Арнайы ескертулер
Төменде серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштері (СКҚІТ) емдік класына қолданылатын айрықша нұсқаулар мен алдын ала сақтану шаралары келтірілген.
Парадоксальді үрей
Үрейлі бұзылыстары бар кейбір пациенттерде антидепрессанттармен емдеудің басында үрейдің күшеюі байқалуы мүмкін. Осындай парадоксальді реакция, әдетте, екі апта бойы үзіліссіз емдегенде басылады. Анксиогендік әсердің туындау ықтималдығын азайту үшін, препаратты бастапқы төмен дозаларда қолдану ұсынылады.
Құрысу ұстамалары
Пациентте құрысу талмалары дамыған жағдайда бұл дәрілік препаратты тоқтату керек. Тұрақсыз эпилепсияға шалдыққан пациенттерге серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін (СКҚІТ) қолдану ұсынылмайды; ал бақыланатын талмаларда мұқият бақылау қажет. Құрысу талмаларының жиілігі артқан кезде серотонинді кері қармаудың қайтымды тежегіштерін, эсциталопрамды қоса, тоқтату қажет.
Мания
Анамнезінде мания/гипомания көрсетілген пациенттерде серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін сақтықпен қолдану керек. Маниакальді жағдай дамығанда серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін тоқтату қажет.
Диабет
Қант диабеті бар пациенттерді серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерімен емдеу кезінде қандағы глюкоза деңгейі өзгеруі мүмкін (гипогликемия немесе гипергликемия). Сондықтан, инсулиннің және /немесе ішуге арналған гипогликемиялық препараттардың дозаларын түзету қажет болуы мүмкін.
Суицид/ суицидтік ойлар
Депрессия суицидтік ойлардың, суицидтік мінез-құлықтың және суицидтің (суицидтік көрініс) пайда болу қаупінің жоғарылауымен астасады. Аталған қауіп жағдайдың біршама жақсаруына дейін сақталуы мүмкін. Жақсару емнің алғашқы апталарында пайда болуы мүмкін болғандықтан, антидепрессанттармен ем алып жүрген пациенттерге жақсару басталғанша мұқият қадағалау қажет. Суицид қаупі жақсарудың ерте сатыларында ұлғаюы мүмкін, бұл жалпы клиникалық тәжірибе болып табылады. Суицидтік көріністердің пайда болу қаупі жоғарылауы мүмкін болғандықтан, бұл сақтық шарасы емдеу үшін эсциталопрамды қолдануға болатын басқа психикалық бұзылыстарды емдеу кезінде де қолданылуы тиіс. Бұдан бөлек, бұл жай-күйлер клиникалық депрессиямен қатар жүруі мүмкін. Сондықтан, клиникалық депрессиясы бар пациенттерді емдегенде және басқа да психиатриялық бұзылыстары бар пациенттерді емдегенде дәл осындай сақтық шараларын сақтау керек.
Анамнезінде суицидтік мінез-құлық көріністері бар пациенттер немесе емдеу басталғанша суицидтік ойлары көрініс беретін пациенттер суицидтік ойлау немесе өзін-өзі өлтіру қаупінің білінуіне көбірек бейім, сондықтан да оларды емдеу кезінде мұқият қадағалау қажет. Антидепрессанттармен емдеу кезінде 25 жастан кіші пациенттермен салыстырғанда, психиатриялық бұзылыстары бар ересек пациенттерді антидепрессанттармен емдеуде суицидтік мінез-құлықтың пайда болу қаупінің жоғарылауына әкелетіні байқалды. Пациенттерді (әсіресе, суицидтік мінез-құлық көрсету қаупіне көбірек бейім пациенттерді) емдеуді, әсіресе, емдеудің ерте сатыларында және дозалануын өзгертуден соң қатаң бақылаумен жүргізген жөн. Пациенттерге (және күтім жасайтын немесе емдеуші тұлғаларға) клиникалық нашарлаудың кез келген көріністерін, суицидтік мінез-құлықтың пайда болуын және мінез-құлықтағы әдеттен тыс өзгерістерді қадағалау және аталған симптомдар білінгенде дереу көмекке жүгіну қажеттілігі ескертілуі тиіс.
Акатизия/ пациенттің ұдайы қимылдауға ұмтылатын ұшқалақтығы
Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін (СКҚІТ)/ серотонин және норэпинефринді кері қармау тежегіштерін (СНКҚІТ) қолдану көбінесе пациенттің ұшқалақтығымен қатар жүретін акатизияның және қимылдауға ұмтылудың дамуымен астасады. Негізінен бұл емнің алғашқы апталарында пайда болуы мүмкін. Осы синдромдар көрініс беретін пациенттерге дозаны арттыру зиян тигізуі мүмкін.
Гипонатриемия
Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін қабылдау аясында, антидиурездік гормон (АДГ) сөлінісінің бұзылуымен байланысты болуы мүмкін гипонатриемия сирек туындайды, әдетте, емдеуді тоқтатқанда басылады. Эсциталопрамды және басқа да серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін гипонатриемия дамитын қауіп тобына кіретін пациенттерге: егде жастағыларға, бауыр циррозына шалдыққан және гипонатриемияны туындатуға қабілетті препараттарды қабылдайтын пациенттерге абайлап қолдану керек.
Қан құйылу
Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін (СКҚІТ) қабылдау кезінде терідегі қан құйылулар (экхимоздар мен пурпуралар) дамыған жағдайлар байқалған. Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін (СКҚІТ), әсіресе пероральді антикоагулянттармен және қанның ұюына әсер ететін дәрілік заттармен (атипиялық нейролептиктер және фенотиазиндер, үш циклды антидепрессанттардың көпшілігі, ацетилсалицил қышқылы және қабынуға қарсы стероидты емес препараттар (ҚҚСП), тиклопидин және дипиридамол) және қан кетулерге бейімділігі бар пациенттерде бір мезгілде қолданған кезде сақ болу қажет.
СКҚСТ/ СНКҚІТ босанғаннан кейінгі қан кету қаупін арттыруы мүмкін.
Электрқұрысу емі (ЭҚЕ)
Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін (СКҚІТ) электрқұрысу емімен (ЭҚЕ) біріктіріп қолданудың тәжірибесі шектеулі, сондықтан бұл жағдайда сақ болу керек.
Серотониндік синдром
Эсциталопрамды суматриптан немесе басқа триптандар, трамадол және триптофан сияқты серотонинергиялық әсері бар дәрілік заттармен бір мезгілде абайлап қолдану қажет. Эсциталопрам мен басқа да серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштерін серотонинергиялық препараттармен бір мезгілде қабылдайтын пациенттерде сирек жағдайларда серотониндік синдром дамуы мүмкін. Ажитация, тремор, миоклонус, гипертермия сияқты симптомдардың бірігуі серотониндік синдромның дамуын көрсетуі мүмкін. Егер бұл орын алса, серотонинді кері қармаудың қайтымды тежегіштері мен серотонинергиялық препараттарды дереу тоқтатып, симптоматикалық ем тағайындау керек.
Шілтер жапырақты шайқурай
Құрамында шілтер жапырақты шайқурай (Hypericum perforatum) бар өсімдік тектес дәрілік заттармен бір мезгілде СКҚІТ қабылдау жағымсыз әсерлер жиілігінің артуына әкелуі мүмкін.
Эсциталопраммен емдеуді тоқтату кезіндегі тоқтату синдромы
Пациенттерде емдеуді тоқтатуға байланысты әсерлердің пайда болуы (тоқтату синдромы) – әдеттегі реакция, әсіресе препаратты күрт тоқтатқан кезде. Тоқтату синдромының пайда болу қаупі емнің ұзақтығын және дозалануын, сондай-ақ дозаны төмендету қарқынын қоса, бірнеше факторларға байланысты болуы мүмкін. Ең жиі хабарланған реакцияларға: бас айналу, сезімталдықтың нашарлауы (соның ішінде парестезия, электрлік тоқ соғуын сезіну), ұйқы бұзылысы (ұйқысыздықты және әсерлі түстер көруді қоса), ашушаңдық немесе ажитация, жүрек айну және/немесе құсу, тремор, сананың шатасуы, тершеңдік, бас ауыру, диарея, жүректің жиі соғуы, эмоциялық тұрақсыздық, көздің тітіркенуі және көру бұзылысы жатады. Көп жағдайларда бұл симптомдар әлсіз немесе орташа айқын сипатта болады, алайда, кейбір пациенттерде олар өте айқын болуы мүмкін. Әдетте, бұл симптомдар емді тоқтатудан кейінгі алғашқы бірнеше апта ішінде туындайды, алайда, дозаны кездейсоқ өткізіп алған пациенттерде аталған симптомдардың өте сирек жағдайлары байқалған. Негізінен, бұл симптомдар өздігінен жазылып, әдетте, 2 апта ішінде басылады, бірақ кейбір пациенттерде олар ұзағырақ (2-3 ай бойы немесе одан көп) созылуы мүмкін. Осыған байланысты, эсциталопрам пациенттің жағдайына қарай бірнеше апта немесе ай бойы дозаны азайту арқылы біртіндеп тоқтатылу керек.
Ишемиялық жүрек ауруы
Элицея® препаратын ишемиялық жүрек ауруына шалдыққан пациенттерде қолданудың клиникалық тәжірибесі шектеулі болғандықтан, мұндай пациенттерде препаратты қолданғанда сақ болу керек.
QT аралығының ұзаруы
Эсциталопрамның дозаға тәуелді QT аралығының ұзаруын туындататыны анықталған. QT аралығының ұзаруы мен «пируэт» типті қарынша тахикардиясын қоса, қарыншалық аритмия жағдайлары, негізінен, гипокалиемиясы немесе бұрын болған QT аралығының ұзаруы немесе басқа да жүрек аурулары бар әйел жынысты пациенттерде тіркеуден кейінгі кезеңде тіркелген.
Препарат елеулі брадикардиясы бар пациенттерде; немесе таяуда бастан өткерген жедел миокард инфарктісі немесе компенсацияланбаған жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде сақтықпен қолданылуы керек.
Гипокалиемия мен гипомагниемия сияқты электролиттік бұзылулар өмірге қауіп төндіретін аритмияның даму қаупін арттырады, сондықтан олар эсциталопраммен ем басталғанға дейін анықталуы тиіс.Тұрақты жүрек ауруы бар пациенттерді емдегенде, емдеу басталғанша ЭКГ жасалуы қажет.
Эсциталопраммен емделу кезінде жүрек аритмиясы белгілері білінгенде емдеуді тоқтатып, ЭКГ түсіру қажет.
Жабық бұрышты глаукома
СКҚІТ, эсциталопрамды қоса, қарашық көлеміне әсерін тигізуі және мидриаз тудыруы мүмкін. Осы мидриаз әсері көз бұрышының тарылуына ықпал етуі мүмкін, бұл әсіресе, бейімділігі бар пациенттерде көзішілік қысымның көтерілуіне және жабық бұрышты глаукомаға әкелуі мүмкін. Сондықтан, эсциталопрамды жабық бұрышты глаукомасы немесе анамнезінде глаукомасы бар пациенттерде абайлап қолдану керек.
Жыныстық дисфункция
Серотонинді кері қармаудың іріктелген тежегіштері (СКҚІТ)/серотонинді және норадренинді кері қармаудың тежегіштері жыныстық дисфункция симптомдарын тудыруы мүмкін. СКҚІТ/ СНКҚІТ қабылдау тоқтағанына қарамастан, симптомдары сақталған ұзақ жыныстық дисфункция туралы хабарламалар бар.
Қосымша заттар
Элицея® құрамында лактоза бар. Бұл препаратты тұқым қуалайтын галактоза жақпаушылығы, Lapp (ЛАПП)-лактаза ферментінің тапшылығы, глюкоза-галактоза мальабсорбциясы бар пациенттерге қолданбау керек.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне ықпал ету ерекшеліктері
Емдеу кезеңінде автокөлік жүргізуден және зейін қоюдың жоғарылығы мен психомоторлық реакциялардың жылдамдығын талап ететін қауіптілігі зор қызмет түрлерімен айналысудан тартыну қажет.