының орнына күнара тағайындау арқылы төмендетуге болады. • Кортикостероидтардың қабынуға қарсы және иммуносупрессиялық әсерлеріне байланысты, оларды орын басушы ем үшін қажеттісінен жоғарырақ дозаларда қолдану инфекцияға сезімталдықты жоғарылатады, бұрыннан бар инфекциялық аурудың ушығуына және жасырын инфекциялардың белсенуіне алып келеді. Қабынуға қарсы әсері инфекциялық ауру асқынған сатыға өткенге дейін симптомдарының бүркемеленуіне алып келуі мүмкін. Егер емдеу кезінде жаңа инфекциялар туындаса, онда ондай инфекцияны өршітпеу мүмкін еместігі фактісі ескерілуі тиіс. • Неврологиялық асқынулардың дамуы мен антиденелердің жеткіліксіз өндірілуі қаупіне байланысты, кортикостероидтармен (әсіресе, жоғары дозаларда) ем қабылдап жүрген пациенттерге басқа иммунопрофилактикалық іс-шараларды жүргізбеген дұрыс. Алайда, орын басушы терапия шеңберінде (мысалы, Аддисон ауруы кезінде) кортикостероидтарды қабылдап жүрген пациенттерге иммунизация жүргізілуі мүмкін. • Иммуносупрессиясы бар пациенттерде стероидтардың жоғары дозаларын енгізу антиденелер өндірілуінің төмендеуіне, және соның салдары ретінде, тек ішінара қорғанысқа алып келуі мүмкін. • Жасырын туберкулёзі (ТБ) бар пациенттерде кортикостероидтармен емдеу ТБ дамуы қаупін арттыруы мүмкін. Ондай пациенттерді ТБ қайта белсенділенуіне қатысты мұқият қадағалау керек және, егер кортикостероидтармен ұзақ емдеу қажет болса, туберкулёзге қарсы химиотерапия қолданылуы мүмкін. Туберкулёздің белсенді түрі бар пациенттерде кортикостероидтарды қолдану, егер ауруды емдеу үшін оларды туберкулёзге қарсы қолайлы еммен бірге пайдалану жоспарланса, ТБ өршуі немесе диссеминациясы жағдайларымен шектелуі тиіс. • Кортикостероидтарды жүйелі қолданудан кейін феохромоцитомалық криз дамығаны туралы мәлімделген, ол өлімге соқтыруы мүмкін. Болжамды немесе расталған феохромоцитомасы бар пациенттерде кортикостероидтарды тек, «пайдасы-қаупінің» арақатынасын мұқият бағалаудан кейін ғана қолдану керек. • Кортикостероидтармен жүйелі желшешек немесе қызылша сияқты емдеу вирустық аурулардың әсеріне ұшыраған адамдарда ауыр немесе жасырын инфекциялардың қаупін арттыруы мүмкін (пациенттерге ондай қауіптен сақтану және ондай болған жағдайда тез арада дәрігерге хабарласу қажеттілігі туралы ескерту керек). Кортикостероидтар бактериялық және зеңдік инфекциялардың (Candida инфекциясының) дамуына ықпал етуі мүмкін. Кортикоидтар жасырын амёбалық инфекцияларды белсендіруі мүмкін, сондықтан, кортикоидтық емді бастар алдында олардың бар-жоқтығын анықтау өте маңызды. • Преднизолон глюконеогенезді күшейтеді. Стероидтардың жоғары дозаларымен ем қабылдап жүрген пациенттердің шамамен бестен бірінде, инсулинге сезімталдықтық төмендеуімен және глюкоза үшін бүйректік шегінің төмендеуімен бірге қатерсіз «стероидтық диабет» дамиды. Бұл жай-күй емді тоқтатқан кезде қайтымды. Расталған қант диабеті кезінде кортикостероидтармен емдеу, әдетте, теңгерімнің бұзылуына алып келеді, ол инсулиннің дозасын түзетумен компенсациялануы мүмкін. • Преднизолонмен ұзақ емдеу кальций мен фосфаттың метаболизміне әсер етеді және остеопороз қаупін арттырады. Преднизолон кальций мен фосфат деңгейінің төмендеуіне ықпал етеді, ол Д дәруменінің деңгейіне әсер етеді, сол арқылы сарысудағы остеокальцин (сүйек түзілуімен байланысты сүйек матриксінің ақуызы) деңгейінің дозаға тәуелді төмендеуін тудырады. Кальций мен Д3 дәруменін қосымша тағайындау глюкокортикоидтар индукциялаған сүйек массасы жоғалтылуының профилактикасына ықпал етуі мүмкін. • Балаларда бірнеше апта бойы преднизолонмен емдеу өсу гормоны секрециясының азаюымен және осы гормонға шеткері сезімталдықтың төмендеуімен байланысты өсудің тежелуінің даму қаупін тудырады. • Кортикостероидтар эйфорияны, ұйқысыздықты, көңіл-күйдің құбылуларын, тұлғалық өзгерістерді, депрессия мен психоздық үрдістерді қоса, психикалық бұзылуларды тудыруы мүмкін. Кортикостероидтармен емдеу аясында асқынулардың дамуы дозасына тәуелді. Симптомдары әдетте, емдеу басталғаннан кейін бірнеше күн немесе апта ішінде пайда болады. Көпшілік жағдайларда симптомдар дозасын төмендеткеннен кейін немесе препаратты тоқтатқаннан кейін жоғалады, алайда, жекелеген жағдайларда арнайы ем қажет болуы мүмкін. Пациенттерге және/немесе олардың туыстарына немесе күтім жасайтын адамдарға, депрессия белгілері немесе суицидтік ойлар пайда болған кезде медициналық көмекке жүгіну керектігін айту керек. • Кортикостероидтарды жүйелі және жергілікті қолданғанда көру қабілетінің бұзылулары туындауы мүмкін. Бұлыңғыр көруге немесе көру мүшесі тарапынан басқа бұзылуларға шағым болған жағдайда, жүйелі немесе жергілікті кортикостероидтарды қолданғанда сипатталған жағдайлар - катаракта, глаукома немесе сирек аурулар, мысалы орталықтық сероздық хориоретинопатия (ОСХРП), сияқты, жай-күйлердің бар-жоқтығын анықтау үшін пациентті офтальмологқа жолдау мүмкіндігін қарастыру керек. • Жүйелі глюкокортикоидтарды ұзақ уақыт қолдану артқы субкапсулалық катарактаның, глаукоманың дамуына (көзішілік қысымның жоғарылауы салдарынан) және көз инфекциялары қаупінің жоғарылауына алып келуі мүмкін. Глаукома, мөлдір қабықтың ойық жаралы зақымданулары немесе жарақаттары жағдайында, жүйелі офтальмологиялық тексеру және тиісінше ем қолданылады. Герпестік инфекциясы бар пациенттерде мөлдір қабықтың зақымдану қаупі жоғарылайды, өйткені преднизолон инфекция симптомдарын бүркемелеуі мүмкін. • Ұзақ уақыт қолданғанда әр үш ай сайын офтальмологиялық тексеру ұсынылады. • Жуырда миокард инфарктісін бастан өткерген пациенттерде, сол жақ қарынша қабырғасының жарылуы қаупіне байланысты, емдеуді ерекше сақтықпен жүргізу керек. Арнайы ескертулер Емдеуді бастар алдында (жай-күйдің ургенттілігіне байланысты мүмкін болмаған жағдайда – емдеу үдерісінде) науқас ықтимал қарсы көрсетілімдерді анықтау үшін тексерілуі тиіс. Клиникалық тексеру жүрек-қантамыр жүйесін зерттеуді, өкпенің рентгенологиялық зерттеуін, асқазан мен он екі елі ішекті, несеп шығару жүйесін, көру мүшелерін зерттеуді; қан формуласын, глюкоза мен электролиттер мөлшерін қан плазмасындағы бақылауды қамтуы тиіс. Преднизолонмен (әсіресе ұзақ) емдеу кезінде окулистің қадағалауы, артериялық қысымды, су-электролит теңгерімінің күйін, сондай-ақ, шеткері қан көрінісі мен қандағы глюкоза концентрациясын бақылау қажет. Жағымсыз құбылыстарды азайту мақсатында, антацидтерді қолдануға, сондай-ақ, калий иондарының (K+) организмге түсуін (диета, калий препараттары) арттыруға болады. Тамақ ақуыздарға, дәрумендерге бай болуы, майлар, көмірсулар мен ас тұзының мөлшері шектелуі тиіс. Гипотиреозы және бауыр циррозы бар науқастарда препараттың әсері күшейе түседі. Препарат бұрыннан бар эмоционалдық орнықсыздықты немесе психоздық бұзылуларды күшейтуі мүмкін. Анамнезде психоз болғаны көрсетілген жағдайда, жоғары дозалардағы Преднизолонды дәрігердің қатаң бақылауымен қолданады. Демеуші ем кезіндегі стресс жағдайларында (мысалы, хирургиялық операциялар, жарақат немесе инфекциялық ауру) глюкокортикостероидтардың қажеттілігі жоғарылайтынына байланысты, препараттың дозасын түзету керек. Стресс жағдайларында бүйрек үсті безі қыртысының салыстырмалы жеткіліксіздігі дамуы мүмкіндігіне байланысты, Преднизолонмен ұзақ емдеу аяқталғаннан кейін бір жыл бойы науқастарды мұқият қадағалау керек. Ұзаққа созылған емді кенеттен тоқтатуға болмайды! Кенеттен тоқтатқан кезде, әсіресе, осының алдында жоғары дозаларын қолданғанда, «тоқтату» синдромы (анорексия, жүрек айнуы, мәңгіру, жайылған бұлшықет-қаңқа ауыруы, жалпы әлсіздік) дамуы, сондай-ақ, Преднизолон тағайындалған ауру өршуі ықтимал. Тиімділігі (иммундық жауап) төмендейтіндігіне байланысты, Преднизолонмен емдеу кезінде вакциналауды жүргізбеген дұрыс. Интеркурренттік инфекциялар, сепсис жағдайлары және туберкулез кезінде Преднизолонды қолданғанда, бір мезгілде бактерицидтік әсері бар антибиотиктермен ем жүргізу қажет. Балаларда Преднизолонмен ұзақ емдеу кезінде өсу мен дамудың динамикасын мұқият қадағалау қажет. Емдеу кезеңінде қызылшаға немесе желшешекке шалдыққан науқастармен қарым-қатынаста болған балаларға, профилактикалық мақсатта спецификалық иммуноглобулиндерді қолданады. Бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі кезінде орын басушы ем үшін минералокортикостероидтық әсері әлсіз болуы салдарынан, Преднизолонды минералокортикостероидтармен біріктіріп қолданады. Қант диабеті бар науқастарда қандағы глюкоза мөлшерін бақылау және қажет болған жағдайда емді түзету керек. Сүйек-буын жүйесін рентгенологиялық жолмен бақылау (омыртқаның, қол басының суреті) көрсетілген. Бүйрек және несеп шығару жолдарының жасырын инфекциялық аурулары бар науқастарда Преднизолон лейкоцитурияны тудыруға қабілетті, мұның диагностикалық маңызы болуы мүмкін. Преднизолон метаболиттері 11- және 17-оксикетокортикостероидтардың мөлшерін арттырады. Преднизолон склеродермиялық бүйректік криздің (жедел склеродермиялық нефропатия) туындауына ықпал етуі мүмкін. Артериялық гипертензиямен және диурез төмендеуімен склеродермиялық бүйректік криз (өлімге соқтыруы ықтимал) дамыған жағдайлардың жиілігі артқаны байқалғандықтан, жүйелі склеродермиясы бар пациенттерде преднизолонды 15 мг және одан асатын тәуліктік дозада күнделікті қабылдағанда сақтық таныту қажет. Артериялық қысым мен бүйрек функциясын (қан плазмасындағы креатинин концентрациясын) белгіленген тәртіппен бақылау керек. Бүйректік кризге күдіктенген жағдайда, артериялық қысымды аса мұқият бақылау қажет. Лактоза Препараттың қосымша затттарының құрамында лактоза бар, тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы, Lapp (ЛАПП)-лактаза ферментінің тапшылығы, глюкоза-галактоза мальабсорбциясы бар пациенттерге қолдану қарсы көрсетілімді. Педиатрияда қолданылуы Препаратты балаларға 3 жастан бастап қолдануға рұқсат етіледі.

Жүктілік Преднизолон плаценталық бөгет арқылы өтеді. Жануарларға жүргізілген зерттеулерде жағымсыз әсерлердің дозаға тәуелді жоғарылауы көрсетілді (тышқандардың төлдерінде жырық таңдай, өсу мен ми дамуына әсері). Ағымдағы зерттеулер деректері преднизолонды жүктілік кезінде пайдаланғанда шарана үшін қауіптілігі төмен деп шамалауға мүмкіндік беріп отыр. Преднизолонды ұзақ уақыт немесе жүктілік кезеңінде қайталап қолдану өсудің құрсақішілік тежелуі қаупін арттырады, алайда, қысқа мерзімде қолданғанда, шамасы, ондай қауіп жоқ. Жүктіліктің соңында глюкокортикоидтарды қолдану шаранадағы инфекциялау мен бүйрек үсті безі жеткіліксіздігі қаупінің жоғарылауы сияқты тікелей жағымсыз әсерлердің қаупімен байланыстырылады (4.8 бөлімін қараңыз). Бүйрек үсті безі функциясының бәсеңдеуі қаупінің жоғарылауы жаңа туған нәрестеде біртіндеп орын басушы емді қажет етуі мүмкін. Жалпы алғанда, жүктілік кезінде преднизолонмен емдеу тек, «пайдасы-қаупі» арақатынасын мұқият бағалаудан кейін ғана жүргізілуі тиіс. Лактация Емшек сүтімен бөлінетін преднизолон мөлшері, анасы қабылдаған дозаның 0,1%-ы ретінде бағаланады. Анасы преднизолонның дозасын қабылдағаннан кейінгі 3–4 сағат ішінде бала емізуден бас тартса, бала қабылдайтын дозаны барынша азайтуға болады. Күнделікті 40 мг немесе одан көп дозасын қабылдайтын аналардың балалары бүйрек үсті бездері функциясының бәсеңдеуі белгілерінің бар-жоқтығына қатысты бақылануы тиіс. Фертильділік Әйелдер: глюкокортикоидтармен емдеу етеккір оралымының бұзылуларына және аменореяға алып келуі мүмкін. Ерлер: глюкокортикоидтармен ұзақ емдеу сперматогенезді төмендетуі (сперматозоидтардың мөлшері мен қозғалғыштығы азаюы) мүмкін.

CYP3A4-пен өзара әрекеттесулері Рифампицин, фенитоин, примидон, барбитураттар, карбамазепин, аминоглутетимид сияқты CYP3A4 индукторлары, кортикостероидтардың тиімділігін төмендетеді. CYP3A4 тежегіштері (кетоконазол, ритонавир), сондай-ақ, эритромицин мен тролеандомицин кортикостероидтардың әсерін күшейтеді. Құрамында кобицистат бар препараттарды қоса, CYP3A4 тежегіштерін бір мезгілде қолданғанда, жүйелі жағымсыз әсерлердің даму қаупі жоғарылайды. Егер тек, күтілетін емдік әсері ықтимал қаупінен асып түспесе, біріктіріп қолданбау керек; ондай жағдайларда пациенттерге кортикостероидтардың жүйелі жағымсыз әсерлерінің дамуына қатысты мониторинг жүргізу керек. Асқазан-ішек жолы және зат алмасу Гипогликемиялық препараттар: преднизолон қандағы глюкоза деңгейін арттыра отырып, гипогликемиялық препараттардың әсерін бейтараптандырады. Гипогликемиялық препараттар тиімділігінің төмендеуі қаупі бар, соған байланысты гипергликемия қаупі туындайды. Жүрек-қантамыр жүйесі Калиуретикалық диуретиктер (тиазидтер, фуросемид және басқалары): бүйректегі калийдің қосымша жоғалтылуы. Гипокалиемияның жоғары қаупі, жүрек ырғағы бұзылуларының салдары ретінде. Оймақгүл гликозидтері: преднизолонмен бірге қолдану оймақгүлдің гипокалиемиялық әсерін күшейтеді және уыттылығын арттырады. АӨФ тежегіштері: қан формуласы өзгерістерінің қаупі жоғарылайды. Гипертензияға қарсы дәрілер: артериялық қысымды төмендететін әсері әлсіреуі мүмкін. Антикоагулянттар: пероральді антикоагулянттармен (мысалы, варфаринмен), әсіресе, жоғары дозаларда бірге қолдану, қанның ұюын жоғарылатуы мүмкін, ол антикоагулянттың дозасын арттыруды қажет етеді. ХҚҚ бақылау және қажет болған жағдайда, варфариннің дозасын түзету керек. Жүйелі қолдануға арналған гормондар Оральді контрацептивтер: метаболизмінің төмендеуі есебінен, сарысудағы преднизолон деңгейі жоғарылауы мүмкін. Кортикостероидтардың жағымсыз әсерлерінің даму қаупі жоғарылайды. Глюкокортикоидтарды шамадан тыс пайдалану өсуді стимуляциялайтын соматотропиннің әерін бәсеңдетуі мүмкін. Микробқа қарсы препараттар Рифампицин: преднизолонның метаболизмін күшейтеді. Преднизолонның тиімділігі төмендейді. Амфотерицин B: калийдің қосымша жоғалуы және сұйықтықтың іркілуі. Гипокалиемияның және жүрек ырғағы бұзылуларының даму қаупі бар. Фторхинолондар: сіңірлердің үзілу қаупі жоғарылайды; механизмі белгісіз. Кетоконазол: преднизолонның әсерін күшейтуі мүмкін. Бұлшықет, буын және сүйек жүйесіне арналған препараттар Ацетилсалицил қышқылы: a) Ацетилсалицил қышқылы асқазанды тітіркендіретін әсер беретіні белгілі, ал преднизолон бұл жағымсыз әсерін бүркемелеуі мүмкін. Механизмі белгісіз. b) Преднизолонның әсер етуі салдарынан ацетилсалицил қышқылы клиренсінің жоғарылағаны туралы деректер бар. Асқазан-ішектен қан кетулер мен ойық жараларының даму қаупінің жоғарылауы (a), сондай-ақ, ацетилсалицил қышқылы тиімділігінің төмендеуі қаупі бар (b). Преднизолонды тоқтатқанда салицилаттардың жағымсыз әсерлерінің қаупі жоғарылайды. ҚҚСП (қабынуға қарсы стероидты емес препараттар): асқазанды тітіркендіретін әсер береді, ал преднизолон ол әсерлерді бүркемелеуі мүмкін. Асқазан-ішектен қан кету мен ойық жаралар түзілуінің қаупі жоғарылайды. Нейробұлшықеттік блокаторлар (мысалы, панкуроний): преднизолонды және панкуроний сияқты нейробұлшықеттік блокаторларды ұзақ уақыт бірге қолдану нейробұлшықеттік бөгегіштік әсерін төмендетуі және миопатиялар қаупін жоғарылатуы мүмкін; механизмі белгісіз. Деполяризацияламайтын миорелаксанттар: бұлшықеттердің босаңсуы ұзағырақ болады. Орталық жүйке жүйесі Барбитураттар: барбитураттар бауыр ферменттерін стимуляциялайды және преднизолонның метаболизмін күшейтеді. Преднизолонның тиімділігі төмендейді. Фенитоин және фосфенитоин: преднизолонның бауырдағы метаболизмі күшейеді. Преднизолонның тиімділігі төмендейді. Кветиапин: кортикостероидтардан туындайтын, кветиапиннің P450-байланысты метаболизмінің индукциясы орын алады, Жағымсыз әсері: қан сарысуындағы кветиапин деңгейінің төмендеуі. Шизофрения симптомдарын бақылауда ұстау үшін, кветиапиннің дозасын арттыру қажет болуы мүмкін. Бупропион: жүйелі глюкокортикоидтармен бір мезгілде қолдану құрысулардың даму қаупін жоғарылатуы мүмкін. Иммунодепрессанттар Метотрексат: глюкокортикоидтардың жағымсыз әсерлерінің даму қаупі жоғарылайды; механизмі белгісіз. Циклоспорин: циклоспоринді бір мезгілде қолдану, преднизолон метаболизмінің төмендеуі есебінен оның сарысудағы концентрациясының жоғарылауына алып келеді. Бұл преднизолонның жағымсыз әсерлерінің қаупін арттырады. Зертханалық сынақтар мен зерттеулерге әсері • Аллергиялық сынамалар кезінде тері реакциялары бәсеңдеуі мүмкін. • Протирелин: ТТГ деңгейінің төмендеуі арта түседі. Басқа да дәрілік препараттар Вакциналар: преднизолон мен вакциналарды бір мезгілде қолдану иммундық жауапты төмендетеді. Антиденелер өндірілуінің азаюы вакциналаудың тиімділігінің төмендеуіне алып келеді. Тірі вакциналармен вакциналау кезінде таралған, өмірге қауіп төндіруі ықтимал инфекциялардың даму қаупі жоғарылайды. Эфедрин: глюкокортикоидтардың метаболизмі жеделдеуі мүмкін, бұл олардың тиімділігінің төмендеуіне алып келеді. Іш жүргізгіштер және бета-симпатомиметиктер: калий жоғалуын күшейтеді. Хлорохин, гидроксихлорохин, мефлохин: миопатиялар мен кардиомиопатиялардың даму қаупі жоғарылайды. Кумарин туындылары: преднизолонның әсерінен тиімділігі төмендейді. Теофиллин: преднизолонмен емдеу кезінде клиренс жоғарылауы үрдісі болуы ықтимал. Циклофосфамид: преднизолонның бір реттік дозалары циклофосфамидтің белсенуін тежеуі мүмкін, алайда, ұзақ уақыт қолданғанда белсену деңгейі жоғарылайды. Талидомид преднизолонның әсерін күшейтуі мүмкін. Празиквантел: кортикостероидтарды қабылдаудың салдарынан қандағы празиквантел концентрациясы төмендеуі мүмкін. Атропин: преднизолонмен бір мезгілде қабылдағанда көзішілік қысым жоғарылауы мүмкін. Лакрица (мия): мия глюкокортикоидтардың метаболизмін тежейді. Глюкокортикоидтардың жағымсыз әсерлерінің қаупі жоғарылайды.

Сақтау мерзімі 3 жыл. Жарамдылық мерзімі өткеннен кейін қолдануға болмайды! Сақтау шарттары 30 °С-ден аспайтын температурада сақтау керек. Балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек!