Әсер ету механизмі
Цилапенем препаратының құрамына екі компонент кіреді: имипенем және натрий циластатині салмақ бойынша 1:1 арақатынасында.
Имипенем (N-формимидоил-тиенамицин) – бұл Streptomyces cattleya жіп тәрізді бактериясы өндіретін бастапқы зат тиенамициннің жартылай синтетикалық туындысы.
Имипенем пенициллин байланыстырушы ақуыздармен (ПБА) байланысу салдарынан грамоң және грамтеріс бактериялардың бактериялық жасушалары қабырғасының синтезін тежеу жолымен бактерицидтік әсер етеді.
Натрий циластатині дегидропептидаза-I бәсекелі, қайтымды және спецификалық тежегіші (имипенемді метаболиздейтін және белсенділігін жоятын бүйрек ферменті). Ол өзінің бактериялық белсенділігі жоқ және имипенемнің бактерияға қарсы белсенділігіне әсер етпейді.
Фармакокинетикалық / фармакодинамикалық өзара байланыс
Басқа бета-лактамдық антибиотиктерге қатысты сияқты, имипенем концентрациясы ЕТТК (Т>ЕТТК) асып кеткен уақыт тиімділікпен өте жақсы өзара байланысады.
Резистенттілік механизмі
Имипенемге резистенттілік төмендегінің салдарынан байқалуы мүмкін:
• Грамтеріс бактериялардың сыртқы жарғақшасы өткізгіштігінің төмендеуі (пориндер өндірілуінің төмендеу себебінен);
• Имипенем эффлюкстік помпаның жасушасынан белсенді түрде жоғалуы мүмкін;
• ПБА имипенеммен тектестігінің бәсеңдеуі;
• Имипенем карбапенемдерді гидролиздейтін салыстырмалы түрде сирек бета-лактамазаларды қоспағанда, грамоң және грамтеріс бактериялар өндіретін пенициллиназалар мен цефалоспориназаларды қоса, көптеген бета-лактамазалардың гидролизіне тұрақты болып табылады. Басқа карбапенемдерге резистентті түрлері, әдетте, имипенемге төзімді. Нысанаға байланысты, имипенем мен хинолондар, аминогликозидтер, макролидтер мен тетрациклиндер класының препараттары арасында айқаспалы резистенттілік жоқ.
Шектік концентрациялар
Еуропадағы микробқа қарсы сезімталдықты тестілеу жөніндегі комитетке (EUCAST) (01.01.2020 ж., 10.0 нұсқасы) сәйкес имипенемнің ең төменгі тежегіш концентрациясының (ЕТТК) мәндері, www.eucast.org сайтынан қараңыз) төмендегі кестеде келтірілген
Микроорганизм — Сезімталдық — Резистенттілік
Enterobacterales — ≤2 мг/л — >4 мг/л
Enterobacterales1 (Morganella morganii, Proteus spp. and Providencia spp.) — ≤0,001 мг / л — >4 мг/л
Pseudomonas spp. — ≤0,001 мг / л — >4 мг/л
Acinetobacter spp. — ≤2 мг/л — >4 мг/л
Staphylococcus spp. — Цефокситинге сезімталдыққа негізделген
Enterococcus spp. — ≤0,001 мг / л — >4 мг/л
Streptococcus A, B, C, G — A, B, C, G топтарындағы бета-гемолиздік стрептококктің бета-лактамдық сезімталдығы пенициллинге сезімталдығы бойынша анықталады
S. pneumoniae — ≤2 мг/л — >2 мг/л
Viridans тобының стрептококктары — ≤2 мг/л — >2 мг/л
H. influenzae — ≤2 мг/л — >2 мг/л
M. catarrhalis2 — ≤2 мг/л — >2 мг/л
Neisseria gonorrhoeae — Neisseria gonorrhoeae қатысты имипенем тиімділігінің дәлелдері жеткіліксіз
Грамоң анаэробтар — ≤2 мг/л — >4 мг/л
Грамтеріс аэробтар — ≤2 мг/л — >4 мг/л
Burkholderia pseudomallei — ≤2 мг/л — >2 мг/л
Шектік түрсіз концентрациялар3 — ≤2 мг/л — >4 мг/л
Morganella morgannii, Proteus spp және Providencia spp. түрлеріне қатысты имипенемнің табиғи төмен белсенділігі имипенемнің жоғары экспозициясын талап етеді. Сезімтал емес изоляттар өте сирек кездеседі немесе әлі анықталған жоқ. Мұндай изоляттарды анықтаудың барлық жағдайларында сезімталдықты анықтау мен сәйкестендіруді қайталау және изолятты референттік зертханаға жіберу керек. Шектік түрсіз концентрациялар негізінен, фармакокинетика/фармакодинамика деректері бойынша анықталған және спецификалық түрлердің ЕТТК байланысты емес. Оларды шектік түрлік концентрациялар шолуында көрсетілмеген түрлер үшін немесе сілтемелерде ғана пайдалану керек.
Сезімталдық
Бактериялардың жекелеген түрлерінде пайда болған резистенттіліктің таралуы географиялық жағдайына байланысты және уақыт өте келе өзгеруі мүмкін, сондықтан резистенттілігі туралы, атап айтқанда ауыр инфекцияларды емдеу кезінде жергілікті деректерді игерген дұрыс. Қажеттілігіне қарай, егер резистенттіліктің жергілікті таралуы препараттың пайдалылығы инфекциялардың кейбір типтеріне қатысты күмәнді болса, кеңес алу үшін маманға бару керек.
Әдетте сезімтал микроорганизмдер:
Грамоң аэробтар: Enterococcus faecalis, Staphylococcus aureus (метициллинге сезімтал)*, Staphylococcus coagulase negative (метициллинге сезімтал), Streptococcus agalacticae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans тобы.
Грамтеріс аэробтар: Citrobacter freundii, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Moraxella catarrhalis, Serratia marcescens.
Грамоң анаэробтар: Clostridium perfringens**, Peptostreptococcus** түрлері.
Грамтеріс анаэробтар: Bacteroides fragilis, Bacteroides fragilis тобы, Fusobacterium түрлері, Porphyromonas asaccharolytica, Prevotella түрлері, Veillonella түрлері.
Тұрақтылық пайда болуы мүмкін микроорганизм түрлері
Грамтеріс аэробтар: Acinetobacter baumanii, Pseudomonas aeruginosa.
Табиғи резистенттілікке ие микроорганизм түрлері
Грамоң аэробтар: Enterococcus faecium.
Грамтеріс аэробтар: Burkholderia cepacia кейбір штаммдары (бұрын Pseudomonas cepacia), Legionella түрлері, Stenotrophomonas maltophilia (бұрын Xanthomonas maltophilia, бұрын Pseudomonas maltophilia).
Басқалары: Chlamydia түрлері, Chlamydophila түрлері, Mycoplasma түрлері, Ureaplasma urealyticum.
* барлық метициллинге резистентті стафилококктар имипенемге/циластатинге резистентті болып табылады.
** түрсіз шектік концентрациялар (Еуропадағы антибиотиктерге сезімталдықты анықтау жөніндегі комитетке сәйкес) пайдаланылған.