ATX коды: B01AF01.
Әсер ету механизмі
Ривароксабан – пероральді қолдану кезінде жоғары биожетімділікке ие жоғары селективті тікелей Ха фактор тежегіші.
Ха факторының тежелуі қанның ұю каскадының ішкі және сыртқы жолдарын үзеді, бұл тромбиннің түзілуінің де, тромбтар қалыптасуының да бәсеңдеуіне әкеледі. Ривароксабан тромбинді (белсендірілген II фактор) тежемейді және тромбоциттерге әсер етпейді.
Фармакодинамикалық әсерлер
Адамға жасалған зерттеулер Ха факторы белсенділігінің дозаға тәуелді тежелуінің бар екенін көрсетті. Ривароксабан протромбиндік уақытқа дозаға тәуелді әсер етеді және талдау үшін Neoplastin жинағы пайдаланылса, плазмадағы концентрациямен (r=0,98) тығыз байланысты. Басқа реактивтерді пайдаланған кезде нәтижелер әртүрлі болады. Протромбиндік уақытты секундпен өлшеу керек, өйткені халықаралық қалыптасқан қатынас тек кумариндер үшін калибрленген және валидацияланған және басқа антикоагулянттар үшін қолданыла алмайды.
Дені сау ересек субъектілер арасында ривароксабанның фармакодинамикалық әсерінің қайтымдылығын клиникалық-фармакологиялық зерттеуде (n=22) протромбин кешені концентратының (ПКК) екі түрінің бір дозасының (50 ХБ/кг) әсері бағаланды: 3-факторлық ПКК (II, IX және X факторлары) және 4-факторлық ПКК (II, VII, IX және X факторлары). 3-факторлық ПКК Neoplastin протромбин уақытының (ПУ) орташа мәндерін 4-факторлық ПКК жағдайында байқалған 3,5 жуық секундпен салыстырғанда 30 минут ішінде шамамен 1,0 секундқа төмендетті. Салыстыру үшін, 3-факторлық ПКК 4-факторлық ПКК қарағанда эндогендік тромбин түзілуіндегі өзгерістердің қайтымдылығына айтарлықтай және жылдам жалпы әсер етті (4.9 бөл. қараңыз).
Сондай-ақ ривароксабан ішінара белсендірілген тромбопластин уақытын (ІБТУ) және HepTest нәтижесін дозаға тәуелді түрде арттырады; дегенмен осы параметрлерді ривароксабанның фармакодинамикалық әсерлерін бағалау үшін пайдалану ұсынылмайды.
Ривароксабан қолданумен стандартты клиникалық емдеу кезінде қан ұюының параметрлеріне мониторинг жүргізу қажет емес. Алайда, клиникалық қажеттілік жағдайында, ривароксабан деңгейін калибрленген анти-факторлық Xa тесттері арқылы өлшеуге болады (5.2 бөл. қараңыз).
Клиникалық тиімділігі мен қауіпсіздігі
Жедел коронарлық синдром (ЖКС)
Ривароксабанды зерттеудің клиникалық бағдарламасы ривароксабанның миокард инфарктісінің (МИ), жүрек-қантамыр (ЖҚ) патологиясы себебінен инсульт пен өлімнің профилактикасына қатысты, жақында ЖКС (ST [STEMI] сегментінің жоғарылауымен миокард инфарктісі, ST [NSTEMI] сегментінің жоғарылауынсыз миокард инфарктісі немесе тұрақсыз стенокардия [NS]) бастан өткерген пациенттерде тиімділігін көрсету мақсатында әзірленді. ATLAS ACS 2 TIMI 51 15526 базалық салыстырмалы жасырын зерттеуінде 15526 пациент үш емдеу тобының біріне 1:1:1 принципі бойынша рандомизацияланды: тәулігіне 2 рет пероральді ривароксабан 2,5 мг, тәулігіне 2 рет 5 мг пероральді немесе тәулігіне 2 рет АСҚ-мен немесе АСҚ плюс тиенопиридинмен (клопидогрел немесе тиклопидин) бірге плацебо. 55 жасқа дейінгі ЖКС бар пациенттер үшін қант диабеті немесе оның алдындағы МИ болуы қажет болды. Емдеудің орташа уақыты 13 айды құрады, ал емдеудің жалпы ұзақтығы шамамен 3 жылды құрады. Пациенттердің 93,2%-ы тиенопиридинмен бірге АСҚ және 6,8%-ы тек АСҚ алды. Қосарлы антитромбоциттік ем қабылдаған пациенттер арасында 98,8% -ы клопидогрел, 0,9%-ы тиклопидин және 0,3%-ы прасугрел қабылдаған. Пациенттер ривароксабанның алғашқы дозасын ауруханаға жатқызылғаннан кейін кем дегенде 24 сағат және 7 күнге дейін (орта есеппен 4,7 күн) алды, бірақ реваскуляризация ем шараларын қоса, ЖКС тұрақтанғаннан кейін және парентеральді антикоагулянттық терапияны тоқтатқаннан кейін барынша тезірек.
Ривароксабанды қабылдаудың екі режимі де тәулігіне 2 рет 2,5 мг және тәулігіне 2 рет 5 мг стандартты антиагреганттық терапия аясында ЖҚ ауруларының жиілігін одан әрі төмендету үшін тиімді болды. Ривароксабанды тәулігіне 2 рет 2,5 мг қабылдау режимі өлімнің төмендеуіне әкелді, сондай-ақ ривароксабанның төмен дозалары қан кету қаупінің төмендеуімен сипатталатындығына байланысты, кардиоспецификалық биомаркерлердің жоғарылауымен жақында ЖКС бастан өткерген ересек пациенттерде атеротромбоздық асқынулардың профилактикасы үшін ривароксабанды тәулігіне 2 рет 2,5 мг ацетилсалицил қышқылмен (АСҚ) немесе АСҚ плюс клопидогрелмен немесе тиклопидинмен бірге қолдану ұсынылады.
Плацебомен салыстырғанда ривароксабан инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен өлім қамтылған біріктірілген бастапқы соңғы нүктенің даму жиілігін айтарлықтай төмендетті. МИ және ЖҚ патологиясы себебінен өлім жиілігінің төмендеуіне негізделген емнің пайдасы ерте кезеңде пайда болды және емдеудің барлық кезеңінде сақталды (3-кестені және 1-суретті қараңыз). Одан өзге, бірінші қайталама соңғы нүкте, инсульт, барлық себептерден болатын өлім және миокард инфарктісі айтарлықтай төмендеді.
Қосымша ретроспективті талдау плацебомен салыстырғанда стент тромбозы жағдайларының номиналды мәнде төмендегенін көрсетті (3-кестені қараңыз). Қауіпсіздіктің негізгі бағасына қатысты асқынулар жиілігі (аортокоронарлық шунттау (АКШ) байланысты емес TIMI шкаласы бойынша үлкен қан кетулер) ривароксабан алған пациенттерде плацебомен емделген пациенттерге қарағанда жоғары болды (5-кестені қараңыз). Алайда, ривароксабан үшін де, плацебо үшін де асқыну жиілігінің көрсеткіштері өлімге әкелетін қан кету, венаішілік инотропты препараттармен емдеуді қажет ететін гипотония және жалғасып жатқан қан кетулерге қатысты хирургиялық араласу бөлімінде бірдей болды.
4-кестеде тері арқылы коронарлық араласуды (ТКА) бастан өткерген пациенттердің тиімділігін бағалау нәтижелері келтірілген. ТКА бастан өткерген пациенттердің осы қосалқы тобындағы қауіпсіздікті бағалау нәтижелері қауіпсіздікті бағалаудың жалпы нәтижелерімен салыстырылды.
Зерттелетін популяцияның 80%-ы биомаркерлері жоғары (тропонин немесе КФК-МВ) және алдыңғы инсультсіз/транзиторлы ишемиялық шабуылсыз (ТИШ) пациенттер құрады. Пациенттердің белгілі бір популяциясындағы нәтижелер тиімділік пен қауіпсіздіктің жалпы нәтижелеріне сәйкес келді.
3-кесте: ATLAS ACS 2 TIMI 51 зерттеуінің III фазадағы тиімділік нәтижелері
Зерттелетін популяция — Жақында жедел коронарлық синдромды бастан өткерген пациенттера)
Терапиялық доза — Ривароксабан 2,5 мг тәулігіне 2 рет, N=5114 n (%) Қауіптер қатынасы (ҚҚ) (95% СА) р мәніb) — Плацебо N=5113 n (%)
МИ, инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 313 (6,1%) 0,84 (0,72, 0,97) р = 0,020* — 376 (7,4%)
МИ, инсульт, кез келген себептен өлім — 320 (6,3%) 0,83 (0,72, 0,97) р = 0,016* — 386 (7,5%)
ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 94 (1,8%) 0,66 (0,51, 0,86) р = 0,002** — 143 (2,8%)
Кез келген себептен өлім — 103 (2,0%) 0,68 (0,53, 0,87) р = 0,002** — 153 (3,0%)
МИ — 205 (4,0%) 0,90 (0,75, 1,09) р = 0,270 — 229 (4,5%)
Инсульт — 46 (0,9%) 1,13 (0,74, 1,73) р = 0,562 — 41 (0,8%)
Стент тромбозы — 61 (1,2%) 0,70 (0,51, 0,97) р = 0,033* — 87 (1,7%)
a) «белгіленген емдеу бойынша» талдау үшін өзгертілген іріктеме (стент тромбозы үшін «белгіленген емдеу бойынша» талдау үшін толық іріктеме).
b) плацебомен салыстырғанда; логранглік критерий үшін р мәні.
* статистикалық тұрғыдан жоғары.
** номиналды маңызды.
4-кесте: ТКА бастан өткерген пациенттерде ATLAS ACS 2 TIMI 51 зерттеуінің III фазадағы тиімділік нәтижелері
Зерттелетін популяция — Жақында жедел коронарлық синдромы болған, ТКА бастан өткерген пациенттера)
Терапиялық доза — Ривароксабан 2,5 мг тәулігіне 2 рет, N=3114 n (%) ҚҚ (95% СА) р мәніb) — Плацебо N=3096 n (%)
МИ, инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 153 (4,9%) 0,94 (0,75, 1,17) р = 0,572 — 165 (5,3%)
ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 24 (0,8%) 0,54 (0,33, 0,89) р = 0,013** — 45 (1,5%)
Кез келген себептен өлім — 31 (1,0%) 0,64 (0,41, 1,01) р = 0,053 — 49 (1,6%)
МИ — 115 (3,7%) 1,03 (0,79, 1,33) р = 0,829 — 113 (3,6%)
Инсульт — 27 (0,9%) 1,30 (0,74, 2,31) р = 0,360 — 21 (0,7%)
Стент тромбозы — 47 (1,5%) 0,66 (0,46, 0,95) р = 0,026** — 71 (2,3%)
a) «белгіленген емдеу бойынша» талдау үшін өзгертілген іріктеме (стент тромбозы үшін «белгіленген емдеу бойынша» талдау үшін толық іріктеме).
b) плацебомен салыстырғанда; логранглік критерий үшін р мәні.
** номиналды маңызды.
5-кесте: ATLAS ACS 2 TIMI 51 зерттеуінің III фазадағы қаупсіздікті бағалау нәтижелері
Зерттелетін популяция — Жақында жедел коронарлық синдромды бастан өткерген пациенттера)
Терапиялық доза — Ривароксабан 2,5 мг тәулігіне 2 рет, N=5115 n (%) ҚҚ (95% СА) р мәніb) — Плацебо N=5125 n (%)
АКШ байланысты емес TIMI шкаласы бойынша үлкен қан кетулер — 65 (1,3%) 3,46 (2,08, 5,77) р = 0,001* — 19 (0,4%)
Өлімге әкелетін қан кету — 6 (0,1%) 0,67 (0,24, 1,89) р = 0,450 — 9 (0,2%)
Симптоматикалық бассүйекішілік қан құйылу — 14 (0,3%) 2,83 (1,02, 7,86) р = 0,037 — 5 (0,1%)
Венаішілік инотропты препараттармен емдеуді қажет ететін гипотония — 3 (0,1%) — 3 (0,1%)
Жалғасатын қан кетуге қатысты хирургиялық араласу — 7 (0,1%) — 9 (0,2%)
48 сағат ішінде 4 немесе одан да көп бірлікте қан құю — 19 (0,4%) — 6 (0,1%)
a) емдеу аясында қауіпсіздікті бағалауға арналған популяция.
b) плацебомен салыстырғанда; логранглік критерий үшін р мәні.
* статистикалық маңызды.
1-сурет: Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі басталғанға дейінгі уақыт (МИ, инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен өлім)
Жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА)/шеткері артерия ауруы (ШАА)
COMPASS III фазадағы зерттеуі (27395 пациент, 78,0% еркектер, 22,0% әйелдер) ишемиялық асқынулардың қаупі жоғары ЖИА немесе симптоматикалық ШАА бар пациенттерде МИ, инсульт және ЖҚ патологиясы себебінен өлім профилактикасына қатысты ривароксабанның тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсетті. Пациенттер орташа есеппен 23 ай және ең көбі 3,9 жыл бақыланды.
Протон сорғы тежегіштерімен емдеудің тұрақты қажеттілігі жоқ субъектілер пантопразол немесе плацебо тобына рандомизацияланды. Содан кейін барлық пациенттер 1:1:1 принципі бойынша ривароксабан 2,5 мг топтарына тәулігіне 2 рет/АСҚ 100 мг тәулігіне 1 рет, ривароксабан 5 мг тәулігіне 2 рет немесе тек АСҚ 100 мг тәулігіне 1 рет және тиісті плацебо топтарына рандомизацияланды.
ЖИА бар пациенттер көп тамырлы зақымданумен және/немесе оның алдындағы МИ-мен сипатталды. <65 жастағы пациенттер үшін кем дегенде екі тамырлық арнаға әсер ететін атеросклероз немесе жүрек-қантамыр ауруларының екі қосымша қауіп факторы қажет болды.
ШАА бар пациенттер бұрын шунттау, тері арқылы транслюминальді ангиопластика немесе артериялық-қантамыр аурулары, тобық/иық артериялық қысымның арақатынасы <0,90 қайталанатын ақсақтық және/немесе шеткері артериялардың елеулі стенозы немесе алдыңғы каротидті реваскуляризация немесе ұйқы артериясының ≥ 50% симптомсыз стенозы себебінен аяқ-қолдың немесе табан ампутациясы сияқты араласулар жасатқан.
Ерекшелік критерийлері: аса жоқ немесе антикоагулянттық пероральді терапиясыз қосарлы антитромбоциттік немесе басқа антитромбоциттік терапияның қажеттілігі және қан кету қаупі жоғары пациенттер; немесе Нью-Йорк жүрек қауымдастығының жіктемесіне сәйкес <30% лықсу фракциясы немесе III немесе IV класы бар жүрек жеткіліксіздігі; немесе соңғы айдағы ишемиялық, лакунарлы емес инсульт немесе геморрагиялық немесе лакунарлы инсульттің болуы анамнезінде.
МИ, инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен болатын өлімді қамтитын бастапқы біріктірілген соңғы нүктені жүзеге асыру жиілігін төмендету бөлімінде тәулігіне 1 рет 100 мг АСҚ-мен бірге тәулігіне 2 рет 2,5 мг ривароксабанның қабылдау режимі 100 мг АСҚ қабылдау режимінен басым түсті (6-кесте және 2-суретті қараңыз).
Тек 100 мг АСҚ қабылдаған пациенттер тобымен салыстырғанда тәулігіне 1 рет 100 мг АСҚ-мен бірге тәулігіне 2 рет 2,5 мг ривароксабан қабылдаған пациенттер тобында қауіпсіздіктің бастапқы соңғы нүктесін (өзгертілген ISTH критерийлері бойынша үлкен қан кету) жүзеге асыру жағдайларының айтарлықтай өсуі байқалды (7-кестені қараңыз).
Тәулігіне 1 рет 100 мг АСҚ салыстырғанда тәулігіне 1 рет 100 мг АСҚ-мен біріктірілімде тәулігіне 2 рет 2,5 мг ривароксабан қабылдаудың байқалатын пайдасына қатысты тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесін жүзеге асыру жиілігі тиісінше ≥ 75 жастағы пациенттерде 6,3% қарсы 7,0% (ҚҚ = 0,89, 95% СА 0,7- 1,1) және <75 жастағы пациенттерде 3,6% қарсы 5,0% (ҚҚ = 0,70, 95% СА 0,6-0,8) құрады. ISTH модификацияланған критерийлері бойынша үлкен қан кетулерге қатысты байқалған қауіптің ұлғаюы ≥ 75 жастағы пациенттерде 5,2% қарсы 2,5% (ҚҚ = 2,12, 95% СА 1,5-3,0) және <75 жастағы пациенттерде 2,6% қарсы 1,7% (ҚҚ = 1,53, 95% СА 1,2-1,9) құрады.
Протонды сорғы тежегіштерін тағайындаудың клиникалық қажеттілігі болмаған пациенттерде зерттелетін тромбозға қарсы препаратқа қосымша ретінде тәулігіне 1 рет 40 мг дозада пантопразолды қолдану асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлігі тарапынан асқынулардың (яғни, асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлігінен қан кету, асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлігінің жаралануы, асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлігінің обструкциясы және тесілуі) алдын алуда ешқандай пайда көрсетпеді; асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлігі тарапынан асқынулардың пайда болу жиілігі тәулігіне 1 рет 40 мг пантопразол қабылдаған топта 0,39/100 пациент-жылды және тәулігіне 1 рет плацебо қабылдаған топта 0,44/100 пациент-жылды құрады.
6-кесте: III фазадағы COMPASS зерттеуінің тиімділігін бағалау нәтижелері
Зерттелетін популяция — ЖИА/ШАА бар пациенттера)
Терапиялық доза — 2/тәу 2,5 мг ривароксабан 1/тәу 100 мг АСҚ-мен біріктірілімде N=9152 — Тәулігіне 1 рет 100 мг АСҚ N=9126
Оқиғалары бар пациенттер — КР % — Оқиғалары бар пациенттер — КР % — ҚҚ (95% СА) — р мәні b)
Инсульт, МИ, ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 379 (4,1%) — 5,20 % — 496 (5,4%) — 7,17% — 0,76 (0,66; 0,86) — p=0,00004*
- инсульт — 83 (0,9%) — 1,17% — 142 (1,6%) — 2,23% — 0,58 (0,44; 0,76) — p=0,00006*
- МИ — 178 (1,9%) — 2,46% — 205 (2,2%) — 2,94% — 0,86 (0,70; 1,05) — p=0,14458*
- ЖҚ патологиясы себебінен өлім — 160 (1,7%) — 2,19% — 203 (2,2%) — 2,88% — 0,78 (0,64; 0,96) — p=0,02053*
Кез келген себептен өлім — 313 (3,4%) — 4,50% — 378 (4,1%) — 5,57% — 0,82 (0,71; 0,96)
Қол-аяқтың жедел ишемиясы — 22 (0,2%) — 0,27% — 40 (0,4%) — 0,60% — 0,55 (0,32; 0,92)
а) «Жоспарланған емдеу бойынша» талдау үшін іріктеме, бастапқы талдау.
b) 100 мг АСҚ-мен салыстырғанда; логрангілік критерий үшін р мәні.
* тиімділік саласындағы бастапқы нәтиженің төмендеуі статистикалық тұрғыдан 2/тәу. жоғары: тәулігіне 2 рет; СА: сенімді аралық; КР%: 900 күнге есептелген аурушаңдықтың кумулятивті қаупі бойынша Каплан-Мейер бағалауы; ЖҚ: жүрек-қантамыр; МИ: миокард инфарктісі; 1/тәу: тәулігіне 1 рет.
7-кесте: III фазадағы COMPASS зерттеуінің қауіпсіздігін бағалау нәтижелері
Зерттелетін популяция — ЖИА/ШАА бар пациенттера)
Терапиялық доза — 2/тәу 2,5 мг ривароксабан 1/тәу 100 мг АСҚ-мен біріктірілімде N=9152 n (кум. қауіп %) — 1 р/тәу 100 мг АСҚ N=9126 n (кум. қауіп %) — ҚҚ (95% СА) р мәні b)
Модификацияланған ISTH критерийлері бойынша үлкен қан кету — 288 (3,9%) — 170 (2,5%) — 1,70 (1,40, 2,05) р <0,00001
- өлімге әкелетін қан кету — 15 (0,2%) — 10 (0,2%) — 1,49 (0,67, 3,33) р = 0,32164
- симптоматикалық қатерлі ағзадағы қан кету (өлімге әкелмейтін) — 63 (0,9%) — 49 (0,7%) — 1,28 (0,88, 1,86) р = 0,19679
- қайта операцияны қажет ететін операция орнында қан кету (өлімге әкелмейтін, қатерлі емес ағзадағы) — 10 (0,1%) — 8 (0,1%) — 1,24 (0,49, 3,14) р = 0,65119
- ауруханаға жатқызуға әкелетін қан кету (өлімге әкелмейтін, қатерлі емес ағзадағы, қайта операция жасауды қажет етпейтін) — 208 (2,9%) — 109 (1,6%) — 1,91 (1,51, 2,41) р <0,00001
- тәулік бойы болумен — 172 (2,3%) — 90 (1,3%) — 1,91 (1,48; 2,46) р <0,00001
- тәулік бойы болмай — 36 (0,5%) — 21 (0,3%) — 1,70 (0,99, 2,92) р = 0,049983
Асқазан- ішектен ауқымды қан кету — 140 (2,0%) — 65 (1,1%) — 2,15 (1,60, 2,89) р <0,00001
Бассүйекішілік ауқымды қан кету — 28 (0,4%) — 24 (0,3%) — 1,16 (0,67, 2,00) р = 0,59858
а) «Тағайындалған емдеу бойынша» талдау үшін іріктеме, бастапқы талдау.
b) 100 мг АСҚ-мен салыстырғанда; логрангілік критерий үшін р мәні.
2/тәу: тәулігіне 2 рет; СА: сенімді аралық; кум. қауіп: 30 ай ішінде куммулятивті аурушаңдық қаупі (Каплан-Мейер бағалауы); ISTH: Тромбоз және гомеостаз бойынша халықаралық қауымдастық; 1/тәу: тәулігіне 1 рет.
2-сурет: COMPASS зерттеуінде тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесі басталғанға дейінгі уақыт (МИ, инсульт, ЖҚ патологиясы себебінен өлім)
ЖИА жүрек жеткіліксіздігімен
COMMANDER HF зерттеуі декомпенсацияланған жүрек жеткіліксіздігіне (ЖЖ) байланысты ауруханаға жатқызылғаннан кейін жүрек жеткіліксіздігі және айқындығы едәуір жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) бар 5022 пациентті қамтыды, олар екі емдеу тобының біріне кездейсоқ бөлінген: тиісінше тәулігіне 2 рет 2,5 мг ривароксабан (N = 2,507) немесе таңдалған плацебо (N = 2,515)
Емдеудің жалпы орташа ұзақтығы 504 күнді құрады. Пациенттерде кем дегенде 3 ай симптоматикалық ЖЖ және зерттеуге енгізілгеннен кейін бір жыл ішінде сол жақ қарыншаның лықсу фракциясы (СҚЛФ) ≤40% болуы тиіс. Зерттеудің басында орташа лықсу фракциясы 34% (IQR: 28-38%) құрады, ал пациенттердің 53%-да N NYHA бойынша III немесе IV функционалды класс болды.
Тиімділіктің бастапқы талдауы (яғни, МИ, инсульт, барлық себептерден болатын өлім жиілігінің жиынтығы) 2,5 мг ривароксабан қабылдаған топ пен плацебо қабылдаған топ арасында статистикалық маңызды айырмашылықтарды анықтаған жоқ, ҚҚ = 0,94 (95% СА 0,84 - 1,05), р = 0,270. Барлық себептерден болатын өлім жиілігі оқиғалар саны бойынша ривароксабан мен плацебо арасында ешқандай айырмашылық болған жоқ (100 пациент-жылға оқиғалар жиілігі; 11,41 қарсы 11,63, ҚҚ: 0,98; 95% СА: 0,87-ден 1,10-ға дейін; р = 0,743). МИ үшін 100 пациент-жылға оқиғалар жиілігі (ривароксабан мен плацебо) 2,08 қарсы 2,52 құрады (ҚҚ 0,83; 95% СА: 0,63-тен 1,08-ге дейін; р = 0,165), ал инсульт үшін 100 пациент-жылға оқиғалар жиілігі 1,08 қарсы 1,62 құрады. (ҚҚ: 0,66; 95% СА: 0,47-ден 0,95-ке дейін; R = 0,023). Қауіпсіздік бойынша бастапқы соңғы нүкте (өлімге әкелетін қан кетулердің немесе тұрақты еңбекке жарамсыздықтың ықтимал қаупі бар қатерлі локализациядағы қан кетулердің жиынтық жиілігі) тиісінше ривароксабанмен емдеу тобындағы 18 (0,7%) пациенттерде тәулігіне 2 рет 2,5 мг және плацебо тобындағы 23 (0,9%) пациенттерде (ҚҚ = 0,80; 95% СА 0,43 - 1,49; р = 0,484) келді. Ривароксабан алған топта плацебомен салыстырғанда ISTH жіктемесі бойынша ауқымды қан кетулердің статистикалық маңызды өсуі байқалды (100 пациент-жылға оқиғалар жиілігі: 2,04 қарсы 1,21, ҚҚ 1,68; СА 95%: 1,18-ден 2,39-ға дейін; р =0,003).
COMPASS зерттеуіндегі қосалқы топты талдау жеңіл және орташа жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде емнің тиімділігі бүкіл зерттелетін популяцияға ұқсас екенін көрсетті (ЖИА/ШАА бөлімін қараңыз).
Үштік оң антифосфолипидті синдромы бар және тромбоэмболиялық оқиғалардың даму қаупі жоғары пациенттер
Зерттеуші демеуші болған соңғы нүктені жасырын бағалайтын рандомизацияланған ашық көп орталықты зерттеуде ривароксабан анамнезінде тромбозы бар, антифосфолипид синдромы диагнозы қойылған және тромбоэмболиялық асқынулар қаупі жоғары (үштік оң антифосфолипид синдромы бар, яғни жегілік антикоагулянт, кардиолипинге антиденелер және бета-2-гликопротеинге I антиденелердің болуы) пациенттерде варфаринмен салыстырылды. Зерттеу ривароксабан тобындағы тромбоэмболиялық асқынулардың жоғарылауына байланысты 120 пациентті қосқаннан кейін мерзіміне дейін аяқталды. Бақылау кезеңінің орташа ұзақтығы 569 күн болды. 59 пациент ривароксабан тобына 20 мг дозада (креатинин клиренсі (КК) < 50 мг/мин) және 61 пациент варфарин тобына (ХҚҚ 2,0 - 3,0) рандомизацияланды. Тромбоэмболиялық оқиғалар ривароксабан тобына рандомизацияланған пациенттердің 12%-ында (4 ишемиялық инсульт және 3 миокард инфарктісі жағдайы) байқалды. Варфарин тобына рандомизацияланған пациенттерде тромбоэмболиялық оқиғалар тіркелген жоқ. Ауқымды қан кету ривароксабан тобындағы 4 пациентте (7%) және варфарин тобындағы 2 пациентте (3%) орын алды.
Педиатриялық популяция
Еуропадағы дәрілік заттар агенттігі тромбоэмболиялық асқынуларды емдеу үшін педиатриялық популяцияның бір немесе бірнеше қосалқы топтарында ривароксабанды зерттеу нәтижелерін ұсыну бойынша міндеттемені орындауды кейінге қалдырды.
Еуропадағы дәрілік заттар агенттігі тромбоэмболиялық асқынулардың алдын алу үшін педиатриялық популяцияның барлық қосалқы топтарында ривароксабан зерттеулерінің нәтижелерін ұсыну бойынша міндеттемелерді орындау талабынан бас тартты (педиатрияда қолдану туралы ақпаратты 4.2 бөл. қараңыз).
Жақында жасалған аяқ реваскуляризациясынан кейін симптоматикалық ШАА бар пациенттер
III фазадағы VOYAGER PAD 6564 тірек салыстырмалы жасырын зерттеуінде жақында сәтті жасалған аяқ реваскуляризациясынан кейін симптоматикалық ШАА бар пациент (хирургиялық немесе эндоваскулярлық, осы ем шаралардың екі типін қоса) тромбозға қарсы терапияның екі тобының біріне кездейсоқ тағайындалды: ривароксабан 2,5 мг тәулігіне 2 рет АСҚ-мен бірге 100 мг тәулігіне 1 рет немесе АСҚ-мен 100 мг тәулігіне 1 рет 1: 1 қатынасында. Пациенттерге клопидогрелдің стандартты дозасын күніне 1 рет 6 айға дейін қосымша қабылдауға рұқсат етілді.
Зерттеудің мақсаты миокард инфарктісінің, ишемиялық инсульттің, жүрек-қантамыр ауруларынан болатын өлімнің, аяқтың жедел ишемиясының немесе жақында сәтті жасалған аяқ реваскуляризациясынан кейін симптоматикалық ШАА бар пациенттерде тамыр себептерінен үлкен ампутацияның профилактикасы үшін АСҚ-мен біріктірілімде ривароксабанның тиімділігі мен қауіпсіздігін көрсету болды. Зерттеуге барлық келесі белгілермен расталған аяқтың құжатпен расталған симптоматикалық орташа және ауыр атеросклероздық зақымдануы болған ≥ 50 жастағы пациенттер қосылды: клиникалық (яғни функционалдық шектеулер), анатомиялық (яғни сыртқы мықын артериясынан дистальді ШАА визуалды белгілері) және гемодинамикалық (тобық-иық индексі [ТИИ] ≤ 0,80 немесе саусақ-иық индексі [СИИ] ≤ 0,60 анамнезінде аяқ-қол реваскуляризациясы жоқ пациенттер үшін немесе ТИИ ≤ 0,85 немесе СИИ ≤ 0,65 анамнезінде аяқ-қол реваскуляризациясы бар пациенттер үшін). Зерттеуге > 6 ай ішінде антитромбоциттік қосарлы терапияны немесе АСҚ мен клопидогрелден басқа кез келген қосымша антитромбоциттік терапияны немесе пероральді антикоагулянттық терапияны қажет ететін пациенттер, сондай-ақ анамнезінде бассүйекішілік қан құйылу, инсульт немесе транзиторлы ишемиялық шабуыл (ТИШ) бар немесе еШСЖ < 15 мл/мин пациенттер алынып тасталды.
Бақылаудың орташа ұзақтығы 24 айды, ал бақылаудың ең жоғары ұзақтығы 4,1 жылды құрады. Зерттеуге енгізілген пациенттердің орташа жасы 67 жасты құрады, ал 17% пациенттер популяциясы 75 жастан үлкен болды. Реваскуляризациядан зерттелетін емнің басталуына дейінгі медианалық уақыт жалпы популяцияда 5 күнді құрады (операциядан кейін 6 күн және эндоваскулярлық реваскуляризациядан кейін 4 күн, осы ем шаралардың екі типін қоса). Жалпы алғанда, пациенттердің 53,0%-ы клопидогрелмен қысқа мерзімді базистік ем алды (орташа ұзақтығы - 31 күн). Зерттеу хаттамасына сәйкес зерттелетін емдеуді мүмкіндігінше ертерек бастауға болады, бірақ сәтті реваскуляризациядан және гемостазды орындағаннан кейін 10 күннен кешіктірмей.
Тәулігіне 1 рет 100 мг дозада АСҚ-мен біріктірілімде тәулігіне 2 рет 205 дозада ривароксабан миокард инфаркті, ишемиялық инсульт, жүрек-қантамыр ауруларынан өлу, аяқтың жедел ишемиясы және тамыр себептерінен үлкен ампутация сияқты бастапқы біріктірілген жағдайлардың басталу жиілігін төмендетуде АСҚ монотерапиясымен салыстырғанда АСҚ-дан басым болды (8-кестені қараңыз).
TIMI шкаласы бойынша үлкен қан кетулерге қатысты қауіпсіздіктің бастапқы көрсеткіші ривароксабан мен АСҚ алған пациенттерде өлімге әкелетін немесе бассүйекішілік қан кету санының өсуінсіз жоғары болды (9-кестені қараңыз). Тиімділіктің қайталама көрсеткіштері алдын-ала анықталған иерархиялық тәртіпте зерттелді (8-кестені қараңыз).
8-кесте: III фазадағы VOYAGER PAD зерттеуінің тиімділігін бағалау нәтижелері
Зерттелетін популяция — Жақында жасалған аяқ реваскуляризациясынан кейін симптоматикалық ШАА бар пациенттерa)
Терапиялық доза — Ривароксабан 2,5 мг bid АСҚ-мен біріктірілімде 100 мг od N=3286 n (кум. қауіп %)c) — АСҚ 100 мг od N=3278 n (кум. қауіп %)c) — ҚҚ (95% СА)d
Тиімділіктің бастапқы соңғы нүктесіb) — 508 (15.5%) — 584 (17.8%) — 0.85 (0.76; 0.96) p = 0.0043e)*
- МИ — 131 (4.0%) — 148 (4.5%) — 0.88 (0.70;1.12)
- Ишемиялық инсульт — 71 (2.2%) — 82 (2.5%) — 0.87 (0.63;1.19)
- Жүрек-тамыр ауруларынан болатын өлім — 199 (6.1%) — 174 (5.3%) — 1.14 (0.93;1.40)
- Аяқтың жедел ишемиясы f) — 155 (4.7%) — 227 (6.9%) — 0.67 (0.55;0.82)
- Тамыр себептері салдарынан үлкен ампутация — 103 (3.1%) — 115 (3.5%) — 0.89 (0.68;1.16)
Тиімділіктің екінші соңғы нүктесі
Аяқтың қайталанатын ишемиясына байланысты аяқтың жоспарланбаған реваскуляризациясы — 584 (17.8%) — 655 (20.0%) — 0.88 (0.79; 0.99) p = 0.0140e)*
Тромбоздық сипаттағы коронарлық немесе шеткері себептерге байланысты ауруханаға жатқызу (соның ішінде аяқтар) — 262 (8.0%) — 356 (10.9%) — 0.72 (0.62;0.85) p < 0.0001e)*
Кез-келген себеппен өлім — 321 (9.8%) — 297 (9.1%) — 1.08 (0.92;1.27)
ВТЭ-асқынулар — 25 (0.8%) — 41 (1.3%) — 0.61 (0.37;1.00)
a) Талданатын үлгіні өңдеу, бастапқы талдау; ICAC шешімі.
b) Миокард инфарктісі, ишемиялық инсульт, жүрек-қантамыр ауруларынан болатын өлім (жүрек-қантамыр ауруларынан болатын өлім және өлімнің белгісіз себебі), ALI және тамыр себептерінен үлкен ампутация.
c) Субъектінің деректер саласында талданатын бастапқы оқиғаның алғашқы пайда болуы ғана ескеріледі.
d) ҚҚ (95% СА) ем шараның түрі бойынша стратификацияланған және жалғыз ковариация ретінде емдеуде клопидогрелді қолдану арқылы Кокстың пропорционалды қауіптерін талдау үлгісіне негізделген.
e) Бір жақты p мәні ем шараның типі бойынша стратификацияланған лог-рангілік критерийге және емдеуде клопидогрелді фактор ретінде пайдалануға негізделген.
f) Аяқтың жедел ишемиясы аяқ перфузиясының кенеттен айтарлықтай нашарлауы ретінде анықталады, жаңа пульс тапшылығы бар немесе терапиялық араласуды қажет етеді (мысалы, тромболиз немесе тромбэктомия немесе жедел реваскуляризация), бұл ауруханаға жатқызуға әкеледі.
* Тиімділік нәтижесінің төмендеуі статистикалық тұрғыдан жоғары болды.
ALI: аяқ-қолдың жедел ишемиясы; bid: тәулігіне 2 рет; od: тәулігіне 1 рет; di: сенімді аралық; МИ: миокард инфарктісі; ЖҚ: жүрек-қантамыр; ICAC: Тәуелсіз клиникалық сараптау комитеті.
9-кесте: III фазадағы VOYAGER PAD зерттеуінің қауіпсіздігін бағалау нәтижелері
Зерттелетін популяция — Жақында жасалған аяқ реваскуляризациясынан кейін симптоматикалық ШАА бар пациенттерa)
Терапиялық доза — Ривароксабан 2,5 мг bid АСҚ-мен біріктірілімде 100 мг od N=3256 n (кум. қауіп %)b) — АСҚ 100 мг od N=3248 n (кум. қауіп %)b) — ҚҚ (95% СА)с p-valued)
TIMI шкаласы бойынша үлкен қан кетулер (АКШ байланысты және байланысты емес) — 62 (1.9%) — 44 (1.4%) — 1.43 (0.97; 2.10) p = 0.0695
- Өлімге әкелетін қан кету — 6 (0.2%) — 6 (0.2%) — 1.02 (0.33;3.15)
- Бассүйекішілік қан кету — 13 (0.4%) — 17 (0.5%) — 0.78 (0.38;1.61)
- Hb ≥ 5g/dL / Hct ≥ 15% деңгейінің төмендеуімен байланысты айқын қан кету — 46 (1.4%) — 24 (0.7%) — 1.94 (1.18;3.17)
ISTH критерийлері бойынша үлкен қан кету — 140 (4.3%) — 100 (3.1%) — 1.42 (1.10; 1.84) p = 0.0068
- Өлімге әкелетін қан кету — 6 (0.2%) — 8 (0.2%) — 0.76 (0.26;2.19)
- Ағзадағы өлімге әкелмейтін қатерлі қан кету — 29 (0.9%) — 26 (0.8%) — 1.14 (0.67;1.93)
ISTH критерийлері бойынша ауқымды емес клиникалық маңызды қан кету — 246 (7.6%) — 139 (4.3%) — 1.81 (1.47;2.23)
a) Қауіпсіздік бойынша талданатын үлгі (барлық рандомизацияланған субъектілер зерттелетін препараттың кем дегенде бір дозасын алды); ICAC: Тәуелсіз клиникалық сараптау комитеті.
b) n = асқынулары бар субъектілер саны, N = қаупі бар субъектілер саны, % = 100 * n/N, n/100 пациент-жылдар = асқынулары бар субъектілер санының жиынтық қауіп уақытына қатынасы.
с ҚҚ (95% СА) ем шараның түрі бойынша стратификацияланған және жалғыз ковариация ретінде емдеуде клопидогрелді қолдану арқылы Кокстың пропорционалды қауіптерін талдау үлгісіне негізделген.
d) Екі жақты p мәні ем шараның типі бойынша стратификацияланған лог-рангілік критерийге және емдеуде клопидогрелді фактор ретінде пайдалануға негізделген.