Симптоматикалық артериялық гипотензия
Симптоматикалық гипотензия асқынбаған гипертензиясы бар пациенттерде сирек байқалады. ЭНАЛАПРИЛ қабылдаған артериялық гипертензиясы бар пациенттерде, егер пациент сусызданған болса, мысалы, диуретиктермен емдеу, тамақ тұзын шектеу, диализ, диарея немесе құсу кезінде симптоматикалық гипотензияның дамуы ықтимал. Жүрек жеткіліксіздігі, қатар жүретін бүйрек жеткіліксіздігі бар немесе онсыз пациенттерде симптоматикалық артериялық гипотензия байқалды. Бұл көбінесе жүрек жеткіліксіздігінің дәрежесі пациенттерде кездеседі, бұл ілмектік диуретиктердің жоғары дозаларын, гипонатриемияны немесе функционалды бүйрек жеткіліксіздігін қолданудан көрініс табады. Мұндай пациенттерде емдеуді дәрігердің бақылауымен бастау керек және пациенттер ЭНАЛАПРИЛ және/немесе диуретик дозасы түзетілген сайын мұқият бақылануы тиіс.
Сол сияқты, жүректің ишемиялық ауруы немесе цереброваскулярлық аурулары бар пациенттерді бақылау керек, оларда АҚ шамадан тыс төмендеуі миокард инфарктісінің немесе инсульттің дамуына әкелуі мүмкін.
Артериялық гипотензия пайда болғанда, науқасты шалқасынан жатқызып, қажет болғанда физиологиялық ерітіндіні вена ішіне енгізу керек. Өтпелі гипотензиялық реакция қосымша дозаларды енгізуге қарсы көрсетілім емес, оны әдетте көлем ұлғайғаннан кейін артериялық қысым көтерілгеннен кейін қиындықсыз енгізуге болады.
Артериялық қысымы қалыпты немесе төмен жүрек жеткіліксіздігі бар кейбір пациенттерде ЭНАЛАПРИЛ препаратын қолданған кезде жүйелі артериялық қысымның қосымша төмендеуі байқалуы мүмкін. Бұл күтілетін әсер және әдетте емдеуді тоқтату үшін себеп болмайды. Егер артериялық гипотензия симптоматикалық болып қалса, диуретиктің және/немесе ЭНАЛАПРИЛ препаратының дозасын азайту және/немесе тоқтату қажет болуы мүмкін.
Аортальді немесе митральді стеноз / гипертрофиялық обструктивті кардиомиопатия
Вазодилатациялық әсері бар барлық дәрілік заттар сияқты, сол жақ қарыншасында клапандар мен шығару жолдары аймағында обструкциясы бар пациенттерге АӨФ тежегіштері сақтықпен тағайындалуы керек; кардиогендік шок және шығару жолы аймағында айтарлықтай гемодинамикалық кедергі болған кезде.
Бүйрек функциясының бұзылуы
Бүйрек жеткіліксіздігі жағдайында (креатинин клиренсі < 80 мл/мин) эналаприлдің бастапқы дозасын пациенттің креатинин клиренсіне сәйкес, содан кейін пациенттің емдеуге реакциясына байланысты түзету керек. Калий мен креатининге дағдылы мониторинг жүргізу мұндай пациенттер үшін әдеттегі медициналық тәжірибенің бөлігі болып табылады.
Эналаприлді қабылдауға байланысты бүйрек жеткіліксіздігі, негізінен ауыр жүрек жеткіліксіздігі немесе бүйрек артериясының стенозын қоса, бүйрек ауруы бар пациенттерде байқалды. Уақытылы анықтау және тиісті емдеу жағдайында эналаприл емімен байланысты бүйрек жеткіліксіздігі әдетте қайтымды болады.
Емдеу басталғанға дейін бүйрек аурулары анықталмаған кейбір пациенттерде ЭНАЛАПРИЛ препараты диуретиктермен бірге қандағы мочевина мен қан сарысуындағы креатинин концентрациясының әдетте аздаған және өтпелі жоғарылауын тудырды.
Мұндай жағдайларда дозаны төмендету және/немесе диуретикті және/немесе ЭНАЛАПРИЛ препаратын тоқтату қажет болуы мүмкін.
Мұндай пациенттерде ең алдымен, бүйрек артериясының стенозын анықтап алу керек («Реноваскулярлық гипертензия» бөл. қараңыз).
Реноваскулярлық гипертензия
Бүйрек артерияларының екі жақты стенозы немесе бүйрек артериясының жалғыз жұмыс істейтін бүйрек стенозы бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емдеу артериялық қысымның төмендеуіне немесе бүйрек жеткіліксіздігінің дамуына ерекше қауіп төндіреді. Бұл ретте бүйрек функциясының жоғалуы мүмкін, көбінесе сарысу креатининінің шамалы өзгеруімен көрініс табады. Мұндай пациенттерге препарат тұрақты медициналық бақылауда және төмен дозада тағайындалады, содан кейін бүйрек функциясын бақылау арқылы мұқият көтеріледі.
Бүйрек трансплантациясы
Бүйрек трансплантациясынан кейін пациенттерде қолдану тәжірибесі жоқ, сондықтан бүйрек трансплантациясынан кейін пациенттерде ЭНАЛАПРИЛ препаратымен емдеу ұсынылмайды.
Бауыр жеткіліксіздігі
АӨФ тежегіштерін қолдану холестаздық сарғаюдан немесе гепатиттен басталатын және бауырдың фульминанттық некрозына дейін үдейтін, кейде өліммен аяқталатын синдромның дамуымен сирек байланысты болды. Бұл синдромның механизмі зерттелмеген. Сарғаю пайда болғанда немесе АӨФ тежегіштерін қолдану аясында «бауыр» трансаминазаларының белсенділігі едәуір жоғарылағанда препаратты қабылдауды тоқтатып, тиісті қосымша ем тағайындау керек. Пациент тиісті бақылауда болуы тиіс.
Нейтропения/ агранулоцитоз
АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемия байқалды. Нейтропения бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде және басқа да күрделі факторларсыз сирек кездеседі. ЭНАЛАПРИЛді иммуносупрессиялық ем, аллопуринол немесе прокаинамид қабылдайтын дәнекер тіннің жүйелі аурулары (жүйелі қызыл жегі, склеродермия және т.б.) бар пациенттерде немесе, әсіресе, бүйрек функциясы бұзылған болса, көрсетілген асқындыратын факторлардың біріктірілімен ерекше сақтықпен қолданған жөн. Бұл пациенттердің кейбіреулерінде ауыр инфекциялық аурулар дамыды, олар кейбір жағдайларда антибиотиктермен қарқынды емдеуге жауап бермеді. Егер мұндай пациенттерде эналаприл қолданылса, қандағы лейкоциттер мен лимфоциттер санына тұрақты бақылау жүргізу ұсынылады және пациенттерге инфекциялық аурудың кез келген белгілері туралы хабарлау қажеттігі туралы ескерту керек.
Аса жоғары сезімталдық реакциялары / ангионевроздық ісіну
ЭНАЛАПРИЛ препаратын қоса, АӨФ тежегіштерін қолданған кезде емдеудің әртүрлі кезеңдерінде пайда болған беттің, аяқ-қолдың, еріннің, тілдің, дауыс қатпарларының және/немесе көмейдің ангионевроздық ісінуінің сирек жағдайлары байқалды. Мұндай жағдайларда ЭНАЛАПРИЛ препаратын қабылдауды дереу тоқтатып, клиникалық симптомдарды бақылау және түзету мақсатында пациенттің жағдайын мұқият бақылау керек. Респираторлық дистресс-синдромының дамуынсыз тек тілдің ісінуі байқалса да, пациенттерге ұзақ мерзімді бақылау қажет болуы мүмкін, өйткені антигистаминдік дәрілермен және кортикостероидтармен емдеу жеткіліксіз болуы мүмкін.
Көмейдің ісінуімен немесе тілдің ісінуімен байланысты ангионевроздық ісіну салдарынан өте сирек өлім туралы хабарланды. Тілдің, дауыс қатпарларының немесе көмейдің ісінуі, әсіресе тыныс алу ағзаларына хирургиялық араласудан өткен пациенттерде тыныс алу жолдарының обструкциясына әкелуі мүмкін. Ісіну тіл, дауыс қатпарлары немесе көмей аймағында шоғырланған және тыныс алу жолдарының обструкциясына әкелуі мүмкін жағдайларда дереу тиісті ем тағайындау керек, ол эпинефриннің (адреналиннің) 0.1% ерітіндісін (0.3-0.5 мл) тері астына енгізуді қамтуы және/немесе тыныс алу жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз етуі мүмкін.
АӨФ тежегіштерін қабылдаған қара нәсілдегі пациенттерде ангионевроздық ісіну басқа нәсілді пациенттерге қарағанда жиі байқалды.
Анамнезінде АӨФ тежегіштерін қабылдаумен байланысты емес ангионевроздық ісінуі бар пациенттер АӨФ тежегіштерімен ем аясында ангионевроздық ісінудің даму қаупіне көбірек ұшырауы мүмкін.
АӨФ тежегіштерін сакубитрилмен/валсартанмен бір мезгілде қабылдау ангионевроздық ісіну қаупінің жоғарылауына байланысты қолдануға болмайды. Сакубитрилмен/валсартанмен емдеу ЭНАЛАПРИЛ препаратының соңғы дозасын қабылдағаннан кейін 36 сағаттан ерте басталмауы керек. ЭНАЛАПРИЛ препаратымен емдеу сакубитрил/валсартанның соңғы қабылданған дозасынан кейін 36 сағаттан ерте басталмауы керек.
Рацемадотрилмен, mTOR тежегіштерімен (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және вилдаглиптинмен бірге АӨФ тежегіштерін бір мезгілде қолдану ангионевроздық ісіну қаупінің жоғарылауына әкелуі мүмкін (мысалы, тыныс алу жолдары немесе тіл ісіну, тыныс алу жеткіліксіздігімен немесе онсыз). Рацекадотрилмен, mTOR тежегіштерімен (мысалы, сиролимус, эверолимус, темсиролимус) және вильдаглиптинмен қабылдауды бастаған кезде, АӨФ тежегішін қабылдаған пациентте сақ болу керек.
Жарғақ қанаттылардың уынан аллергенмен десенсибилизация жүргізу кезіндегі анафилактоидты реакциялар
Сирек жағдайларда АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде жарғақ қанаттылардың уынан аллергенмен десенсибилизация жүргізу кезінде өмірге қауіп төндіретін анафилактоидты реакциялар дамыды. Егер десенсибилизация жүргізу басталғанға дейін АӨФ тежегішін қабылдауды уақытша тоқтатса, жағымсыз реакцияларға жол бермеуге болады.
ТТЛП-аферез жүргізу кезіндегі анафилактоидты реакциялар
Декстран сульфатын пайдалана отырып, ТТЛП-аферезді жүргізу кезінде АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде өмірге қауіпті анафилактоидты реакциялар сирек байқалған. Егер АӨФ тежегішін ТТЛП-аферез әрбір процедурасы басталғанға дейін уақытша тоқтатса, осы реакциялардың дамуына жол бермеуге болады.
Гемодиализдегі пациенттер
Анафилактоидты реакциялар жоғары ағымды жарғақшаларды (AN 69® сияқты) қолдана отырып диализде болатын және бір мезгілде АӨФ тежегіштерімен ем алатын пациенттерде байқалды. Бұл пациенттерде диализдік жарғақшалардың басқа түрін немесе басқа кластағы гипотензиялық дәрілерді қолдану қажет.
Гипогликемия
Ішке қабылдауға арналған гипогликемиялық дәрілерді қабылдап жүрген, қант диабеті бар пациенттер АӨФ тежегіштерін қолдануды бастар алдында, әсіресе осы дәрілік заттарды бір мезгілде қолданудың алғашқы айы ішінде, қандағы глюкоза концентрациясын (гипогликемия) ұдайы бақылап отыру қажеттілігінен хабардар болуы тиіс.
Жөтел
АӨФ тежегіштерімен емдеу аясында жөтелдің пайда болу жағдайлары байқалды. Әдетте, жөтел қақырықсыз, тұрақты және ем тоқтатылғаннан кейін қайтады. АӨФ тежегіштерін қолданумен байланысты жөтел жөтелдің дифференциациялық диагностикасы кезінде ескерілуі тиіс.
Хирургиялық араласу / жалпы анестезия
Үлкен хирургиялық араласулар немесе гипертензияға қарсы әсер тудыратын дәрілерді қолдана отырып, жалпы анестезия жүргізу кезінде эналаприлат рениннің компенсаторлық босап шығуынан туындаған ангиотензин II түзілуін бөгейді. Егер бір уақытта осындай механизммен түсіндірілген АҚ төмендеуі байқалса, оны айналымдағы қан көлемінің ұлғаюымен реттеуге болады.
Гиперкалиемия
АӨФ тежегіштері гиперкалиемия тудыруы мүмкін, өйткені олар альдостеронның бөлінуін тежейді. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде әсер әдетте аз болады. Алайда, бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде және/немесе калий қоспаларын (тұзды алмастырғыштарды қоса), калий жинақтаушы диуретиктерді, триметоприм немесе ко-тримоксазолды, сондай-ақ триметоприм/сульфаметоксазол деп те аталады, әсіресе альдостерон антагонистерін немесе ангиотензин рецепторларының блокаторларын қабылдайтын пациенттерде гиперкалиемия дамуы мүмкін. Калий жинақтаушы диуретиктер мен ангиотензин рецепторларының блокаторларын АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттерде сақтықпен қолдану керек, сондай-ақ қан сарысуындағы калий деңгейін және бүйрек функциясын бақылау керек.
Литий препараттары
Литий және эналаприл препараттарын бір мезгілде қолдану ұсынылмайды.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің қосарлы блокадасы
Сезімтал пациенттерде, әсіресе егер РААЖ-ға ықпал ететін дәрілік заттармен біріктірілген ем қолданылса, артериялық гипотензияның, естен танудың, инсульттің, гиперкалиемияның және бүйрек функциясының бұзылуларының (соның ішінде бүйрек функциясының жедел жеткіліксіздігінің) дамығаны туралы мәлімделді. АӨФ тежегіштерін АРА II немесе алискиренмен біріктіріп қолдану арқылы РААЖ қосарлы блокадасын жүргізу ұсынылмайды.
Егер қосарлы блокада өте қажет деп саналса, оны тек маманның бақылауымен және бүйрек функциясы, электролиттер мен артериялық қысымды жиі мұқият бақыланған жағдайда жүргізу керек.
Диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде АӨФ тежегіштері мен ангиотензин II рецепторларының блокаторларын бір мезгілде қолдануға болмайды.
Балалар
Артериялық гипертензиясы бар 6 жастан асқан балаларда қолдану тәжірибесі шектеулі, бірақ басқа көрсетілімдер бойынша қолдану тәжірибесі жоқ. 2 айдан асқан балаларда шектеулі фармакокинетикалық деректер бар. Артериялық гипертензиядан басқа көрсетілімдер бойынша балаларға ЭНАЛАПРИЛ ұсынылмайды.
ЭНАЛАПРИЛді шумақтық сүзіліс жылдамдығымен <30 мл/мин/1.73 м2 нәрестелер мен балаларда қолдану ұсынылмайды, өйткені деректер жоқ.
Жүктілік
АӨФ тежегіштерін жүктілік кезінде қолдану ұсынылмайды. Егер АӨФ тежегіштерімен ем жүктілікті жоспарлайтын пациенттерге қажетті деп есептелсе, ЭНАЛАПРИЛді жүктілік кезінде пайдалану үшін қауіпсіздік бейіні анықталған альтернативті гипотензиялық препараттарға ауыстыру керек. Егер жүктілік диагнозы қойылса, АӨФ тежегіштерімен емдеуді дереу тоқтатып, альтернативті емді бастау керек.
Нәсілі
Басқа АӨФ тежегіштерін қолданғандағыдай, эналаприл басқа нәсілді пациенттерге қарағанда қара нәсілді пациенттерде АҚ азырақ тиімді төмендетеді, бұл АГ бар қара нәсілді пациенттер популяциясындағы қан плазмасы ренинінің белсенділігі төмен жағдайлардың анағұрлым жоғары таралуымен түсіндірілуі мүмкін.
Лактоза
Галактозаның сирек тұқым қуалайтын жақпаушылығы, жалпы лактаза жеткіліксіздігі немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы бар пациенттерге ЭНАЛАПРИЛді қолдануға болмайды.
Арнайы ескертулер
- хирургиялық араласу алдында (стоматологияны қоса) пациентке хирург/анестезиологқа ЭНАЛАПРИЛ препаратын қолданатыны туралы ескертуі қажет;
- лактоза - ЭНАЛАПРИЛ құрамында лактоза бар, сондықтан оны галактозаны көтере алмау, Лапп лактаза тапшылығы, немесе глюкоза-галактоза мальабсорбциясы сияқты сирек кездесетін тұқым қуалайтын аурулары бар пациенттерге қолдануға болмайды.
Препараттың көлік құралын немесе қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Көлік құралдарын басқару немесе механизмдермен жұмыс істеу кезінде кейде бас айналуы немесе шаршау пайда болуы мүмкін екенін ескеру қажет.