Симптоматикалық гипотензия
Симптоматикалық гипотензия артериялық гипертензиясы асқынбаған пациенттерде сирек кездеседі, бірақ сұйықтық тапшылығы бар пациенттерде білінуі мүмкін (диуретиктік ем, тұзды шектейтін диета, гемодиализ, диарея немесе құсу). Симптоматикалық гипотензия жүрек жеткіліксіздігі, астасқан бүйрек жеткіліксіздігі бар немесе онсыз пациенттерде туындауы мүмкін. Ол сондай-ақ жоғары дозаларда ілмекті диуретиктер қабылдайтын ауырлау дәрежедегі жүрек жеткіліксіздігі кезінде, гипонатриемиясы немесе бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде пайда болуы мүмкін.
Бұл пациенттерде Эналаприлат және/немесе диуретикпен емді бастауды және дозасын өзгертуді мұқият медициналық бақылаумен жүргізу қажет. Осындай қауіпсіздік шараларын артериялық қысымның шектен тыс төмендеуі миокард инфарктісіне немесе инсультке әкелуі мүмкін болатын стенокардияға немесе цереброваскулярлы ауруға шалдыққан пациенттерді емдегенде жасаған жөн.
Гипотензия мен оның күрделі салдарлары сирек жағдайларда туындайды және өтпелі сипатта болады. Оларды диуретиктермен емдеуді тоқтату арқылы, егер мүмкін болса, Эналаприлат препаратымен емдеу басталғанша тұзы шектелген диетамен болдырмауға болады. Басқа жағдайларда немесе, егер диуретиктермен емдеуді тоқтату мүмкін болмаса, Эналаприлаттың жарты дозасымен (1/2 ампула) емдеуді бастау ұсынылады. Артериялық гипотензия пайда болғанда пациентті шалқасынан жатқызып, қажет болса, 0,9 натрий хлориді ерітіндісін вена ішіне енгізу арқылы плазма көлеміне реттеу жүргізген жөн. Өтпелі артериялық гипотензия Эналаприлатты әрі қарай қолдануға қарсы көрсетілім болып табылмайды. Әдетте артериялық қысым (АҚ) қалпына келгеннен және қосымша сұйықтық көлемін енгізгеннен кейін пациенттер препараттың келесі дозаларын жақсы көтеретін болады.
Аортальді және митральді клапан стенозы/гипертрофиялық кардиомиопатия
Барлық вазодилататорлар сияқты, АӨФ тежегіштерін сол жақ қарыншасының шығару жолының обструкциясы бар пациенттерде абайлап қолдану қажет. Кардиогенді шок және сол жақ қарыншаның шығаратын жолының гемодинамикалық тұрғыдан айқын обструкциясы жағдайларында осы препараттарды қолданудан аулақ болу керек.
Ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесінің қосарлы блокадасы (РААЖ)
АӨФ тежегіштерін, ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискиренді бірге қолдану гипотензия, гиперкалиемия және бүйрек функциясының төмендеуі (соның ішінде, бүйректің жедел жеткіліксіздігінің) қаупін арттырады.
РААЖ қосарлы блокадасы салдарынан АӨФ тежегіштерін ангиотензин II рецепторларының блокаторларын немесе алискиренді біріктіріп қолдану ұсынылмайды.
Абсолютті қажеттілік салдарынан РААЖ қосарлы блокадасы емін тағайындау тек маманның қадағалауымен және бүйрек функциясына, электролиттер мен артериялық қысымға мұқият жиі мониторинг жүргізу шартымен жүзеге асырылуы тиіс.
Диабеттік нефропатиясы бар пациенттерде АӨФ тежегіштері мен ангиотензин II рецепторларының блокаторларын бірге тағайындау ұсынылмайды.
Бүйрек функциясының бұзылуы
Бүйрек функциясы бұзылған пациенттерде (креатинин клиренсі < 1,33 мл/ сек) бастапқы дозаны креатинин клиренсіне қарай, сосын емдеуге деген реакцияға қарай таңдау керек.
Плазмадағы креатинин деңгейін және калий деңгейін ұдайы бақылау қажет. Жүректің ауыр жеткіліксіздігі немесе, бүйрек артериясының стенозын қоса, жасырын түрдегі бүйрек аурулары бар пациенттерде Эналаприлатпен емделу кезінде бүйрек жеткіліксіздігі туындауы мүмкін. Бұл әдетте шұғыл тиісінше емдеген кезде қайтымды.
Латентті бүйрек аурулары бар кейбір пациенттерде Эналаприлатты диуретиктермен бір мезгілде қабылдағаннан кейін қан плазмасында мочевина мен креатинин деңгейлерінің мардымсыз және өткінші жоғарылауы болуы мүмкін. Сондықтан АӨФ тежегішінің дозасын азайту және/немесе диуретиктерді тоқтату қажеттілігі туындауы мүмкін. Бұл жағдай жасырын түрдегі бүйрек артериясы стенозының клиникалық көріністеріне түрткі болады.
Реноваскулярлы гипертензия
Бүйрек артерияларының екі жақты стенозы немесе жалғыз жұмыс істейтін бүйрек артериясының стенозы бар пациенттерді АӨФ тежегіштерімен емдегенде артериялық гипотензия мен бүйрек жеткіліксіздігінің даму қаупінің жоғарылауы болады. Қан плазмасындағы креатинин деңгейінің орташа өзгерістерінде ғана бүйрек функциясының жоғалуы мүмкін. Осындай пациенттерге емдеуді төмен дозалардан және дәрігердің мұқият қадағалауымен бастау керек; емдеу кезінде дозаларды сақтықпен титрлеу және бүйрек функциясын бақылау қажет.
Бүйрек трансплантациясы
Таяуда бүйрек трансплантациясын өткерген пациенттерге, тәжірибенің болмауына орай, Эналаприлатпен емдеу ұсынылмайды.
Бауыр жеткіліксіздігі
АӨФ тежегіштерімен ем кезінде сирек жағдайларда холестаздық сарғаюдан басталып, артынан бауырдың фульминантты некрозына дейін үдейтін және (кейде) өліммен аяқталатын синдромның дамуы мүмкін. Бұл синдромның даму механизмі анық емес. Егер АӨФ тежегіштерімен емделу кезінде сарғаю немесе бауыр ферменттері деңгейлерінің жоғарылауы болса, қабылдап жүрген препаратты дереу тоқтатып, ал пациент мұқият бақылауда болуы және, қажет болса, талапқа сай ем алуы тиіс.
Нейтропения және агранулоцитоз
АӨФ тежегіштерін қабылдаған пациенттерде нейтропения/агранулоцитоз, тромбоцитопения және анемия дамыған жағдайлар болған. Бүйрек функциясы қалыпты пациенттерде басқа асқынулар болмаған кезде нейтропения сирек дамиды.
Бір мезгілде иммунодепрессанттармен ем, аллопуринол немесе прокаинамид алған, коллагеноздары (мысалы, жүйелі қызыл жегі, склеродермия) бар пациенттерде, сондай-ақ осы факторлар біріккенде, әсіресе бүйрек функциясының бұрыннан бар бұзылуларында Эналаприлатты өте абайлап қолдану қажет. Осы пациенттердің кейбіреулерінде антибиотиктермен қарқынды емдеуге келмейтін ауыр инфекциялар дамуы мүмкін. Препарат осындай пациенттерге тағайындалғанда қандағы лейкоциттер санын мезгіл-мезгіл бақылап отыру ұсынылады. Пациентке инфекцияның қандай да бір белгілері білінген жағдайда дереу дәрігерге қаралу қажет екені ескертілуі тиіс.
Жоғары сезімталдық және ангионевроздық ісіну
Эналаприл немесе Эналаприлатты қоса, АӨФ тежегіштерін қабылдаған пациенттер арасында бет, аяқ-қол, ерін, тіл, дауыс саңылауының және/немесе көмейдің ангионевроздық ісінуінің дамуы сирек хабарланған. Ол емдеу барысында кез келген уақытта білінуі мүмкін. Ондай жағдайда емдеуді тоқтатып, пациентте симптомдардың толықтай басылуын қамтамасыз ететін тиісті шаралар қабылдау қажет.
Көмей аумағындағы ангионевроздық ісіну өлімге соқтыруы мүмкін. Егер тіл, дауыс саңылауы немесе көмейдің ісінуі тыныс жолдары обструкциясының даму қатерін төндірсе, қысқа мерзім ішінде адреналиннің 1:1000 (0.3-0.5 мл) ерітіндісін тері астына енгізумен шұғыл ем жүргізіп, тыныс жолдарының өткізгіштігін қамтамасыз ететін шаралар қабылдау қажет.
Анамнезінде АӨФ тежегіштерінің емімен байланыссыз Квинке ісінуінің көріністері бар пациенттер АӨФ тежегіштерін қабылдаған жағдайда ангионевроздық ісінудің жоғары қаупіне ұшырайды.
АӨФ тежегіштерін сакубитрил/валсартан біріктірілімімен қатарлас қолдану
Ангионевроздық ісінудің даму қаупінің жоғарылығына байланысты, АӨФ тежегіштерін сакубитрил/валсартан біріктірілімімен бір мезгілде қолдану қарсы көрсетілімді.
mTOR тежегіштерін (мысалы, сиролимусты, эверолимусты, темсиролимусты) қатарлас қолдану
АӨФ және мТОР тежегішімен (мысалы, темсиролимус, сиролимус, эверолимус) бір мезгілде ем қабылдап жүрген пациенттерде ангионевроздық ісінудің (мысалы, тыныс жолдарының немесе тілдің ісінуі, тыныс алудың бұзылуларымен немесе онсыз) даму қаупі жоғары болуы мүмкін
Десенсибилизация кезіндегі анафилактоидтық реакциялар
АӨФ тежегіштерін алатын пациенттерде ара немесе жабайы ара уымен десенсибилизациялау курсы кезінде сирек жағдайларда өмірге қатерлі анафилактоидтық реакциялар болуы мүмкін. Осы реакциялардың дамуына әр десенсибилизация емшарасы алдында АӨФ тежегішін уақытша тоқтату арқылы жол бермеуге болады.
Тығыздығы төмен липопротеиндер (ТТЛП) аферезін жүргізу кезіндегі анафилактоидтық реакциялар
АӨФ тежегіштерін алатын пациенттерде декстран сульфатымен тығыздығы төмен липопротеиндер (ТТЛП) аферезі кезінде, сирек жағдайларда өмірге қатерлі анафилактоидтық реакциялар болуы мүмкін. Осы реакциялардың дамуына әр аферез емшарасы алдында АӨФ тежегішін уақытша тоқтату арқылы жол бермеуге болады.
Гемодиализдегі пациенттер
Полиакрилнитрил жарғақшалары (AN 69) пайдаланылатын гемодиализде жүрген және бір мезгілде АӨФ тежегіштерін қабылдайтын пациенттер арасында анафилактоидтық реакция жоғары сезімталдығының дамуы туралы хабарланған. Гемодиализ жүргізу қажет болса, басқа типтегі жарғақшаларды пайдалану немесе пациентті гипертензияға қарсы дәрілердің басқа класынан сай келетін препаратты қабылдауға көшіру керек.
Гипогликемия
Диабетке қарсы ішуге арналған препараттар немесе инсулин алатын қант диабеті бар пациенттерде АӨФ тежегіштерімен емделген алғашқы ай ішінде қандағы қант деңгейін мұқият бақылау қажет .
ЖөтелАӨФ тежегіштерімен емделу кезінде емді тоқтатқаннан кейін басылатын тұрақты, құрғақ, өнімсіз жөтел туындауы мүмкін. Оны жөтелдің дифференциялық диагностикасының бір бөлігі ретінде қарастыру керек.
Хирургиялық операция және анестезия
Күрделі операциялар жасалған пациенттерде немесе жалпы анестезия кезінде Эналаприлат рениннің компенсаторлық босап шығуының салдары болатын ангиотензин II түзілуін бөгеуі мүмкін. Егер дәрігер осы механизм салдарынан гипотензия туындауын жорамалдаса, емдеуді айналымдағы қан көлемін көбейтуге бағыттауға болады.
Гиперкалиемия
Эналаприлді қоса, АӨФ тежегіштерімен емдеу кезінде кейбір пациенттерде қандағы калий деңгейінің жоғарылауы байқалды. Гиперкалиемияның туындау қаупі бүйрек жеткіліксіздігі, бүйрек функциясының >70 жастағы бұзылуы, қант диабеті, өтпелі жай-күйлері, атап айтқанда сусыздану, жүректің жедел декомпенсациясы, метаболизмдік ацидозы бар және калий жинақтаушы диуретиктерді (мысалы спиронолактон, эплеренон, триамтерен немесе амилорид) қатар қабылдаған пациенттерде; тағамдық қоспаларды немесе құрамында калий бар тұз алмастырғыштарды пайдаланған кезде; сондай-ақ қандағы калий деңгейін жоғарылатуы мүмкін басқа да препараттарды (мысалы, гепарин) қабылдайтын пациенттерде жоғары. Атап айтқанда, бүйрек функциясы бұзылған пациенттердің калий жинақтаушы диуретиктерді, тағамдық қоспаларды немесе құрамында калий бар тұз алмастырғыштарды қабылдауы қандағы калий деңгейінің едәуір жоғарылауына әкелуі мүмкін. Гиперкалиемия ауыр, кейде өліммен аяқталатын, аритмияны туғызуы мүмкін. Егер эналаприлді және жоғарыда аталған препараттардың кез келгенін бір мезгілде қабылдау қажет деп есептелсе, қан сарысуындағы калий мөлшерін үнемі бақылай отырып, оларды сақтықпен қолдану керек.
Литий
Әдетте литий мен эналаприл біріктірілімі ұсынылмайды.
Арнайы сақтандырулар
Қосымша заттарға қатысты ерекше ескертулер
Эналаприлат вена ішіне енгізуге арналған ерітіндісінің құрамында бензил спирті бар, ол 3 жасқа дейінгі балаларда уытты және анафилактоидты реакциялар тудыруы мүмкін. Оны шала туған және жаңа туған балаларда қолдануға болмайды.
Бұл препараттың құрамында бір дозаға 1 ммольден аз (23 мг) натрий бар, яғни мәні бойынша оның құрамында натрий жоқ дерлік.
Препараттың көлік құралын және қауіптілігі зор механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері
Автокөлік басқару немесе механизмдермен жұмыс істеу кезінде, уақыт өте келе бас айналуы немесе қажығыштық туындауы мүмкін екенін ескеру керек.