Әсер ету механизмі
Телмисартан/гидрохлоротиазидтің бекітілген бiріктірiлімі – бұл компоненттердің әрқайсысын жекелей қабылдауға қарағанда, гипертензияға қарсы әсердiң неғұрлым жоғары деңгейiн қамтамасыз ететiн, ангиотензин II-телмисартан және тиазидті диуретик-гидрохлоротиазид рецепторларының блокаторларының бiріктірiлімін білдіреді. Телмисартан/гидрохлоротиазидтің бекітілген бiріктірiлімін тәулiгіне бiр рет қабылдаған кезде емдік доза шегiнде артериялық қысымның тиiмдi және байсалды төмендеуі қамтамасыз етiледi.
Телмисартан ішке қабылдау кезінде тиiмдi және қосалқы 1 түрдегі (AT1) ангиотензин II-нiң рецепторларының спецификалық (селективті) антагонисі болып табылады.
Телмисартан ангиотензин II-нiң орнын басады, өйткенi байланысу орнында ангиотензин II-нiң бекітілген әсерлерiне жауапты AT1 рецепторларына өте ұқсастыққа ие болады. Телмисартан AT1 рецепторларымен іріктеп және ұзаққа байланысады және AT2 және басқа AT рецепторларын қоса, басқа рецепторларға ұқсастыққа ие болмайды. Көрсетiлген рецепторлардың функционалдық рөлi де, сонымен қатар деңгейi телмисартанның әсерімен артатын ангиотензин II-нің мүмкін гиперстимуляциясы кезінде олардың әсерлерi де әлі анықталмаған. Телмисартан қан плазмасында альдостеронның деңгейiн төмендетедi және оның қатысуымен брадикинин синтезiнiң төмендеуі жүретін ангиотензин өзгертуші ферменттің (кининаза II) белсендiлiгін баспайды, сондықтан брадикининнiң терiс әсерлерiнің күшеюі байқалмайды.
Телмисартанның аясында ангиотензин II-нiң тежелуі 24 сағаттан астам сақталып және 48 сағатқа дейiн созылады.
Телмисартанды қабылдағаннан кейін гипертензияға қарсы белсендiлiгiне 3 сағат ішінде жетеді. Артериялық қысымды ең жоғары төмендетуге жалпы емдей бастағаннан кейiн 4-8 аптадан соң қол жетеді және ұзақ ем бойы жалғасады. Гипертензияға қарсы әсері тұрақты деңгейде 24 сағат ішінде сақталады.
Гипертензиямен пациенттерде телмисартан тамыр соғысының жиiлiгiне әсер етпей, систолалық та, диастолалық та қысымды төмендетедi.
Телмисартанмен емдеуді кенет тоқтату кезінде артериялық қысым бiртiндеп (артериялық қысымның кенет жоғарылауы) “ребаунд-синдромының” (артериялық қысымның кенет жоғарылауы) дамуынсыз бiрнеше күндер iшiнде бұрынғы деңгейіне оралады.
Тиазидтер натрий мен хлоридтердің экскрециясын шамамен бiрдей мөлшерде тiкелей жоғарылатып, бүйрек өзекшелеріндегi электролиттердiң реабсорбциясына әсер етеді. Гидрохлоротиазидтің диурездік әсерi қан плазмасының көлемiн төмендетуге, қан плазмасында рениннің деңгейiн жоғарылатуға, несеппен калий мен бикарбонаттардың шығарылуын көбейтуге мүмкiндiк беретін альдостеронның секрециясын жоғарылатып және тиiсiнше қан сарысуында калий деңгейiнің төмендеуіне әкеледi. Телмисартанды диуретиктермен бiріктіріп қолдану кезінде ренин-ангиотензин альдостерондық жүйені бөгеу организммен калийдің қайтымды жоғалуына әкеледi. Гидрохлоротиазидті қабылдау кезiнде диурез 2 сағаттан соң басталады, ең жоғары диурездік әсерге қабылдағаннан кейін 4 сағаттан соң жетеді, әсері 6-12 сағатқа созылады.
Фармакодинамикалық әсерлер
Эссенциальді гипертония ауруын емдеу
Телмисартанның алғашқы дозасын қабылдағаннан кейін гипертензияға қарсы белсенділігі 3 сағат ішінде біртіндеп төмендейді. Артериялық қысымның ең көп төмендеуіне біртіндеп, емдеу басталғаннан кейінгі 4-8 апта ішінде жетеді және ұзақ уақыт емдеу кезінде сақталып тұрады.
Гипотензиялық әсер қан қысымының амбулаториялық өлшеулерімен көрсетілгендей қабылдағаннан кейін 24 сағат бойы тұрақты деңгейде сақталады және келесі дозаның алдындағы соңғы 4 сағатты қамтиды. Бұл ең жоғары әсер ету сәтінде және бірден келесі дозаның алдында жасалған өлшеулермен расталады (плацебо-бақыланатын клиникалық зерттеулерде 40 мг дозадан кейін амплитуданың қатынасына дейін тұрақты 80% - дан және 80 мг телмисартанның дозасынан кейін).
Гипертензиясы бар пациенттерде телмисартан жүректің жиырылу жиілігін өзгертпестен систолалық және диастолалық артерия қысымын төмендетеді.
Телмисартанның гипертензияға қарсы тиімділігі гипертензияға қарсы басқа кластардың препараттарымен салыстырымды (оны телмисартанды клиникада амлодипинмен, атенололмен, эналаприлмен, гидрохлоротиазидпен және лизиноприлмен салыстыру зерттеулерінен көруге болады).
Салыстырмалы жасырын бақылаумен жүргізілген клиникалық зерттеуде (n=687 пациент, олардың тиімділігі тиімділік тұрғысынан бағаланды) 80 мг/12,5 мг біріктірілімін қабылдамаған науқастарда 80 мг/25 мг біріктірілімін қабылдаған кезде артериялық қысымның біртіндеп төмендеуі байқалды, бұл 80 мг/12,5 мг комбинациясымен емдеуді жалғастырумен салыстырғанда 2,7/1,6 есеге дейін болды. Бұл мм сын.бағ (САҚ/ДАҚ) мәнін көрсетті (бастапқы деңгеймен салыстырғандағы түзетілген орташа өзгерістердің айырмашылығы). Келесі зерттеуде 80 мг/25 мг біріктірілімін қолданған кезде артериялық қысым тағы да төмендеді (нәтижесінде САҚ/ДАҚ жалпы 11,5/9,9 мм сын.бағ төмендеді).
Екі ұқсас 8 апта бойы жүргізілген салыстырмалы жасырын плацебо-бақыланатын клиникалық зерттеулердің біріктірілген талдауында, 160 мг/25 мг дозадағы валсартан/гидрохлоротиазидпен салыстырғанда (n=2121 пациент, олардың тиімділігі бағаланды) телмисартан/гидрохлоротиазид 80 мг/25 мг біріктірілімінің артериялық қысымды 2,2/1,2 мм сын.бағ (САҚ/ДАҚ) деңгейінде едәуір көп төмендету әсері көрсетілді (бастапқы деңгеймен салыстырғанда түзетілген орташа өзгерістің айырмашылығы).
Телмисартанды күрт тоқтатқан жағдайда, артериялық қысым біртіндеп емдеуге дейінгі мәндеріне бірнеше күн ішінде, жылдам гипертензияның қайта басталуы белгілерінсіз қайтып келеді («тоқтату» синдромы жоқ).
Клиникалық зерттеулерде гипертензияға қарсы емнің екі түрін тікелей салыстырғанда, құрғақ жөтел жағдайларының жиілігі телмисартанды қабылдаған пациенттерде ангиотензин-өзгертуші фермент тежегіштерін қабылдағандарға қарағанда айтарлықтай төмен болды.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Жүрек-қантамыр құбылыстарының профилактикасы
ONTARGET зерттеуінде (телмисартанды монотерапия ретінде және рамиприлмен біріктіріп ағымдағы зерттеу) жүректің ишемиялық ауруы, инсульт, транзиторлық ишемиялық шабуыл, шеткері артериялар ауруы немесе жүрек-қантамыр құбылыстары қаупіне ұшыраған анамнезінде нысан ағзаларының зақымдануымен (мысалы, ретинопатия, сол жақ қарыншаның гипертрофиясы, макро-немесе микроальбуминурия) қатар жүретін 2-типті қант диабеті бар 55 және одан жоғары жастағы 25 620 пациенттерде жүрек-қантамыр құбылыстарына қатысты телмисартанның, рамиприлдің және телмисартан мен рамиприл біріктірілімінің әсеріне салыстыру жүргізілді.
Пациенттер емдеудің келесі үш тобының біріне кездейсоқ тәртіпте бөлінген: телмисартан 80 мг (n = 8542), рамиприл 10 мг (n = 8576) немесе телмисартан 80 мг плюс рамиприл 10 мг біріктірілімі (n = 8502) және кезекті орташа бақылау уақыты 4,5 жылмен.
Телмисартан бастапқы біріктірілген соңғы нүктенің төмендеуіне қатысты рамиприлге ұқсас әсерді көрсетті: жүрек-қантамырдан болатын өлім, фатальді емес инфаркт, фатальді емес инсульт немесе іркілісті жүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызу. Бастапқы соңғы нүктенің туындау жиілігі телмисартан (16,7%) мен рамиприл (16,5%) топтарында ұқсас болды. Телмисартан үшін қауіптер қатынасы рамиприлмен салыстырғанда 1,01 (97,5% СА 0,93 – 1,10, р (кем емес тиімділік) = 0,0019, 1,13 шегінде) құрады. Барлық себептерден болған өлім жиілігі телмисартан және рамиприл қабылдаған пациентер арасында тиісінше 11,6% және 11,8% құрайды.
Телмисартан мен рамиприлдің алдын ала берілген екінші соңғы нүктесіне қатысты ұқсас тиімділігі анықталды: жүрек-қантамыр патологиясы, миокард фатальді емес инфарктісі және фатальді емес инсульт [0,99 (97,5% СА 0,90 – 1,08), р (кем емес тиімділік) = 0,0004], НОРЕ салыстырмалы зерттеуде (кардиологиялық құбылыстардың алдын алуды бағалау бойынша зерттеу), онда плацебо мен рамиприл әсері зерттелген.
TRANSCEND зерттеуінде басқа қосылу критерийлері ONTARGET-ке ұқсас АӨФ тежегішіне жақпаушылығы бар пациенттер телмисартанды 80 мг (N=2954) немесе плацебо (N=2972) қабылдауға кездейсоқ ретпен бөлінген, екеуі де стандартты емдеу аясында енгізілген. Кезекті қадағалау кезеңінің орташа ұзақтығы 4 жыл және 8 айды құрады.
Бастапқы біріктірілген соңғы нүкте жиілігінде (жүрек-қантамырдан болатын өлім, миокард инфарктісі, фатальді емес инсульт немесе іркілісті жүрек жеткіліксіздігіне байланысты ауруханаға жатқызу) статистикалық тұрғыдан маңызды айырмашылықтар анықталмаған [15,7% телмисартан тобында және 17,0% плацебо тобында қауіптер қатынасы 0,92 (95% СА 0,81-1,05, р = 0,22)]. Телмисартанның плацебомен салыстырғанда алдын ала берілген екінші соңғы нүктеге (жүрек-қантамырдан болатын өлім, фатальді емес миокард инфарктісі және фатальді емес инсульт) оң әсер етуінің дәлелдемелері алынды [0,87 (95% СА 0,76 – 1,00, р = 0,048)]. Жүрек-қантамыр құбылыстарынан болатын өлім көрсеткішіне әсер етуінің дәлелдемелері жоқ (қауіптер қатынасы 1,03, 95% СА 0,85 – 1,24).
Жөтел және ангионевроздық ісіну рамиприл алған пациенттерге қарағанда телмисартанды қабылдаған пациенттерде жиі тіркелген, ал гипотензия телмисартанды қабылдау кезінде жиі тіркелген.
Рамиприлмен немесе телмисартанмен жеке емдеумен салыстырғанда телмисартан мен рамиприлді бірге қабылдау қосымша артықшылықтар бермеді. Бірге қабылданғанда жүрек-қантамырлар салдарынан болған өлім мен барлық өлімнің себептері сан жағынан жоғары болды. Сонымен қатар, бірге қабылдаған кезде гиперкалиемия, бүйрек жеткіліксіздігі, гипотензия және синкопемен ауыру жиілігі жоғары болды. Сондықтан телмисартан мен рамиприл біріктірілімін қолдану аталған популяцияда ұсынылмайды.
PRoFESS зерттеуінде (Қайталама инсульттің тиімді профилактикасының сызбасы) аз уақыт бұрын инсульт алған 50 жастағы және одан үлкен пациенттерде плацебо тобымен салыстырғанда (0,49%) телмисартан тобында сепсистің жоғары жиілігі белгіленді -0,70% [ҚҚ 1,43 (95% сенімді аралық 1,00 – 2,06)]; өліммен аяқталған сепсис оқиғаларының жиілігі плацебо қабылдаған пациенттермен (0,16%) %) салыстырғанда телмисартан алған пациенттерде (0,33%) жоғары болған [ҚҚ 2,07 (95% сенімді аралық 1,14 – 3,76)]. Телмисартанды пайдаланумен байланысты сепсистің байқалған жоғарылауы кездейсоқ құбылыс болуы мүмкін немесе қазіргі уақытта белгісіз механизммен байланысты болуы ықтимал.
Екі ірі рандомизацияланған бақыланатын зерттеулерде (ONTARGET және Va NEPHRON-D (ардагерлер істері жөніндегі комитет жүргізетін қант диабетіндегі нефропатияны зерттеу) ангиотензин II рецепторының блокаторымен АӨФ тежегішінің біріктірілімін қолдануды зерттеді.
ONTARGET зерттеуі жүрек-қантамыр және цереброваскулярлы аурулары бар немесе анамнезінде нысана ағзаларының зақымдану белгілерімен қатар жүретін 2-типті қант диабеті бар пациенттердің қатысуымен орындалды. Толығырақ ақпаратты жоғарыдағы «Жүрек-қантамыр құбылыстарының профилактикасы» тақырыпшасынан қараңыз.
VA NEPHRON-D зерттеуі 2-типті қант диабеті және диабеттік нефропатиясы бар пациенттердің қатысуымен орындалды.
Бұл зерттеулер бүйрек және/немесе жүрек-қантамыр құбылыстары мен өлім-жітімге елеулі қолайлы әсердің жоқтығын көрсетті, ал гиперкалиемияның, жедел бүйрек жеткіліксіздігінің және/немесе гипотензияның монотерапиямен салыстырғанда жоғары қаупі байқалды. Олардың ұқсас фармакодинамикалық қасиеттерін ескере отырып, бұл нәтижелер сондай-ақ басқа АӨФ тежегіштері мен ангиотензин II рецепторларының блокаторлары үшін өзекті.
Сондықтан АӨФ тежегіштерін және ангиотензин II рецепторларының блокаторларын диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде бір мезгілде қолданбаған жөн.
ALTITUDE (жүрек-қантамыр ауруларына және бүйрек ауруларына қатысы бар соңғы көрсеткіштерді пайдалана отырып, 2-типті диабет кезінде алискиренді зерттеу) зерттеуінің мақсаты 2-типті қант диабеті және бүйректің созылмалы ауруы және/немесе жүрек-қантамырлар ауруы бар пациенттерде АӨФ тежегішін немесе ангиотензин II рецепторының блокаторын пайдалана отырып, алискиренді стандартты емге қосу артықшылығын анықтау болды. Зерттеу қолайсыз нәтижелердің жоғары қаупіне байланысты мерзімінен бұрын тоқтатылды. Жүрек-қантамыр құбылыстарынан және инсульттен болған өлімнің жиілігі плацебо тобымен салыстырғанда алискирен тобында сан жағынан жоғарылаған және зерттелетін жағымсыз және елеулі жағымсыз құбылыстар (гиперкалиемия, гипотензия және бүйрек дисфункциясы) плацебо тобына қарағанда алискирен тобында жиі тіркелген.
Эпидемиологиялық зерттеулер гидрохлоротиазидпен ұзақ уақыт емдеу жүрек-қантамыр аурушаңдығы мен өлім қаупін азайтады.
Телмисартан/гидрохлоротиазидтің бекітілген біріктірілімінің өлім-жітімге және жүрек-қантамыр ауруларына әсері қазіргі уақытта белгісіз.
Меланомалық емес тері обыры
Қолда бар эпидемиологиялық зерттеу деректеріне сәйкес гидрохлоротиазид қабылдау мен меланомалық емес тері обырын дамытудың жиынтық дозаға тәуелді байланысы байқалды. Бір зерттеу шеңберінде 71 533 негіз-жасушалы обырдан және 8629 жалпақ жасушалы обырдан тұратын популяцияны зерттеді, бұл тиісінше 1430833 және 172462 популяцияның бақылау үлгілеріне сәйкес келеді. Гидрохлоротиазидті жоғары дозада қолдану (жинақталған доза ≥50 000 мг) негіз-жасушалы обыр жағдайлары үшін және жалпақ жасушалы обыр жағдайлары үшін 3,98 (95% СА: 3,68–4,31) мәнге дейін ҚҚ мәнін түзетумен байланысты болды. Негіз-жасушалы обыр және жалпақ жасушалы обыр жағдайларын зерттеу кезінде нақты жинақталған дозаға тәуелді әсері байқалды. Басқа зерттеуде еріннің обыры (жалпақ жасушалы обыр) дамуы мен гидрохлоротиазид әсерінің ықтимал байланысы байқалды: ерін обырының 633 жағдайы 63067 популяцияның бақылау үлгілерімен салыстырылды, бұл ретте кездейсоқ іріктемелі жиынтықтың стратегиясын қолданған. Нақты жинақталған дозаға тәуелді әсер ҚҚ 2,1 (95% СА: 1,7–2,6) мәнін жоғары дозада (~25 000 мг) 3,9 (3,0–4,9) мәнге дейін және ең үлкен жинақталған дозада (~100 000 мг) 7,7 (5,7–10,5) мәнге дейін түзету кезінде байқалды (деректер 4.4-бөлімде берілген).