Әсер ету механизмі
Нилотиниб - бұл филадельфия хромосомасы бар жасушалық желілерде де, бастапқы лейкемиялық жасушаларда да BCRABL онкопротеинінің ABL тирозинкиназа белсенділігінің күшті тежегіші. Жоғары аффиндылық дәрежесі бар препарат АТФ-пен байланысу орнымен байланысады, осылайша жабайы типтегі BCR-ABL-ге күшті тежегіштік әсер етеді. Ол BCR-ABL 33-иматинибке төзімді мутацияланған түрлерінің 32-іне қарсы белсенді болып қалады. Нилотинибтің көрсетілген биохимиялық белсенділігі оның созылмалы миелоидтық лейкозы (СМЛ) бар пациенттерден алынған филадельфия хромосомасы бар жасушалық желілерде және бастапқы лейкемиялық жасушаларда пролиферацияны селективті тежеу және апоптозды индукциялау қабілетін негіздейді. Тышқандардағы СМЛ үлгілерінде пероральді нилотиниб препаратымен монотерапия ісік жүктемесінің төмендеуіне әкеледі және тірі қалу қабілеттілігін ұзартады.
Фармакодинамикалық әсерлері
Нилотиниб PDGF, KIT, CSF-1R, DDR және эфринрецепторлық киназаларды қоспағанда, Src қоса алғанда, басқа да зерттелген протеинкиназалардың көпшілігіне қарсы тиімсіз немесе елеусіз әсер береді, оны СМЛ емдеу үшін ұсынылған емдік дозаларда пероральді қабылдаудан кейін қол жеткізілетін диапазондағы концентрациялар кезінде тежейді (4-кесте).
4-кесте. Нилотинибтің киназалық бейіні (IC50 фосфорлану, нМ)
BCR-ABL — PDGFR — KIT
20 — 69 — 210
Клиникалық тиімділігі
Созылмалы фазада алғаш анықталған СМЛ клиникалық зерттеулер
Иматинибпен салыстырғанда нилотинибті қолданудың тиімділігін анықтау үшін III фазалы ашық, көпорталықты рандомизацияланған зерттеу жүргізілді. Жұмысқа созылмалы фазада алғаш рет диагноз қойылған және цитогенетикалық расталған СМЛ бар 846 ересек пациент тартылды. Диагноз қойылған сәттен бастап пациентті зерттеуге енгізгенге дейін алты айдан аз уақыт өтуі тиіс; зерттеуге дейін пациенттер гидроксимочевинамен және (немесе) анагрелидпен емдеуді қоспағанда, ешқандай ем алмауы тиіс. Пациенттерді тәулігіне екі рет нилотиниб 300 мг (n = 282), не тәулігіне екі рет нилотиниб 400 мг (n = 281), не тәулігіне бір рет иматиниб 400 мг (n = 283) қабылдаған топтарға қосу үшін 1 : 1 : 1 қатынасында рандомизациялады. Рандомизация кезінде диагноз қойылған кезде Сокал қаупін бағалау бойынша стратификация жүргізілді.
Емдеудің барлық үш тобындағы пациенттердің бастапқы сипаттамалары жақсы теңдестірілген. Нилотинибтің екі тобындағы жастың медианалық мәні 47 жасты, ал иматиниб тобында 46 жасты құрады. Бұл ретте ≥ 65 жастағы пациенттер саны тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 12,8%, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 10,0% және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 12,4% құрады. Әйелдерге қарағанда ерлер біршама көп болды (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 56,0%, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 62,3% және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 55,8%). Пациенттердің 60%-дан астамы еуропоидтық нәсілге, 25% - ы моңғолоидтық нәсілге жатты.
Деректерді бастапқы талдау барлық 846 пациент 12 ай емдеуді аяқтаған кезде (немесе емдеуді мерзімінен бұрын тоқтатқан) жүргізілді. Кейінгі талдаулар 24, 36, 48, 60 және 72 ай емдеуді аяқтаған (немесе емдеуді мерзімінен бұрын тоқтатқан) пациенттердің жай-күйін көрсетті. Емдеудің медианалық ұзақтығы нилотиниб қабылдаған топтарда шамамен 70 айды және иматиниб тобында шамамен 64 айды құрады. Нақты медианалық доза тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында күніне 593 мг, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында күніне 772 мг және күніне бір рет 400 мг иматиниб тобында күніне 400 мг құрады. Бұл зерттеу әлі де жалғасуда.
Тиімділіктің бастапқы нүктесі 12 айдан кейін ауқымды молекулалық жауап (АМЖ) болды. Нақты уақыт режимінде сандық ПТР әдісімен өлшеу кезінде халықаралық шкала (IS) бойынша ≤ 0,1% BCR-ABL/ABL % анықтау АМЖ критерийі болды. Бұл деңгей стандартталған базалық желіден BCR-ABL транскриптінің ≥ 3 log төмендеуіне сәйкес келеді. Тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 12 ай сәтінде АМЖ жиілігі тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобына қарағанда статистикалық маңызды жоғары болды (тиісінше 44,3% және 22,3%, p < 0,0001). Тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 12 ай сәтінде АМЖ жиілігі тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобына қарағанда статистикалық маңызды жоғары болды (тиісінше 42,7% және 22,3%, p < 0,0001).
3, 6, 9 және 12 ай сәттеріне АМЖ жиілігі тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 8,9 %, 33,0 %, 43,3% және 44,3%, тәулігіне бір рет 400 мг нилотиниб тобында 5,0 %, 29,5 %, 38,1% және 42,7% және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 0,7 %, 12,0 %, 18,0% және 22,3% құрады.
12, 24, 36, 48, 60 және 72 айлар сәтінде АМЖ жиіліктері 5-кестеде келтірілген.
5-кесте. АМЖ жиілігі
Нилотиниб тәулігіне екі рет 300 мг — Нилотиниб тәулігіне екі рет 400 мг — Иматиниб тәулігіне бір рет 400 мг
n = 282 — n = 281 — n = 283
(%) — (%) — (%)
12 ай сәтінде АМЖ жиілігі
Жауап (95% СА) — 44,31 (38,4; 50,3) — 42,71 (36,8; 48,7) — 22,3 (17,6; 27,6)
24 ай сәтінде АМЖ жиілігі
Жауап (95% СА) — 61,71 (55,8; 67,4) — 59,11 (53,1; 64,9) — 37,5 (31,8; 43,4)
36 айда АМЖ жиілігі2
Жауап (95% СА) — 58,51 (52,5; 64,3) — 57,31 (51,3; 63,2) — 38,5 (32,8; 44,5)
48 айда АМЖ жиілігі3
Жауап (95% СА) — 59,91 (54,0; 65,7) — 55,2 (49,1; 61,1) — 43,8 (38,0; 49,8)
60 айда АМЖ жиілігі4
Жауап (95% СА) — 62,8 (56,8; 68,4) — 61,2 (55,2; 66,9) — 49,1 (43,2; 55,1)
72 айда АМЖ жиілігі5
Жауап (95% СА) — 52,5 (46,5; 58,4) — 57,7 (51,6; 63,5) — 41,7 (35,9; 47,7)
1 p-жауап жиілігі үшін Кохран-Мантель-Гансель (CMH) критерийінің мәні (400 мг иматинибпен салыстыру) < 0,0001
2 Осы уақытша нүктеде жауап бергендер ретінде осы сәтте АМЖ жағдайы бар пациенттерді ғана қамтыды. 36 ай кезінде АМЖ бағалау үшін 199 (35,2 %) пациент (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 87 және иматиниб тобында 112) қол жетімсіз болып шықты. Бағалау үшін қол жетімсіздік ПТР (n = 17) нәтижелерін талдау үшін жоқтығымен немесе жарамсыздығымен, базалық желіні анықтау кезінде атипиялы транскрипттермен (n = 7) немесе 36 айға дейін (n = 175) емдеуді тоқтатумен байланысты болды.
3 Осы уақытша нүктеде жауап бергендер ретінде осы сәтте АМЖ жағдайы бар пациенттерді ғана қамтыды. 48 ай кезінде АМЖ бағалау үшін 305 (36,1 %) пациент қол жетімсіз болып шықты (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 98, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 88 және иматиниб тобында 119). Бағалау үшін қол жетімсіздік ПТР (n = 18) нәтижелерін талдау үшін жоқтығымен немесе жарамсыздығымен, базалық желіні анықтау кезінде атипиялы транскрипттермен (n = 8) немесе 48 айға дейін (n = 279) емдеуді тоқтатумен байланысты болды.
4 Осы уақытша нүктеде жауап бергендер ретінде осы сәтте АМЖ жағдайы бар пациенттерді ғана қамтыды. 60 ай кезінде АМЖ бағалау үшін 322 (38,1 %) пациент қол жетімсіз болып шықты (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 99, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 93 және иматиниб тобында 130). Бағалау үшін қол жетімсіздік ПТР (n = 9) нәтижелерін талдау үшін жоқтығымен немесе жарамсыздығымен, базалық желіні анықтау кезінде атипиялы транскрипттермен (n = 8) немесе 60 айға дейін (n = 305) емдеуді тоқтатумен байланысты болды.
5 Осы уақытша нүктеде жауап бергендер ретінде осы сәтте АМЖ жағдайы бар пациенттерді ғана қамтыды. 72 ай кезінде АМЖ бағалау үшін 395 (46,7 %) пациент (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 130, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 110 және иматиниб тобында 155) қол жетімсіз болып шықты. Бағалау үшін қол жетімсіздік ПТР (n = 25) нәтижелерін талдау үшін жоқтығымен немесе жарамсыздығымен, базалық желіні анықтау кезінде атипиялы транскрипттермен (n = 8) немесе 72 айға дейін (n = 362) емдеуді тоқтатумен байланысты болды.
Әртүрлі уақыт кезеңдеріндегі АМЖ жиіліктері (осы сәтте немесе бұрын АМЖ-ға қол жеткізген жауап берген пациенттер санына қосу арқылы) АМЖ-ға қол жеткізудің жинақтаушы жиілігі форматында ұсынылған (1-суретті қараңыз).
1-сурет. АМЖ жинақтаушы жиілігі
Сокал критерийлері бойынша бөлінген қауіп топтарының әрқайсысында екі топтағы барлық уақыт нүктелеріндегі АМЖ жиіліктері иматиниб тобына қарағанда үнемі жоғары болды.
Ретроспективті талдау нәтижелері 3 айдан кейін BCR-ABL ≤ 10% деңгейіне тәулігіне бір рет 400 мг дозада иматиниб қабылдаған пациенттердің 67 %-ымен (176/264) салыстырғанда 300 мг дозада нилотиниб қабылдаған пациенттердің 91% - ы (234/258) қол жеткізгенін көрсетті. BCR-ABL ≤ 10% деңгейі бар пациенттерде 3 ай емдегеннен кейін 72 айдан кейін молекулалық жауаптың көрсетілген деңгейіне жетпеген пациенттерге қарағанда анағұрлым жоғары тірі қалу қабілеттілігі байқалды (тиісінше 94,5% және 77,1% [p = 0,0005]).
АМЖ-ның алғашқы басталуына дейінгі уақыт Каплан-Мейер талдау нәтижелеріне сәйкес әртүрлі уақыт нүктелерінде АМЖ-ға қол жеткізу ықтималдығы тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобына қарағанда тәулігіне екі рет 300 және 400 мг нилотиниб топтарында жоғары болды (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб топтары арасында ОР = 2,17 және стратификацияланған логрангтық p < 0,0001, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб топтары арасында ОР = 1,88 және стратификацияланған логрангтық р < 0,0001).
Әртүрлі уақыт нүктелерінде ІS бойынша ≤ 0,01% және ≤ 0,0032% деңгейлерінде молекулалық жауаптары бар пациенттердің үлестері 8-кестеде келтірілген. Әртүрлі уақыт нүктелеріне дейінгі кезеңдерде ІS бойынша ≤ 0,01% және ≤ 0,0032% деңгейлерінде молекулалық жауаптарға қол жеткізген пациенттердің үлесі 2 және 3-суреттерде ұсынылған. ІS бойынша ≤ 0,01% және ≤ 0,0032% деңгейлеріндегі молекулалық жауаптар BCR-ABL транскрипттерін стандартталған базалық желіден ≥ 4 log және ≥ 4,5 log азаюына сәйкес келді.
6-кесте. ≤ 0,01 % (4 log-қа азаю) және ≤ 0,0032% (4,5 log-қа азаю) деңгейлерінде молекулалық жауаптар болған пациенттердің үлесі
Нилотиниб тәулігіне екі рет 300 мг — Нилотиниб тәулігіне екі рет 400 мг — Иматиниб тәулігіне бір рет 400 мг
n = 282 — n = 281 — n = 283
(%) — (%) — (%)
≤ 0,01 % — ≤ 0,0032 % — ≤ 0,01 % — ≤ 0,0032 % — ≤ 0,01 % — ≤ 0,0032 %
12 ай сәтінде — 11,7 — 4,3 — 8,5 — 4,6 — 3,9 — 0,4
24 ай сәтінде — 24,5 — 12,4 — 22,1 — 7,8 — 10,2 — 2,8
36 ай сәтінде — 29,4 — 13,8 — 23,8 — 12,1 — 14,1 — 8,1
48 ай сәтінде — 33,0 — 16,3 — 29,9 — 17,1 — 19,8 — 10,2
60 ай сәтінде — 47,9 — 32,3 — 43,4 — 29,5 — 31,1 — 19,8
72 ай сәтінде — 44,3 — 31,2 — 45,2 — 28,8 — 27,2 — 18,0
2-сурет.Молекулалық жауап деңгейінің жетістіктерінің жинақтаушы жиілігі ≤ 0,01% (4 log-қа азаюы)
3-сурет.Молекулалық жауап деңгейінің жетістіктерінің жинақтаушы жиілігі ≤ 0,0032% (4,5 log-қа азаюы)
Каплан-Мейер бойынша бірінші АМЖ ұзақтығын бағалау кезінде 72-айға дейін жауапты сақтай отырып, АМЖ-ға қол жеткізгендер арасында пациенттердің үлесі тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 92,5 %-ға (95% СА: 88,6–96,4%), тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 92,2 %-ға (95% СА: 88,5–95,9 %) және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 88,0 %-ға (95% СА: 83,0-93,1 %) тең болды.
Толық цитогенетикалық жауап (ТЦЖ) кем дегенде 20 метафазаны бағалау кезінде сүйек кемігі жасушаларында 0% Ph + метафазаларды анықтау болып саналды. 12 айдағы ТЦЖ-ның ең жоғары жиілігі (12 ай кезінде немесе одан бұрын ТЦЖ-ға қол жеткізген, жауап берген барлық пациенттер тобын қоса алғанда) тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобына қарағанда тәулігіне екі рет 300 және 400 мг нилотиниб топтарында статистикалық маңызды жоғары болды, 9-кестені қараңыз.
24 айдағы ТЦЖ жиілігі (24 ай кезінде немесе одан бұрын ТЦЖ-ға қол жеткізген, жауап берген барлық пациенттер тобын қоса алғанда) тәулігіне бір рет 400 мг-иматиниб тобына қарағанда 300 және 400 мг нилотиниб топтарында статистикалық маңызды жоғары болды.
7-кесте. Толық цитогенетикалық жауаптардың (ТЦЖ) ең жоғары жиілігі
Нилотиниб тәулігіне екі рет 300 мг — Нилотиниб тәулігіне екі рет 400 мг — Иматиниб тәулігіне бір рет 400 мг
n = 282 — n = 281 — n = 283
(%) — (%) — (%)
12 айда
Жауап (95% СА) — 80,1 (75,0; 84,6) — 77,9 (72,6; 82,6) — 65,0 (59,2; 70,6)
Жауап жоқ — 19.9 — 22,1 — 35.0
жауап жиілігі үшін CMH критерийінің р-мәні (тәулігіне бір рет 400 мг иматинибпен салыстыру) — < 0,0001 — 0,0005
24 айда
Жауап (95% СА) — 86,9 (82,4; 90,6) — 84,7 (79,9; 88,7) — 77,0 (71,7; 81,8)
Жауап жоқ — 13,1 — 15.3 — 23.0
жауап жиілігі үшін CMH критерийінің р-мәні (тәулігіне бір рет 400 мг иматинибпен салыстыру) — 0.0018 — 0.0160
Каплан-Мейер бойынша бағалау кезінде 72 айға дейін жауапты сақтай отырып, ТЦЖ-ға қол жеткізгендер арасында пациенттердің үлесі тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 99,1 %-ға (95% СА: 97,9-100%), тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 98,7 %-ға (95% СА: 97,1–100 %) және тәулігіне бір рет иматиниб тобында 97,0 %-ға (95% СА: 94,7–99,4 %) тең болды.
Емдеу аясында аурудың жеделдетілген фазаға (ЖФ) немесе бласттық кризге (БК) дейінгі үдеуін рандомизация күнінен бастап ауру үдеуінің алғашқы құжатталған эпизодына дейінгі жеделдетілген фаза жағдайына дейінгі, бласттық кризге немесе СМЛ-мен байланысты өлімге дейінгі кезеңді атады. Емдеу аясында аурудың жеделдетілген фазаға немесе бласттық кризге дейінгі үдеуі жалпы алғанда 17 пациентте байқалды: тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобындағы 2 пациентте, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобындағы 3 пациентте және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобындағы 12 пациентте. 72 айда жеделдетілген фазаға дейін үдеуі немесе бласттық кризі жоқ пациенттердің есептелген үлесі тиісінше 99,3%, 98,7% және 95,2% құрады (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,1599 және стратификацияланған логрангтық p = 0,0059, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында, ОР = 0,2457 және стратификацияланған лог-рангтық p = 0,0185). Деректерді талдағаннан кейін 2 жыл ішінде емдеу аясында ЖФ немесе БК дейін үдеудің жаңа жағдайлары анықталған жоқ.
Клондық эволюция жай-күйінің үдеу критерийлеріне енгізу кезінде емдеу аясында жеделдетілген фазаға дейін немесе бласттық кризге дейін үдеуі бар пациенттер саны бөлу күніне дейін 25 (тәулігіне екі рет 300 мгнилотиниб тобында 3 , тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 5 және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 17) құрады. 72 айда жеделдетілген фазаға дейін үдеуі (клондық эволюцияны қоса алғанда) немесе бласттық кризі жоқ пациенттердің есептелген үлесі тиісінше 98,7 %, 97,9 % және 93,2% құрады (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,1626 және стратификацияланған логрангтық p = 0,0009, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында, ОР = 0,2848 және стратификацияланған лог-рангтық p = 0,0085).
Емдеу кезінде немесе емдеу тоқтатылғаннан кейін бақылау кезеңінде барлығы 55 пациент қайтыс болды (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 21, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 11 және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 23). Осы 55 өлімнің жиырма алтысы (26) СМЛ-мен байланысты болды (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб тобында 6, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб тобында 4 және тәулігіне бір рет 400 мг иматиниб тобында 16). 72 айдың уақытша нүктесін бастан өткерген пациенттердің есептелген үлесі тиісінше 91,6%, 95,8% және 91,4% құрады (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,8934 және стратификацияланған логрангтық p = 0,7085, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,4632 және стратификацияланған лог-рангтық p = 0,0314). Оқиға ретінде тек СМЛ-мен байланысты өлім-жітімді қарастырған кезде 72 ай сәтінде жалпы тірі қалу қабілеттілігінің есептелген жиілігі тиісінше 97,7%, 98,5% және 93,9% құрады (тәулігіне екі рет 300 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,3694 және стратификацияланған логрангтық p = 0,0302, тәулігіне екі рет 400 мг нилотиниб және тәулігіне бір рет иматиниб топтары арасында ОР = 0,2433 және стратификацияланған лог-рангтық p = 0,0061).
Иматинибке резистенттілік немесе жақпаушылық болған кездегі созылмалы фазада немесе акселерация фазасында СМЛ бар пациенттердің қатысуымен жүргізілген клиникалық зерттеулер
Иматинибке резистенттілігі немесе иматинибке жақпаушылық кезінде СМЛ бар ересек пациенттерде нилотинибті қолдану тиімділігін анықтау үшін аурудың созылмалы фазасы мен акселерация фазасы үшін жекелеген топтармен II фазалы ашық бақыланбайтын көпорталықты зерттеу жүргізілді. Тиімділікті бағалау СФ бар 321 пациент мен ЖФ бар 137 пациент популяциясына жүргізілді. Емдеу ұзақтығының медианасы СФ пациенттерінде 561 күнді және ЖФ пациенттерінде 264 күнді құрады (8-кестені қараңыз). Пациенттер Тасигна препаратын тұрақты түрде (тәулігіне екі рет, тамақтан кейін 2 сағаттан кейін және тамақтанудан кемінде бір сағат бұрын), оларда жеткіліксіз жауап немесе аурудың үдеу белгілері анықталған жағдайларды қоспағанда қабылдады. Тәулігіне 2 рет 400 мг дозаны қолданды, оны күніне 2 рет 600 мг-ге дейін арттыруға рұқсат етілді.
8-кесте. Нилотиниб әсерінің ұзақтығы
Созылмалы фаза — Акселерация фазасы
n = 321 — n = 137
Ем ұзақтығының медианасы, күн — 561 — 264
(25-75 перцентиль) — (196-852) — (115-595)
Иматинибке резистенттілік санатына толық гематологиялық жауапқа (3 айда), цитогенетикалық жауапқа (6 айда) немесе үлкен цитогенетикалық жауапқа (12 айда) қол жеткізе алмау жағдайлары немесе цитогенетикалық немесе гематологиялық жауаптан кейін аурудың үдеу жағдайлары кірді. Уыттылық салдарынан иматиниб қабылдауды тоқтатқан және зерттеуге кіру сәтінде үлкен цитогенетикалық жауап жағдайы болмаған пациенттер иматиниб жақпаушылығы санатына түсті.
Жалпы, пациенттердің 73 %-ында иматинибке резистенттілік, ал 27% - да иматиниб жақпаушылығы болды. Пациенттердің көпшілігінде иматинибті, гидроксимочевинаны, интерферонды қоса алғанда, басқа антинеопластикалық дәрілермен белсенді емдеу эпизодтарын қамтитын СМЛ ұзақ анамнезі болды; кейбіреулерінде трансплантацияның сәтсіз жағдайы болды (9-кесте). Бұрын қолданылған иматинибтің ең жоғары дозасының медианалық мәні тәулігіне 600 мг құрады. Бұрын қолданылған иматинибтің ең жоғары дозасы тәулігіне ≥ 600 мг құрады пациенттердің 74% - ында тіркелді, бұл ретте пациенттердің 40% - ы тәулігіне ≥ 800 мг дозада иматиниб қабылдады.
9-кесте. СМЛ ағымының ерекшеліктері
Созылмалы фаза — Акселерация фазасы
(n = 321) — (n = 137)*
Диагноз қойылған сәттен бастап уақыт медианасы (аралығы), ай — 58 (5-275) — 71 (2-298)
Иматиниб
Тұрақтылық — 226 (70 %) — 109 (80 %)
ҮЦЖ-сыз жақпаушылық — 95 (30 %) — 27 (20 %)
Иматинибпен емдеу ұзақтығының медианасы, күн — 975 (519-1,488) — 857 (424-1,497)
(25-75 перцентиль)
Анамнезінде гидроксимочевинаны қолдану — 83 % — 91 %
Интерферонды анамнезінде қолдану — 58 % — 50 %
Анамнезінде сүйек кемігін трансплантациялау — 7 % — 8 %
* Бір пациентте иматинибке резистенттілік/жақпаушылық туралы ақпарат болмаған.
СФ бар пациенттер үшін бастапқы соңғы нүкте үлкен цитогенетикалық жауап (ҮЦЖ) болды, олар толық жою (ТЦЖ, толық цитогенетикалық жауап) немесе Ph+ гемопоэздік жасушалардың < 35% - ға дейін айтарлықтай төмендеуі (ішінара цитогенетикалық жауап) деп түсініледі. СФ бар пациенттерде толық гематологиялық жауап (ТГЖ) екінші реттік нүкте болып саналды. ЖФ бар пациенттердегі бастапқы соңғы нүкте толық гематологиялық жауап, лейкемия белгілерінің болмауы немесе созылмалы фазаға оралу деп түсінілген жалпы расталған гематологиялық жауап (ГЖ) болды.
Созылмалы фаза
СФ бар 321 пациенттің арасында ҮЦЖ жиілігі 51% құрады. Жауап берушілердің көпшілігі нилотинибті қолдану басталғаннан бастап үш ай ішінде (медианасы 2,8 ай) тез арада ҮЦЖ күйіне жетті және жауаптың осы деңгейін сақтап қалды. ТЦЖ-ға жетудің медианасы 3 айдан сәл асып кетті (медианасы 3,4 ай). ҮЦЖ-ға қол жеткізген пациенттер арасында 77 %-нда (95% СА: 70-84 %) бұл жағдай 24-айға дейін сақталды. ҮЦЖ күйі ұзақтығының медианасына қол жеткізілген жоқ. ТЦЖ-ға қол жеткізген пациенттер арасында 85% - да (95% СА: 78-93 %) бұл жағдай 24-айға дейін сақталды. ТЦЖ күйі ұзақтығының медианасына қол жеткізілген жоқ. ТГЖ бар пациенттер бастапқы сәтте ҮЦЖ-ға тезірек жетті (1,9 және 2,8 ай). Бастапқы сәтте ТГЖ жоқ СФ бар пациенттер арасында 70%-ы ТГЖ-ға қол жеткізді; ТГЖ басталғанға дейінгі уақыттың медианасы 1 айды құрады, ТГЖ жағдайының медианасы 32,8 айға жетті. СМЛ-СФ бар пациенттерде 24 айлық тірі қалу қабілеттілігінің есептелген жалпы жиілігі 87% құрады.
Акселерация фазасы
ЖФ бар 137 пациент арасында расталған ГЖ-ның жалпы жиілігі 50% құрады. Жауап берушілердің көпшілігі нилотинибпен емдеу басталғаннан кейін көп ұзамай ГЖ - ға қол жеткізді (медианасы 1,0 ай), қол жеткізілген жауап тұрақты болды (расталған ГЖ ұзақтығының медианасы 24,2 айды құрады). ГЖ-ға қол жеткізген пациенттер арасында 53 %-нда (95% СА: 39-67 %) бұл жағдай 24-айға дейін сақталды. ҮЦЖ жиілігі 30% құрады, жауап басталғанға дейінгі уақыттың медианасы 2,8 айды құрады. ҮЦЖ-ға қол жеткізген пациенттер арасында 63 %-нда (95% СА: 45-80 %) бұл жағдай 24-айға дейін сақталды. ҮЦЖ жағдайының медианасы 32,7 айды құрады. СМЛ-СФ бар пациенттерде 24 айлық тірі қалу қабілеттілігінің есептелген жалпы жиілігі 70% құрады.
Емдеудің екі тобы үшін жауап жиілігі 10-кестеде келтірілген.
10-кесте. СМЛ кезінде жауап
(Жауаптың ең жоғары жиілігі) — Созылмалы фаза — Акселерация фазасы
Жақпаушылық — Тұрақтылық — Барлығы — Жақпаушылық — Тұрақтылық — Барлығы*
(n = 95) — (n = 226) — (n = 321) — (n = 27) — (n = 109) — (n = 137)
Гематологиялық жауап (%)
Жалпы (95% СА) — – — – — – — 48 (29-68) — 51 (42-61) — 50 (42-59)
Толық — 87 (74-94) — 65 (56-72) — 701 (63-76) — 37 — 28 — 30
ЛБЖ — – — – — – — 7 — 10 — 9
Созылмалы фазаға оралу — – — – — 4 — 13 — 11
Цитогенетикалық жауап (%)
Үлкен (95% СА) — 57 (46-67) — 49 (42-56) — 51 (46-57) — 33 (17-54) — 29 (21-39) — 30 (22-38)
Толық — 41 — 35 — 37 — 22 — 19 — 20
Жартылай — 16 — 14 — 15 — 11 — 10 — 10
ЛБЖ = лейкоз белгілерінің жоқтығы/сүйек кемігінің жауабы.
1 СФ бар 114 пациенттің бастапқы сәтте ПГО болды, сондықтан олардың деректері толық гематологиялық жауапқа қол жеткізуді бағалау үшін жарамсыз болды
* Бір пациентте иматинибке резистенттілік/жақпаушылық туралы ақпарат болмаған.
СМЛ кезінде БК бар пациенттерде тиімділік жөніндегі деректер әзірге қол жетімді емес. II фазалы зерттеуге бұрын бірнеше препараттармен, оның ішінде тирозинкиназа тежегішімен және иматинибпен белсенді ем алған СФ және ЖФ бар пациенттерде Тасигна препаратын қолдану нәтижелерін зерттеу үшін емдеудің жекелеген топтары енгізілді. Осы пациенттердің ішінен 30/36 (83%) емдеуге резитенттілігі болды, бірақ жақпаушылығы болған жоқ. Нилотиниб тиімділігін бағалауға қатысқан СФ бар 22 пациентте ҮЦЖ даму жиілігі 32%- ды, ал ПГО даму жиілігі 50% - ды құрады. ЖФ бар 11 пациент жалпы ГО-ға 36% жиілікпен қол жеткізді.
СМЛ-СФ бар пациенттердің 42%-ында және мутацияның бар-жоғын зерттеуден өткен СМЛ-ЖФ бар пациенттердің 54% - ында иматинибпен емдеу сәтсіз аяқталғаннан кейін BCR-ABL 24 түрлі мутациясы анықталды. Тасигна препараты T315I басқа иматинибке резистенттілікпен байланысты BCR-ABL түрлі мутацияларында өзінің тиімділігін көрсетті.
Созылмалы фазада Ph+ СМЛ бар, бірінші желідегі ем ретінде нилотиниб қабылдаған және тұрақты терең молекулалық реакцияға қол жеткізген ересек пациенттерде емдеуді тоқтату
Бір емдеу тобымен жүргізілген ашық зерттеуге созылмалы фазада Ph+ СМЛ бар 215 ересек пациент қатысты. Бұл пациенттер нилотинибті бірінші желідегі ем ретінде ≥ 2 жыл бойы алды, MR4,5 деңгейіне жетті, BCR-ABL өлшеу нәтижелері бойынша MolecularMD MRDx жүйесі содан кейін олар зерттеуге қосылды, онда нилотинибпен емдеуді тағы 52 апта жалғастырды (нилотинибтің шоғырлану фазасы). Шоғырлану фазасы кезінде тұрақты, терең молекулалық реакцияға қол жеткізген 215 пациенттің 190-ы (88,4%) TFR фазасына өтті. Бұл жағдай келесі критерийлер бойынша анықталды:
• Соңғы 4 тоқсан сайынғы бағалау (әр 12 апта сайын орындалады) бір жыл бойы сақталатын MR4,0 (BCR-ABL/ABL ≤ 0,01% IS) деңгейінен төмен емес деңгейді анықтады;
• MR4,5 соңғы бағалау (BCR-ABL/ABL ≤ 0,0032% IS);
• MR4,0 және MR4,5 (0,0032% IS <BCR-ABL/ABL ≤ 0,01% IS) нәтижелері арасындағы бағалаудың екіден көп емес төмендеуіне жол берілген.
Бастапқы соңғы нүкте TFR фазасы басталғаннан кейін 48 аптадан кейін АМЖ жағдайындағы пациенттердің үлесі болды (емдеуді қайта бастау қажет болған кез келген пациенттер жауап бермегендер деп саналды).
11-кесте. Нилотинибті бірінші кезектегі ем ретінде қолданғаннан кейін емсіз ремиссия
TFR фазасына енген пациенттер — 190
TFR фазасына өткеннен кейінгі апта саны — 48 апта — 264 апта
АМЖ жағдайы сақталған немесе одан да жақсы пациенттер саны — 98 (51,6 %, [95 % СА: 44,2, 58,9]) — 79[2] (41,6 %, 95 % СА: 34,5, 48,9)
TFR фазасынан шыққан пациенттер — 93 [1] — 109
АМЖ жоғалғаны үшін — 88 (46,3 %) — 94 (49,5 %)
Басқа себептермен — 5 — 15
АМЖ жоғалғаннан кейін емді қайта бастаған пациенттер — 86 — 91
қайтадан АМЖ жетті — 85 (98,8 %) — 90 (98,9 %)
тағы да MR4,5 жетті — 76 (88,4 %) — 84 (92,3 %)
[1] 48-ші аптада бір пациентте АМЖ жоғалмады, бірақ ол TFR фазасынан шықты.
[2] 2 пациентте 264 аптадағы ПТР нәтижелері қол жетімді болмады, сондықтан 264 аптадағы деректерді жинауды тоқтату кезінде талдау кезінде олардың жауабы ескерілмеді. Қайта емделген барлық пациенттердің 50% - ы қайтадан АМЖ және MP4.5 көрсеткіштеріне жеткен уақыт сәйкесінше 7 және 12,9 аптаны құрады. Емді қайта бастағаннан кейін 24 апта нүктесіне АМЖ — ға қайта қол жеткізудің кумулятивтік жиілігі 97,8 % (89/91 пациент), ал 48 апта нүктесіне қарай MR4,5-91,2 % (83/91 пациент) құрады.
Каплан Мейердің емделусіз өмір сүру медианасының бағасы (TFS) 120,1 аптаны құрады (95% СА: 36,9, бағалау мүмкін емес [НО]) (сурет. 4); 190 пациенттің 91-інде (47,9%) TFS оқиғасы болған жоқ.
4-сурет.Каплан-Мейер бойынша TFR басталғаннан кейін емделусіз тірі қалу қабілеттілігін бағалау (толық талданатын іріктеме)
Иматинибпен алдыңғы емдеуден кейін нилотинибпен емдеу аясында тұрақты терең молекулалық реакцияға жеткен созылмалы фазадағы СМЛ бар ересек пациенттерде емдеуді тоқтату
Бір топпен ашық зерттеуге созылмалы фазада Ph+ СМЛ бар 163 ересек пациент қатысты, олар ≥ 3 жыл ішінде тирозинкиназа тежегіштерін (TKI) қабылдады (иматиниб TKI бастапқы емінің құралы ретінде 4 аптадан астам және иматинибпен емдеу аясында MR4,5 деңгейіне құжатталған қол жеткізусіз нилотинибке ауысу сәтіне, содан кейін кемінде екі жылға нилотинибке ауысу), олар MolecularMD MRDx™ жүйесімен BCR-ABL өлшеу нәтижелері бойынша MR4,5 деңгейіне жетті. Содан кейін бұл пациенттер зерттеуге қосылды, онда нилотинибпен емдеуді тағы 52 апта жалғастырды (нилотинибтің шоғырлану фазасы). Шоғырлану фазасы кезінде тұрақты, терең молекулалық реакцияға қол жеткізген 163 пациенттің 126-ы (77,3 %) TFR фазасына өтті. Бұл жағдай келесі критерий бойынша анықталды:
-Соңғы 4 тоқсан сайынғы бағалау (әр 12 апта сайын орындалады) бір жыл ішінде MR4,5 (BCR-ABL/ABL ≤ 0,0032% IS) деңгейінің жоғалғанын растамады.
Бастапқы соңғы нүкте емделуді тоқтатқаннан кейін 48 апта ішінде расталмаған MR4,0 жоғалтусыз немесе АМЖ жоғалтусыз пациенттердің үлесі болды.
12-кесте. Иматинибпен ем жүргізілген нилотинибті қолданғаннан кейін емделусіз ремиссия
TFR фазасына енген пациенттер — 126
TFR фазасына өткеннен кейінгі апта саны — 48 апта — 264 апта
MP4, 0 расталған жоғалтусыз және нилотиниб қабылдауды қайта бастамастан, АМЖ жай-күйіне қалған пациенттер — 73 (57,9 %, [95 % СА: 48,8, 66,7]) — 54 (42,9 % [54/126, 95 % СА: 34,1, 52,0])
TFR фазасынан шыққан пациенттер — 53 — 74 [1]
расталған MR4,0 жоғалту немесе АМЖ жоғалту салдарынан — 53 (42,1 %) — 61 (82,4 %)
Басқа себептермен — 0 — 13
АМЖ жоғалғаннан кейін немесе расталған MR4,0 жоғалғаннан кейін емді қайта бастаған пациенттер — 51 — 59
тағы да MR4,0 жетті — 48 (94,1 %) — 56 (94,9 %)
тағы да MR4,5 жетті — 47 (92,2 %) — 54 (91,5 %)
[1] екі пациентте 264 аптадан кейін АМЖ (ПТР бағалауы) байқалды, бірақ кейінірек оларды емдеу тоқтатылды және ПТР бағалауы көбірек жүргізілді.
Каплан-Мейер бойынша MR4,0 және MR4,5 деңгейлерін қайтару үшін нилотинибпен емдеу ұзақтығының медианасын бағалау тиісінше 11,1 аптаны (95% СА: 8,1, 12,1) және 13,1 аптаны (95% СА: 12,0, 15,9) құрады. Емдеуді қайта бастағаннан кейін 48 апта нүктесіне MX4 және MX4,5 қайталап қол жеткізудің кумулятивтік жиілігі тиісінше 94,9 % (56/59 пациент) және 91,5 % (54/59 пациент) құрады.
Каплан-Мейер бойынша TFS бағалау медианасы 224 аптаны құрайды (95% СА: 39,9, НА) (сурет. 5); 126 пациенттің 63-інде (50,0%) TFS оқиғасы болған жоқ.
5-сурет. Каплан-Мейер бойынша TFR басталғаннан кейін емделусіз өміршеңдікті бағалау (толық талданатын үлгі)
Бала жасындағы пациенттер
Балалар жасындағы пациенттерде негізгі зерттеу шеңберінде 2-ден < 18 жасқа дейінгі жалпы 58 пациент (созылмалы фазада алғаш рет Рһ+ СМЛ диагнозы қойылған 25 пациент және иматинибке/дазатинибке резистенттілігі немесе иматинибке төзімсіздігі бар созылмалы фазада РН+ СМЛ диагнозы қойылған 33 пациент) нилотинибті 230 мг/дозада қабылдадым2 50 мг еселік ең жақын дозаға дейін дөңгелектеумен күніне екі рет (400 мг ең жоғары бір реттік дозаға дейін). Зерттеудің негізгі деректері 13-кестеде келтірілген.
13-кесте. Нилотинибті қолдана отырып, балалар жасындағы пациенттерде жүргізілген негізгі зерттеудің жиынтық деректері
Алғаш рет Ph+СМЛ-ХФ диагнозы қойылған пациенттер (n = 25) — Рһ+ СМЛ-ХФ кезінде резистенттіліктің немесе резистенттіліктің болуы (n = 33)
Айлардағы орташа емдеу ұзақтығы (ауқымы) — 51,9 (1,4–61,2) — 60,5 (0,7–63,5)
Дозаның нақты қарқындылығының медианасы (ауқымы) (мг/м2/тәул) — 377,0 (149–468) — 436,9 (196–493)
Тәулігіне екі рет жоспарланған 230 мг/м2 дозамен салыстырғанда дозаның салыстырмалы қарқындылығы (%)
Медиана (ауқым) — 82,0 (32–102) — 95,0 (43–107)
Мәні > 90 пациенттер саны % — 12 (48,0 %) — 19 (57,6 %)
АМЖ (BCR-ABL/ABL < 0,1 %) IS нүктеде 12 цикл, (95 % СА) — 60 %, (38,7, 78,9) — 48,5 %, (30,8, 66,5)
12 циклге АМЖ, (95 % СА) — 64,0 %, (42,5, 82,0) — 57,6 %, (39,2, 74,5)
12 циклге АМЖ, (95 % СА) — 76,0 %, (54,9, 90,6) — 60,6 %, (42,1, 77,1)
Айлардағы АМЖ дейінгі уақыт медианасы (95 % СА) — 5,56 (5,52, 10,84) — 2,79 (0,03, 5,75)
60 циклге MR4,0 (BCR-ABL/ABL < 0,01 % IS) жеткен пациенттер саны — 14 (56,0 %) — 9 (27,3 %)
66 циклге MR4,5 (BCR-ABL/ABL < 0,0032 % IS) жеткен пациенттер саны — 11 (44,0 %) — 4 (12,1 %)
АМЖ жеткен пациенттерде АМЖ расталған жоғалу — 19-дан 3 — 20-дан бірде біреуі емес
Емдеу кезінде пайда болған мутациялар — Жоқ. — Жоқ.
Емдеу кезінде дамыған аурудың үдеуі — 1 пациент УФ немесе БК дейін удеудің техникалық анықтамасына уақыта сәйкес келді* — Бір пациенттер 10,1 ай емделгеннен кейін УФ немесе БК дейін үдеу байқалған
Жалпы өміршеңдік
Құбылыстар саны — 0 — 0
Емдеу кезінде өліммен аяқталу — 3 (12 %) — 1 (3 %)
Өміршеңдікті кейін бақылау кезеңінде өліммен ақяталу — Бағалауға жатпайды. — Бағалауға жатпайды.
* Бір пациентте нилотинибпен емдеу басталғаннан кейін бір ай өткен соң (бірінші цикл кезінде емдеу 13 күнге тоқтатылды) УФ немесе БК дейін прогрессияның техникалық анықтамасына уақытша сәйкестікке қол жеткізілді. Бұл пациент зерттеуге қатысуды тоқтатпады, қайтадан ХВ көшті және нилотинибпен емдеудің 6 циклына ПГО және ПО жетті.