Парацетамол
Парацетамолды 10 г және одан көп қабылдаған кезде ересектерде бауырдың зақымдануы мүмкін. Парацетамолды 5 г және одан көп қабылдау мынадай қауіп факторлары бар пациенттерде бауырдың зақымдануына әкелуі мүмкін:
Егер пациент:
а) карбамазепинмен, фенобарбитонмен, фенитоинмен, примидонмен, рифампицинмен, шілтерлі шайқурай препараттарымен немесе бауыр ферменттерінің индукциясын туғызатын басқа да препараттармен ұзақ ем алып жүрсе;
б) тұрақты алкогольді шамадан тыс тұтынса;
c) глутатионның сарқылуы орын алуы ықтимал аурулары болса, мысалы, тамақтану әрекетінің бұзылуында, муковисцидозда, АИТВ-инфекцияда, ашығуда, кахексияда.
Симптомдары. Алғашқы 24 сағат ішінде парацетамолдың артық дозалануының симптомдары бозару, жүрек айну, құсу, анорексия және іштің ауыруы болып табылады. Бауырдың зақымдануы ішке қабылдағаннан кейін 12-48 сағаттан кейін пайда болуы мүмкін. Глюкоза метоболизмінің бұзылулары және метаболизмды ацидоз пайда болуы мүмкін. Ауыр улану кезінде бауыр жеткіліксіздігі энцефалопатияға, қан кетуге, гипогликемияға, ми ісінуіне және өлімге дейін прогрессиялау мүмкін. Жедел түтікшелі некрозы бар бүйректің жедел жеткіліксіздігіне белдің ауырсынуы, гематурия және протеинурия көрсетеді, бауырдың ауыр жарақаттары болмаса да дамуы мүмкін. Жүрек аритмиясы және панкреатит туралы хабарланды.
Емі: қажетті дозадан асып кеткен кезде шұғыл медициналық көмек қажет. Маңызды ерте симптомдардың болмауына қарамастан, пациенттер жедел медициналық көмек көрсету үшін ауруханаға шұғыл түрде жіберілуі керек. Симптомдар жүрек айнуымен және құсумен шектелуі мүмкін және артық дозаланудың ауырлығын немесе ағзалардың зақымдану қаупін көрсетпеуі мүмкін.
Артық дозаланғаннан кейінгі бірінші сағат ішінде белсендірілген көмірді қабылдау ұсынылады. Плазмадағы парацетамол концентрациясын ішке қабылдағаннан кейін 4 сағаттан кейін немесе одан кейін өлшеу керек (бұрынғы концентрациялар дұрыс емес). N-ацетилцистеинмен ем парацетамолды қабылдағаннан кейін 24 сағат ішінде қолданылады, бірақ ең жоғары емдік әсерге қабылдағаннан кейін 8 сағат ішінде қол жеткізіледі. Осы уақыттан кейін антидоттың тиімділігі күрт төмендейді. Қажет болған кезде пациентке белгіленген дозалау схемасына сәйкес вена ішіне N-ацетилцистеин енгізу керек. Егер құсу проблема болмаса, метионинді пероральді қабылдау ауруханадан тыс шалғай аудандар үшін қолайлы балама болуы мүмкін. Препаратты қабылдағаннан кейін 24 сағат ішінде бауырдың ауыр дисфункциясы байқалатын пациенттерді емдеуді Республикалық токсикология орталығымен немесе гепатология бөлімімен талқылау керек.
Фенилэфрин гидрохлориді
Симптомдары мен белгілері: Фенилэфриннің ауыр дозалануының ерекшеліктеріне гемодинамикалық өзгерістер және тыныс алудың бәсеңдеуімен, құрысулармен және аритмиямен жүрек-қантамыр коллапсы жатады. Алайда, бауыр үшін парацетамолмен байланысты уыттылығын тудыру үшін фенилэфринмен байланысты ауыр уыттылықты тудырудан гөрі, парацетамол мен фенилэфрин гидрохлоридінің біріктірілген өнімі азырақ қажет болады. Емдеу симптоматикалық және демеу шараларын қамтиды. Гипертензиялық әсерлерді вена ішіне емдеуге альфа-рецепторлардың блокаторлары болады. Фенилэфриннің артық дозалануы күйгелектікке, бас ауыруына, бас айналуына, ұйқысыздыққа, артериялық қысымның жоғарылауына, жүрек айнуына, құсуға, рефлекторлық брадикардияға, мидриазға, жедел жабық бұрышты глаукомаға (жиі жабық бұрышты глаукомасы бар пациенттерде кездеседі), тахикардияға, жүрек соғуына, аллергиялық реакцияларға (мысалы, бөртпе, есекжем, аллергиялық дерматит), дизурияға, несепті іркілісіне (көбінесе қуық асты безінің гипертрофиясы сияқты қуықтың шығу бөлігінің обструкциясы бар адамдарда кездеседі) әкелуі мүмкін.
Қосымша симптомдары гипертонияны және, мүмкін, рефлюксты брадикардияны қамту ықтимал. Ауыр жағдайларда сананың шатасуы, елестеулер, құрысулар және аритмиялар пайда болуы мүмкін. Алайда, фенилэфриннің күрделі уыттылығы пайда болу үшін қажетті мөлшері парацетамолмен байланысты уыттылықты туғызу үшін қажетті мөлшерден көп болады.
Емдеу клиникалық тұрғыдан орынды болуы керек. Ауыр гипертензияны фентоламин сияқты альфа-блокаторлармен емдеу қажет болуы мүмкін.
Хлорфенирамин малеаты
Симптомдары мен белгілері. Хлорфенираминнің болжанатын өлімге әкелетін дозасы дене салмағының әр кг-на 25-тен 50 мг-ге дейін құрайды. Симптомдар мен белгілерге седативтік әсер, ОЖЖ парадоксальды қозуы, уытты психоз, апноэ, құрысулар, антихолинергиялық әсерлер, дистониялық реакциялар және жүрек-қантамыр коллапсы, соның ішінде аритмия жатады.
Емдеу клиникалық көрсеткіштерге немесе егер бар болса, ұлттық уытты бақылау орталықтарының ұсыныстарына сәйкес келуі керек.
Жүрек, тыныс алу, бүйрек және бауыр функцияларына, сондай-ақ су-электролит теңгеріміне ерекше назар аудара отырып, симптоматикалық және қолдау шаралары жүргізілуі керек.
Егер артық дозалану пероральді қабылдаған кезде пайда болса, қолдануға болмайтын жағдайлар болмағанда және артық дозалану жақында болған жағдайда белсендірілген көмірмен емдеуді қарастырған жөн (егер ол ішке қабылдағаннан кейін бір сағат ішінде тағайындалса, емдеу одан тиімді болады).
Гипотония мен аритмияны қарқынды емдеу керек; ОЖЖ құрысуларын диазепаммен вена ішіне емдеуге болады.
Ауыр жағдайларда гемоперфузияны қолдануға болады