Жүректің тұрақты ишемиялық ауруы. Егер тұрақсыз стенокардия көрінісі (айқын немесе айқын емес) периндоприлмен емдеудің алғашқы айында дамыса, емдеуді жалғастырар алдында пайда және қауіп арақатынасын мұқият бағалау керек. Гипотензия. АӨФ тежегіштері артериялық қысымды төмендетуі мүмкін. Гипертензиясы асқынбаған пациенттерде клиникалық айқын гипотензия сирек кездеседі; ол гиповолемиясы бар, яғни диуретиктер алатын, тағаммен тұз тұтынуды шектеген, гемодиализде жүрген пациенттерде, сондай-ақ диареясы бар немесе құсу болған пациенттерде немесе ауыр ренинге тәуелді гипертензиясы бар пациенттерде жиірек кездеседі. Қатарлас бүйрек жеткіліксіздігі бар/онсыз жүректің клиникалық айқын жеткіліксіздігіне шалдыққан пациенттерде клиникалық айқын гипотензия білінді. Клиникалық айқын гипотензияның даму қаупі жоғары пациенттерге емнің басында мұқият қадағалау және дозаны түзету қажет болады. Осыған ұқсас талаптар артериялық қысымның шектен тыс төмендеуі миокард инфарктісінің дамуына немесе ми қан айналымының жедел бұзылуына әкелуі мүмкін ишемиялық жүрек ауруы немесе цереброваскулярлық ауруы бар пациенттерге қатысты.
Гипотензия дамуында пациентті шалқасынан жатқызып, қажет болса, натрий хлоридінің 0,9% ерітіндісін (9 мг/мл) вена ішіне енгізуді бастайды. Өткінші гипотензиялық жауап емдеуді жалғастыруға қарсы көрсетілім болып табылмайды, әдетте, оны айналымдағы қан көлемінің (АҚК) артуына байланысты артериялық қысымның көтерілуінен кейін асқынуларсыз жаңғыртуға болады. Жүректің іркілісті жеткіліксіздігі бар және артериялық қысымы қалыпты немесе төмендеп кеткен кейбір пациенттерде периндоприлмен емдеу жүйелі артериялық қысымның қосымша төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бұл әсер күтіледі, әрі әдетте емдеуді тоқтатуға себеп болмайды. Клиникалық айқын гипотензия жағдайында периндоприл дозасын азайту немесе емдеуді тоқтату қажет болуы мүмкін.
Қолқа және митральді клапан стенозы/гипертрофиялық кардиомиопатия – периндоприл митральді клапан стенозы және сол жақ қарыншадан шығу жолының стенозы, мысалы, қолқа стенозы немесе гипертрофиялық кардиомиопатиясы бар пациенттерде абайлап қолданылу керек.
Бүйрек функциясының бұзылуы. Бүйрек функциясының бұзылуы жағдайында (креатинин клиренсі < 60 мл/мин) периндоприлдің бастапқы дозасын пациенттің креатинин клиренсіне сәйкес және пациенттің емдеуге жауабына қарай түзету керек. Ондай пациенттерге, әдетте, калий мен креатинин деңгейіне жоспарлы тәртіпте бақылау жүргізеді.
Жүректің клиникалық айқын жеткіліксіздігі бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеу басталған соң гипотензия дамуы бүйрек функциясының сәл нашарлауына әкелуі мүмкін. Осындай оқиғаларда, әдетте, қайтымды сипатта болатын бүйректің жедел жеткіліксіздігі сипатталды.
АӨФ тежегіштерімен ем қабылдаған бүйрек артериясының екі жақты стенозы немесе жалғыз бүйрек артериясының стенозы бар кейбір пациенттерде, әдетте, емді тоқтатудан кейін қайтымды сипатта болатын қан мочевинасы мен сарысу креатинині деңгейінің жоғарылауы болды. Бұл бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттерде ерекше ықтимал. Реноваскулярлық гипертензия жағдайында ауыр гипотензия мен бүйрек жеткіліксіздігінің қаупі жоғары болады. Осындай пациенттерде емдеуді мұқият медициналық бақылаумен төмен дозалардан бастап, келесі жолы дозаны абайлап таңдау керек. Диуретиктермен емдеу жоғарыда сипатталған құбылыстардың дамуына ықпал ететін фактор болғандықтан, периндоприлмен емдеудің алғашқы апталарында диуретиктерді тоқтатып, осы орайда бүйрек функциясын бақылау керек.
Гипертензиясы бар және осының алдында бүйректік тамыр зақымдануының айқын белгілері болмаған кейбір пациенттерде, әсіресе, периндоприлді диуретиктермен қатарлас қабылдағанда, әдетте, жеңіл және өткінші сипатта болатын қан мочевинасы және сарысу креатинині деңгейінің жоғарылауы байқалды. Бұл көріністер осының алдында бүйрек функциясының бұзылуы болған пациенттерде зор ықтималдықпен дамиды. Диуретик және/немесе периндоприл дозасын азайту және/немесе емдеуді тоқтату қажет болуы мүмкін.
Гемодиализ. Жоғары ағынды жарғақшалар қолданылатын диализде жүрген және АӨФ тежегішімен қатарлас ем қабылдайтын пациенттерде анафилактоидтық реакциялар байқалды. Осындай пациенттерде басқа типті диализдеуші жарғақшаны немесе басқа класты гипотензиялық препаратты қолдануды қарастыру керек.
Бүйрек трансплантациясы. Бүйрек трансплантациясы таяуда жасалған пациенттерде препаратты қолдану тәжірибесі жоқ.
Аса жоғары сезімталдық/ангионевроздық ісіну. Периндоприлді қоса, АӨФ тежегіштерімен ем алатын пациенттерде ара-тұра бет, аяқ-қол, ерін, шырышты қабықтар, тіл, дауыс қатпарларының және/немесе көмейдің ангионевроздық ісінуі дамуы мүмкін. Бұл құбылыс емдеу кезінде кез келген сәтте дамуы мүмкін. Осындай жағдайларда периндоприлмен емдеуді дереу тоқтатып, жағдайға тиісті мониторинг өткізуді бастау керек, ол симптомдар толық басылғанша жалғасады. Ісіну бет және ерін аумағында шектелген жағдайларда симптомдарды жеңілдетуге антигистаминдік дәрілер пайдаланылса да, әдетте, құбылыс емдеусіз басылды.
Көмейдің ангионевроздық ісінуі өлімге әкелуі мүмкін. Тыныс алу жолдарының обструкциялану ықтималдығы жоғары болатын тіл, дауыс қатпарлары және көмейдің ісінуі жағдайында дереу шұғыл ем тағайындау керек. Онда адреналин енгізу және/немесе тыныс жолдарының өткізгіштігін сақтау қамтылуы мүмкін. Пациент симптоматика толық және тұрақты басылғанша қалтқысыз медициналық бақылауда болуы тиіс.
Анамнезінде АӨФ тежегіштерімен емдеуге байланыссыз ангионевроздық ісінуі бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеу аясында ангионевроздық ісінудің даму қаупі жоғары болуы мүмкін. АӨФ тежегіштерімен ем алып жүрген пациенттерде ішектің ангионевроздық ісінуінің дамуы сипатталған. Осындай пациенттерде іштің ауыруы (жүрек айнумен немесе құсумен немесе оларсыз) байқалды; кейбір жағдайларда осының алдында беттің ангионевроздық ісінуі білінбеді, ал С-1 эстераза деңгейлері қалып шегінде болды. Ангионевроздық ісіну құрсақ қуысын КТ-сканерлеу, УДЗ арқылы немесе хирургиялық араласу кезінде диагностикаланды, осы орайда симптомдар АӨФ тежегіштерімен емдеуді тоқтатудан кейін басылды. Іштің ауыруы байқалатын АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде дифференциялық диагностика жүргізілгенде ішектің ангионевроздық ісінуін ескеру керек.
АӨФ тежегіштерін сакубитрил және валсартан біріктірілімімен бірге қабылдау ангионевроздық ісінудің жоғары даму қаупіне орай қарсы көрсетілімді. Сакубитрил және валсартан біріктірілімімен емдеуді периндоприлдің соңғы дозасын қабылдаудан кейін 36 сағат өткен соң барып бастау керек. Периндоприлмен емдеуді сакубитрил және валсартан біріктірілімінің соңғы дозасын қабылдаудан кейін 36 сағат өткен соң барып бастау керек.
АӨФ тежегіштерін рацекадотрилмен, mTOR тежегіштерімен (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) қабылдайтын пациенттер ангионевроздық ісінудің (тыныс алудың бұзылуымен немесе онсыз тыныс жолдарының немесе тілдің ісінуі) жоғары даму қаупіне ұшырауы мүмкін. АӨФ тежегіштерімен ем қабылдап жүрген пациенттерде рацекадотрил, mTOR тежегіштері (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус), сондай-ақ вилдаглиптин тағайындалғанда сақ болу керек.
Тығыздығы төмен липопротеидтер (ТТЛП) аферезі кезіндегі анафилактоидтық реакциялар. Сирек жағдайларда декстран сульфатымен тығыздығы төмен липопротеидтер (ТТЛП) аферезі кезінде АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде өмірге қатерлі анафилактоидтық реакциялар дамыды. Бұл реакциялардан әр аферез алдында АӨФ тежегішімен емдеуді уақытша тоқтатумен сақтануға болады. Десенсибилизация кезіндегі анафилаксиялық реакциялар. Жарғақ қанаттылар (ара, сона) уына десенсибилизация жүргізу кезінде АӨФ тежегіштерін қабылдау аясында пациенттердегі өмірге қатерлі тұрақты анафилактоидтық реакциялар туралы жекелеген хабарламалар болды. Алайда, бұл реакцияларға АӨФ тежегіштері де, десенсибилизация да қажет болатын пациенттерде ем басталуынан, кем дегенде, 24 сағат бұрын АӨФ тежегішін қолдануды уақытша тоқтату арқылы жол бермеуге болады.
Бауыр жеткіліксіздігі. Сирек жағдайларда АӨФ тежегіштерімен емдеу холестаздық сарғаюдан басталатын синдроммен қатар жүреді және бауырдың фульминантты некрозының дамуымен үдейді, ал кейде өлімге де ұшыратады. Осы синдромның даму механизмі белгісіз. Егер АӨФ тежегіштерімен емделу аясында сарғаю дамыса немесе бауыр ферменттерінің деңгейі елеулі жоғарыласа, АӨФ тежегішін тоқтатып, кейіннен тиісті медициналық бақылау тағайындалу керек.
Нейтропения/агранулоцитоз/тромбоцитопения/анемия.
АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемияның дамуы болды. Бүйрек функциясы қалыпты және басқа да асқындыратын факторлар жоқ пациенттерде нейтропения сирек дамиды. Периндоприл коллагеноздары бар пациенттерде иммунодепрессанттық ем, аллопуринолмен немесе прокаинамидпен емдеу аясында немесе осы асқындыратын факторлар біріккенде, әсіресе, осының алдындағы бүйрек функциясының бұзылуы жағдайында аса сақтықпен пайдаланылу керек. Осы пациенттердің кейбіреуінде бірқатар жағдайларда бактерияға қарсы белсенді емге жауап бермейтін күрделі инфекциялар дамиды. Ондай пациенттерге периндоприл тағайындалғанда лейкоциттер деңгейіне мезгіл-мезгіл мониторинг өткізу ұсынылады. Пациенттерге инфекцияның кез келген белгілері (мысалы, тамақтың ауыруы, қызба) жөнінде хабарлауға нұсқау беру керек.
Нәсіл. АӨФ тежегіштері, басқа нәсілді пациенттермен салыстырғанда, қара нәсіл өкілдерінде ангионевроздық ісінуді жиірек туындатады. Басқа да АӨФ тежегіштерімен ұқсастығы бойынша периндоприлдің, басқа нәсілді пациенттермен салыстырғанда, қара нәсіл өкілдерінде артериялық қысымды төмендету тиімділігі аз; оны гипертензиясы бар қара нәсіл өкілдері қауымында ренин мөлшерінің өте жиі төмендеуімен түсіндіруге болады.
Жөтел. АӨФ тежегіштері тағайындалғанда жөтел қақырықсыз, тұрақты болады және емді тоқтатудан кейін басылады. Жөтелдің дифференциялық диагностикасы жүргізілгенде АӨФ тежегішінен болатын жөтелді ескеру керек.
Операциялық араласу/анестезия. Гипотензияның дамуына әкелетін препараттар пайдаланылатын ауқымды хирургиялық операция кезінде немесе анестезия кезінде периндоприл рениннің компенсаторлық босап шығуы салдарынан ангиотензин ІІ түзілуін бөгеуі мүмкін. Емдеуді операциядан бір күн бұрын тоқтату керек. Осы механизмге байланысты гипотензия дамығанда оны инфузиялық ем арқылы түзетуге болады.
Гиперкалиемия. Кейбір пациенттерде, периндоприлді қоса, АӨФ тежегіштерімен емдеу аясында сарысулық калий деңгейінің артуы білінді. Гиперкалиемияны дамытатын қауіп факторларына бүйрек жеткіліксіздігі, бүйрек функциясының төмендеуі, жас шамасы (> 70 жас), қант диабеті, қатарлас жай-күйлер, атап айтқанда, сусыздану, жүрек қызметінің жедел декомпенсациясы, метаболизмдік ацидоз және калий жинақтаушы диуретиктерді (мысалы, спиронолактон, эплеренон, триамтерен, амилорид), калий препараттарын және/немесе құрамында калий бар тұз алмастырғыштарды, сондай-ақ сарысулық калий деңгейінің артуына әкелетін басқа да препараттарды (мысалы, гепарин) қатарлас қолдану жатады. Калий препараттарын, калий жинақтаушы диуретиктерді немесе құрамында калий бар тұз алмастырғыштарын, әсіресе, бүйрек функциясының бұзылуы бар пациенттерде қолдану сарысуда калий деңгейінің елеулі артуына әкелуі мүмкін. Гиперкалиемия күрделі, кейде өлімге әкелетін аритмиялардың дамуына әкелуі мүмкін. Егер жоғарыда аталған препараттарды қатарлас қолдану қажет болып саналса, оларды абайлап тағайындау керек, осы орайда сарысуда калий деңгейін жиі бақылау ұсынылады.
Қант диабеті бар пациенттер. Диабетке қарсы пероральді препараттар немесе инсулин алатын қант диабеті бар пациенттерде АӨФ тежегішімен емделген алғашқы ай бойына гликемия деңгейін жіті бақылап отыру керек.
Литий. Литий препараттары мен периндоприлді біріктіріп қолдану, әдетте, ұсынылмайды.
Калий жинақтаушы диуретиктер, калий препараттары және құрамында калий бар тұз алмастырғыштар. Периндоприл мен калий жинақтаушы диуретиктерді, калий препараттарын және құрамында калий бар тұз алмастырғыштарын біріктіріп қолдану, әдетте, ұсынылмайды.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін (РААЖ) қосарлы бөгеу. АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторлары блокаторларын немесе алискиренді бір мезгілде қолдану гипотензия, гиперкалиемия қаупін және бүйрек функциясының нашарлауын (оның ішінде, бүйректің жедел жеткіліксіздігі) арттырады. Сондықтан АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискиренді біріктіріп қолдану арқылы ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін қосарлы бөгеу ұсынылмайды.
Егер қосарлы бөгеумен ем жүргізу абсолютті қажет болып саналса, оны тек маманның бақылауымен жүргізіп, сондай-ақ бүйрек функциясына, электролиттер және артериялық қысым деңгейлеріне жиі мұқият мониторинг өткізу керек.
Диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде АӨФ тежегіштері мен ангиотензин II рецепторларының блокаторларын бір мезгілде қолдануға болмайды.
Бастапқы гиперальдостеронизм
Бастапқы гиперальдостеронизмі бар пациенттер әдетте ренин-ангиотензин жүйесінің тежегіштерімен гипертензияға қарсы емге жауап бермейді. Сондықтан бұл препаратты пациенттердің осы тобына тағайындау ұсынылмайды.
Арнайы сақтандырулар
Қосымша заттар
Препараттың құрамында маннитол бар (67.10мг, 134,20мг) – орташа босаңсыту әсерін көрсетуі мүмкін.
Педиатрияда қолдану
Периндоприлді балаларда қолдану тиімділігі мен қауіпсіздігі анықталмаған. Сол себепті, препаратты 18 жасқа дейінгі балаларда қолдану ұсынылмайды.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Периндоприл көлік құралын немесе аса қауіпті механизмдерді басқару қабілетіне тікелей ықпалын тигізбейді, алайда, препаратты қабылдағанда кейде бас айналу немесе әлсіздік болуы мүмкін екенін ескеру керек. Осы құбылыстардың ерекше жоғары қаупі емнің басында және біріктірілген ем қолданғанда байқалады. Осы симптомдар туындағанда аса қауіпті механизмдерді жүргізу немесе басқарудан бас тарту керек.