Тиімділігі. Клиникалық зерттеулердің деректері бойынша, ротавирустың G1P [8], G2P[4], G3P[8], G4P[8] және G9P[8] генотиптерінен туындаған гатроэнтеритке қатысты РотаТек вакцинасының тиімділігі көрсетілген.
РотаТек вакцинасының тиімділігі 2 параметр бойынша, тиімділігі мен қауіпсіздігіне жүргізілген плацебо бақыланатын зерттеуде (REST) зерттелді.
1. Вакцинацияланған 5673 балада (вакцина тобында 2834 бала) тиімділігі вакцинаның құрамына кіретін G генотиптерінен (Gl-G4) туындайтын, вакцинаның үшінші дозасын қабылдағаннан кейін 14 күннен соң және вакцинациядан кейінгі алғашқы толық ротавирус маусымы ішінде дамыған ротавирустық гастроэнтерит жағдайлары санының азаюы ретінде өлшенді.
2. Вакцинацияланған 68038 балада (вакцина тобында 34035) қорғаныс тиімділігі вакцинаның үшінші дозасын қабылдағаннан кейінгі 14-ші күннен бастап ротавирустық гастроэнтеритке қатысты ауруханаға түсу және шұғыл көмекке жүгіну жағдайлары санының азаюы ретінде өлшенді.
Аталған зерттеулердің нәтижелері кестелерде берілген.
1кесте. Вакцинациядан кейінгі толық бір маусым ішінде ротавирустық гастроэнтерит жағдайлары санының азаюы (РотаТек вакцинасы тобы n=2 834) (% [95 % сенімді аралық (СА)] )
Ротавирустық гастроэнтериттің генотипіне байланысты, кез келген дәрежесіне қарсы тиімділігі
Аурудың ауыр дәрежесі* (G1-G4) — Кез келген ауырлық дәрежесі (G1-G4) — G1 — G2 — G3 — G4 — G9
98.0 % (88.3; 100.0)** — 74.0 % (66.8; 79.9)** — 74.9 % (67.3; 80.9) ** — 63.4% (2.6; 88.2)** — 82.7 % (<0; 99.6) — 48.1 % (<0; 91.6) — 65.4% (<0; 99.3)
* Ауыр дәрежесі есептеудің валидацияланған клиникалық жүйесі бойынша, симптомдарының (қызба, құсу, диарея, мінез-құлық өзгерістерінің) қарқындылығы мен ұзақтығына негізделген “16 мен 24-тен көп” нәтиже ретінде анықталды, ** Статистикалық тұрғыдан елеусіз.
2 кесте. Вакцинациядан кейінгі 2 жыл ішінде ротавирустық гастроэнтеритке қатысты ауруханаға түсу мен шұғыл көмекке жүгінулер санының азаюы (РотаТек вакцинасы тобы n=34035) (% [95 % сенімді аралық (СА)] )
Генотиптері
G1-G4 — G1 — G2 — G3 — G4 — G9
94.5 % — 95.1 % — 87.6 % — 93.4 % — 89.1 % — 100 %
(91.2; 96.6)* — (91.6; 97.1) * — (<0; 98.5) — (49.4; 99.1)* — (52.0; 97.5)* — (69.6;, 100)*
* Статистикалық тұрғыдан елеусіз.
Вакцинациядан кейінгі екінші ротавирус маусымы кезінде Gl-G4 генотиптерінен туындаған ротавирустық гастроэнтерит жағдайлары санының азаюы аурудың ауыр дәрежесі үшін 88,0% [95% СА: 49,4; 98,7] және ауырлығы кез келген дәрежедегі ауру үшін 62,6% [95% СА: 44,3; 75,4] құрады.
G2P[4], G3P[8], G4P[8] және G9P[8] генотиптері ротавирусына қарсы тиімділігі, G1-ге қарағанда жағдайлардың азғантай саны үшін есептелген. G2P[4] генотиптеріне қарсы тиімділігі ең алдымен, вакцина құрамында G2 реассортантының болуымен байланысты.
REST зерттеуінің және 3 фазадағы басқа зерттеудің біріктірілген ретроспективтік талдауында G1-, G2-, G3- және G4-серотиптерінен туындаған ротавирустық гастроэнтеритке (кез келген ауырлық дәрежесі) қарсы вакцинаның тиімділігі препараттың үшінші дозасын қабылдаған, 26 аптадан 32 (қоса алғанда) апта мерзімге дейінгі балалар арасында 61,5% [95% СА: 14,2; 84,2] құрады.
Финляндияда RESТ зерттеуі аясында қосымша зерттеу жүргізілген. Финдік қосымша зерттеуде (FES) бұрын RESТ зерттеуіне қатысқан 20736 баладан тұратын топ қадағаланған. FES зерттеуінде балалар вакцинациядан кейін 3 жыл бойы қадағаланған.
REST зерттеуінде G 1-G4 және G9 генотиптерімен байланысты ротавирустық гастроэнтериттің 403 жағдайы туралы (вакцина тобында 20 және плацебо тобында 383 жағдай) хабарланды. FES зерттеуінде қосымша 136 жағдайы (вакцина тобында 9 және плацебо тобында 127) білінді. FES зерттеуіндегі әрбір топ үшін жағдайлар саны екі зерттеудегі сәйкесінше топтар үшін жағдайлар жиынтығының 31 % және 25%-ын құрады.
REST және FES біріктірілген деректерінің негізінде ротавирустық гастроэнтеритке қатысты вакцинациядан кейінгі 3 жыл ішінде ауруханаға түсу және шұғыл көмекке жүгіну жағдайлары санының азаюы Gl-G4 генотиптері үшін 94,4% (95% СА: 91,6; 96,2), 95,5% (95% СА: 92,8; G1 генотипі үшін 97,2), G2 генотипі үшін 81,9% (95% СА: 16,1; 98,0), G3 генотипі үшін 89,0% (95% СА: 53,3; 98,7), G4 генотипі үшін 83,4% (95% СА: 51,2; 95,8) және G9 генотипі үшін 94,2% (95% СА: 62,2; 99,9) құрады. Үшінші жыл ішінде вакцина тобында (3112 бала) ротавирустық гастроэнтеритке қатысты медициналық көмекке жүгінулер анықталған жоқ, ал плацебо тобында (3126 бала) 1 (типке бөлінбеген) жағдайы білінді.
Клиникалық зерттеулерде, ротавирустық гастроэнтеритке қарсы қорғаныстың қажетті деңгейі мен ұзақтығына қол жеткізу үшін, 3 дозасын енгізе отырып, вакцинациялаудың толық курсын жүргізу керектігі расталды (Дозалау режимі және қолдану тәсілін қараңыз). Алайда, деректердің ретроспективтік талдауы, тіпті вакцинациялаудың толық курсын аяқтағанға дейін де, ауырлық дәрежесі дәл сондай, ауруханаға жатуды немесе шұғыл көмекке жүгінуді қажет ететіндей ротавирустық гастроэнтерит жағдайларының саны азая түскенін (алғашқы дозасын енгізгеннен кейін шамамен 14 күннен соң) көрсетті.
Шала туған сәбилердегі тиімділігі. REST зерттеуінде РотаТек вакцинасын, жүктіліктің 25 аптасынан 36 аптасына дейінгі мерзімінде туылған шамамен 1000 балаға енгізген. РотаТек вакцинасының бұл қосалқы топтағы тиімділігі мерзімі жетіп туылған балалардың қосалқы тобынан өзгешеленген жоқ.
Тіркеуден кейінгі қауіпсіздігіне жүргізілген қадағалау зерттеуі
АҚШ-та жүргізілген ірі проспективтік, тіркеуден кейінгі қадағалау зерттеуінде РотаТек вакцинасының бір немесе бірнеше дозаларын қабылдаған 85150 баладағы Кавасаки ауруының қаупі талданды (жылына 17433 пациент қадағаланған).
Вакцина енгізілгеннен кейінгі 0-30 күн ішінде жалпы популяциядағы жиілігімен салыстырғанда, Кавасаки ауруының даму жиілігінде статистикалық тұрғыдан елеулі айырмашылық болмаған. Бұдан өзге, тек АКДС вакцинасын қабылдаған балалардың бақылау тобымен (62617 бала, жылына 12399 пациент қадағаланған) салыстырғанда, РотаТек вакцинасын енгізгеннен кейінгі 30 күн ішінде бұл жағымсыз әсердің пайда болу қаупінің статистикалық тұрғыдан елеуі жоғарылауы болмаған. АКДС қабылдаған балалардағы бір жағдаймен салыстырғанда, РотаТек вакцинасын қабылдаған балаларда бір ғана расталған жағдай тіркелген (салыстырмалы қаупі 0,7; 95% СА: 0,01; 55,56). Сол себепті, қауіпсіздігінің жалпы бейініне қатысты қауіпсіздігімен байланысты ешқандай қосымша қауіп анықталмаған.
Тиімділігін зерттеулердің деректері
АҚШ-тағы тіркеуден кейінгі қадағалау зерттеуінде РотаТек вакцинасының ротавирустық гастроэнтеритке байланысты ауруханаға түсулердің, шұғыл көмекке жүгінудің және амбулаторияларға жүгінулердің алдын алуға қатысты тиімділігі ауқымды ұлттық деректер базасының көмегімен зерттелді. Осы зерттеудің деректері бойынша, қадағалаудағы балалардың белсенді қатысуынсыз медициналық сақтандыруға жүгінген жағдайлар бағаланды. Деректер ата-аналардан немесе балалардан тікелей сұрап жинақталмаған. Ротавирустық гастроэнтерит жағдайлары, ротавирус үшін арнайы диагностикалық кодтарды пайдаланып идентификацияланды. РотаТек препаратының 3 дозасымен вакцинацияланған 33140 баланың, және тек АКДС вакцинасымен вакцинацияланған 26167 баланың деректері талданды. Қадағалау үшінші дозасын қабылдағаннан кейінгі 14 күннен кідірмей немесе әр маусым басталған сәттен бастап 2 ротавирус маусымы ішінде жүргізілген, және әр маусымның аяғына дейін жалғасқан. Ротавирустық гастроэнтеритке қарсы вакцинаның тиімділігі ауруханаға түсу және шұғыл көмекке жүгіну жағдайлары үшін 100% [95% СА: 87,0; 100,0] және амбулаторялық жағдайлары үшін 96% құрады [95% СА: 76,0; 100,0]. Вакцинаның (ауруханаға түсу және шұғыл көмекке жүгіну саны бойынша) шығу тегі кез келген (ротавирустық немесе басқа) гастроэнтеритке қарсы тиімділігі 59% құрады [95% СА: 47,0; 68,0].
Францияның солтүстік-батысында жүргізілген қадағалау зерттеуіне 2 жасқа дейінгі, РотаТек вакцинасының кемінде бір дозасын қабылдаған 4684 бала қатысты. Олардың ішінен үш дозадан тұратын толық вакцинациялау курсынан 47,1 %-ы өтті. Аймақтық Денсаулық сақтау органдарына гастроэнтерит симптомдарымен жүгінген балалардың барлығынан, ротавирустың бар-жоқтығына талдау жүргізу үшін нәжіс үлгісі алынған. Дәл осындай жастағы, вакцинацияланбаған 2102 баланың арасындағы осындай 47 жағдаймен салыстырғанда, вакцинациялаудың толық курсынан өткен 1895 баланың ішінен 1 балада ротавирустық гастроэнтерит жағдайы расталып ауруханаға түскен. РотаТек вакцинасының 2 жасқа дейінгі балалар арасында ротавирустық гастроэнтеритке қатысты ауруханаға түсудің алдын алудағы түзету енгізілмеген тиімділігі 98% құрады [95 % СА: 83,0; 100,0].
Иммуногенділігі. Организмнің РотаТек вакцинасымен ротавирустық гастроэнтериттен иммундық қорғанысының механизмі аяғына дейін зерттелмеген. Ротавирустық вакциналармен вакцинациялаудан кейінгі ротавирустарға антиденелер мөлшері мен ротавирустық гастроэнтеритке қарсы қорғаныс дәрежесі арасындағы өзара байланыстылық анықталмаған. РотаТек препаратының үш дозасынан тұратын, вакцинациялаудың толық курсын жүргізгеннен кейінгі 3 фазадағы клиникалық зерттеулердің деректері бойынша, вакцинацияланғандардың 92,5-100%-ының сарысуында анти-ротавирустық IgA деңгейінің едәуір жоғарылағаны байқалды. Вакцина иммундық жауапты, яғни, адамдағы сарысудағы ротавирустардың вакцина реассортанттарында (G 1, G2, G3, G4 және Р1А[8]) экспрессияланған бес ақуызына бейтараптандырғыш антиденелердің түзілуін туғызады.