Фармакотерапиялық топ: Антитромботикалық препараттар. Ха факторының тікелей тежегіштері. Ривароксабан.
АТХ коды В01AF01
Әсер ету механизмі
Ривароксабан – пероральді қабылдау кезінде жоғары биожетімділікке ие Ха фактордың жоғары селективті тікелей тежегіші.
Ха факторының тежелуі тромбиннің пайда болуын және тромбтардың пайда болуын да баса отырып, қанның ұю каскадының ішкі және сыртқы жолдарын үзеді. Ривароксабан тромбинді (белсендірілген II фактор) тежемейді және тромбоциттерге әсер етпейді.
Фармакодинамикалық әсерлері
Адамда Ха фактор белсенділігінің дозаға тәуелді тежелуі байқалады. Ривароксабан талдау үшін Neoplastin® реагенті пайдаланылатын болса, плазмадағы концентрациялармен тығыз байланыста болатын протромбин уақытына дозаға тәуелді әсер етеді. Басқа реагенттерді қолданған кезде нәтижелер айрықшалануы мүмкін
Протромбин уақыты (ПУ) ХҚҚ (халықаралық қалыпты қатынас) тек кумариндер үшін калибрленген және валидацияланған және басқа антикоагулянттар үшін қолданыла алмайтын болғандықтан секундпен анықтау керек.
Кең көлемді ортопедиялық операция жасалған пациенттерде таблетканы қабылдағаннан кейін 2-4 сағат өткен соң (яғни ең жоғары тиімділікте) ПУ (Neoplastin) үшін 5/95 - процентильдер 13-тен 25 с-қа дейін (операцияға дейінгі базалық мәндер-12-15 с) өзгерді.
Дені сау ересек субъектілер арасында ривароксабан фармакодинамикасының қайтымдылығын клиникалық фармакологиялық зерттеуде (n=22) протромбин кешені концентратының (ПКК) екі түрлі түрін, 3-факторлық ПКК (II, IX және X факторлар) және 4-факторлық ПКК (II, VII, IX және X факторлар) бір реттік енгізу әсері (50 ХБ/кг) бағаланды.
Дені сау ересек субъектілерде ривароксабанды енгізгеннен кейін Neoplastin® жинағын пайдалана отырып айқындалған ПУ орташа мәндері (n=22) 3-факторлы (II, IX және X факторлар) протромбин кешенінің концентратын (ПКК) енгізу кезінде шамамен 30 минут ішінде 1,0 секундке және 4-факторлы (II, VII, IX және X факторлар) ПКК аясында шамамен 3,5 секундке төмендейді. Керісінше, 3 факторлы ПКК 4 факторлы ПКК-ға қарағанда тромбиннің эндогендік генерациясының өзгеруіне айтарлықтай және жалпы жылдам әсер етеді (4.9 бөлімді қараңыз).
Сондай-ақ ривароксабан белсендірілген ішінара тромбопластин уақытын (БІТУ) және HepTest нәтижесін дозаға тәуелді түрде арттырады; алайда бұл параметрлерді ривароксабанның фармакодинамикалық әсерін бағалау үшін пайдалану ұсынылмайды. Ривароксабанды қолдану кезеңінде қанның ұю параметрлеріне күнделікті мониторинг жүргізу талап етілмейді. Алайда, клиникалық көрсетілімде ривароксабан деңгейін Ха факторға қарсы белсенділікке арналған калибрленген сандық тест арқылы анықтауға болады (5.2 бөлімді қараңыз).
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Жүрекшенің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттерде инсульт пен жүйелік эмболияны алдын алу
Ривароксабанға арналған клиникалық бағдарлама жүрекшелердің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттерде инсульт пен жүйелі эмболияны алдын-алуда ривароксабан тиімділігін көрсету үшін жасалған. ROCKET AF салыстырмалы жасырын зерттеуінде 14264 пациентке күніне бір рет 20 мг ривароксабан (креатинин клиренсі 30-49 мл/мин болатын пациенттерге күніне бір рет 15 мг) немесе ХҚҚ 2,5 (емдік диапазоны 2,0-ден 3,0-ге дейін) мақсатты мәніне дейін іріктелген дозада варфаринмен тағайындалды. Емдеудің орташа уақыты 19 ай, ал емдеудің жалпы ұзақтығы 41 айға дейін болды. Пациенттердің 34,9% - ы ацетилсалицил қышқылымен, 11,4% - ы ІІІ класты аритмияға қарсы препараттармен, оның ішінде амиодаронмен емделді. Ривароксабан инсульттің және ОЖЖ-мен байланысты емес жүйелі эмболияның бастапқы композиттік соңғы нүктесі бойынша варфариннен кем түспеді. «Хаттамаға сәйкес» ем қабылдаған пациенттер популяциясында инсульт немесе жүйелі эмболия ривароксабанды қабылдаған 188 пациентте (жылына 1,71%) және варфаринді қабылдаған 241 пациентте (жылына 2,16%) орын алды (қауіп қатынасы ҚҚ 0,79; 95% СИ, 0,66-0,96; p <0,001 тиімділігі кем болмайтын талдауда). Зерттеуге енгізілген пациенттердің деректері бойынша талданған барлық рандомизацияланған зерттеулердің ішінде бастапқы оқиғалар ривароксабандағы 269 пациентте (жылына 2,12%) және варфариндегі 306 пациентте (жылына 2,42%) болды (ҚҚ 0,88; 95% СИ, 0,74 - 1,03; Р <0,001 зерттелетін әдіске қарағанда бақылау әдісінің неғұрлым жоғары тиімділігі туралы дәлелдеменің болмауына; P = 0,117 артықшылық гипотезі үшін). Екінші соңғы нүктелердің нәтижелері иерархиялық тәртіпте талданды және тағайындалған емге байланысты деректерді талдауда алынған нәтижелер 4 кестеде келтірілген.
Варфарин тобы пациенттерінің ішінде ХҚҚ мәндері орташа 55% уақыт (медиана - 58%; квартильаралық диапазон - 43-тен 71-ге дейін) терапиялық диапазонда (2,0-ден 3,0-ге дейін) болды. Ривароксабанның әсері бірдей мөлшердегі квартильдерде (өзара әрекеттесу үшін P = 0,74) орталық ТДК деңгейінде айрықшаланбады (ХҚҚ терапиялық диапазондағы кезең 2,0-ден 3,0-ге дейін). Орталықтың мәліметтері бойынша ең жоғары квартиль шегінде варфаринмен салыстырғанда ривароксабан үшін қауіп қатынасы (ҚҚ) 0,74 (95% СИ, 0,49 - 1,12) құрады.
Негізгі қауіпсіздік нәтижесі үшін асқынулар көрсеткіштері (негізгі және елеусіз клиникалық маңызды қан кетулер) емдеудің екі тобы үшін де бірдей болды (5 кестені қараңыз).
4 кесте: ROCKET AF III фазасын клиникалық зерттеудегі тиімділік
Зерттелгендердің популяциясы — Жүрекшенің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттерде «емдеу ниеті бойынша» (ITT) талдау
Емдік доза — Ривароксабан 20 мг күніне бір рет (бүйрек функциясының орташа жеткіліксіздігі бар пациенттерде күніне бір рет 15 мг) Асқынулар жиілігі (100 пациент-жыл) — ХҚҚ 2,5 мақсатты мәні бар іріктелген дозада варфарин (терапиялық диапазон 2,0-ден 3,0-ге дейін) Асқынулар жиілігі (100 пациент-жыл) — Қауіп қатынасы (95% СИ) p мәні, артықшылық тесті
Инсульт және ОЖЖ тыс жүйелі эмболия — 269 (2,12) — 306 (2,42) — 0,88 (0,74 - 1,03) 0,117
Инсульт, ОЖЖ тыс жүйелі эмболия және жүрек-қантамыр себептерінен болатын өлім — 572 (4,51) — 609 (4,81) — 0,94 (0,84 - 1,05) 0,265
Инсульт, ОЖЖ тыс жүйелі эмболия, жүрек-қантамыр себептерінен болатын өлім және миокард инфаркті — 659 (5,24) — 709 (5,65) — 0,93 (0,83 - 1,03) 0,158
Инсульт — 253 (1,99) — 281 (2,22) — 0,90 (0,76 - 1,07) 0,221
ОЖЖ тыс жүйелі эмболия — 20 (0,16) — 27 (0,21) — 0,74 (0,42 - 1,32) 0,308
Миокард инфарктісі — 130 (1,02) — 142 (1,11) — 0,91 (0,72 - 1,16) 0,464
5 кесте: ROCKET A III фазасын клиникалық зерттеудегі қауіпсіздік
Зерттелгендердің популяциясы — Жүрекшенің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттерa)
Емдік доза — Ривароксабан 20 мг күніне бір рет (бүйрек функциясының орташа жеткіліксіздігі бар пациенттерде күніне бір рет 15 мг) Асқынулар жиілігі (100 пациент-жыл) — ХҚҚ 2,5 мақсатты мәні бар іріктелген дозада варфарин (терапиялық диапазон 2,0-ден 3,0-ге дейін) Асқынулар жиілігі (100 пациент-жыл) — Қауіп қатынасы (95% СИ) p мәні
Ауқымды немесе клиникалық маңызды ауқымды емес қан кетулер — 1 475 (14,91) — 1 449 (14,52) — 1,03 (0,96 - 1,11) 0,442
Ауқымды қан кетулер — 395 (3,60) — 386 (3,45) — 1,04 (0,90 - 1,20) 0,576
Өлімге соқтыратын қан кету* — 27 (0,24) — 55 (0,48) — 0,50 (0,31 - 0,79) 0,003
Өмірлік маңызды ағзаға қан кету * — 91 (0,82) — 133 (1,18) — 0,69 (0,53 - 0,91) 0,007
Бассүйекішілік қан құйылу* — 55 (0,49) — 84 (0,74) — 0,67 (0,47 - 0,93) 0,019
Гемоглобин деңгейінің төмендеуі* — 305 (2,77) — 254 (2,26) — 1,22 (1,03 - 1,44) 0,019
Эритроциттік массаның 2 және одан көп бірлігін немесе жаңа алынған қанды құю* — 183 (1,65) — 149 (1,32) — 1,25 (1,01 - 1,55) 0,044
Клиникалық маңызды кішігірім қан кету — 1 185 (11,80) — 1 151 (11,37) — 1,04 (0,96 - 1,13) 0,345
Барлық себептерден болатын өлім — 208 (1,87) — 250 (2,21) — 0,85 (0,70 - 1,02) 0,073
Ем қабылдаған қауіпсіздікті бағалау популяциясы *Номинальды мәнді
ROCKET AF III фазасын зерттеуден басқа, тромбоэмболиялық құбылыстар мен ауқымды қан кетулерді қоса, негізгі нәтижелерді орталықтандырылған тәуелсіз бағалаумен көп орталықты проспективті тіркеуден кейінгі ашық когорттық зерттеу (XANTUS) жүргізілді. Зерттеуге нақты клиникалық практика жағдайында ОЖЖ тыс инсульт пен жүйелі эмболияны алдын алу үшін ривароксабан тағайындалған жүрекшенің клапандық емес фибрилляциясы бар 6 785 пациент кірді. CHADS2 және HAS-BLED шкалаларының орташа балдары XANTUS зерттеуінде сәйкесінше CHADS2 және HAS-BLED 3,5 және 2,8 ROCKET AF шкалаларының орташа балдарымен салыстырғанда 2,0 болды. Ауқымды қан кету жиілігі 100 пациент-жасқа 2,1 құрады. Өлімге әкеліп соқтыратын қан кетулер 100 пациент-жылға 0,2 жиілікпен және бассүйекішілік қан кетулер 100 пациент-жылға 0,4 жиілікпен тіркелді. ОЖЖ тыс инсульт немесе жүйелі эмболия 100 пациент-жылға 0,8 жиілікпен тіркелді.
Нақты клиникалық практика жағдайында алынған деректер осы көрсеткіш үшін бұрын белгіленген қауіпсіздік бейініне сәйкес келеді.
Кардиоверсия әдісімен емделетін пациенттер
X-VERT - кардиоверсия жоспарланған, жүрекшелердің клапандық емес фибрилляциясы бар (бұрын пероральді антикоагулянт алмаған) 1504 пациентті ривароксабанды қабылдау тобына 2:1 қатынаста және жүрек-қантамыр асқынуларын алдын алу үшін варфариннің іріктелген дозасында рандомизацияланған салыстырмалы режимдегі соңғы нүктені бағалай отырып, көп орталықты проспективті рандомизацияланған ашық зерттеу. Әдістемелер қолданылды: 1-5 күндік алдын-ала антикоагуляциямен өңеш арқылы эхокардиографиясының бақылауымен кардиоверсия немесе кем дегенде үш апталық алдын-ала антикоагуляциямен қарапайым кардиоверсия. Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі (барлық инсульт, транзиторлы ишемиялық шабуыл, ОЖЖ тыс жүйелі эмболия, миокард инфарктісі және жүрек-қантамырлары себептерінен болатын өлім) ривароксабан тобындағы (n = 978) 5 (0,5%) пациентте және КДА тобындағы (n = 492) 5 (1,0%) пациентте 0,50 салыстырмалы қауіп байқалды; 95% СИ 0,15-1,73, тағайындалған емге байланысты деректерді талдауда түрлендірілген популяция. Қауіпсіздіктің негізгі соңғы нүктесі (ауқымды қан кету) ривароксабанды қабылдау тобындағы 6 (0,6%) пациентте (n = 988) және КДА қабылдау тобындағы 4 (0,8%) пациентте (n = 499) байқалды; қауіпсіздікті бағалау популяциясындағы салыстырмалы қауіп 0,76, 95% СИ 0,21-2,67. Бұл зерттеу ривароксабанның кардиоверсия кезінде КДА-мен салыстырғанда салыстырмалы тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсетті.
Стент имплантациясымен ТАА кейін жүрекшелердің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттер
Көп орталықты ашық рандомизацияланған зерттеу (PIONEER AF-PCI) стент имплантациясымен ТКА жасалған коронарлық артериялардың атеросклерозы бар жүрекшелердің клапандық емес фибрилляциясы бар 2124 пациентте жүргізілді. Зерттеудің мақсаты ривароксабанның екі қабылдау режимінің қауіпсіздігін бір КДА қабылдау режимімен салыстыру болды. Пациенттер жалпы ұзақтығы 12 ай емдеу үшін 1: 1: 1 қатынаста рандомизацияланған. Анамнезінде инсульт немесе ТИА бар пациенттер зерттеуден шығарылды.
1-ші топ күніне бір рет ривароксабанды 15 мг (креатинин клиренсі 30-49 мл/мин пациенттерде күніне бір рет 10 мг) және тромбоциттер рецепторларының P2Y12 тежегішін қабылдады. 2-ші топ күніне екі рет ривароксабан 2,5 мг плюс ҚААТ (қос антиагрегантты терапия, яғни клопидогрель 75 мг [немесе тромбоциттер рецепторларының балама P2Y12 тежегіші] плюс ацетилсалицил қышқылы төмен дозада [АСҚ]) 1, 6 немесе 12 ай бойы, содан кейін ривароксабан 15 мг (немесе креатинин клиренсі 30 - 49 мл/мин пациенттер үшін 10 мг) күніне бір рет плюс АСҚ төмен дозада қабылдады. 3-ші топ КДА плюс ҚААТ таңдалған дозасын 1, 6 немесе 12 ай ішінде, содан кейін КДА плюс АСҚ таңдалған дозасын төмен дозада қабылдады.
Қауіпсіздіктің соңғы бастапқы нүктесі: клиникалық маңызды қан кетулер 1, 2 және 3-топтарында 109 (15,7%), 117 (16,6%) 167 (24,0%) пациентте сәйкесінше (ҚҚ 0,59; 95% СИ 0,47-0,76; р <0,001 және ҚҚ 0,63; 95% СИ 0,50-0,80; р <0,001 тиісінше) байқалды. Екінші соңғы нүкте (жүрек-қантамыр ауруларынан, МИ немесе инсульттан болатын өлімнің біріктірілімі) 41 (5,9%), 36 (5,1%) және 36 (5,2%) тиісінше 1, 2 және 3-ші топтағы пациенттерде байқалды. Ривароксабанды қабылдаудың екі режимі стент орната отырып, ТКА кейін жүрекшелердің клапандық емес фибрилляциясы бар пациенттерде КДА қабылдау режимімен салыстырғанда клиникалық маңызды қан кетулердің статистикалық маңызды төмендеуін көрсетті.
PIONEER AF-PCI-нің негізгі міндеті қауіпсіздікті бағалау болғандықтан, зерттелген популяциядағы тиімділік туралы мәліметтер (тромбоэмболиялық құбылыстардың жиілігін қоса) шектеулі.
ТВТ, ӨАТЭ емдеу және ТВТ және ӨАТЭ рецидивтерін алдын алу.
Ривароксабанның клиникалық зерттеу бағдарламасы оның ТВТ және ӨАТЭ жедел түрін бастапқы және ұзақ емдеудегі тиімділігін және қайталануды алдын алу үшін жасалды.
12 800-ден астам пациент III фазаны (Einstein DVT, Einstein PE, Einstein Extension және Einstein Choice) төрт рандомизацияланған бақыланатын клиникалық зерттеуге қатысты және Einstein DVT және Einstein PE зерттеулеріне алдын ала анықталған біріктірілген талдау жүргізілді. Барлық зерттеулерде біріктірілген емнің жалпы ұзақтығы 21 айға дейін болды.
Einstein DVT зерттеуінде жедел ТВТ бар 3449 пациентте қайталанатын ТВТ емдеу және ТВТ мен ӨАТЭ алдын алу зерттелді (симптоматикалық ӨАТЭ бар пациенттер осы зерттеуден шығарылды). Емдеу ұзақтығы клиникалық қорытынды зерттеуге байланысты 3, 6 немесе 12 айды құрады.
ТВТ жедел түрін емдеудің алғашқы 3 аптасында күніне екі рет 15 мг ривароксабан тағайындалды. Бұдан кейін күніне бір рет 20 мг ривароксабанды қолдану қажет болды.
Einstein PE зерттеуінде ӨАТЭ емдеу және ТВТ мен ӨАТЭ рецидивін алдын алу үшін жедел ӨАТЭ бар 4 832 пациент зерттелді. Емдеу ұзақтығы зерттеушінің клиникалық қорытындысына байланысты 3, 6 немесе 12 айды құрады.
ӨАТЭ жедел формасын алғашқы емдеу үшін 15 мг ривароксабанды үш апта бойы тәулігіне екі рет, кейіннен күніне бір рет 20 мг қабылдаумен тағайындады.
Einstein DVT және Einstein PE зерттеулерінде ривароксабан стандартты жүйелі эноксапарин терапиясымен салыстырылды, кем дегенде 5 күн, ПУ/ХҚҚ терапиялық диапазонға (≥2,0) енгенге дейін K дәрумені антагонистімен біріктірілді. Емдеу терапиялық диапазон шегінде (2,0-ден 3,0-ге дейін) ПУ/ХҚҚ мақсатты мәндерімен таңдалған дозада К дәруменінің антагонисімен жалғасты.
Einstein Extension зерттеуінде ТВТ немесе ӨАТЭ бар 1 197 пациент тәулігіне 1 рет 20 мг ривароксабанды немесе ТВТ және ӨАТЭ рецидивін алдын алу үшін плацебо қабылдады. Емдеу ұзақтығы зерттеушінің клиникалық бағалауына байланысты 6-12 ай ішінде веналық тромбоэмболия себебі бойынша бұрын алынған емге қосымша 6-12 айды құрады.
Einstein DVT, PE және Extension зерттеулерінде тиімділіктің алдын ала анықталған бірдей бастапқы және екінші реттік нүктелері қолданылды. Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі ТВТ рецидивінің біріктірілімі немесе өлімге әкелетін немесе өлімге әкелмейтін ӨАТЭ ретінде анықталатын ТВТ симптомдық рецидивін білдірді. Тиімділіктің қайталама соңғы нүктесі ТВТ қайталануының, өлімге әкелмейтін ӨАТЭ және барлық себептерден болатын өлімнің біріктірілімі ретінде анықталды.
Einstein Choice зерттеуінде 6-12 ай ішінде антикоагулянттық емнен өткен, симптомдық ТВТ және/немесе ӨАТЭ расталған 3 396 пациент өлімге әкелетін ӨАТЭ немесе өлімге әкелмейтін ТВТ немесе ӨАТЭ рецидивін алдын алу үшін тәулігіне бір рет 20 мг дозада ривароксабан немесе тәулігіне бір рет 100 мг дозада ацетилсалицил қышқылымен салыстырғанда тәулігіне бір рет 100 мг дозада қабылдады. Көрсетілімдер бойынша антикоагулянттық терапияны жалғастыруды қажет ететін пациенттер зерттеуден шығарылды. Терапияның ұзақтығы рандомизацияның жеке күніне байланысты 12 айға дейін болды (медиана: 351 күн).
Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі ТВТ рецидивінің біріктірілімі немесе өлімге әкелетін немесе өлімге әкелмейтін ӨАТЭ ретінде анықталатын ТВТ симптомдық рецидивін білдірді.
Einstein DVT зерттеуінде (4 кестені қараңыз) ривароксабан тиімділіктің бастапқы көрсеткіші бойынша эноксапарин/ КДА-дан кем емес екендігі көрсетілді (р <0,0001 (тиімділігі төмен емес гипотезаны тестілеу); ТҚ 0,680; 95% СИ 0,443-1,042; p=0,076 (артықшылық гипотезасы үшін). Ривароксабанның таза клиникалық пайдасы (тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесінің оқиғалары плюс ауқымды қан кетулер) эноксапарин/КДА біріктірілімінен асып түсті: ҚҚ 0,67; 95% СИ 0,47–0,95, номиналды мәні p=0,027. ХҚҚ мәндері емдеу ұзақтығы тиісінше 3, 6 және 12 ай топтар үшін орташа емдеу ұзақтығының 189 күнде 60,3% және 55,4%, 60,1% және 62,8% уақыт аралығында терапиялық диапазонда болды. Эноксапарин/ КДА қабылдау тобында ТДК орталығынан орташа деңгей (ХҚҚ терапиялық диапазонда 2,0-ден 3,0-ге дейінгі уақыт кезеңі) бірдей өлшем терцилясы мен ТВТ рецидивінің даму жиілігі (өзара әрекеттесу үшін P=0,932) арасында нақты өзара байланыс болған жоқ. Орталықтан ең жоғарғы терциле шегінде варфаринмен салыстырғанда ривароксабанды қолдану кезіндегі қауіптер қатынасы 0,69, СИ 95% 0,35–1,35 құрады.
Қауіпсіздіктің бастапқы соңғы нүктелерінің (ауқымды немесе клиникалық тұрғыдан маңызды кішігірім қан кетулер), сондай-ақ қауіпсіздіктің екінші соңғы нүктелерінің (ауқымды қан кетулер) пайда болу жиілігі екі салыстыру тобында да салыстырылды.
6 кесте: III Einstein DVT фазасын клиникалық зерттеудегі тиімділік пен қауіпсіздік
Зерттелетін популяция — Терең веналардың симптомдық жедел тромбозы бар 3 449 пациент
Дозалау және емдеу ұзақтығы — Ривароксабанa) 3, 6 немесе 12 ай N=1 731 — Эноксапарин/АВКb) 3, 6 немесе 12 ай N=1 718
ВТЭ симптомдық қайталануы* — 36 (2,1 %) — 51 (3,0 %)
ӨАТЭ симптомдық қайталануы — 20 (1,2 %) — 18 (1,0 %)
ТВТ симптомдық қайталануы — 14 (0,8 %) — 28 (1,6 %)
Симптомдық ӨАТЭ және ТВТ — 1 (0,1 %) — 0
Өлімге әкелетін ӨАТЭ/ ӨАТЭ болдырмау мүмкін болмаған жағдайдағы өлім — 4 (0,2 %) — 6 (0,3 %)
Ауқымды немесе клиникалық маңызды ауқымды емес қан кетулер — 139 (8,1 %) — 138 (8,1 %)
Ауқымды қан кетулер — 14 (0,8 %) — 20 (1,2 %)
а) Ривароксабан 3 апта бойы тәулігіне екі рет 15 мг, содан кейін тәулігіне бір рет 20 мг
б) Эноксапарин кем дегенде 5 күн бойы ем қолдана отырып және одан әрі КДА-ға ауыса отырып
• p < 0,0001 (берілген ҚҚ 2,0-мен тиімділігі төмен емес); ҚҚ 0,680; 95% СИ 0,443–1,042, p=0,076 (артықшылық гипотезасы үшін)
Einstein PE зерттеуінде (7 кестені қараңыз) ривароксабан тиімділіктің бастапқы көрсеткіші бойынша эноксапариннен/ КДА–дан кем емес екені көрсетілген (р=0,0026 (тиімділігі кем емес гипотезаны тестілеу); ҚҚ 1,123; 95% СИ 0,749–1,684. Ривароксабанның таза клиникалық пайдасы (тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесінің оқиғалары плюс ауқымды қан кетулер) эноксапарин/ КДА біріктірілімінен асып түсті: ҚҚ 0,849; ((95% СИ 0,633–1,139, номиналды мәні p=0,275).
ХҚҚ мәндері емдеу ұзақтығы тиісінше 3, 6 және 12 ай топтар үшін орташа емдеу ұзақтығының 215 күнде және 57%, 62% және 65%, 60,1% уақыт аралығында терапиялық диапазонда болды. Эноксапарин/ КДА қабылдау тобында ТДК орталығынан орташа деңгей (ХҚҚ терапиялық диапазонда 2,0-ден 3,0-ге дейінгі уақыт кезеңі) бірдей өлшем терцилясы мен ТВТ рецидивінің даму жиілігі (өзара әрекеттесу үшін P=0,932) арасында нақты өзара байланыс болған жоқ. Орталықтан ең жоғарғы терцилде варфаринмен салыстырғанда ривароксабанды қолдану қауіптерінің қатынасы 0,642 құрады (95% СИ: 0,277–1,484).
Эноксапарин/ КДА қабылдау тобына (11,4% (274/2405)) қарағанда, ривароксабанды қабылдау тобында (10,3% (249/2412)) қауіпсіздіктің бастапқы соңғы нүктелері асқынуларының туындау жиілігі (ауқымды немесе клиникалық маңызды шағын қан кетулер) біршама төмен болды. Қауіпсіздіктің қайталама соңғы нүктелері асқынуларының жиілігі (ауқымды қан кетулер) эноксапарин/ КДА қабылдау тобына (2,2% (52/2405)) қарағанда ривароксабанды қабылдау тобында (1,1% (26/2412)) статистикалық тұрғыдан төмен болды, ҚҚ 0,493; 95% СИ 0,308–0,789.
7 кесте. Einstein PE III фазасының клиникалық зерттеуіндегі тиімділік және қауіпсіздік
Зерттелетін популяция — Жедел симптомдық ӨАТЭ бар 4 832 пациент
Емдеу, дозалау және ұзақтығы — Ривароксабанa) 3, 6 немесе 12 ай N=2 419 — Эноксапарин/АВКb) 3, 6 немесе 12 ай N=2 413
ВТЭ симптомдық қайталануы* — 50 (2,1 %) — 44 (1,8 %)
ӨАТЭ симптомдық қайталануы — 23 (1,0 %) — 20 (0,8 %)
ТВТ симптомдық қайталануы — 18 (0,7 %) — 17 (0,7 %)
Симптомдық ӨАТЭ және ТВТ — 0 — 2 (<0,1 %)
Өлімге әкелетін ӨАТЭ/ ӨАТЭ болдырмау мүмкін болмаған жағдайдағы өлім — 11 (0,5 %) — 7 (0,3 %)
Ауқымды немесе ауқымды емес клиникалық маңызды қан кетулер — 249 (10,3 %) — 274 (11,4 %)
Ауқымды қан кету жағдайлары — 26 (1,1 %) — 52 (2,2%)
• Ривароксабан 3 апта бойы тәулігіне екі рет 15 мг, содан кейін тәулігіне бір рет 20 мг
• Эноксапарин КДА ішінара бір мезгілде қабылдаумен кемінде 5 күн бойы
*p <0,0026 (алдын ала берілген ҚҚ 2,0-ден төмен емес); ҚҚ 1,123; 95% СИ 0,749–1,684
Einstein DVT және PE зерттеу нәтижелеріне алдын ала анықталған жалпы талдау жүргізілді (8 кестені қараңыз).
8 кесте. Einstein DVT және Einstein PE III фазасының клиникалық зерттеулерін жиынтық талдаудағы тиімділік пен қауіпсіздік
Зерттелетін популяция — Жедел симптомдық ТВТ немесе ӨАТЭ бар 8 281 пациент
Дозалау және емдеу ұзақтығы — Ривароксабанa) 3, 6 немесе 12 ай N=4 150 — Эноксапарин/АВКb) 3, 6 немесе 12 ай N=4 131
ВТЭ симптомдық қайталануы* — 86 (2,1 %) — 95 (2,3 %)
ӨАТЭ симптомдық қайталануы — 43 (1,0 %) — 38 (0,9 %)
ТВТ симптомдық қайталануы — 32 (0,8 %) — 45 (1,1 %)
Симптомдық ӨАТЭ және ТВТ — 1 (<0,1 %) — 2 (<0,1 %)
Өлімге әкелетін ӨАТЭ/ ӨАТЭ болдырмау мүмкін болмаған жағдайдағы өлім — 15 (0,4 %) — 13 (0,3 %)
Ауқымды немесе клиникалық маңызды ауқымды емес қан кетулер — 388 (9,4 %) — 412 (10,0 %)
Ауқымды қан кетулер — 40 (1,0 %) — 72 (1,7 %)
а) Ривароксабан 3 апта бойы тәулігіне екі рет 15 мг, содан кейін тәулігіне бір рет 20 мг
б) Эноксапарин кем дегенде 5 күн бойы ем қолдана отырып және одан әрі КДА-ға ауыса отырып
• p < 0,0001 (алдын ала берілген ҚҚ 1,75-тен төмен емес); ҚҚ 0,886; 95% СИ 0,661–1,186.
Жиынтық талдау нәтижесінде алдын ала берілген таза клиникалық пайда (тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі және ауқымды қан кету жағдайлары) қауіп қатынасы ҚҚ 0,849; 95% СИ 0,614–0,967, номинальды мәні p=0,0244.
Einstein Extension зерттеуінде (9 кестені қараңыз) ривароксабан бастапқы және екінші реттік тиімділік нүктелері бойынша плацебодан асып түсті. Қауіпсіздіктің бастапқы соңғы нүктесін (ауқымды қан кетулер) талдау кезінде 20 мг дозада ривароксабанды қабылдау тобында плацебо тобымен салыстырғанда соңғы нүктенің статистикалық тұрғыдан елеусіз асқынулары көбірек байқалды. Ривароксабанды тәулігіне 1 рет 20 мг дозада қабылдау тобындағы қауіпсіздіктің екінші соңғы нүктесін (ауқымды немесе клиникалық маңызды шағын қан кетулер) талдау кезінде плацебо тобымен салыстырғанда соңғы нүктенің асқынулары көбірек байқалды.
9 кесте. III фазаның клиникалық зерттеуіндегі тиімділік және қауіпсіздік
Einstein Extension
Зерттелетін популяция — Веналық тромбоэмболияның қайталануын емдеуді және алдын алуды жалғастырған 1 197 пациент
Дозалау және емдеу ұзақтығы — Ривароксабанa) 6 немесе 12 ай N=602 — Плацебо 6 немесе 12 ай N=594
ВТЭ симптомдық қайталануы* — 8 (1,3 %) — 42
(7,1 %)
ӨАТЭ симптомдық қайталануы — 2 — 13
(0,3 %) — (2,2%)
ТВТ симптомдық қайталануы — 5 — 31
(0,8 %) — (5,2 %)
Өлімге әкелетін ӨАТЭ/ ӨАТЭ болдырмау мүмкін болмаған жағдайдағы өлім — 1 (0,2 %) — 1 (0,2 %)
Ауқымды қан кетулер — 4 — 0
(0,7 %) — (0,0%)
Клиникалық маңызды кішігірім қан кету — 32 (5,4 %) — 7 (1,2 %)
a)Ривароксабан 20 мг тәулігіне бір рет
*p < 0,0001 (артықшылық гипотезасын тестілеу үшін), ҚҚ=0,185; 95 СИ 0,087–0,393
Einstein Extension зерттеуінде (10 кестені қараңыз) ривароксабан 20 мг және 10 мг дозада тиімділіктің бастапқы соңғы нүктелері бойынша 100 мг АСҚ-дан асып түсті. Қауіпсіздіктің негізгі соңғы нүктесі асқынуларының жиілігі (ауқымды қан кетулер) тәулігіне бір рет 20 мг және 10 мг ривароксабан алған пациенттерде және 100 мг АСҚ қабылдаған пациенттерде салыстырмалы болды.
10 кесте. III фазаның клиникалық зерттеуіндегі тиімділік және қауіпсіздік
Einstein Choice
Зерттелетін популяция — 3 396 пациент веналық тромбоэмболия қайталануын алдын алуды жалғастырды
Дозалау және емдеу ұзақтығы — Ривароксабан 20 мг 1 р/тәулік N=1 107 — Ривароксабан 10 мг 1 р/тәулік N=1 127 — АСҚ 100 мг 1 р/тәулік N=1 131
Емдеудің орташа ұзақтығы (интерквартильді диапазон) — 349 [189-362] күн — 353 [190-362] күн — 350 [186-362] күн
ВТЭ симптомдық қайталануы* — 17 (1,5%)* — 13 (1,2%)** — 50 (4,4 %)
ӨАТЭ симптомдық қайталануы — 6 (0,5 %) — 6 (0,5 %) — 19 (1,7 %)
ТВТ симптомдық қайталануы — 9 (0,8 %) — 8 (0,7 %) — 30 (2,7 %)
Өлімге әкелетін ӨАТЭ/ ӨАТЭ болдырмау мүмкін болмаған жағдайдағы өлім — 2 (0,2 %) — 0 — 2 (0,2 %)
ВТЭ, МИ, инсульттің симптомдық қайталануы немесе ОЖЖ-дан тыс жүйелі эмболия — 19 (1,7 %) — 18 (1,6 %) — 56 (5,0 %)
Ауқымды қан кету жағдайлары — 6 (0,5 %) — 5 (0,4 %) — 3 (0,3 %)
Клиникалық маңызды кішігірім қан кету — 30 (2,7) — 22 (2,0) — 20 (1,8)
Симптомдық қайталанатын ВТЭ немесе ауқымды қан кету (таза клиникалық пайдасы) — 23 (2,1%)+ — 17 (1,5%)++ — 53 (4,7 %)
* p<0,001 (артықшылық гипотезасын тестілеу) ривароксабан тәулігіне бір рет 100 мг АСҚ-мен салыстырғанда тәулігіне бір рет 20 мг; ҚҚ (HR)=0,34; 95% СИ 0,20–0,59
** p<0,001 (артықшылық гипотезасын тестілеу) ривароксабан тәулігіне бір рет 100 мг АСК-мен салыстырғанда тәулігіне бір рет 10 мг; ҚҚ (HR)=0,26; 95% СИ 0,14–0,47
+ Ривароксабан 20 мг 1 р/тәулік тәулігіне бір рет 100 мг АСҚ–мен салыстырғанда; ҚҚ (HR)=0,44; 95% СИ 0,27–0,71, p=0,0009 (номиналды)
++ Ривароксабан 10 мг 1 р/тәулік тәулігіне бір рет 100 мг АСҚ–мен салыстырғанда; ҚҚ (HR)=0,32; 95% 0,18–0,55, p=0,0001 (номиналды)
EINSTEIN III фазасын зерттеу бағдарламасынан басқа, негізгі соңғы нүктелерді, соның ішінде ВТЭ рецидивтерін, ауқымды қан кетулерді және өлімді бағалай отырып, проспективті интервенциялық емес ашық когорттық зерттеу (XALIA) жүргізілді. Нақты клиникалық практика жағдайында стандартты антикоагуляциялық терапиямен салыстырғанда ривароксабанның ұзақ мерзімді қауіпсіздігін зерттеу үшін зерттеуге жедел ТВТ бар 5 142 пациент қатысты. Ривароксабанды қабылдау тобында ауқымды қан кетулердің, ВТЭ рецидивтерінің және барлық себептерден өлімнің жиілігі тиісінше 0,7 %, 1,4% және 0,5% құрады. Жас айырмасын, онкологиялық аурулардың болуын/болмауын және бүйрек функциясының бұзылуын қоса, пациенттердің бастапқы сипаттамаларында елеулі айырмашылықтар болды. Салыстырылатын топтар арасындағы жүйелі айырмашылықтарды жою үшін псевдорандомизация әдісі қолданылды (propensity score matching), бірақ соған қарамастан аралас айнымалылардың (конфаундерлердің) қалдық әсері нәтижелерге әсер етуі мүмкін. Ауқымды қан кетулер, ВТЭ қайталануы және барлық себептерден болатын өлім бойынша стандартты терапиямен салыстырғанда ривароксабанмен емдеу қауіптерінің түзетілген қатынасы тиісінше 0,77 (95% СИ 0,40–1,50), 0,91 (95% СИ 0,54–1,54) және 0,51 (95% СИ 0,24–1,07) құрады.
Нақты клиникалық практикада алынған нәтижелер осы көрсеткіштер кезінде белгіленген қауіпсіздік бейініне сәйкес келеді.
Тромбоэмболиялық асқынулардың жоғары қаупі бар пациенттер (барлық үш антифосфолипидті сынақтардың оң нәтижелері болған кезде)
Рандомизацияланған, ашық, көп орталықты клиникалық зерттеуде, көзі көрмей қалған, анамнезінде тромбозы бар, антифосфолипид синдромы диагнозы қойылған және тромбоэмболиялық асқынулардың жоғары қаупі бар пациенттерде (антифосфолипид синдромына тесттің үш оң нәтижесі: жегілік антикоагулянт, кардиолипинге антиденелер және бета-2-гликопротеин-1 антиденелері) варфаринмен салыстырғанда ривароксабанның соңғы нүктелері бағаланды. Ривароксабан тобындағы 120 пациентте тромбоэмболиялық асқынулардың артуын тіркегеннен кейін зерттеу мерзімінен бұрын тоқтатылды. Бақылаудың орташа кезеңі 569 күнді құрады. 59 пациент ривароксабанды 20 мг дозада (креатинин клиренсі (CrCl) <50 мл/мин пациенттерде 15 мг) қабылдайтын топқа рандомизацияланды, 61 пациент варфаринді қабылдайтын топқа қосылды (ХҚҚ 2,0-3,0). Тромбоэмболиялық асқынулар ривароксабан тобына рандомизацияланған пациенттердің 12%-ында (төрт ишемиялық инсульт және үш миокард инфарктісі) дамыды. Варфарин тобына рандомизацияланған пациенттерде тромбоэмболиялық асқынулар тіркелген жоқ. Ауқымды қан кету ривароксабан тобындағы төрт пациентте (7%) және варфарин тобындағы екі пациентте (3%) болды.
Балалар жасы
Дәрілік заттарды бақылау жөніндегі Еуропалық агенттік бала жасындағы пациенттердің бір және одан да көп қосалқы топтарында құрамында ривароксабан бар дәрілік заттармен тромбоэмболиялық асқынуларды емдеуді зерттеу нәтижелерін ұсыну міндеттемесін кейінге қалдырды.
Еуропалық дәрілік заттарды бақылау агенттігі бала жасындағы пациенттердің барлық топтарында құрамында ривароксабан бар дәрілік заттармен тромбоэмболиялық оқиғалардың алдын алуды зерттеу нәтижелерін ұсыну міндеттемесін алып тастады.