Әсер ету механизмі
Упадацитиниб – Янус-киназаның (JAK)селективті қайтымды тежегіші. JAK цитокиндердің сигналдарының немесе өсу факторларының берілуіне қатысатын, сонымен қатар қабыну реакцияларын, қан өндірілуін және иммундық қадағалауды қоса, жасушалық процестердің кең спектріне қатысатын маңызды жасушаішілік ферменттер болып табылады. Янус-киназа ферменттерінің тобы төрт JAK-ақуыздарымен ұсынылған: JAK1, JAK2, JAK3 және TYK2, олар сигнал тасымалдаушы ақуыздар мен транскрипция активаторларын (STAT) фосфорлау және белсендіру арқылы жұппен жұмыс істейді. Фосфорлану процесі өз кезегінде ген экспрессиясы мен жасуша функциясын модуляциялайды. JAK1 цитокиндермен қабыну сигналдарын беруде маңызды рөл атқарады, ал JAK2 эритроциттердің жетілуі үшін маңызды, JAK3 иммундық бақылауға және лимфоциттердің функциясын реттеуге қатысады.
Адам жасушаларының өсірінділеріндегі белсенділікті зерттеуде упадацитиниб негізінен JAK2 жұптары арқылы сигнал беретін цитокиндер рецепторларымен салыстырғанда функционалдық селективтілікпен JAK1 немесе JAK1/JAK3 сигналдарының берілуін тежейді.
Атопиялық дерматиттің патогенезінде қабынуға қарсы цитокиндер (соның ішінде ИЛ-4, ИЛ-13, ИЛ-22, TSLP, ИЛ-31 және интерферон-γ) шешуші рөл атқарады, олар сигналды JAK1 сигналдық жолы арқылы береді. Упадацитиниб JAK1 тежейді, нәтижесінде терінің экзематозды зақымдануы және қышу сияқты атопиялық дерматит симптомдарының дамуына ықпал ететін көптеген қабыну медиаторларының сигналдарының берілуі төмендейді.
Қабынуға қарсы цитокиндер (ең алдымен ИЛ-6, ИЛ-7, ИЛ-15 және интерферон-γ) JAK1 сигнал беру жолы арқылы сигнал береді және ішектің қабыну ауруларының патогенезіне қатысады. Упадацитинибтің әсерінен JAK1 тежелуі қабыну процесін, сондай-ақ ішектің қабыну ауруларының белгілері мен симптомдарының дамуын шарттайтын JAK-тәуелді цитокиндердің сигналдары берілуін модуляциялайды.
Фармакодинамикалық әсерлер
ИЛ-6-индукцияланған STAT3 және ИЛ-7-индукцияланған STAT5 фосфорлануын тежеу
Дені сау еріктілерде упадацитиниб (босап шығуы жылдам дәрілік түрде) қабылдау қандағы ИЛ-6-индукцияланған (JAK1/JAK2) STAT3 фосфорлануының және ИЛ-7-индукцияланған (JAK1/JAK3) STAT5 фосфорлануының дозасына және концентрациясына тәуелді тежелуіне алып келді. Ең жоғары тежелу препаратты қабылдағаннан кейін 1 сағаттан соң препаратты қолдану аяқталғаннан кейін бастапқы деңгейге жақын мәндерге дейін фосфорлану көрсеткіштерінің мәндерін қайтарумен байқалды.
Лимфоциттер
Ревматоидты артриті бар пациенттерде упадацитинибті қолдану кезінде бастапқы деңгеймен салыстырғанда 36 аптаға дейін лимфоциттердің орташа абсолютті саныың шамалы уақытша ұлғаюы байқалды. Емдеуді жалғастырған кезде лимфоциттер саны біртіндеп бастапқы деңгейге немесе бастапқыға жақын деңгейге оралды.
Жоғары сезімтал С - реактивті ақуыз
Упадацитинибпен емнің бірінші аптасы кезінде ревматоидты артриті бар пациенттерде бастапқы деңгеймен салыстырғанда жоғары сезімтал С-реактивті ақуыз концентрациясының едәуір төмендеуі болды. Бұл әсер емдеудің барлық кезеңінде сақталды.
Вакцинаны зерттеу
Адъювантпен Е рекомбинантты гликопротеинмен белдемелі герпеске қарсы вакцинаны енгізгеннен кейін упадацитинибтің гуморальді жауапқа әсері 15 мг дозада упадацитинибпен тұрақты емделген ревматоидты артритке шалдыққан 93 пациентте бағаланды. Пациенттердің 98 %-ы (n = 91) бір мезгілде метотрексатты қабылдады. Зерттеуге енгізілген сәтте пациенттердің 49%-ы пероральді кортикостероидтарды қабылдады. Бастапқы соңғы нүкте 16-шы аптада (2-ші дозамен вакцинациядан кейін 4 аптадан соң) вакцинаға дейінгі концентрация мен антигликопротеин Е титрлерінің ≥ 4 есе жоғарылауы ретінде анықталған қанағаттанарлық гуморальдық жауабы бар пациенттер санына қол жеткізу болды. 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерді вакцинациялау 16-шы аптада пациенттердің 79/90 (88 % [95% СА: 81,0, 94,5]) қанағаттанарлық гуморальды жауабына әкелді. Белсенділігі жойылған пневмококкты полисахаридті конъюгацияланған вакцинаны (13 валентті, адсорбцияланған) енгізгеннен кейін упадацитинибтің гуморальдік жауапқа әсері 15 мг (n = 87) немесе 30 мг (n = 24) дозада упадацитинибпен тұрақты емдегенде ревматоидты артритпен ауыратын 111 пациентте бағаланды. Пациенттердің 97%-ы (n = 108) бір уақытта метотрексатты қабылдаған. Бастапқы соңғы нүкте 12 пневмококкты антигендердің кем дегенде 6-ы үшін бастапқы мәнмен салыстырғанда 4- аптада антиденелер концентрациясының ≥ екі есе жоғарылауы ретінде анықталған қанағаттанарлық гуморальдік жауабы бар пациенттер санына қол жеткізу болды (1, 3, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F and 23F). Вакцинация сәйкесінше 15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің 67,5 % (95% СА: 57,4, 77,5) және 56,5 %-ында (95% СА: 36,3, 76,8) қанағаттанарлық гуморалдік жауапқа әкелді.
Клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі
Ревматоидтық артрит
ACR/EULAR 2010 жіктеу критерийлеріне сәйкес келетін орташа немесе ауыр дәрежедегі белсенді ревматоидты артриті бар пациенттердің қатысуымен 3-фазаның бес рандомизацияланған салыстырмалы жасырын көп орталықты зерттеулерін жүргізу барысында тәулігіне бір рет 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаудың тиімділігі мен қауіпсіздігі бағаланды (4-кестені қараңыз). 18 жастағы және одан жоғары жастағы пациенттер зерттеуге қатысуға құқылы болды. Зерттеудің басында кем дегенде 6 ауырсындыратын және 6 ісінген буындардың болуы және hsCRP деңгейі жоғарылаған жүйелі қабыну фактісінің болуы қажет болды. Төрт ұзақ мерзімді зерттеу 5 жылға созылды және бір зерттеу (SELECT-COMPARE) 10 жылға дейінгі ұзақ мерзімді қамтыды.
Осы зерттеулердің әрқайсысы үшін бастапқы талдауға зерттелетін препараттың кем дегенде 1 дозасын немесе плацебо алған барлық рандомизацияланған пациенттер кірді, ал категориялық соңғы нүктелер үшін жауап бермегендерді санау талдауы қолданылды.
3-фазаны зерттеуде тәулігіне бір рет 15 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігі тұтастай алғанда тәулігіне бір рет 30 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігіне ұқсас болды.
4-кесте. Клиникалық зерттеулердің түйіндемесі
Зерттеу Атауы — Популяция (n) — Емі Топтар — Негізгі нәтиже Шаралар
SELECT- EARLY — MTX-naivea (947) — Упадацитиниб 15 мг Упадацитиниб 30 мг Метотрексат Монотерапия — Бастапқы соңғы нүкте: 24-аптадағы клиникалық ремиссия (DAS28-CRP) Аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) ACR50 Радиографиялық прогрессия (mTSS) Функциялық статус (денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі) SF-36 PCS
SELECT МОНОТЕРА-ПИЯ — MTX-IRb (648) — Упадацитиниб 15 мг Упадацитиниб 30 мг Метотрексат Монотерапия — Бастапқы соңғы нүкте: 14 -аптада аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) Клиникалық ремиссия (DAS 28-CRP) ACR20 Функциялық статус (денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама-мүгедектік индексі) SF-36 PCS Таңертеңгі қозғала алмау
SELECT NEXT — csDMARD-IRc (661) — Упадацитиниб 15 мг Упадацитиниб 30 мг Плацебо Аурудың ағымын модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілік заттарды қабылдау аясында — Бастапқы соңғы нүкте: 12-аптада аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) Клиникалық ремиссия (DAS28-CRP) ACR20 Функциялық статус (денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі) SF-36 PCS Аурудың төмен белсенділігі (CDAI) Таңертеңгі қозғала алмау FACIT-F
SELECT COMPARE — MTX-IRd (1629) — Упадацитиниб 15 мг Плацебо Адалимумаб 40мг Метотрексатты қабылдау аясында — Бастапқы соңғы нүкте: 12-аптадағы клиникалық ремиссия (DAS28-CRP) Аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) ACR20 Адалимумабпен салыстырғанда аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) Радиографиялық прогрессия Функциялық статус (денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі) SF-36 PCS Аурудың төмен белсенділігі (CDAI) Таңертеңгі қозғала алмау FACIT-F
SELECT- BEYOND — bDMARD-IRe (499) — Упадацитиниб 15 мг Упадацитиниб 30 мг Плацебо Аурудың ағымын модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілік заттарды қабылдау аясында — Бастапқы соңғы нүкте: 12-аптада аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP) ACR20 Функциялық статус (денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама-мүгедектік индексі) SF-36 PCS
Қысқартулар: ACR20 (немесе 50) = Америкалық ревматология колледжі әзірлеген ревматизмге қарсы терапияға жауаптың ≥ 20% (немесе > 50%) жақсаруы, bDMARD = ауруды модификациялайтын ревматизмге қарсы биологиялық дәрі; CRP = С-реактивті ақуыз, DAS28 = 28 буындардың ауруының белсенділік индексі, mTSS = Шарптың модификацияланған жалпы есебі, csDMARD = ауруды модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілер, HAQ-DI = денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі, SF-36 PCS = пациенттің өмір сүру сапасын бағалауға арналған ықтимал клиникалық маңызды спецификалық емес сауалнама (36) (SF-36), CDAI = ауру белсенділігінің клиникалық индексі, FACIT-F =
созылмалы ауру терапиясын функционалдық бағалау сауалнамасы, IR = емдеуге жауабы жеткіліксіз пациент, MTX = метотрексат, n = рандомизацияланған нөмір а Метотрексат қабылдамаған немесе аптасына бір рет метотрексаттың 3 дозасынан көп алмаған пациенттер b Метотрексатқа жеткіліксіз жауап тіркелген пациенттер c Ауруды модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілерге жеткіліксіз жауап тіркелген пациенттер; ауруды модификациялайтын бір ғана биологиялық ревматизмге қарсы дәрілік затпен емделген пациенттер, егер олар көрсетілген препараттарды шектеулі уақыт кезеңінде (<3 ай) қабылдаса немесе ауруды оның жақпаушылығы себебінен модификациялайтын биологиялық ревматизмге қарсы дәрілік затты қабылдауды тоқтатуға тиіс болса, зерттеуге қатысу үшін есепке алынды (пациенттердің жалпы санының 20%-на дейін). d Метотрексатқа жеткіліксіз жауап тіркелген пациенттер; ауруды модификациялайтын бір ғана биологиялық ревматизмге қарсы дәрілік затпен (адалимумабтан басқа) емделген пациенттер, егер олар көрсетілген препараттарды шектеулі уақыт кезеңінде (<3 ай) қабылдаса немесе оның жақпаушылығы себебінен ауруды модификациялайтын биологиялық ревматизмге қарсы дәрілік затты қабылдауды тоқтатуға тиіс болса, зерттеуге қатысу үшін есепке алынды (пациенттердің жалпы санының 20%-ына дейін) e Жеткіліксіз жауап немесе ауруды модификациялайтын кемінде бір биологиялық ревматизмге қарсы дәрілік затқа төзімсіздігі тіркелген пациенттер
Клиникалық жауап
Ремиссия және аурудың төмен белсенділігі
Барлық зерттеулерді жүргізу барысында 15 мг упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігінде плацебо тобымен, метотрексат немесе адалимумаб қабылдау тобымен салыстырғанда аурудың төмен белсенділігі (DAS28-CRP <3,2) және клиникалық ремиссия (DAS28-CRP <2,6) байқалды (5-кесте). SELECT-COMPARE зерттеуінің 12-аптасында адалимумабпен салыстырғанда айтарлықтай жоғары жауап байқалды. Жалпы, аурудың төмен белсенділігі байқалды, ал клиникалық ремиссия жиілігі метотрексатты қабылдаған немесе қабылдамаған пациенттердің әртүрлі топтарында бірдей болды. 3 жылдан кейін 297/651 (45,6%) және 111/327 (33,9%) пациент SELECT COMPARE зерттеуінде сәйкесінше 15 мг дозада упадацитинибпен немесе адалимумабпен бастапқыда рандомизацияланған емдеуді жалғастырды және 216/317 (68,1%) және 149/315 (47,3%) пациент SELECT-EARLY зерттеуінде сәйкесінше, 15 мг дозада упадацитинибпен бастапқыда рандомизацияланған емдеуді жалғастырды немесе метотрексатпен монотерапияны жалғастырды. Бастапқыда тағайындалған емді қабылдап қалған пациенттер арасында аурудың төмен белсенділігі және клиникалық ремиссия 3 жыл бойы сақталды.
ACR жауабы
Барлық зерттеулерде плацебо тобымен, метотрексат немесе адалимумаб қабылдау тобымен салыстырғанда 12 аптадан кейін 15 мг упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп санында ACR20, ACR50 және ACR70 жауаптарына қол жеткізілді (4-кесте). Барлық өлшеулерді жүргізу кезінде тиімділік тез басталды, ACR20 үшін 1-аптада айтарлықтай күшті жауап байқалды. Тұрақты жауап жиілігі байқалды (метотрексатпен немесе онсыз), бұл арада бастапқы тағайындалған емді жалғастырған пациенттерде ACR20/50/70 жауаптары 3 жыл бойы сақталды.
Упадацитиниб 15 мг препаратымен жалғыз немесе ауруды модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілермен бірге емдеу ACR жеке компоненттерінің айтарлықтай жақсаруына әкелді, соның ішінде ауырсындыратын және ісінген буындардың санын, пациент пен дәрігердің жалпы бағасын, денсаулықты бағалау сауалнамасы — мүгедектік индексі, ауырсынуды бағалау және жоғары сезімтал С-реактивті ақуыз деңгейін қоса.
5-кесте. Жауап және ремиссия
Зерттеу — SELECT EARLY MTX-Naive — SELECT MONO MTX-IR — SELECT NEXT csDMARD-IR — SELECT COMPARE MTX-IR — SELECT BEYOND bDMARD-IR
MTX — УПА 15 мг — MTX — УПА 15 мг — ПБО — УПА 15 мг — ПБО — УПА 15 мг — ADA 40 мг — ПБО — УПА 15 мг
N — 314 — 317 — 216 — 217 — 221 — 221 — 651 — 651 — 327 — 169 — 164
Апта
LDA DAS28-CRP ≤3,2 (пациенттердің%)
12a/14b — 28 — 53g — 19 — 45e — 17 — 48e — 14 — 45e,h — 29 — 14 — 43e
24c/26d — 32 — 60f — 18 — 55g,h — 39
48 — 39 — 59g — 50 h — 35
CR DAS28-CRP <2,6 (пациенттердің%)
12a/14b — 14 — 36g — 8 — 28e — 10 — 31e — 6 — 29e,h — 18 — 9 — 29g
24c/26d — 18 — 48e — 9 — 41g,h — 27
48 — 29 — 49g — 38i — 28
ACR20 (пациенттердің % )
12a/14b — 54 — 76g — 41 — 68e — 36 — 64e — 36 — 71e,j — 63 — 28 — 65e
24c/26d — 59 — 79g — 36 — 67g,i — 57
48 — 57 — 74g — 65i — 54
ACR50 (пациенттердің %)
12a/14b — 28 — 52g — 15 — 42g — 15 — 38g — 15 — 45g,h — 29 — 12 — 34g
24c/26d — 33 — 60e — 21 — 54g,h — 42
48 — 43 — 63g — 49i — 40
ACR70 (пациенттердің %)
12a/14b — 14 — 32g — 3 — 23g — 6 — 21g — 5 — 25g,h — 13 — 7 — 12
24c/26d — 18 — 44g — 10 — 35g,h — 23
48 — 29 — 51g — 36h — 23
ауру белсенділігінің клиникалық индексі ≤10 (пациенттердің %)
12a/14b — 30 — 46g — 25 — 35l — 19 — 40e — 16 — 40e,h — 30 — 14 — 32g
24c/26d — 38 — 56g — 22 — 53g,h — 38
48 — 43 — 60g — 47h — 34
Қысқартулар: ACR20 (немесе 50 немесе 70) = Америкалық ревматология колледжі әзірлеген критерийлерге сәйкес ревматизмге қарсы емге жауап, ≥20% (немесе ≥50% немесе ≥70%); ADA = адалимумаб; bDMARD = аурудың ағымын модификациялайтын биологиялық ревматизмге қарсы препараттар; CDAI = аурудың белсенділігінің клиникалық индексі; CR = клиникалық ремиссия; СРБ = С-реактивті ақуыз, csDMARD = аурудың ағымын модификациялайтын синтетикалық ревматизмге қарсы препараттар; DAS28 = 28 буын аурулары белсенділігінің көрсеткіші; IR = емдеуге жауабы жеткіліксіз пациент, LDA = аурудың төмен белсенділігі; MTX = метотрексат; ПБО = плацебо; УПА = упадацитиниб a SELECT-NEXT, SELECT-EARLY, SELECT-COMPARE, SELECT-BEYOND b SELECT-MONOTHERAPY c SELECT-EARLY d SELECT-COMPARE ep≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты бақыланатын бірнеше рет салыстыру f p≤0.01 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты бақыланатын бірнеше рет салыстыру gp≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру h p≤0,001 упадацитиниб пен адалимумабты номиналды салыстыру i p≤0,01 упадацитиниб пен адалимумабты номиналды салыстыру j P≤0,05 упадацитиниб пен адалимумабты номиналды салыстыру k p≤0,01 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру l p≤0,05 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру Ескертпе: 48-аптадағы деректер емделуге жауап бермеу әдісін қолдана отырып, барлық рандомизацияланған пациенттердің талдауынан алынған..
Рентгенологиялық жауап
24/26 және 48 апталарда SELECT-COMPARE және SELECT-EARLY зерттеулерінде Шарптың модификацияланған жалпы есебін (mTSS) және оның компоненттерін, эрозия көрсеткіштерін және буын кеңістігінің тарылу көрсеткішін қолдана отырып, буындардың құрылымдық зақымдануының өршуінің тежелуін бағалады.
15 мг дозадағы упадацитиниб көмегімен емдеу кезінде SELECT-COMPARE зерттеу барысында плацебо тобымен салыстырғанда және SELECT-EARLY зерттеуінде метотрексатпен салыстырғанда монотерапия ретінде буындардың құрылымдық зақымдануының өршуінің едәуір үлкен тежелуі байқалды (6-кесте). Эрозия мен буын саңылауының тарылуын бағалау бойынша статистикалық маңызды нәтижелерге қол жеткізілді. Рентгендік үдеуі жоқ пациенттердің үлесі (модификацияланған Шарптың жалпы есебінің өзгеруі ≤ 0) екі зерттеуде де 15 мг дозада упадацитиниб қабылдау тобында айтарлықтай жоғары болды. Буындардың құрылымдық зақымдануының үдеуін тежеу екі зерттеуде де 96 апта бойы сақталды. Буындардың құрылымдық зақымдануының үдеуін тежеу 15 мг дозада упадацитинибпен емделген пациенттерде екі зерттеуде де 96-аптаға дейін сақталды (SELECT-COMPARE зерттеуіндегі 327 пациенттен және SELECT-EARLY зерттеуіндегі 238 пациенттен алынған қолжетімді нәтижелер негізінде).
6-кесте. Рентгенографиялық өзгерістер
Зерттеу — SELECT EARLY MTX-Naive — SELECT COMPARE MTX-IR
Емдеу тобы — MTX — УПА 15 мг — ПБО а — УПА 15 мг — ADA 40 мг
Шарптың модификацияланған жалпы есебі, бастапқы деңгеймен салыстырғанда орташа өзгеріс
24-аптаb/26c — 0,7 — 0,1f — 0,9 — 0,2g — 0,1
48 апта — 1,0 — 0,03e — 1,7 — 0,3e — 0,4
Рентгенологиялық үдеуі жоқ пациенттердің үлесіd
24-аптаb/26c — 77,7 — 87,5f — 76,0 — 83,5f — 86,8
48 апта — 74,3 — 89,9e — 74,1 — 86,4e — 87,9
Қысқартулар: ADA = адалимумаб; IR = емге жауабы жеткіліксіз пациент; MTX = метотрексат; ПБО = плацебо; УПА = упадацитиниб a 48-аптада плацебо бойынша сызықтық экстраполяцияны пайдалану арқылы алынған барлық деректер b SELECT-EARLY c SELECT-COMPARE d Шарптың модификацияланған жалпы есебінің ≤0 өзгерісі ретінде анықталған үдеу жоқ. e p≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру f p≤0.01 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты бақыланатын бірнеше рет салыстыру g p≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты бақыланатын бірнеше рет салыстыру
Функциялық статустың жауабы және денсаулықпен байланысты нәтижелер
15 мг дозалы упадацитинибпен жеке немесе ауруды модификациялайтын стандартты синтетикалық ревматизмге қарсы дәрілермен бірге емдеу денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнаманың — HAQ-DI мүгедектік индексінің көмегімен өлшенген барлық салыстыру препараттарымен салыстырғанда физикалық жағдайдың айтарлықтай жақсаруына әкелді (7-кесте). HAQ-DІ және ауырсынуды бағалау бойынша жақсару SELECT-COMPARE және SELECT-EARLY қолжетімді нәтижелеріне негізделген 15 мг упадацитинибпен бастапқыда тағайындалған емді жалғастырған пациенттерде 3 жыл бойы сақталды.
7-кесте. Бастапқы деңгеймен салыстырғанда HAQ-DIa,b орташа өзгеруі
Зерттеу — SELECT EARLY MTX-Naïve — SELECT MONO MTX-IR — SELECT NEXT csDMARD-IR — SELECT COMPARE MTX-IR — SELECT BEYOND BIO-IR
Емдеу тобы — MTX — УПА 15 мг — MTX — УПА 15 мг — PBO — УПА 15 мг — PBO — УПА 15 мг — ADA 40 мг — PBO — УПА 15 мг
N — 313 — 317 — 216 — 216 — 220 — 216 — 648 — 644 — 324 — 165 — 163
Бастапқы мән, орташа — 1,6 — 1,6 — 1,5 — 1,5 — 1,4 — 1,5 — 1,6 — 1,6 — 1,6 — 1,6 — 1,7
Апта 12 с / 14 d — -0,5 — 0,8h — -0,3 — -0,7g — -0,3 — -0,6g — -0,3 — -0,6g,i — -0,5 — -0,2 — -0,4g
Апта 24 е / 26 f — -0,6 — -0,9g — -0,3 — -0,7h,i — -0,6
Қысқартулар: ADA = адалимумаб; HAQ-DI = денсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі; IR = емделуге жауабы жеткіліксіз пациент; MTX = метотрексат; PBO = плацебо; UPA = упадацитиниб. аОрташа мәндер bДенсаулық жағдайын бағалауға арналған сауалнама — мүгедектік индексі: 0 = ең жақсы; 3 = нашар; 20 сұрақ; 8 санат: киіну және күтім, тұру, тамақтану, серуендеу, гигиена, қолжетімділік, бақылау және белсенділік c SELECT-EARLY, SELECT-NEXT, SELECT-COMPARE, SELECT-BEYOND d SELECT-MONOTHERAPY e SELECT-EARLY f SELECT-COMPARE g p≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты бақыланатын бірнеше рет салыстыру h p≤0,001 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру i p≤0,01 упадацитиниб пен плацебо немесе метотрексатты номиналды салыстыру
SELECT-MONOTHERAPY, SELECT-NEXT және SELECT-COMPARE зерттеулерінде 15 мг дозалы упадацитиниб емдеу плацебо тобымен немесе метотрексат қабылдау тобымен салыстырғанда таңертеңгі уақытта буынның қозғалмауының орташа ұзақтығы мен қарқындылығы көрсеткіштері тарапынан айтарлықтай жақсаруға әкелді.
Барлық зерттеулерде 15 мг дозалы упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебо тобымен, метотрексатты қабылдау тобымен салыстырғанда SF-36 сауалнамасы бойынша бастапқы деңгеймен салыстырғанда физикалық денсаулық индексінің айтарлықтай жақсаруы байқалды.
15 мг дозалы упадацитинибпен емдеу қажығыштықтың елеулі жақсаруына әкелді, ол плацебо тобымен салыстырғанда "Созылмалы ауруларды емдеу - шаршағыштық индексі" (FACIT-F) функциялық бағалау шкаласының көмегімен бағаланды.
Псориаздық артрит
Тәулігіне бір рет 15 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігі мен қауіпсіздігі орташа немесе жоғары белсенді псориаздық артриті бар 18 және одан жоғары жастағы пациенттерде 3 фазаның рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, көп орталықты плацебо-бақыланатын екі зерттеуінде бағаланды. Барлық пациенттерде псориаздық артритті (CASPAR), кем дегенде 3 ауырсындыратын буынды және кем дегенде 3 ісінген буынды жіктеу критерийлері негізінде кем дегенде 6 ай бойы белсенді псориаздық артрит, сондай-ақ анамнезінде белсенді түйіндақты псориазы немесе түйіндақты псориазы болған. Екі зерттеу үшін де бастапқы соңғы нүкте 12-аптада ACR20 жауабына қол жеткізген пациенттердің үлесі болды.
SELECT-PsA 1 емдеуге жеткіліксіз жауап берген немесе кем дегенде бір биологиялық емес ревматизмге қарсы дәріге төзбеушілік танытқан 1705 пациенттің қатысуымен 24 апталық зерттеу болды. Бастапқыда пациенттердің 1393 (82%) кем дегенде бір ілеспелі биологиялық емес ревматизмге қарсы дәріні алды; пациенттердің 1084 (64%) тек ілеспелі метотрексатты алды; пациенттердің 311 (18%) монотерапияны алды. Пациенттер тәулігіне бір рет 15 немесе 30 мг дозада упадацитиниб, адалимумаб немесе плацебо алды. 24-аптада плацебо тобына рандомизацияланған барлық пациенттер күніне бір рет жасырын әдіспен 15 мг немесе 30 мг дозада упадацитинибке ауыстырылды. SELECT-PsA 1 5 жылға дейін ұзақ мерзімді ұзартуды қамтыды.
SELECT-PsA 2 емдеуге жеткіліксіз жауабы бар немесе кем дегенде бір биологиялық ревматизмге қарсы дәріге төзбеушілігі бар 642 пациенттің қатысуымен 24 апталық сынақ болды. Бастапқыда 296 (46%) пациент кемінде бір ілеспелі биологиялық емес ревматизмге қарсы дәріні алды; 222 (35%) пациент тек ілеспелі метотрексатты алды; және 345 (54%) пациент монотерапияны алды. Пациенттер тәулігіне бір рет 15 немесе 30 мг дозада упадацитиниб немесе плацебо алды. 24-аптада плацебо тобына рандомизацияланған барлық пациенттер күніне бір рет жасырын әдіспен 15 мг немесе 30 мг дозада упадацитинибке ауыстырылды. SELECT-PsA 2 3 жылға дейін ұзақ мерзімді ұзартуды қамтиды.
Клиникалық жауап
Екі зерттеуде де 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің статистикалық маңызды бөлігі 12-аптада плацебомен салыстырғанда ACR20 жауабына жетті (8-кесте). Тиімділікке қол жеткізгенге дейінгі уақыт барлық критерийлер бойынша жылдам болды, 2-аптада ACR20-ға нақты жауап берілді.
15 мг дозада упадацитинибпен емдеу ACR жекелеген компоненттерінің жақсаруына әкелді, оның ішінде ауырсындыратын және ісінген буындардың санын, пациент пен дәрігердің жалпы бағалауын, денсаулық жағдайын бағалау сауалнамасы — мүгедектік индексі (HAQ-DI), ауырсынуды бағалау және плацебоға қарағанда жоғары сезімтал С-реактивті ақуызды (hsCRP) қоса.
SELECT-PsA 1 зерттеуінде 15 мг дозадағы упадацитиниб 12-аптада ACR20 жауабына жеткен пациенттер үлесінде адалимумабпен салыстырғанда кем емес тиімділікті көрсетті; алайда адалимумабтан артықшылығын көрсету мүмкін болмады.
Екі зерттеуде де тұрақты жауаптар жеке немесе бастапқы және негізгі қайталама соңғы нүктелер үшін метотрексатпен біріктірілімде байқалды.
15 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігі дене салмағы индексінің бастапқы деңгейін (BMI), hsCRP бастапқы деңгейін және аурудың ағымын модификациялайтын алдыңғы биологиялық емес ревматизмге қарсы препараттар санын (≤ 1 немесе > 1) қоса алғанда, бағаланатын қосалқы топтарға қарамастан көрсетілді.
8-кесте. SELECT-PsA 1 және SELECT-PsA 2 зерттеулеріндегі клиникалық жауап.
Зерттеу — SELECT-PsA 1биологиялық емес DMARD-IR — SELECT-PsA 2 bDMARD-IR
Зерттелетін топ — PBO — УПА 15 мг — ADA 40 мг — PBO — УПА 15 мг
N — 423 — 429 — 429 — 212 — 211
ACR20, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)
12 апта — 36 (32, 41) — 71 (66, 75)f — 65 (61, 70) — 24 (18, 30) — 57 (50, 64)
Плацебодан айырмашылығы (95% сенімділік аралығы) — 35 (28, 41)d,e — - — 33 (24, 42)d,e
24 апта — 45 (40, 50) — 73 (69, 78) — 67 (63, 72) — 20 (15, 26) — 59 (53, 66)
56 апта — 74 (70, 79) — 69 (64, 73) — 60 (53, 66)
ACR50, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)
12 апта — 13 (10, 17) — 38 (33, 42) — 38 (33, 42) — 5 (2, 8) — 32 (26, 38)
24 апта — 19 (15, 23) — 52 (48, 57) — 44 (40, 49) — 9 (6, 13) — 38 (32, 45)
56 апта — 60 (55, 64) — 51 (47, 56) — 41 (34, 47)
ACR70, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)
12 апта — 2 (1, 4) — 16 (12, 19) — 14 (11, 17) — 1 (0, 1) — 9 (5, 12)
24 апта — 5 (3, 7) — 29 (24, 33) — 23 (19, 27) — 1 (0, 2) — 19 (14, 25)
56 апта — 41 (36, 45) — 31 (27, 36) — 24 (18, 30)
MDA, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)
12 апта — 6 (4, 9) — 25 (21, 29) — 25 (21, 29) — 4 (2, 7) — 17 (12, 22)
24 апта — 12 (9, 15) — 37 (32, 41)e — 33 (29, 38) — 3 (1, 5) — 25 (19, 31)e
56 апта — 45 (40, 50) — 40 (35, 44) — 29 (23, 36)
Энтезиттің шешілуі (LEI =0), пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)a
12 апта — 33 (27, 39) — 47 (42, 53) — 47 (41, 53) — 20 (14, 27) — 39 (31, 47)
24 апта — 32 (27, 39) — 54 (48, 60)e — 47 (42, 53) — 15 (9, 21) — 43 (34, 51)
56 апта — 59 (53, 65) — 54 (48, 60) — 43 (34, 51)
Дактилиттің шешілуі (LDI = 0), пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)b
12 апта — 42 (33, 51) — 74 (66, 81) — 72 (64, 80) — 36 (24, 48) — 64 (51, 76)
24 апта — 40 (31, 48) — 77 (69, 84) — 74 (66, 82) — 28 (17, 39) — 58 (45, 71)
56 апта — 75 (68, 82) — 74 (66, 82) — 51 (38, 64)
PASI75, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы)c
16 апта — 21 (16, 27) — 63 (56, 69)e — 53 (46, 60) — 16 (10, 22) — 52 (44, 61)e
24 апта — 27 (21, 33) — 64 (58, 70) — 59 (52, 65) — 19 (12, 26) — 54 (45, 62)
56 апта — 65 (59, 72) — 61 (55, 68) — 52 (44, 61)
PASI90, пациенттердің % (95% сенімділік аралығы) c
16 апта — 12 (8, 17) — 38 (32, 45) — 39 (32, 45) — 8 (4, 13) — 35 (26, 43)
24 апта — 17 (12, 22) — 42 (35, 48) — 45 (38, 52) — 7 (3, 11) — 36 (28, 44)
56 апта — 49 (42, 56) — 47 (40, 54) — 41 (32, 49)
Қысқартулар: ACR20 (немесе 50 немесе 70) = Америкалық ревматология колледжінің шкаласы бойынша ≥20% (немесе ≥50% немесе ≥70%), ADA = адалимумаб; bDMARD = аурудың ағымын модификациялайтын биологиялық ревматизмге қарсы препараттар; IR = емдеуге жеткіліксіз жауап; MDA = аурудың ең аз белсенділігі; PASI75 (немесе 90) = ≥75% (немесе ≥90%) псориаздың ауданы мен ауырлық индексінің жақсаруы; PBO = плацебо; УПА= упадацитиниб Рандомизацияланған емдеуді тоқтатқан немесе бағалау аптасында деректері болмаған пациенттер талдауларда емдеуге жауап берген жоқ деп танылды. MDA-ға келетін болсақ, 24/56 аптадағы энтезит және дактилиттің шешілуі, 16 аптада құтқарылған пациенттер талдаулар бойынша емдеуге жауап бермеді деп есептелді. a Бастапқы нүктеде энтезиті бар пациенттерде (n=241, 270, және 265, тиісінше SELECT-PsA 1 зерттеу үшін, және n=144 және 133, тиісінше SELECT-PsA 2 зерттеу үшін) b Бастапқы нүктеде дактилиті бар пациенттерде (n=126, 136, және 127, тиісінше SELECT-PsA 1 зерттеу үшін, және n=64 және 55, тиісінше SELECT-PsA 2 зерттеу үшін) c Бастапқы нүктеде ≥ 3%BSA псориазы бар пациенттерде (n=211, 214 және 211, сәйкесінше SELECT-PsA 1 зерттеуі үшін, және n=131 және 130, сәйкесінше SELECT-PsA 2 зерттеуі үшін) d негізгі соңғы көрсеткіш e p≤0.001 упадацитиниб пен плацебоны көптеген бақыланатын салыстыру f p≤0.001 упадацитиниб пен адалимумабты көптеген бақыланатын салыстыру (гипотезаны тестілеу)
Рентгенологиялық жауап
SELECT-PsA 1 зерттеуінде құрылымдық зақымданудың үдеуін тежеу рентгенологиялық тұрғыдан бағаланды және 24-аптада Шарптың модификацияланған жалпы есебінің (mTSS) және оның компоненттерінің бастапқы деңгейімен, эрозия көрсеткішімен және буын саңылауының тарылу көрсеткішімен салыстырғанда өзгеріс ретінде көрінді.
15 мг дозада упадацитинибпен емдеу 24-аптада плацебомен салыстырғанда буындардың құрылымдық зақымдануының үдеуінің статистикалық маңызды бәсеңдеуіне әкелді (9-кесте). Буын саңылауының эрозиясы мен тарылуын бағалау жалпы бағалауға сәйкес келді. Рентгенологиялық үдеусіз пациенттердің үлесі (mTSS ≤ 0,5 өзгерісі) 24-аптада плацебомен салыстырғанда 15 мг дозада упадацитинибті қабылдаған кезде жоғары болды.
9-кесте. SELECT-PsA 1 зерттеуіндегі рентгенологиялық өзгерістер
Зерттелетін топ — PBO — УПА 15 мг — ADA 40 мг
Шарптың модификацияланған жалпы есебі, бастапқы деңгейден орташа ауытқу (95% сенімділік аралығы)
24 апта — 0,25 (0,13, 0,36) — -0,04 (-0,16, 0,07)c — 0,01 (-0,11, 0,13)
56 апта а — 0,44 (0,29, 0,59) — -0,05 (-0,20, 0,09) — -0,06 (-0,20, 0,09)
Рентгенологиялық үдеусіз пациенттердің арақатынасыb, % (95% сенімділік аралығы)
24 апта — 92 (89, 95) — 96 (94, 98) — 95 (93, 97)
56 апта а — 89 (86, 92) — 97 (96, 99) — 94 (92, 97)
Қысқартулар: ADA = адалимумаб; PBO = плацебо; УПA= упадацитиниб a 56-аптадағы барлық плацебо деректері сызықтық экстраполяцияны қолдану арқылы алынды. b Егер mTSS ≤0,5 өзгерісі болса, үдеу болмайды c p≤0,001 упадацитиниб пен плацебо арасындағы көптеген бақыланатын салыстыру
Функциялық статустың жауабы және денсаулықпен байланысты нәтижелер
SELECT-PsA 1 зерттеуінде 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттер плацебомен салыстырғанда (-0,14 [95% СА: -0,18, -0,09]) 12- аптада (-0,42 [95% СА: -0,47, -0,37]) HAQ DI бағалау бойынша бастапқы деңгеймен салыстырғанда физикалық функциялардың статистикалық маңызды жақсарғанын көрсетті ; адалимумаб қабылдаған пациенттерде жақсару -0,34 (95% СА: -0,38, -0,29) құрады. SELECT-PsA 2 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттер 12-аптада HAQ DI бастапқы деңгейімен салыстырғанда (-0,30 [95% СА: -0,37, -0,24]) плацебомен салыстырғанда (-0,10 [95% СА: -0,16, -0,03]) статистикалық маңызды жақсаруды көрсетті. Физикалық функциялардың жақсаруы екі зерттеуде де 56 аптаға дейін сақталды.
Денсаулықпен байланысты өмір сапасы пациенттің өмір сүру сапасын бағалау үшін спецификалы емес сауалнаманың (SF-36v2) көмегімен бағаланды. Екі зерттеуде де 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттер плацебоға қарағанда 12-аптада физикалық компоненттер бойынша жиынтық баллдағы бастапқы деңгейден статистикалық маңызды жақсаруды бастан өткерді. Бастапқы деңгеймен салыстырғанда жақсарулар екі зерттеуде де 56-аптаға дейін сақталды.
15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттер екі зерттеудегі плацебоға қарағанда 12-аптада созылмалы ауру терапиясын функционалдық бағалау сауалнамасы (FACIT-F) арқылы өлшенген шаршаудың бастапқы деңгейімен салыстырғанда статистикалық маңызды жақсаруды бастан кешірді. Бастапқы деңгеймен салыстырғанда жақсарулар екі зерттеуде де 56-аптаға дейін сақталды.
Бастапқыда псориаздық спондилит сәйкесінше SELECT-PsA 1 және SELECT-PsA 2 топтарындағы пациенттердің 31% және 34%-ында тіркелді. 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған псориаздық спондилитпен ауыратын пациенттер 24-аптада плацебомен салыстырғанда шорбуынданатын спондилитпен (BASDAI) аурудың белсенділік индексінің көрсеткіштерінде бастапқы деңгеймен салыстырғанда жақсарды. Бастапқы деңгеймен салыстырғанда жақсарулар екі зерттеуде де 56-аптаға дейін сақталды.
Аксиальдік спондилоартрит
Рентгенологиялық емес аксиальдік спондилоартрит
Тәулігіне бір рет 15 мг дозада упадацитинибтің тиімділігі мен қауіпсіздігі белсенді, рентгенологиялық емес аксиальді спондилоартриті бар 18 жастағы және одан асқан пациенттерде рандомизацияланған, салыстырмалы жасырын, көп орталықты, плацебо бақыланатын зерттеуде бағаланды. SELECT-AXIS 2 (ре-аксСпА) зерттеуі кем дегенде екі ҚҚСП жеткіліксіз жауап немесе ҚҚСП төзбеушілік немесе қарсы көрсетілімдер аясында белсенді рентгендік емес аксиальдік спондилоартриті бар 314 пациенттің қатысуымен 52 апталық плацебо-бақыланатын сынақ болды. Пациенттерде магнитті-резонанстық томография (МРТ) деректері бойынша С-реактивті ақуыз (CPА) деңгейінің жоғарылауы (>қалыптың жоғарғы шегі ретінде анықталған) және/немесе сакроилиит түріндегі қабынудың объективті белгілері болуы тиіс, сондай-ақ сегізкөз-мықынсүйек буыны құрылымдық зақымдануының нақты рентгенологиялық белгілері болмауы тиіс. Скрининг және бастапқы деңгейді бағалау кезінде пациенттерде шорбуынданатын спондилит ауруының белсенділік индексі (BASDAI) ≥ 4 негізінде, сондай-ақ пациенттің ≥ 4 сандық рейтинг шкаласы (СРШ) бойынша 0-ден 10-ға дейінгі жалпы арқа ауруы көрсеткішіне сәйкес белсенді ауру анықталды. Бастапқыда пациенттерде рентгенограммада анықталмаған аксиальдік спондилоартриттің симптомдары орта есеппен 9,1 жыл бойы байқалды, ал пациенттердің 29,1% - ы тсҚҚБП қатарлас теарпия алған. Пациенттердің 32,9 % - бҚҚБП терапиясына жеткіліксіз жауап немесе төзімсіздік тіркелді. Пациенттер упадацитинибті тәулігіне бір рет 15 мг дозада немесе плацебо қабылдады. 52-ші аптада плацебо тобына рандомизацияланған барлық пациенттер тәулігіне бір рет 15 мг немесе 30 мг дозада упадацитинибке ауыстырылды. Бастапқы соңғы нүкте 14-ші аптада Халықаралық спондилоартрит бағалау қоғамының 40 (ASAS40) шкаласы бойынша жауапқа қол жеткізген пациенттердің үлесі болды. Зерттеу 2 жылға дейін ұзақ мерзімді ұзартуды қамтыды. Қазіргі уақытта тек 14 аптаға дейінгі тиімділік деректері қол жетімді және ұсынылған.
Клиникалық жауап
SELECT-AXIS 2 (ре-аксСпА) зерттеуінде 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі 14 аптада плацебомен салыстырғанда ASAS40 жауабына қол жеткізді (10-кесте).
Емдеу топтары арасындағы сандық айырмашылық 2-ші аптадан 14-ші аптаға дейінгі барлық уақыт нүктелерінде байқалды.
15 мг дозада упадацитинибпен емдеу ASUS жеке компоненттерінің (пациенттің ауру белсенділігін жалпы бағалау, арқадағы ауырсынуды жалпы бағалау, қабыну және функция) және плацебомен салыстырғанда 14-ші аптада аурудың басқа белсенділік көрсеткіштерінің, соның ішінде жсСРА жақсаруына әкелді. 15 мг дозада упадацитинибтің тиімділігі барлық кіші топтарда, соның ішінде жынысы, бастапқы ДСИ, рентгенограммада анықталмаған аксиальдік спондилоартрит симптомдарының ұзақтығы, бастапқы жсСРА, сакроилеит МРТ деректері бойынша және бҚҚБП алдын ала қолдану арқылы көрсетілді.
10 кесте. SELECT-AXIS 2 зерттеуіндегі клиникалық жауап (ре-аксСпА)
Емдеу тобы — ПБО — УПА 15 мг
Пациенттер саны — 157 — 156
ASAS40, % пациенттер (95 % СА)a
Апта 14 — 22,5 (16,0, 29,1) — 44,9 (37,1, 52,7)
Плацебодан айырмашылығы (95 % СА) — 22,2 (12,1, 32,3)b
ASAS20, % пациенттер (95 % СА)a
Апта 14 — 43,8 (36,0, 51,5) — 66,7 (59,3, 74,1)b
ASAS ішінара ремиссия, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 7,6 (3,5, 11,8) — 18,6 (12,5, 24,7)c
BASDAI 50, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 22,1 (15,5, 28,6) — 42,3 (34,6, 50,1)b
ASDAS-CRP бастапқы деңгеймен салыстыру бойынша өзгеруі (95 % СА)
Апта 14 — -0,71 (-0,85, -0,56) — -1,36 (-1,50, -1,21)b
ASDAS белсенді емес ауру, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 5,2 (1,7, 8,7) — 14,1 (8,6, 19,6)c
ASDAS аурудың белсенділігі төмен, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 18,3 (12,2, 24,4) — 42,3 (34,6, 50,1)b
Қысқартулар: ASAS20 (немесе ASAS40) = Халықаралық спондилоартритті бағалау қоғамы шкаласы бойынша жақсаруы ≥ 20 % (немесе ≥ 40 %); ASDAS-CRP = Халықаралық спондилоартритті бағалау қоғамы шкаласы, С-реактивті ақуыз (CPА) деңгейін анықтайтын; BASDAI = шорбуынданатын спондилит ауруының белсенділік индексі; ПБО = плацебо; УПА= упадацитиниб a4 доменнен ASAS20 (ASAS40) бойынша жауап ≥ 20 % (≥ 40 %) жақсару ретінде анықталады, абсолютті жақсару ≥ 1 (≥ 2) бірлік (0-ден 10-ға дейінгі диапазон) ≥ 3 бастапқы деңгеймен салыстырғанда (пациенттің жалпы жағдайы, арқаның жалпы ауыруы, функциясы және қабынуы) және қалған потенциалды аймақта нашарлаудың болмауы (ASAS20 үшін нашарлау ≥ 20 % және ASAS20 үшін ≥ 1 бірлік немесе ASAS40 үшін нашарлау > 0 бірлік ретінде анықталады). bp ≤ 0,001 упадацитиниб пен плацебоны бірнеше салыстыру бақылауымен салыстыру cp ≤ 0,01 упадацитиниб пен плацебоны бірнеше салыстыру бақылауымен салыстыру Бинарлы соңғы нүктелер үшін нәтижелер өткізіп алған мәндерді бірнеше рет қалпына келтіру әдісімен бірге емдеуге жауаптың жоқтығы туралы деректермен жетіспейтін өткізіп алған мәндерді алмастыру әдісіне негізделген. Үздіксіз соңғы нүктелер үшін нәтижелер қайталанатын өлшемдерді талдау үшін аралас модельдерді қолдана отырып, бастапқы деңгейден ең кіші квадраттардың орташа мәнін өзгертуге негізделген.
Функциялық статусының жауабы және денсаулыққа байланысты нәтижелер
15 мг дозада упадацитиниб алған пациенттерде 14-ші аптада BASFI индексі бойынша плацебомен салыстырғанда бастапқы деңгейден физикалық функцияның айтарлықтай жақсарғаны байқалды.
15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебомен салыстырғанда 14-ші аптада арқаның жалпы ауыруы мен арқаның түнгі ауыруы симптомдары айтарлықтай жеңілдегені бақыланды.
15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде ASQoL сауалнамасы деректеріне сәйкес және плацебомен салыстырғанда 14-ші аптада ASAS денсаулық индексі негізінде денсаулыққа байланысты өмір сапасы мен жалпы денсаулықтың жағдайы айтарлықтай жақсарғаны байқалды.
Қабынуды объективті бағалау
Қабыну белгілері МРТ көмегімен бағаланды және сегізкөз-мықынсүйек буындары үшін SPARCC (Канадалық спондилоартритті зерделеудің консорциумы) көрсеткішінің бастапқы деңгейінен өзгеріс ретінде көрсетілді. 14-ші аптада 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебомен салыстырғанда сегізкөз-мықынсүйек буындарындағы қабыну белгілерінің айтарлықтай жақсарғаны байқалды.
Шорбуынданатын спондилит (АС, рентгенологиялық аксиальдік спондилоартрит)
Күніне бір рет 15 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігі мен қауіпсіздігі 18 және одан жоғары жастағы белсенді шорбуынданатын спондилитпен ауыратын пациенттерде рандомизацияланған салыстырмалы жасырын көп орталықты плацебо-бақыланатын зерттеуде шорбуынданатын спондилитпен аурудың белсенділік индексі (BASDAI) ≥ 4 және пациенттің арқаның ауырсынуының жалпы балын ≥4 бағалауы негізінде бағаланды. Зерттеу ұзақ мерзімді зерттеуді 2 жылға дейін ұзартуды қамтыды.
SELECT-AXIS 1 зерттеуі кем дегенде екі қабынуға қарсы стероидты емес препаратқа (ҚҚСП), ҚҚСП-ға төзбеушілікке немесе қарсы көрсетілімге жеткіліксіз жауабы бар шорбуынданатын спондилиті бар және аурудың ағымын модификациялайтын биологиялық ревматизмге қарсы препараттармен бұрын ем алмаған 187 пациенттің қатысуымен 14 апталық сынақ болды. Бастапқыда пациенттерде шорбуынданатын спондилит симптомдары орта есеппен 14,4 жыл бойы болған, және пациенттердің шамамен 16%-ы дәстүрлі синтетикалық ауру-модификациялайтын ревматизмге қарсы препараттармен қатар жүретін ем қабылдаған. Пациенттер тәулігіне бір рет 15 мг дозада упадацитиниб немесе плацебо алды. 14-аптада плацебоға рандомизацияланған барлық пациент күніне бір рет 15 мг дозада упадацитинибке ауыстырылды. Негізгі соңғы көрсеткіш 14-аптада Спондилоартритті бағалау бойынша халықаралық қоғамның шкаласы бойынша 40 (ASAS40) жауапқа қол жеткізген пациенттердің үлесі болды.
Халықаралық спондилоартритті 40 (ASAS40) 14-ші аптада бағалау қоғамы
SELECT-AXIS 2 (AS) зерттеуі бұрын бҚҚБП қабылдаған, шорбуынданатын спондилиті бар 420 пациенттің қатысуымен 14 апталық плацебо бақыланатын сынақ болды (77,4 %-да ІНФ тежегішінен де, интерлейкина-17 (IL-17i) тежегішінен де жеткілікті әсер байқалмады; 30,2% - да төзімсіздік байқалды; 12,9 % бұрын олар бҚҚБП қабылдаған, бірақ әсерсіз емес). Бастапқыда пациенттерде шорбуынданатын спондилит симптомдары орта есеппен 12,8 жыл бойы байқалды, ал пациенттердің шамамен 31% - ы қатарлас тсҚҚБП қабылдады. Пациенттер упадацитинибті тәулігіне бір рет 15 мг дозада немесе плацебо қабылдады. 14-ші аптада плацебо тобына рандомизацияланған барлық пациенттер тәулігіне бір рет 15 мг дозада упадацитинибке ауыстырылды. Бастапқы соңғы нүкте Халықаралық спондилоартритті 40 (ASAS40) 14-ші аптада бағалау қоғамының шкаласы бойынша жауапқа қол жеткізген пациенттердің үлесі болды.
Клиникалық жауап
Екі зерттеуде де 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір үлкен бөлігі 14-аптада плацебомен салыстырғанда ASAS40 бойынша жауапқа жетті (11-кесте). Емдеу топтары арасындағы сандық айырмашылық ASAS40 бойынша 2-ші аптадан бастап SELECT-AXIS 1 және 4 –ші аптадан SELECT-AXIS 2 (AS) байқалды.
15 мг дозадағы упадацитинибпен емдеу плацебомен салыстырғанда 14-аптада ASAS жекелеген компоненттерінің (пациенттің ауру белсенділігін жалпы бағалау, арқадағы жалпы ауырсынуды бағалау, қабыну және функция) және аурудың басқа да белсенділік көрсеткіштерінің, соның ішінде hsCRP жақсаруына әкелді.
15 мг дозадағы упадацитинибтің тиімділігі жынысын, дене салмағының бастапқы индексін, шорбуынданатын спондилит симптомдарының ұзақтығын және бастапқы hsCRP қоса алғанда, бағаланатын қосалқы топтарға қарамастан көрсетілді.
11-кесте. Клиникалық жауап.
Зерттеу — SELECT-AXIS 1 bDMARD-naïve — SELECT-AXIS 2 (AS) bDMARD-IR
Емдеу тобы — ПБО — УПА 15 мг — ПБО — УПА 15 мг
N — 94 — 93 — 209 — 211
ASAS40, % пациенттер (95 % СА)a,b
Апта 14 — 25,5 (16,7, 34,3) — 51,6 (41,5, 61,8) — 18,2 (13,0, 23,4) — 44,5 (37,8, 51,3)
Плацебодан айырмашылығы (95 % СА) — 26,1 (12,6, 39,5)c — 26,4 (17,9, 34,9)c
ASAS20, % пациенттер (95 % СА)a
Апта 14 — 40,4 (30,5, 50,3) — 64,5 (54,8, 74,2)e — 38,3 (31,7, 44,9) — 65,4 (59,0, 71,8)c
ASAS ішінара ремиссия, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 1,1 (0,0, 3,1) — 19,4 (11,3, 27,4)c — 4,3 (1,6, 7,1) — 17,5 (12,4, 22,7)c
BASDAI 50, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 23,4 (14,8, 32,0) — 45,2 (35,0, 55,3)d — 16,7 (11,7, 21,8) — 43,1 (36,4, 49,8)c
ASDAS-CRP бастапқы деңгеймен салыстыру бойынша өзгеруі (95 % СА)
Апта 14 — -0,54 (-0,71, -0,37) — -1,45 (-1,62, -1,28)c — -0,49 (-0,62, -0,37) — -1,52 (-1,64, -1,39)c
ASDAS ауру белсенді емес, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 0 — 16,1 (8,7, 23,6)e — 1,9 (0,1, 3,8) — 12,8 (8,3, 17,3)c
ASDAS аурудың белсенділігі төмен, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 10,6 (4,4, 16,9) — 49,5 (39,3, 59,6)f — 10,1 (6,0, 14,2) — 44,1 (37,4, 50,8)c
ASDAS нақты жақсару, % пациенттер (95 % СА)
Апта 14 — 5,3 (0,8, 9,9) — 32,3 (22,8, 41,8)e — 4,8 (1,9, 7,7) — 30,3 (24,1, 36,5)e
a4 доменнен ASAS20 (ASAS40) бойынша жауап ≥ 20 % (≥ 40 %) жақсару ретінде анықталады, абсолютті жақсару ≥ 1 (≥ 2) бірлік (0-ден 10-ға дейінгі диапазон) ≥ 3 бастапқы деңгеймен салыстырғанда (пациенттің жалпы жағдайы, арқаның жалпы ауыруы, функциясы және қабынуы) және қалған потенциалды аймақта нашарлаудың болмауы (ASAS20 үшін нашарлау ≥ 20 % және ASAS20 үшін ≥ 1 бірлік немесе ASAS40 үшін нашарлау > 0 бірлік ретінде анықталады). bбастапқы соңғы нүкте cp ≤ 0,001 упадацитиниб пен плацебоны бірнеше салыстыру бақылауымен салыстыру dp ≤ 0,01 упадацитиниб пен плацебоны бірнеше салыстыру бақылауымен салыстыру eбірнеше салыстыру бақылауынсыз салыстыру fSELECT-AXIS 1 үшін апостериорлық талдау, көптеген салыстыруларға бақылаусыз Бинарлы соңғы нүктелер үшін емдеуге жауаптың жоқтығы туралы деректермен (SELECT-AXIS 1) 14 аптада нәтижелер жетіспейтін өткізіп алған мәндерді алмастыру әдісімен және өткізіп алған мәндерді бірнеше рет қалпына келтіру әдісімен (SELECT-AXIS 2 [AS]) бірге емге жауап болмауының өзгерісін талдаудан алынған. Үздіксіз соңғы нүктелер үшін нәтижелер 14 аптада қайталанатын өлшемдерді талдау үшін аралас модельдерді қолдана отырып, бастапқы деңгейден ең кіші квадраттардың орташа мәнін өзгертуге негізделген.
SELECT-AXIS 1 зерттеуінде әсер 2 жыл бойы сақталды, бұл 11-кестеде көрсетілген соңғы нүктелерді көрсетеді.
Функциялық статустың жауабы және денсаулыққа байланысты нәтижелер
Екі зерттеуде де 15 мг упадацитинибпен емделген пациенттер 14-ші аптада шорбуынданатын спондилиттің функциялық индексін (BASFI) бағалау бойынша плацебомен салыстырғанда бастапқы деңгейден физикалық функцияның айтарлықтай жақсарғанын көрсетті. SELECT-AXIS 1 зерттеуінде BASFI индексінің жақсаруы 2 жыл бойы сақталды.
SELECT-AXIS 2 (AS) зерттеуінде 15 мг дозада упадацитиниб алған пациенттерде плацебомен салыстырғанда 14-ші аптада жалпы арқаның ауыруы мен арқаның түнгі ауыруы симптомдары айтарлықтай жеңілдегені бақыланды.
SELECT-AXIS 2 (AS) зерттеуінде 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде 14 аптада плацебо тобымен салыстырғанда ASQoL сауалнамасы деректері бойынша және ASAS денсаулық индексі негізінде денсаулыққа байланысты өмір сапасы мен жалпы денсаулықтың айтарлықтай жақсарғаны анықталды.
Энтезит
SELECT-AXIS 2 (AS) зерттеуінде бұрыннан энтезиті бар (n=310), 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебо тобымен салыстырғанда энтезит симптомдарының елеулі жақсаруы бақыланды, бұл 14 аптада бастапқы деңгеймен салыстырғандағы MASES индексінің (Шорбуынданатын спондилиттегі энтезиттер есебінің Маастрихт индексі) өзгерісінен көрінеді.
Омыртқаның қозғалғыштығы
SELECT-AXIS 2 (AS) зерттеуінде 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебо тобымен салыстырғанда омыртқа қозғалғыштығының айтарлықтай жақсарғаны байқалды, бұл бастапқы деңгеймен салыстырғанда 14-ші аптада BASMI индексінің (Бат метрологиялық шорбуынданатын спондилит индексі) өзгеруінен байқалды.
Қабынуды объективті бағалау
Қабыну белгілері МРТ-ның көмегімен бағаланды және омыртқа үшін SPARCC көрсеткішінің бастапқы деңгейімен салыстырғанда өзгеріс ретінде көрсетілді. 14-аптада 15 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде плацебомен салыстырғанда омыртқада қабыну белгілерінің айтарлықтай төмендеуі байқалды. SELECT-AXIS 1 зерттеуінде МРТ бойынша қабынудың төмендеуі 2 жыл бойы сақталды.
Атопиялық дерматит
Упадацитинибті тәулігіне 1 рет 15 және 30 мг дозада қолданудың тиімділігі мен қауіпсіздігі 2584 пациенттің (12 жастағы және одан асқан) қатысуымен III фазаны үш рандомизацияланған салыстырмалы жасырын көп орталықты зерттеуде (MEASURE UP 1, MEASURE UP 2 және AD UP) бағаланды. Удапацитинибті қолдануды орташа немесе ауыр дәрежедегі атопиялық дерматитпен (АД) ауыратын 344 жасөспірімде және 2240 ересек пациентте бағалады, бұл ауруды жергілікті қолдануға арналған препараттарды қолдану кезінде бақылау мүмкін болмады. Бастапқы деңгейде пациенттер барлық келесі критерийлерді қанағаттандыруы керек: атопиялық дерматиттің ауырлығын зерттеушінің (vIGA AD) ≥ 3 жаһандық бағалауына сәйкес, 0-ден 4-ке дейінгі өсу шкаласы бойынша АҚ жалпы бағалауда (эритема, папуланың қатаюы/түзілуі және сулану/қыртыстың пайда болуы), зақымдану аймағының индексі және экземаның ауырлық дәрежесі (EASI) ≥ 16 (дененің 4 түрлі аймағында зақымдану аймағын және эритеманың ауырлық дәрежесін, ісінуін/папуланың түзілуін, сызаттар мен лихенизацияны бағалайтын жиынтық балл), дене бетінің минималды зақымдануы (ДБЗ) ≥ 10% және сандық бағалау шкаласы (NRS) ≥ 4 бойынша терінің қышуының барынша айқындылығын апта сайын бағалау.
Барлық үш зерттеуде пациенттер 16 апта бойы 15, 30 мг дозада тәулігіне 1 рет упадацитиниб немесе тиісті плацебо алды. AD UP зерттеуінде пациенттер бір уақытта топикалық глюкокортикостероидтарды (TГКС) алды. Салыстырмалы жасырын кезең аяқталғаннан кейін, бастапқыда упадацитиниб алу үшін рандомизацияланған пациенттер сол дозаны 260-аптаға дейін қабылдауды жалғастыруы керек еді. Плацебо тобындағы пациенттер 260-аптаға дейін 15 немесе 30 мг дозада упадацитиниб алу үшін 1 : 1 қатынасында қайта рандомизацияланды.
Бастапқы сипаттамалары
Монотерапия зерттеулерінде (MEASURE UP 1 және 2) пациенттердің 50,0%-ында vIGA-AD көрсеткіші бастапқы деңгейде 3 (орташа дәреже) және пациенттердің 50,0% - ында vIGA-AD көрсеткіші бастапқы деңгейде 4 (ауыр дәреже) болды. Бастапқы деңгейдегі EASI орташа индексі 29,3 болды, ал NRS шкаласы бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығының орташа апталық бағасы 7,3 болды. ТГКС (AD UP) қатарлас терапиясын зерттеуде пациенттердің 47,1%-ында vIGA-AD көрсеткіші бастапқы деңгейде 3 (орташа дәреже) және пациенттердің 52,9% - ында vIGA-AD көрсеткіші бастапқы деңгейде 4 (ауыр дәреже) болды. Бастапқы деңгейдегі EASI орташа индексі 29,7 болды, ал NRS шкаласы бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығының орташа апталық бағасы 7,2 болды.
Клиникалық жауап
Монотерапияны зерттеу (MEASURE UP 1 және MEASURE UP 2) және ТГКС (AD UP) қатар қолдануды зерттеу
15 немесе 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі vIGA-AD 0 немесе 1, EASI 75 көрсеткішіне жетті және 16-аптада плацебо қолданумен салыстырғанда NRS шкаласы бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы ≥ 4 баллға жақсарды. Терінің тез жақсаруына және қышудың азаюына қол жеткізілді (12-кестені қараңыз).
1-суретте MEASURE UP 1 және 2 зерттеулерінде сәйкесінше 16-аптаға дейін тиісінше терінің қышуының ең жоғары айқындылығын (NRS) бағалауға бастапқы деңгеймен салыстырғанда EASI 75 жауабына және орташа өзгеріске ( % ) жеткен пациенттердің үлесі көрсетілген.
12-кесте. Упадацитинибті қолдану тиімділігінің нәтижелері
Зерттеу — MEASURE UP 1 — MEASURE UP 2 — AD UP
Емдеу тобы — Плаце-бо — УПА 15 мг — УПА 30 мг — Плацебо — УПА 15 мг — УПА 30 мг — Плацебо + ТГКС — УПА 15 мг + ТГКС — УПА 30 мг + ТГКС
Рандомизацияланған пациенттердің саны — 281 — 281 — 285 — 278 — 276 — 282 — 304 — 300 — 297
16-аптадағы соңғы нүктелер, жауап берген пациенттердің үлесі ( % ) (95% СА)
vIGA-AD 0/1a,b (қосымша негізгі соңғы нүктелер) — 8 (5,12) — 48d (42,54) — 62d (56,68) — 5 (2,7) — 39d (33,45) — 52d (46,58) — 11 (7,14) — 40d (34,45) — 59d (53,64)
EASI 75a (қосымша негізгі соңғы нүктелер) — 16 (12,21) — 70d (64,75) — 80d (75,84) — 13 (9,17) — 60d (54,66) — 73d (68,78) — 26 (21,31) — 65d (59,70) — 77d (72,82)
EASI 90a — 8 (5,11) — 53d (47,59) — 66d (60,71) — 5 (3,8) — 42d (37,48) — 58d (53,64) — 13 (9,17) — 43d (37,48) — 63d (58,69)
EASI 100a — 2 (0,3) — 17d (12,21) — 27d (22,32) — 1 (0,2) — 14d (10,18) — 19d (14,23) — 1 (0,3) — 12e (8,16) — 23d (18,27)
NRS c бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы (≥4 баллға жақсару) — 12 (8,16) — 52d (46,58) — 60d (54,66) — 9 (6,13) — 42d (36,48) — 60d (54,65) — 15 (11,19) — 52d (46,58) — 64d (58,69)
Ерте соңғы нүктелер, жауап берген пациенттердің үлесі ( % ) (95% СА)
EASI 75a (2-апта) — 4 (1,6) — 38d (32,44) — 47d (42,53) — 4 (1,6) — 33d (27,39) — 44d (38,50) — 7 (4,10) — 31d (26,36) — 44d (38,50)
NRS бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы (1-аптада ≥ 4 баллға жақсару)c, f — 0 (0,1) — 15d (11,19) — 20d (15,24) — 1 (0,2) — 7d (4,11) — 16d (11,20) — 3 (1,5) — 12d (8,16) — 19d (15,24)
Қысқартулар: УПА – упадацитиниб (РАНВЭК); Құтқару терапиясын алған немесе деректері жоқ пациенттер жауабы жоқ пациенттер ретінде қарастырылды. 16-шы аптада плацебо, 15 мг упадацитиниб және 30 мг упадацитиниб қолдану кезінде құтқару терапиясын қолдануға байланысты EASI 75 және vIGA-AD 0/1 жауабы жоқ пациенттер ретінде қарастырылған пациенттердің саны мен үлесі ( % ) MEASURE UP 1 зерттеуінде сәйкесінше 132 (47,0 %), 31 (11,0 %) және 16 (5,6%); MEASURE UP 2 зерттеуінде 119 (42,8 %), 24 (8,7 %), 16 (5,7 %) және AD UP зерттеуінде 78 (25,7 %), 15 (5,0 %), 14 (4,7 %) болды. а Рандомизацияланған пациенттердің санына негізделген b Жауабы бар пациентті 0-ден 4-ке дейінгі шкала бойынша ≥ 2 баллға төмендеген vIGA-AD 0 немесе 1 («таза тері» немесе «таза дерлік тері») көрсеткіші бар пациент ретінде анықталды. c Бағалау критерийлеріне сәйкес келетін пациенттердің қосалқы тобында алынған нәтижелер (бастапқы деңгейде NRS ≥ 4 балл бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы бар пациенттер) d p < 0,001 мәні бар плацебомен салыстырғанда статистикалық маңызды e p < 0,001 мәні көптеген салыстырумен бақылай отырып плацебомен салыстыру бойынша. f Плацебомен салыстырғанда статистикалық маңызды жақсарулар 30 г дозада упадацитинибті қолдану басталғаннан кейін 1 күннен соң және MEASURE UP 1 және 2 зерттеулерінде 15 мг дозада упадацитинибті қолдану басталғаннан кейін 2 күннен соң байқалды.
1-сурет. MEASURE UP 1 және MEASURE UP 2 зерттеулерінде NRS бойынша терінің қышуының барынша айқындылығы кезінде бастапқы деңгеймен салыстырғандаEASI 75 жауабына және орташа өзгеріске (%) жеткен пациенттердің үлесі.
EASI 75 жауабына қол жеткізген пациенттердің үлесі — Бастапқы деңгейге қатысты орташа өзгеріс NRS бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы
Жауаптың жиілігі ( % ) және 95% СА Сенімділік аралығы — Бастапқы деңгейге қатысты өзгеріс (%) және 95% сенімділік аралығы
Апталар — Апталар
Плацебо — Плацебо
РАНВЭК 15 мг 1 р/тәул — РАНВЭК 15 мг 1 р/тәул
РАНВЭК 30 мг 1 р/тәул — РАНВЭК 30 мг 1 р/тәул
*: p < 0,001 мәні көптеген салыстыруға бақылау жасамай плацебомен салыстыру бойынша.
** : p < 0,001 мәні бар плацебомен салыстырғанда статистикалық маңызды
Қосалқы топтардағы емдеудің әсері (дене салмағы, жасы, жынысы, нәсілі және иммунодепрессанттармен алдыңғы жүйелі емдеу) зерттеудің жалпы популяциясындағы нәтижелерге сәйкес келді.
15 немесе 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттерде 16- аптада қол жеткізілген нәтижелер 52-аптаға дейін сақталды.
Өмір сапасы/пациенттер хабарлаған нәтижелер
13-кесте. Пациенттер хабарлаған упадацитинибпен емдеудің 16-аптадағы нәтижелері
Зерттеу — MEASURE UP 1 — MEASURE UP 2
Емдеу тобы — Плацебо — УПА 15 мг — УПА 30 мг — Плацебо — УПА 15 мг — УПА 30 мг
Рандомизацияланған пациенттердің саны — 281 — 281 — 285 — 278 — 276 — 282
Емдеуге жауап берген пациенттердің үлесі ( % ) (95% СА)
ADerm-SS шкаласының «Тері ауруы» домені (≥4 баллға жақсару)а — 15 (10,20) — 54 e (47,60) — 63e (57,69) — 13 (9,18) — 49e (43,56) — 65e (59,71)
ADerm-IS шкаласының «Ұйқы» домені (≥12 баллға жақсару) a,b — 13 (9,18) — 55e (48,62) — 66e (60,72) — 12 (8,17) — 50e (44,57) — 62e (56,69)
DLQI 0/1c — 4 (2,7) — 30e (25,36) — 41e (35,47) — 5 (2,7) — 24e (19,29) — 38e (32,44)
HADS шкаласы бойынша мазасыздық көрсеткіші < 8 және HADSd шкаласы бойынша депрессия көрсеткіші < 8 — 14 (8,20) — 46e (37,54) — 49e (41,57) — 11 (6,17) — 46e (38,54) — 56e (48,64)
Қысқартулар: УПА – упадацитиниб (РАНВЭК); DLQI – өмір сапасының дерматологиялық индексі; HADS - мазасыздық пен депрессияның госпитальдық шкаласы Құтқару терапиясын алған немесе деректері жоқ пациенттер жауабы жоқ пациенттер ретінде қарастырылды. Көрсетілген шекті мәндер ең аз клиникалық маңызды айырмашылыққа (АКМА) сәйкес келеді, оларды жауапты анықтау үшін қолданды. aБағалау критерийлеріне сәйкес келген пациенттердің қосалқы тобында алынған нәтижелер (бастапқы деңгейде бағалау көрсеткіші > АКМА бар пациенттер). b ADerm-IS шкаласының «Ұйқы» домені ұйқыға кетудің қиындығын, ұйқының бұзылуын және түнде АҚ көріністеріне байланысты оянуды бағалайды. сБағалау критерийлеріне сәйкес келген пациенттердің қосалқы тобында алынған нәтижелер (бастапқы деңгейде DLQI сәйкес көрсеткіші > 1 пациенттер). d Бағалау критерийлеріне сәйкес келген пациенттердің қосалқы тобында алынған нәтижелер (HADS шкаласы бойынша мазасыздық деңгейі ≥ 8 немесе бастапқы деңгейде HADS шкаласы бойынша депрессиясы ≥ 8 бар пациенттер) еp < 0,001 мәні бар плацебомен салыстырғанда статистикалық маңызды
Ойық жаралы колит
Упадацитинибтің тиімділігі мен қауіпсіздігі үш көп орталықты, жасырын салыстырмалы, плацебо бақыланатын 3-фазалық клиникалық зерттеулерде бағаланды: UC-1 (U-ACHIEVE Induction) және UC-2 (U-ACCOMPLISH) қайталанатын дизайны бар индукциялық терапияның екі зерттеуі, сондай-ақ UC-3 (U-ACHIEVE Maintenance)
қолдау терапиясын зерттеу.
Аурудың белсенділігі Мэйо клиникасының бейімделу шкаласы бойынша бағаланды (aMS, дәрігердің жаһандық бағасы бар-жоғын анықтайтын Мэйо бағалау жүйесі), оның 0-ден 9-ға дейінгі көрсеткіштері және үш кіші шкаласы бар, олардың әрқайсысында 0-ден (норма) 3-ке дейінгі көрсеткіштер (ең ауыры): нәжіс жиілігінің кіші шкаласы( SFS), тік ішектен қан кетудің кіші шкаласы (RBS) және орталықтандырылған эндоскопияның кіші шкаласы (ES).
Индукциялық терапия зерттеуі (UC-1 және UC-2)
UC-1 және UC-2 зерттеулерінде 988 пациент (тиісінше 473 және 515 пациент) 8 апта бойы тәулігіне бір рет 45 мг упадацитиниб тобына немесе плацебоға рандомизацияланған, емді бөлудің арақатынасы 2:1 және тиімділік талдауына енгізілген. Зерттеуге енгізілген пациенттердің барлығында 2 немесе 3 ES бар 5-тен 9-ға дейінгі aMS ретінде анықталған орташадан ауыр дәрежеге дейінгі ойық жаралы колит болды және препараттың әсеріне жеткіліксіз жауапты, жауаптың жоғалуы немесе алдыңғы дәстүрлі және / немесе биологиялық емдеуге төзбеушілікті қоса, алдыңғы емнің тиімсіздігін көрсетті. Пациенттердің тиісінше 52% - (246/473) және 51% - (262/515) кем дегенде бір биологиялық препаратпен алдыңғы емдеудің тиімсіздігі (алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі) анықталды.
Биологиялық емес препаратпен алдыңғы дәстүрлі емнің тиімсіздігі (алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі болмауы) сәйкесінше 227/473 % (49) және 253/515 % (262/515) пациенттерде анықталды. Бастапқы деңгейінде UC-1 және UC-2 зерттеулерінде пациенттердің 39% және 37% - ы кортикостероидтарды, пациенттердің 1,1% және 0,6% - ы метотрексатты, ал пациенттердің 68% және 69% - ы аминосалицилаттарды қабылдады. Зерттеу барысында тиопуринді бірге қолдануға рұқсат берілмеді. Пациенттің ауруының белсенділігі пациенттердің 61%-да және пациенттердің 60% - да орташа (aMS ≥ 5, ≤ 7) және пациенттердің 39% және 40%-да ауыр (aMS > 7) болды.
Бастапқы соңғы нүкте 8-ші аптада aMS бойынша клиникалық ремиссия болды. 14-кестеде клиникалық жауап, шырышты қабықтың жазылуы, шырышты қабықтың гистологиялық-эндоскопиялық жазылуы және шырышты қабықтың терең жазылуы сияқты барлық бастапқы және негізгі салдарлы соңғы нүктелері көрсетілген.
14 кесте. UC-1 және UC-2 индукциялық терапиясын зерттеу барысында 8-ші аптада тиімділікті бағалаудың бастапқы және негізгі салдарлы соңғы нүктелеріне жеткен пациенттердің үлесі
UC-1 (U-ACHIEVE) — UC-2 (U-ACCOMPLISH)
Соңғы нүктесі — ПБО N = 154 — УПА, 45 мг N = 319 — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА) — ПБО N = 174 — УПА, 45 мг N = 341 — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА)
Клиникалық ремиссияa — 4,8 % — 26,1 % — 21,6 %* (15,8, 27,4) — 4,1 % — 33,5 % — 29,0 %* (23,2, 34,7)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 0,4 % — 17,9 % — 17,5 % — 2,4 % — 29,6 % — 27,1 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 9,2 % — 35,2 % — 26,0 % — 5,9 % — 37,5 % — 31,6 %
Клиникалық жауапb — 27,3 % — 72,6 % — 46,3 %* (38,4, 54,2) — 25,4 % — 74,5 % — 49,4 %* (41,7, 57,1)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 12,8 % — 64,4 % — 51,6 % — 19,3 % — 69,4 % — 50,1 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 42,1 % — 81,8 % — 39,7 % — 31,8 % — 79,8 % — 48,0 %
Шырышты қабықтың жазылуыc — 7,4 % — 36,3 % — 29,3 %* (22,6, 35,9) — 8,3 % — 44,0 % — 35,1 %* (28,6, 41,6)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 1,7 % — 27,0 % — 25,3 % — 4,8 % — 37,1 % — 32,3 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 13,2 % — 46,8 % — 33,6 % — 12,0 % — 51,2 % — 39,2 %
Шырышты қабықтың гистологиялық-эндоскопиялық жазылуы d — 6,6 % — 30,1 % — 23,7 %* (17,5, 30,0) — 5,9 % — 36,7 % — 30,1 %* (24,1, 36,2)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 1,4 % — 22,7 % — 21,3 % — 4,6 % — 30,7 % — 26,1 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 11,8 % — 38,2 % — 26,4 % — 7,2 % — 42,9 % — 35,7 %
Шырышты қабықтың терең жазылуыe — 1,3 % — 10,7 % — 9,7 %* (5,7, 13,7) — 1,7 % — 13,5 % — 11,3 %* (7,2, 15,3)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 0 — 6,5 % — 6,5 % — 1,1 % — 9,2 % — 8,1 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 2,6 % — 15,4 % — 12,8 % — 2,4 % — 17,9 % — 15,5 %
Қысқартулар: ПБО = плацебо; УПА = упадацитиниб; aMS = Мэйо клиникасының бейімделген шкаласы, Мэйо бағалау жүйесіне негізделген (дәрігердің жаһандық бағасын жоққа шығаратын), олардың 0-ден 9 дейінгі дейінгі көрсеткіштері бар және үш кіші шкала, олардың әрқайсысында 0-ден (норма) 3 (ауырлығы көбірек) дейінгі көрсеткіштері бар: нәжіс жиілігінің кіші шкаласы (SFS), тік ішектен қан кетудің кіші шкаласы (RBS) және орталықтық эндоскопияның кіші шкаласы (ES). +UC-1 және UC-2 зерттеулерінде «алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі» бар пациенттердің саны плацебо тобында 78 және 89 және 45 мг упадацитиниб тобында 168 және 173 сәйкесінше құрайды; UC-1 және UC-2 зерттеулеріндегі "алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі болмаған" пациенттер саны плацебо тобында 76 және 85, ал 45 мг упадацитиниб тобында 151 және 168 сәйкесінше құрайды. *p < 0,001, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА). aaMS бойынша: SFS ≤ 1 және бастапқы деңгейден аспайтын, RBS = 0, ES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық. baMS бойынша: ≥ 2 баллдың төмендеуі және ≥ 30 % бастапқы деңгейден және төмендеуі RBS ≥ 1 бастапқы деңгейден бастап немесе абсолютті RBS ≤ 1. cES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық. dES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық және Гебса индексі < 3,1 (< 5 % крипт нейтрофильді инфильтрациясын, крипт бұзылуы болмауын, сондай-ақ эрозияның, ойық жараланудың немесе немесе түйіршіктеу ұлпасы болмауын көрсетеді). eES = 0, Гебса индексі < 2 (крипт нейтрофилдер немесе шырыштың өз пластинасында жоқтығын, эозинофилдер саны артуының жоқтығын, крипт бұзылуы болмауын, сондай-ақ эрозияның, ойық жараланудың немесе немесе түйіршіктеу ұлпасы болмауын көрсетеді).
Аурудың белсенділігі және симптомдары
Мэйо (paMS) клиникасының ішінара бейімделген шкаласы SFS және RBS ішкі шкалаларынан тұрады. Симптоматикалық paMS бойынша жауап бастапқы деңгейден ≥ 1 баллға және ≥ 30% - ға төмендеу және RBS ≥ 1 немесе абсолютті RBS ≤ 1 төмендеуі ретінде анықталады. Плацебомен paMS бойынша салыстырғанда статистикалық елеулі жақсару 2-ші аптада байқалды (UC-1: 27,3%-бен салыстырғанда 60,1 %; және UC-2: 25,9% - бен салыстырғанда 63,3 %).
Индукциялық терапияны ұзарту
UC-1 және UC-2 зерттеулерінде тәулігіне бір рет 45 мг дозада 8 апталық упадацитинибпен емдеуден кейін клиникалық жауабына жетпеген барлығы 125 пациент индукциялық терапияны ұзартудың 8 апталық ашық кезеңіне кірді. Қосымша 8 апта ішінде тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитинибпен емдеуден кейін (жалпы мерзімі: 16 апта) пациенттердің 48,3% aMS бойынша клиникалық жауапқа қол жеткізді. 16 апта ішінде тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитинибпен емдеуге жауап алған пациенттер арасында пациенттердің 35,7% және 66,7% aMS бойынша клиникалық жауапты сақтап қалды, ал пациенттердің 19,0% және 33,3% тәулігіне бір рет 15 мг және 30 мг дозада упадацитинибпен қолдау терапиясы аясында 52 аптада тиісінше aMS бойынша клиникалық ремиссияға қол жеткізді.
Қолдау терапиясын зерттеу (UC-3)
UC-3 үшін тиімділік талдауы тәулігіне бір рет 45 мг дозада 8 апталық упадацитиниб индукциялық терапиясы аясында aMS бойынша қол жеткізілген клиникалық жауабы бар 451 пациентте жүргізілді. Пациенттер 52 апта бойы тәулігіне бір рет 15 мг, 30 мг дозаларында упадацитинибті немесе плацебо қолдану топтарына рандомизацияланды.
Бастапқы соңғы нүкте 52-ші аптада aMS бойынша клиникалық ремиссия болды. 15-кестеде клиникалық ремиссияны қолдауды, кортикостероидтарсыз клиникалық ремиссияны, шырышты қабықтың жазылуын, шырышты қабықтың гистологиялық-эндоскопиялық емделуін және шырышты қабықтың терең жазылуын қоса алғанда, барлық негізгі салдарлы соңғы нүктелер көрсетілген.
15 кесте. UC-3 демеуші терапиясын зерттеу барысында 52-ші аптада тиімділікті бағалаудың бастапқы және негізгі салдарлы соңғы нүктелеріне жеткен пациенттердің үлесі
ПБО N = 149 — УПА 15 мг N = 148 — УПА, 30 мг N = 154 — 15 мг және ПБО емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА) — 30 мг және ПБО емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА)
Клиникалық ремиссияa — 12,1 % — 42,3 % — 51,7 % — 30,7 %* (21,7, 39,8) — 39,0 %* (29,7, 48,2)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 7,5 % — 40,5 % — 49,1 % — 33,0 % — 41,6 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы+ — 17,6 % — 43,9 % — 54,0 % — 26,3 % — 36,3 %
Клиникалық ремиссияны сақтау b — N = 54 22,2 % — N = 47 59,2 % — N = 58 69,7 % — 37,4 %* (20,3, 54,6) — 47,0 % (30,7, 63,3)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 22 13,6 % — N = 17 76,5 % — N = 20 73,0 % — 62,8 % — 59,4 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі жоқ — N = 32 28,1 % — N = 30 49,4 % — N = 38 68,0 % — 21,3 % — 39,9 %
Кортикостероидтарсыз клиникалық ремиссияc — N = 54 22,2 % — N = 47 57,1 % — N = 58 68,0 % — 35,4 %* (18,2, 52,7) — 45,1 %* (28,7, 61,6)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 22 13,6 % — N=17 70,6 % — N = 20 73,0 % — 57,0 % — 59,4 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі жоқ — N = 32 28,1 % — N = 30 49,4 % — N = 38 65,4 % — 21,3 % — 37,2 %
Шырышты қабықтың жазылуыd — 14,5 % — 48,7 % — 61,6 % — 34,4 %* (25,1, 43,7) — 46,3 %* (36,7, 55,8)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 7,8 % — 43,3 % — 56,1 % — 35,5 % — 48,3 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 22,5 % — 53,6 % — 66,6 % — 31,1 % — 44,1 %
Шырышты қабықтың гистологиялық-эндоскопиялық жазылуыe — 11,9 % — 35,0 % — 49,8 % — 23,8 %* (14,8, 32,8) — 37,3 %* (27,8, 46,8)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 5,2 % — 32,9 % — 47,6 % — 27,7 % — 42,4 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 20,0 % — 36,9 % — 51,8 % — 16,9 % — 31,8 %
Шырышты қабықтың терең жазылуы f — 4,7 % — 17,6 % — 19,0 % — 13,0 %* (6,0, 20,0) — 13,6 %* (6,6, 20,6)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі + — 2,5 % — 17,2 % — 16,1 % — 14,7 % — 13,6 %
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы + — 7,5 % — 18,0 % — 21,6 % — 10,6 % — 14,2 %
Қысқартулар: ПБО = плацебо; УПА = упадацитиниб; aMS = Мэйо клиникасының бейімделген шкаласы, Мэйо бағалау жүйесіне негізделген (дәрігердің жаһандық бағасын жоққа шығаратын), олардың 0-ден 9 дейінгі дейінгі көрсеткіштері бар және үш кіші шкала, олардың әрқайсысында 0-ден (норма) 3 (ауырлығы көбірек) дейінгі көрсеткіштері бар: нәжіс жиілігінің кіші шкаласы (SFS), тік ішектен қан кетудің кіші шкаласы (RBS) және орталықтық эндоскопияның кіші шкаласы (ES). +Плацебо, упадацитиниб 15 мг және 30 мг топтарында тиісінше "алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі" бар пациенттердің саны 81, 71 және 73 құрады. Плацебо, упадацитиниб 15 мг және 30 мг топтарында тиісінше "алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі болмаған" пациенттердің саны 68, 77 және 81 құрады. *p < 0,001, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА) aaMS бойынша: SFS ≤ 1 және бастапқы деңгейден аспайтын, RBS = 0, ES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық bИндукциялық терапия кезеңінің соңында клиникалық ремиссияға жеткен пациенттер арасында 52-ші аптада aMS бойынша клиникалық ремиссия. cИндукциялық терапия кезеңінің соңында клиникалық ремиссияға жеткен пациенттер арасында дәл 52 аптаның алдында ≥ 90 күн ішінде кортикостероидтарсыз 52-ші аптада aMS бойынша клиникалық ремиссия. dES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық eES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық және Гебса индексі < 3,1 (< 5 % крипт нейтрофильді инфильтрациясын, крипт бұзылуы болмауын, сондай-ақ эрозияның, ойық жараланудың немесе немесе түйіршіктеу ұлпасы болмауын көрсетеді). fES = 0, Гебса индексі < 2 (крипт нейтрофилдер немесе өз пластинасында жоқтығын, эозинофилдер саны артуының жоқтығын, крипт бұзылуы болмауын, сондай-ақ эрозияның, ойық жараланудың немесе немесе түйіршіктеу ұлпасы болмауын көрсетеді).
Аурудың симптомдары
SFS ≤ 1 және RBS = 0 ретінде анықталған симптоматикалық paMS ремиссиясына плацебо тобына қарағанда тәулігіне бір рет 15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің көбірек санында 52-ші аптада уақыт өте келе қол жеткізілді (2-сурет).
2 сурет . UC-3 қолдау терапиясын зерттеуде уақыт өте келе Мэйо клиникасының ішінара бейімделген шкаласы бойынша симптоматикалық ремиссиясы бар пациенттердің үлесі.
Жауап берген пациенттер пайызы және 95 % сенімділік аралығыЖауап берген пациенттер пайызы және 95 % сенімділік аралығы
УПА 15 мг 1 р/тәулік (N = 148)УПА 15 мг 1 р/тәулік (N = 148)УПА 30 мг 1 р/ тәулік (N = 154)УПА 30 мг 1 р/ тәулік (N = 154)АпталарАпталарПлацебо (N = 149)Плацебо (N = 149)
Эндоскопиялық бағалау
Эндоскопиялық ремиссия (шырышты қабықтың эндоскопиялық бейнесін қалыпқа келтіру) ES = 0 ретінде анықталды. 8-ші аптада тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі плацебо тобымен салыстырғанда эндоскопиялық ремиссияға қол жеткізді (UC-1: 1,3 %-бен салыстырғанда 13,7%; UC-2: 1,7 %-бен салыстырғанда 18,2%). UC-3 зерттеуінде тәулігіне бір рет 15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі 52 аптадағы плацебо тобымен салыстырғанда эндоскопиялық ремиссияға қол жеткізді (5,6% салыстырғанда 24,2% және 25,9 %). 52-ші аптада шырышты қабықтың жазылуын сақтау (ES ≤ 1 жанасусыз қанағыштық) индукциялық терапия кезеңінің соңында шырышты қабықтың жазылуына жеткен пациенттер арасындағы плацебо тобына қарағанда тәулігіне бір рет 15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір үлкен үлесінде (19,2% салыстырғанда 61,6% және 69,5%) байқалды.
Өмір сапасы
Упадацитиниб алған пациенттерде плацебо тобымен салыстырғанда Ішектің қабыну ауруларын (IBDQ) бағалауға арналған сауалнаманың жалпы балымен анықталған денсаулыққа байланысты өмір сапасының айқындығы елеулі және клиникалық маңызды жақсарғаны анықталды. Жақсарулар 4 доменнің барлық көрсеткіштерінде: жүйелік симптомдар (шаршағыштықты қоса), әлеуметтік функция және эмоциялық функция, ішек тарапынан симптомдар (іш аумағының ауыруы мен дефекацияның шұғыл болуын қоса) байқалды. Плацебо тобымен салыстырғанда тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитиниб қолданған кездегі бастапқы деңгеймен салыстырғанда 8 аптадағы IBDQ жалпы баллдың өзгеруі сәйкесінше UC-1 -де 55,3 және 21,7 және UC-2 -де 52,2 және 21,1 құрады. 52-ші аптадағы IBDQ жалпы баллдың бастапқы деңгеймен салыстырғанда өзгеруі сәйкесінше тәулігіне бір рет 15 мг, 30 мг дозаларында упадацитиниб және плацебо қабылдаған пациенттерде 49,2, 58,9 және 17,9 құрады.
Крон ауруы
Упадацитинибтің тиімділігі мен қауіпсіздігі үш көп орталықты, салыстырмалы жасырын, плацебо бақыланатын 3-фазалық зерттеулерде бағаланды: CD-1 (U-EXCEED) және CD-2 (U-EXCEL) индукциялық терапиясының екі зерттеуі, содан кейін 52 апталық қолдау терапиясы және CD-3 (U-ENDURE) емдеуді ұзақ мерзімді ұзарту. Жалпы бастапқы соңғы нүктелер клиникалық ремиссия және CD-1 және CD-2 үшін 12-ші аптада және CD-3 үшін 52-ші аптада эндоскопиялық жауап болды.
Енгізілгендер 18-ден бастап 75 жасқа дейінгі жастағы пациенттер болды, өте жұмсақ немесе сұйық нәжістің (SF) орташа тәуліктік жиілігі ≥ 4 және/немесе іш аумағы ауырсынуының орташа тәуліктік көрсеткіші (APS) ≥ 2, сондай-ақ тарылған компонентті қоспағанда, мықын ішектің оқшауланған зақымдануындағы орталықтандырылған қарапайым эндоскопиялық белсенділік индексі КА үшін (SES-CD) ≥ 6 немесе ≥ 4 белсенділігі орташадан ауырға дейінгі Крон ауруы (БК) болды. Симптоматикалық ішек стриктурасы бар пациенттер CD зерттеулерінен шығарылды.
Индукциялық терапия зерттеулері (CD-1 және CD-2)
CD-1 және CD-2 зерттеулерде 1021 пациент (сәйкесінше 495 және 526 пациент) емнің бөліну арақатынасы 2:1 болатын 12 апта бойы тәулігіне бір рет 45 мг упадацитиниб тобына немесе плацебоға рандомизацияланған.
CD-1-де барлық пациенттерде бір немесе бірнеше биологиялық препараттармен емдеудің жеткіліксіз жауабы немесе төзімсіздігі көрсетілді (алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі). Осы пациенттердің 61%-де (301/495) бір немесе бірнеше биологиялық препараттарға жеткіліксіз жауап немесе төзімсіздік байқалды.
CD-2 пациенттердің 45%-да (239/526) бір немесе бірнеше биологиялық препараттармен емдеудің жауабы жеткіліксіздігі немесе төзімсіздігі (алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі) байқалды, ал пациенттердің 55%-ында (287/526) дәстүрлі, бірақ биологиялық емес терапияға жауабы жеткіліксіздігі немесе төзбеушілік (алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі болмауы) анықталды.
CD-1 және CD-2 зерттеулерінің бастапқы деңгейінде пациенттердің 34% және 36% - ы кортикостероидтарды, пациенттердің 7% және 3% - ы иммуномодуляторларды, ал пациенттердің 15% және 25% - ы аминосалицилаттарды қабылдады.
Бастапқы деңгейде кортикостероидтар алған пациенттерге арналған екі зерттеуде де 4-ші аптада кортикостероидтардың дозасын біртіндеп төмендету басталды.
Екі зерттеу де 12 аптада тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитиниб қабылдаған және SF/APS бойынша клиникалық жауапқа жете алмаған (SF өте жұмсақ немесе сұйық нәжісінің орташа тәуліктік жиілігінің ≥ 30% - ға төмендеуі және / немесе APS орташа тәуліктік көрсеткіштің ≥ 30 % төмендеуі, бірақ бастапқы деңгейден жоғары емес) пациенттер үшін тәулігіне бір рет 30 мг дозада упадацитинибпен емдеуді ұзартудың 12 апталық кезеңін қамтыды.
Клиникалық белсенділік және аурудың симптомдары
CD-1 және CD-2 зерттеулерінде тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі 12 аптада плацебо тобымен салыстырғанда клиникалық ремиссияның жалпы соңғы нүктесіне жетті (16-кесте). Тиімділік тез пайда бола бастады және 2-ші аптада қол жеткізілді (16-кесте).
Екі зерттеуде де 45 мг упадацитиниб қабылдаған пациенттер плацебо тобымен салыстырғанда 12-ші аптада FACIT-F сауалнамасы көмегімен өлшенген бастапқы шаршағыштық деңгейімен салыстырғанда әлдеқайда айтарлықтай жақсаруы болды.
Эндоскопиялық бағалау
CD-1 және CD-2 зерттеулерінде 45 мг дозада упадацитиниб алған пациенттердің едәуір көп бөлігі 12 аптада плацебо тобымен салыстырғанда эндоскопиялық жауаптың жалпы соңғы нүктесіне жетті (16-кесте). CD-1 және CD-2 зерттеулерінде плацебо тобымен салыстырғанда (тиісінше 0% және 5%) 45 мг дозада (тиісінше 14% және 19%) упадацитиниб алған пациенттердің айтарлықтай көп бөлігі SES-CD 0-2 жетті.
16 кесте. CD-2 және CD-2 индукциялық терапиясын зерттеу барысында тиімділікті бағалаудың бастапқы және негізгі салдарлы соңғы нүктелеріне жеткен пациенттердің үлесі
Зерттеулер — CD-1 (U-EXCEED) — CD-2 (U-EXCEL)
Ем топтары — ПБО N = 171 — УПА, 45 мг N = 324 — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА) — ПБО N = 176 — УПА, 45 мг N = 350 — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық (95 % СА)
12 аптадағы жалпы бастапқы соңғы нүкте
Клиникалық ремиссияa — 14 % — 40 % — 26 % (19, 33)* — 22 % — 51 % — 29 % (21, 36)*
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 78 — N = 161 — 33 %
14 % — 47 % — (22, 44)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы — N = 98 29 % — N = 189 54 % — 26 % (14, 37)
Эндоскопиялық жауапb — 4 % — 35 % — 31 % (25, 37)* — 13 % — 46 % — 33 % (26, 40)*
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 78 9 % — N = 161 38 % — 29 % (19, 39)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігінің болмауы — N = 98 16 % — N = 189 52 % — 36 % (25, 46)
12 аптадағы салдарлы соңғы нүкте
CDAIc бойынша клиникалық ремиссия — 21 % — 39 % — 18 % (10, 26)* — 29 % — 49 % — 21 % (13, 29)*
Клиникалық жауап (CR-100)d — 27 % — 51 % — 23 % (14, 31)* — 37 % — 57 % — 20 % (11, 28)*
Кортикостероидтарсыз клиникалық ремиссияa, e — N = 60 7 % — N = 108 37 % — 30 % (19, 41)* — N = 64 13 % — N = 126 44 % — 33 % (22, 44)*
Эндоскопиялық ремиссияf — 2 % — 19 % — 17 % (12, 22)* — 7 % — 29 % — 22 % (16, 28)*
Шырышты қабықтың жазылуыg — N = 171 0 % — N = 322 17 % — 17 % (13, 21)* ** — N = 174 5 % — N = 349 25 % — 20 % (14, 25)***
Ерте білінген соңғы нүктелер
4a аптадағы клиникалық ремиссия — 9 % — 32 % — 23 % (17, 30)* — 15 % — 36 % — 21 % (14, 28)*
2d аптадағы CR-100 көрсеткіші — 12 % — 33 % — 21 % (14, 28)* — 20 % — 32 % — 12 % (4, 19)**
Қысқартулар: ПБО = плацебо; УПА= упадацитиниб. *p < 0,001, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА). **p < 0,01, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % Са). ***номинальді мәні p < 0,001, УПА және ПБО салыстыру, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА). aОрташа тәуліктік көрсеткіш SF ≤ 2,8 және орташа тәуліктік көрсеткіш APS ≤ 1,0, екеуі де бастапқы деңгейден жоғары емес. bИндукциялық терапияны зерттеудің бастапқы деңгейінен SES-CD на > 50 % төмендеуі (немесе индукциялық терапияның зерттеулері бастапқы деңгейі SES-CD = 4 пациенттер үшін индукциялық терапияның зерттеулері бастапқы деңгейінен кемінде 2 баллға төмендеуі). cCDAI < 150. dCDAI бойынша бастапқы деңгейге қатысты ең кемі 100 баллға төмендеу. eСтероидтарды қабылдауды тоқтату және стероидтарды бастапқы деңгейде қабылдаған пациенттерде клиникалық ремиссияға қол жеткізу. fSES-CD ≤ 4 және бастапқы деңгеймен салыстырғанда кем дегенде 2 баллға төмендеу және ≥ 1 кез келген айнымалы үшін қосымша бағалаудың болмауы. gойық жараланған беткейді қосымша бағалау SES-CD = 0 пациенттерде ойық жараланған беті қосымша бағаланған SES-CD ≥ 1 бастапқы деңгейде.
Қолдау терапиясын зерттеу (CD-3)
CD3 үшін тиімділік талдауы тәулігіне бір рет 45 мг дозада 12 апталық упадацитиниб индукциялық терапиясы аясында SF/APC бойынша қол жеткізілген клиникалық жауабы бар 502 пациентте жүргізілді. Пациенттер 52 апта бойы тәулігіне бір рет 15 мг немесе 30 мг дозада упадацитиниб терапиясын немесе плацебо қабылдаумен қолдау терапиясын алу топтарына қайта рандомизацияланды.
Клиникалық белсенділік және аурудың симптомдары
15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір үлкен үлесі плацебо тобымен салыстырғанда 52-ші аптада клиникалық ремиссияның жалпы бастапқы соңғы нүктесіне жетті (3-сурет, 17-кесте).
3 сурет. CD-3 қолдау терапиясын зерттеуде клиникалық ремиссияға жеткен пациенттердің үлесі.
Жауап берген пациенттер пайызы және 95 % сенімділік аралығыЖауап берген пациенттер пайызы және 95 % сенімділік аралығы
Плацебо (N = 165)Плацебо (N = 165)УПА 15 мг 1 р/тәулік (N = 159)УПА 15 мг 1 р/тәулік (N = 159)УПА 30 мг 1 р/тәулік (N = 168)УПА 30 мг 1 р/тәулік (N = 168)АпталарАпталар
30 мг дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттер плацебо тобымен салыстырғанда 52-ші аптада FACIT-F сауалнамасы арқылы бағалау нәтижелері бойынша бастапқы деңгейге қатысты шаршаудың айтарлықтай төмендеуін бастан кешірді.
17 кесте. CD-3 қолдау терапиясын зерттеу барысында 52 аптада тиімділікті бағалаудың бастапқы және негізгі салдарлы соңғы нүктелеріне жеткен пациенттердің үлесі
Емдеу тобы — ПБО+ N = 165 — УПА 15 мг N = 169 — УПА 30 мг N = 168 — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық 15 мг және ПБО (95 % СА) — Емдеу топтарының арасындағы айырмашылық 30 мг және ПБО (95 % СА)
Жалпы бастапқы соңғы нүкте
Клиникалық ремиссияa — 14 % — 36 % — 46 % — 22 % (14, 30)* — 32 % (23, 40)*
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 126 9 % — N = 124 32 % — N = 127 43 % — 24 % (14, 33) — 34 % (24, 44)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі жоқ — N = 39 33 % — N = 45 44 % — N = 41 59 % — 12 % (-9, 33) — 26 % (5, 47)
Эндоскопиялық жауапb — 7 % — 28 % — 40 % — 21 % (14, 28)* — 34 % (26, 41)*
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі — N = 126 4 % — N = 124 23 % — N = 127 39 % — 19 % (11,27) — 35 % (26, 44)
Алдыңғы биологиялық терапияның тиімсіздігі жоқ — N = 39 18 % — N = 45 40 % — N = 41 44 % — 22 % (3, 41) — 26 % (7, 45)
Салдарлы соңғы нүкте
CDAIc бойынша клиниалық ремиссия — 15 % — 37 % — 48 % — 24 % (15, 32)* — 33 % (24, 42)*
Клиникалық жауап (CR-100)d — 15 % — 41 % — 51 % — 27 % (18, 36)* — 36 % (28, 45)*
Кортикостероидтарсыз клиникалық ремиссияa, e — 14 % — 35 % — 45 % — 21 % (13,30)* — 30 % (21, 39)*
Клиникалық ремиссияны қолдауa, f — N = 101 20 % — N = 105 50 % — N = 105 60 % — 32 % (20, 44)* — 40 % (28, 52)*
Эндоскопиялық ремиссияg — 5 % — 19 % — 29 % — 14 % (8, 21)* — 24 % (16,31)*
Шырышты қабықтың жазылуыh — N = 164 4 % — N = 167 13 % — N = 168 24 % — 10 % (4, 16)*** — 21 % (14, 27)***
Терең ремиссияa,i — 4 % — 14 % — 23 % — 10 % (4, 16)** — 18 % (11, 25)*
Қысқартулар: ПБО = плацебо; УПА= упадацитиниб. +Плацебо тобы индукциялық терапия зерттеуінің соңында 45 мг дозада упадацитиниб қолданған кезде SF/APS клиникалық жауабына қол жеткізген және демеуші емнің басында плацебо тобына рандомизацияланған пациенттерден тұрды. *p < 0,001, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % Са). **p < 0,01, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА). *** номинальді мәні p < 0,001, УПА және ПБО салыстыру, емдеу топтары арасындағы түзетілген айырмашылық (95 % СА). aТәуліктік орташа көрсеткіш SF ≤ 2,8 және тәуліктік орташа көрсеткіш APS ≤ 1,0, екеуі де бастапқы деңгейден жоғары емес. bиндукциялық терапия зерттеуінің бастапқы деңгейінен SES-CD - ≥ 50 %-ға төмендеуі (немесе индукциялық терапияны зерттеудің бастапқы деңгейінде SES-CD = 4 бар пациенттер үшін индукциялық терапияны зерттеудің бастапқы деңгейінен кемінде 2 баллға төмендеу). cCDAI < 150. dCDAI бастапқы деңгейден ең кемі ≥ 100 баллға төмендеуі. e90 күн ішінде 52 аптаға дейін кортикостероидтарды қолданбай және клиникалық ремиссияға қол жеткізу. Бастапқы индукциялық терапия деңгейінде кортикостероидтар алған пациенттердің кіші тобында 15 мг упадацитиниб тобында 38 % (N = 63), 30 мг упадацитиниб тобында 38 % (N = 63) және плацебо тобында 5 % (N = 61) кортикостероидтарды 90 күн ішінде 52 аптаға дейін және клиникалық ремиссия кезеңінде қабылдамады. fҚолдау терапиясын зерттеу басталған кезде клиникалық ремиссияға жеткен пациенттерде 52-ші аптада клиникалық ремиссияға қол жеткізу ретінде анықталады. gSES-CD ≤ 4 және бастапқы деңгеймен салыстырғанда ең кемі 2 баллға төмендеуі және > 1 кез келген айнымалы үшін қосымша бағалау болмауы. hSES-CD ≥ 1 бастапқы деңгейде ойық жаралы беткейдің қосымша бағасы бар пациенттерде SES-CD = 0 ойық жаралы беткейді қосымша бағалау. iКлиникалық ремиссия және эндоскопиялық ремиссия.
CD-1 және CD-2 (122 пациент) упадацитиниб индукциялық терапиясының 12 аптасында SF/APS бойынша клиникалық жауабы болмаған пациенттер қосымша 12 апта бойы тәулігіне бір рет 30 мг дозада упадацитиниб алды. Осы пациенттердің 53% - ы 24-ші аптада клиникалық жауапқа қол жеткізді. Ұзартылған емдеу кезеңіне жауап берген және 30 мг дозада упадацитинибпен қолдау терапиясын алуды жалғастырған пациенттердің 25% - ы клиникалық ремиссияға, ал 22% - ы 52-ші аптада эндоскопиялық жауапқа қол жеткізді.
Эндоскопиялық бағалау
CD-3 зерттеуінде 15 мг және 30 мг дозада упадацитиниб алған пациенттердің едәуір көп бөлігі 52-ші аптадағы плацебо тобымен салыстырғанда эндоскопиялық жауаптың жалпы соңғы нүктесіне жетті (17-кесте). 17-кестеде көрсетілген эндоскопиялық жауаптың соңғы нүктелерінен басқа, плацебо тобымен (3%) салыстырғанда 5 мг және 30 мг дозада (тиісінше 11% және 21 %) упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір көп бөлігі 52-ші аптада SES-CD-ге жетті. Стероидтарды бастапқы деңгейде қабылдаған пациенттер арасында кортикостероидтарды қолданбай 52-ші аптадағы плацебо тобымен (3%) салыстырғанда 15 мг және 30 мг (тиісінше 17% және 25 %) дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің үлкен үлесінде эндоскопиялық ремиссияға қол жеткізілді.
Ішек сыртындағы біліністерінің жойылуы
Ішек сыртындағы біліністерінің жойылуы 15 мг (25%) дозада упадацитиниб алған пациенттердің үлкен үлесінде және 52-ші аптада плацебо тобымен (15%) салыстырғанда 30 мг (36 %) дозада упадацитиниб қабылдаған пациенттердің едәуір үлкен үлесінде байқалды.
Резервтік терапия
CD-3 зерттеуіндегі қолдау терапиясы кезінде жеткіліксіз жауап немесе жауаптың жоғалуын көрсеткен пациенттер 30 мг дозада упадацитинибпен резервтік терапияны ала алады. 15 мг дозадағы упадацитиниб тобына рандомизацияланған және кем дегенде 12 апта бойы 30 мг дозада упадацитинибпен резервтік терапияны алған пациенттердің 84 % (76/90) SF/APS бойынша клиникалық жауапқа қол жеткізді және 48 % (43/90) резервтік терапия басталғаннан кейін 12 аптадан соң клиникалық ремиссияға жетті.
Денсаулыққа байланысты өмір сапасының нәтижелері
Упадацитиниб алған пациенттер плацебо тобымен салыстырғанда Ішектің қабыну ауруларын (IBDQ) бағалауға арналған сауалнаманың жалпы баллымен анықталған денсаулыққа байланысты өмір сапасының (ДБӨС) анағұрлым айқын жақсаруына қол жеткізді. Жақсарулар 4 доменнің барлық көрсеткіштерінде: жүйелік симптомдар (шаршағыштықты қоса) және ішек тарапынан симптомдар (іш аумағының ауыруы мен дефекацияның шұғыл болуын қоса) және әлеуметтік және эмоциялық функция байқалды. Плацебо тобымен салыстырғанда тәулігіне бір рет 45 мг дозада упадацитиниб қолданған кездегі бастапқы деңгеймен салыстырғанда 12 аптадағы IBDQ жалпы баллдың өзгеруі сәйкесінше CD-1-де 46,0 және 21,6 және CD-2-де 46,3 және 24,4 құрады. 52-ші аптадағы IBDQ жалпы баллдың бастапқы деңгеймен салыстырғанда өзгеруі сәйкесінше тәулігіне бір рет 15 мг, 30 мг дозаларында упадацитиниб және плацебо қабылдаған пациенттерде 59,3, 64,5 және 46,4 құрады.
Балалар
Жалпы орташа және ауыр дәрежелі атопиялық дерматитпен ауыратын 12 мен 17 жас аралығындағы 344 жасөспірім 15 мг (N = 114) немесе 30 мг (N = 114) упадацитиниб немесе тиісінше монотерапия түрінде немесе топикалық глюкокортикостероидтармен бірікатірілімде плацебо (N = 116) алу үшін III фазаны үш зерттеуде рандомизацияланды. Жасөспірімдерде қолдану тиімділігі ересектерде қолдану тиімділігіне сәйкес келді. Жалпы жасөспірімдердегі қауіпсіздік бейіні ересектердегі қауіпсіздік бейінімен салыстырылды, кейбір жағымсыз құбылыстардың, соның ішінде нейтропения мен белдемелі герпесті қоса, даму жиілігінің дозаға тәуелді жоғарылауымен. Екі дозаны қолданғанда жасөспірімдерде нейтропенияның даму деңгейі ересектерге қарағанда сәл жоғары болды. 30 мг дозаны қолданған кезде жасөспірімдерде белдемелі герпестің даму жиілігі ересектердегі сондай көрсеткішпен салыстырмалы болды. Жасөспірімдерде 30 мг дозаны қолданудың қауіпсіздігі мен тиімділігі зерттелуде.
18-кесте. Жасөспірімдерге 16 -аптада упадацитинибті қолдану тиімділігінің нәтижелері
Зерттеу — MEASURE UP 1 — MEASURE UP 2 — AD UP
Емдеу тобы — Плацебо — УПА 15 мг — Плацебо — УПА 15 мг — Плацебо + ТГКС — УПА 15 мг + ТГКС
Жасөспірім жастағы рандомизацияланған пациенттердің саны — 40 — 42 — 36 — 33 — 40 — 39
Емдеуге жауап берген пациенттердің үлесі ( % ) (95% СА)
vIGA-AD 0/1a,b — 8 (0,16) — 38 (23,53) — 3 (0,8) — 42 (26,59) — 8 (0,16) — 31 (16,45)
EASI 75 a — 8 (0,17) — 71 (58,85) — 14 (3,25) — 67 (51,83) — 30 (16,44) — 56 (41,72)
NRS c бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы (≥4 баллға жақсару) — 15 (4,27) — 45 (30,60) — 3 (0,8) — 33 (16,50) — 13 (2,24) — 42 (26,58)
Қысқартулар: УПА – упадацитиниб (РАНВЭК); Құтқару терапиясын алған немесе деректері жоқ пациенттер жауабы жоқ пациенттер ретінде қарастырылды. а Рандомизацияланған пациенттердің санына негізделген b Жауабы бар пациентті 0-ден 4-ке дейінгі шкала бойынша ≥ 2 баллға төмендеген vIGA-AD 0 немесе 1 («таза тері» немесе «таза дерлік тері») көрсеткіші бар пациент ретінде анықталды. c Бағалау критерийлеріне сәйкес келетін пациенттердің қосалқы тобында алынған нәтижелер (бастапқы деңгейде NRS ≥ 4 балл бойынша терінің қышуының ең жоғары айқындылығы бар пациенттер)
Еуропалық дәрілік заттар жөніндегі агенттік созылмалы идиопатиялық артриті, атопиялық дерматиті, ойық жаралы колиті және Крон ауруы бар балалардың бір немесе бірнеше қосалқы тобында (ревматоидты артритті, псориаздық артритті, спондилоартритті және ювенильді идиопатиялық артритті қоса алғанда) РАНВЭК препаратын қолдануды зерттеулер нәтижелерін ұсыну бойынша міндеттемені кейінге қалдырды (балаларда қолдану туралы ақпаратты 4.2-бөлімнен қараңыз).