Севофлуран тыныс алудың бәсеңдеуін туындатуы мүмкін, ол тыныс алудың тежелуін туындататын есірткі немесе басқа дәрілік заттармен премедикация кезінде күшеюі мүмкін. Тыныс алуды бақылау керек және қажет болған жағдайда шұғыл медициналық көмек көрсетілуі керек.
Севофлуранды жалпы анестезияны жүргізу тәжірибесі бар адамдар ғана қолдана алады. Тыныс алу жолдарының өткізгіштігін қалпына келтіруге, өкпенің жасанды вентиляциясына, оксигенотерапияға және реанимацияға арналған құрал-жабдық болуы қажет.
ЭКГ, АҚ, оттегімен қанығу және дем шығару соңында көмірқышқыл газының (СО2) парциалды қысымын мониторингілеуді қоса, севофлуран көмегімен анестезия жүргізілетін барлық пациенттерді бақылауды жүзеге асыру керек. Буландырғыштан берілетін севофлуранның концентрациясы нақты белгілі болуы керек. Ұшпа анестетиктер физикалық қасиеттерімен ерекшеленетіндіктен, севофлуранды қолдану үшін калибрленген арнайы буландырғыштарды пайдалану қажет. Жалпы анестезияны қолдану пациенттің анестезияға жауап реакциясына негізделе отырып, жеке дербестендірілуі тиіс. Анестезияның күшеюімен бірге гипотензия және тыныс алудың бәсеңдеуі артады.
Қатерлі гипертермия
Сезімтал адамдарда севофлуранды қоса, ингаляциялық наркозға арналған күшті дәрілер қаңқа бұлшықеттерінің гиперметаболизмін туындатуы мүмкін, бұл оларға оттегі қажеттілігінің артуына және қатерлі гипертермия ретінде белгілі клиникалық синдромның дамуына әкеледі. Осы синдромның алғашқы белгісі гиперкапния болып табылады, ал оның клиникалық симптомдары бұлшықеттердің сіресуін, тахикардияны, тахипноэні, цианозды, аритмияларды және/немесе АҚ тұрақсыздығын қамтуы мүмкін. Спецификалық емес осы симптомдардың кейбіреулері жеңіл наркозда, жедел гипоксияда, гиперкапнияда және гиповолемияда пайда болуы мүмкін. Қатерлі гипертермияны емдеу оның дамуын туындатқан препараттарды қолдануды тоқтату натрий дантроленін вена ішіне енгізу және демеуші симптоматикалық емдеу деп болжам жасалады. Кейінірек бүйрек жеткіліксіздігі дамуы мүмкін, сондықтан диурезді бақылаған және мүмкіндігінше демеген жөн.
Периоперациялық гиперкалиемия
Ингаляциялық анестетикалық дәрілерді қолдану қан плазмасындағы калий деңгейінің жоғарылауының сирек жағдайларымен астасады, бұл аритмиямен білінуі мүмкін, операциядан кейінгі кезеңде балаларда өліммен аяқталатын жағдайлар тіркелген. Әсіресе латентті немесе айқын нейробұлшықет аурулары бар пациенттер, әсіресе Дюшеннің нейробұлшықет дистрофиясы бар пациенттер сезімтал. Аталған жағдайлардың көпшілігінде бір мезгілде сукцинилхолин қолданылды. Сондай - ақ, бұл пациенттерде қан плазмасында КФК деңгейінің елеулі жоғарылауы, кейбір жағдайларда-миоглобинурия байқалды. Бұл көріністер қатерлі гипертермияға ұқсас болғанымен, бірде-бір пациентте бұлшықет сіресуі немесе гиперметаболизмдік жағдайдың белгілері немесе симптомдары байқалмады. Гиперкалиемияны ерте және қарқынды түзету және аритмияны емдеу, кейіннен латентті нейробұлшықет ауруларына тексеру ұсынылады.
Пируэтті қарыншалық тахикардиямен (torsade de pointes) өте сирек астасқан QT аралығының ұзаруы туралы бірлі-жарым хабарламалар болды, бұл ерекше жағдайларда өлімге әкеп соқтырды. Севофлуранды осындай жағдайдың пайда болуына бейім пациенттерге сақтықпен қолдану қажет.
Помпе ауруы бар балаларда қарыншалық аритмияның жекелеген жағдайлары туралы хабарланды.
Митохондриялық бұзылулары бар пациенттерде жалпы анестезия, оның ішінде севофлуран сақтықпен қолданылуы тиіс.
Бауыр функциясының бұзылулары
Тіркеуден кейінгі кезеңде өте сирек кездесетін жеңіл, орташа және ауыр операциядан кейінгі бауыр дисфункциясының немесе сарғаюы бар немесе онсыз гепатит жағдайлары туралы хабарланған болатын.
Клиникалық бағалау негізгі бауыр ауруы бар пациенттерде севофлуранды қолдану кезінде немесе бауыр дисфункциясын тудыруы мүмкін препараттармен емдеу кезінде жүргізілуі тиіс.
Галогенденген көмірсутектердің, севофлуранды қоса алғанда, қайта әсерге ұшырайтын пациенттерде салыстырмалы қысқа мерзім ішінде бауырдың зақымдану қаупі жоғары болуы мүмкін.
Жалпы сақтық шаралары
Анестезияны демеу кезінде севофлуран концентрациясының артуы артериялық қысымның дозаға тәуелді төмендеуіне әкеледі. Қан қысымының шамадан тыс төмендеуі анестезияның тереңдігімен байланысты болуы мүмкін және мұндай жағдайларда оны севофлуранның тыныс алу концентрациясын азайту арқылы түзетуге болады. Дәрі-дәрмектерді қатарлас қабылдау салдарынан гиповолемиясы, гипотензиясы немесе басқа да гемодинамикалық бұзылулары бар пациенттер үшін севофлуран дозасын сақтықпен таңдау қажет.
Кез-келген анестетиктерді қолдану сияқты, жүректің ишемиялық ауруы бар науқастарда миокард ишемиясының алдын алу үшін гемодинамикалық тұрақтылықты сақтау маңызды.
Акушерияда анестезия жүргізілгенде севофлуранды сақтықпен қолдану керек, өйткені жатырды босаңсытатын әсері жатырдан қан кету қаупін арттыруы мүмкін.
Пациентті операциядан кейінгі палатаға ауыстырмас бұрын анестезиядан кейін оянуын мұқият бағалау қажет. Севофлуранды қолданғанда анестезиядан тез шығу орын алатындықтан, операциядан кейінгі ауыруды ертерек басу қажет болуы мүмкін. Севофлуранды қолданғаннан кейін сананың қалпына келуі әдетте бірнеше минут ішінде жүрсе де, анестезиядан кейін 2-3 күн ішінде зияттық қабілеттерге әсері зерттелмеген. Басқа анестетиктердегідей, анестезиядан кейін бірнеше күн ішінде көңіл-күйдің аздаған өзгерістері байқалуы мүмкін («Көлік құралын және қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер етуі» бөлімін қараңыз). Балаларда анестезиядан тез шығу қозумен және коммуникативті қабілеттердің (шамамен 25% жағдайда) төмендеуімен бірге жүруі мүмкін.
Қатты құрғаған СO2 сорбенттерін алмастыру
Құрамында қатты құрғаған СO2 сорбенттері бар (әсіресе натрий гидроксидімен - Baralyme) наркозға арналған аппараттарда севофлуранды пайдаланғанда шамадан тыс қатты қызып кетудің және/немесе өздігінен жанудың сирек жағдайлары сипатталған. СO2 сорбентімен резервуарлар қатты қызғанда деммен тартылатын севофлуран концентрациясы жоғарылауының әдеттегідей емес кідіруі немесе күтілмеген төмендеуі байқалуы мүмкін.
Севофлуранның ыдырауының экзотермиялық реакциясы деградация өнімдерін түзеді, ол севофлуранның СO2 сорбентерімен өзара әрекеттескен кезде жүреді, егер сорбент қатты құрғап кетсе, мысалы, құрғақ газ ұзақ әсер еткен кезде күшейеді. Севофлуранның ыдырау өнімдерінің (метанолдың, формальдегидтің, көміртек тотығының және А, В, С және D компоненттерінің) түзілуі қатты құрғаған сорбенттері бар экспериментальді наркоз аппараттарының тыныс алу контурында севофлуран концентрациясы 2 сағат және одан көбірек сағат ішінде ең жоғары 8%-ға жеткен кезде байқалды. Осындай жағдайларда түзілетін формальдегидтің концентрациялары тыныс алу жолдарының әлсіз тітіркенуін туындатуға қабілетті деңгейге жетті. Экстремальді пайдалану жағдайларында севофлуран дегидратациясы өнімдерінің организмге әсеріне клиникалық баға беру жүргізілген жоқ.
Егер анестезиолог СO2 сорбентінің қатты құрғағанына күдіктенсе, онда севофлуранды қолданар алдында оны алмастырған жөн. СO2 сорбенті қатты құрғағанда индикатор түсі әрдайым өзгере бермейді. Демек, индикатор түсінің өзгермеуін адекватты гидратацияның айғағы деп санауға болмайды. СO2 сорбенттерін индикатор түсіне қарамай-ақ ұдайы алмастырып отыру қажет.
Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттер
Бүйрек жеткіліксіздігі бар зерттелген пациенттер санының аздығына байланысты (сарысудағы креатининнің бастапқы деңгейі 1,5 мг/дл-ден жоғары) осы топта севофлуранды қабылдау қауіпсіздігі толық анықталған жоқ. Осылайша, бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерге севофлуранды сақтықпен тағайындау керек. Бүйрек функциясының операциядан кейінгі мониторингі бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде ұсынылады.
Нейрохирургия
Егер пациентте бассүйекішілік қысымның жоғарылау қаупі бар болса, онда севофлуранды бассүйекішілік қысымды төмендетуге бағытталған, гипервентиляция сияқты шаралармен біріктіріп қолданғанда сақтық танытқан жөн.
Құрысулар
Севофлуранды қолданғанда құрысулардың сирек жағдайлары хабарланды.
Севофлуранды қолдану балаларда және жас адамдарда, сондай-ақ құрысулардың даму қаупінің болжамды факторларының болуына қарамастан егде жастағы адамдарда құрысулардың пайда болуымен астасқан. Севофлуранды қолданар алдында құрысулар пайда болу қаупі жағдайында пациенттердің жағдайына клиникалық бағалау жүргізу қажет. Балаларда анестезияның тереңдігі шектеулі болуы керек. Электроэнцефалограмманың арқасында севофлуран дозасын оңтайландыруға және олардың пайда болу қаупі бар пациенттерде құрысулардың дамуын болдырмауға болады.
Балаларға қолдану
Севофлуранды қолдану құрысулардың пайда болуымен байланысты болды. Олардың көпшілігі 2 айдан бастап балаларда және жас адамдарда пайда болды, олардың көпшілігінде қауіп факторлары болған жоқ. Севофлуранды құрысулар пайда болу қаупі бар пациенттерде қолданғанда клиникалық шешім таразылануы тиіс.
Балаларда дистониялық қозғалыстар байқалды.
Даун синдромы
Даун синдромы бар балаларда севофлуранмен жалпы анестезияның индукциясы кезінде және одан кейін брадикардия мен гипотензияның пайда болу қаупі жоғары.
Балалардың қатысуымен жарияланған кейбір зерттеулерде ерте жаста анестетиктердің көп реттік немесе ұзақ әсер еткеннен кейін когнитивті тапшылық жағдайлары сипатталған. Бұл зерттеулерде айтарлықтай шектеулер бар және байқалған әсерлер анестетиктерді/седативті дәрілерді енгізумен немесе хирургиялық араласу немесе негізгі ауру сияқты басқа факторлармен байланысты ма, белгісіз. Сонымен қатар, соңғы зерттеулер бұл нәтижелерді растаған жоқ.