ATХ коды: H01AC08
Әсер ету механизмі
Соматрогон адамның хориондық гонадотропинінің (АХГ) бета-тізбегінен алынған C-шеткі пептидтің (C-terminal peptide — CTP) N-шетінде бір көшірмесі және C-шетінде екі CTP (қос) көшірмесі бар аӨГ аминқышқылды тізбегінен тұратын гликопротеин болып табылады. Гликозилдену және CTP домендері соматрогонның жартылай шығарылу кезеңіне жауап береді, бұл препаратты аптасына бір рет енгізуге мүмкіндік береді.
Соматрогон ӨГ рецепторымен байланысады және сигнал беру каскадын бастайды, нәтижесінде өсу мен метаболизм процестеріндегі өзгерістер басталады. ӨГ сигналдары берілген жағдайдағыдай, соматрогонның байланысуы STAT5b сигнал беру жолының белсендірілуіне және қан сарысуындағы ИӨФ-1 концентрациясының жоғарылауына әкеледі. Соматрогонмен емдегенде ИӨФ-1 деңгейі дозаға тәуелді түрде артып, клиникалық әсерін ішінара жанамалайтыны анықталды. Нәтижесінде ӨГ және ИӨФ-1 метаболизмдік өзгерістерді, дозаға тәуелді өсуді стимуляциялайды және өсу гормонының тапшылығы бар балалар жасындағы пациенттерде өсу жылдамдығын арттырады.
Фармакодинамикалық әсерлері
Клиникалық зерттеулерде соматрогон ИӨФ-1 деңгейін жоғарылатады. Препаратты енгізу арасындағы аралық ішінде ИӨФ-1 деңгейінің орташа стандартты ауытқу индексін (SDS) бағалау үшін препаратты енгізгеннен кейін шамамен 96 сағаттан соң орындалған фармакодинамикалық бағалау бір айлық емдеуден кейін ем алған пациенттерде ИӨФ-1 мәндерінің қалыпқа келгенін көрсетті.
Су және минерал алмасуы
Соматрогон фосфордың сақталуын индукциялайды.
Клиникалық тиімділігі және қауіпсіздігі
Соматрогонның қауіпсіздігі мен тиімділігі ӨГТ бар 3 жастан асқан балалар мен жасөспірімдерді емдегенде екі көп орталықты рандомизацияланған ашық бақыланатын клиникалық зерттеуде бағаланды. Екі зерттеу де аптасына бір рет енгізілетін соматрогонды тәулігіне бір рет енгізілетін соматропинмен салыстырылатын 12 айлық негізгі зерттеу кезеңін, содан кейін барлық пациенттерге аптасына бір рет соматрогон енгізілген бір емдеу тобымен ашық кеңейтілген кезеңді қамтыды. Екі зерттеуде де тиімділігін бағалаудың бастапқы ақырғы нүктесі 12 айлық емдеуден кейінгі орташа жылдық өсу жылдамдығы (ӨЖ) болды. Екі зерттеуде де бастапқы деңгейге қатысты өсудің SDS және өсудің SDS өзгеруі сияқты өсудің толықтыруын көрсететін басқа ақырғы нүктелер бағаланды.
Аз емес тиімділігінің 3-фазадағы тіректік көпорталықты зерттеуінде препубертаттық кезеңде ӨГТ бар 224 балалар жасындағы пациентте тәулігіне 0,034 мг/кг дозадағы соматропинмен салыстырғанда аптасына 0,66 мг/кг дозадағы соматрогонның қауіпсіздігі мен тиімділігі бағаланды. Емдеу топтарындағы пациенттердің орташа жасы 7,7 жасты құрады (ең азы 3,01 жас, ең көбі 11,96 жас), пациенттердің 40,2%- ы > 3-тен ≤ 7 жасқа дейінгі, 59,8% - ы > 7 жаста болды. Пациенттердің 71,9% - ы еркек жынысты, 28,1% - ы әйел жынысты болды. Бұл зерттеуде пациенттердің 74,6 % - ы еуропеоидтық нәсілге, 20,1 % - ы моңғолоидтық нәсілге, 0,9% - ы негроидтық нәсілге жатты. Аурудың бастапқы сипаттамалары емдеу топтары арасында теңдестірілген. Пациенттердің шамамен 68 % - ы қан плазмасындағы өсу гормонының ең жоғары деңгейлері ≤ 7 нг/мл құрады және орташа өсу –2 SDS-тен төмен болды.
Аптасына бір рет енгізілгендегі соматрогонның тәулігіне бір рет енгізілетін соматропинмен салыстырғанда 12 айдан кейін ӨЖ негізінде тиімділігі кем болмады (2-кестені қараңыз). Аптасына бір рет енгізілетін соматрогон сонымен қатар ИӨФ-1 SDS мәндерін бастапқы деңгейдегі –1,95 орташа мәннен 12 айдан кейін 0,65 орташа мәнге дейін арттырды.
2-кесте. 12-айда ӨГТ бар балалар жасындағы пациенттердегі соматрогонның соматропинмен салыстырғандағы тиімділігі
Емдеу параметрі — Емдеу тобы — LSM айырмашылығы (95% СА)
Соматрогон (N = 109) — Соматропин (N = 115)
LSM бағасы — LSM бағасы
Өсу жылдамдығы (жылына см) — 10,10 — 9,78 — 0,33 (–0,24, 0,89)
Өсу шамасының стандартты ауытқу индексі — –1,94 — –1,99 — 0,05 (–0,06, 0,16)
Бастапқы деңгейге қатысты өсу шамасының стандартты ауытқу индексінің өзгеруі — 0,92 — 0,87 — 0,05 (–0,06, 0,16)
Қысқартылған сөздер: СА — сенімділік аралығы; ӨГТ — өсу гормонының тапшылығы; LSM — ең кіші квадраттар әдісімен есептелген орташа мән (least square mean); N —рандомизацияланған және ем алған пациенттердің саны.
3-фазадағы тіректік зерттеудің ашық кеңейтілген кезеңінде 91 пациент кем дегенде 2 жыл бойы аптасына 0,66 мг/кг дозада соматрогон қабылдады және өсу деректерін жинау кезінде ескерілді. 2 жылдан кейін өсудің SDS бастапқы деңгейге қатысты үдемелі артқаны байқалды [өсудің SDS орташа мәнінің жиынтық өзгеруі (CА (стандартты ауытқу)) = 1,38 (0,78), медианасы = 1,19 (ауқымы: 0,2, 4,9)].
Қауіпсіздігінің және дозалар ауқымын анықтаудың 2-фазадағы көпорталықты зерттеуінде 31 пациент аптасына 0,66 мг/кг дейінгі дозада 7,7 жылға дейінгі кезең бойы соматрогон қабылдады. Өсудің SDS мәнін соңғы бағалағанда [орташа мәні (CА)] –0,39 (0,95) құрады, ал өсудің SDS жиынтық өзгерісі [орташа мәні (CА)] бастапқы деңгейден 3,37 (1,27) құрады.
Емдеумен байланысты жүктеме
ӨГТ бар 87 балалар жасындағы пациенттің қатысуымен жүргізілген 3-фазадағы рандомизацияланған ашық айқаспалы зерттеуде аптасына бір рет енгізілетін соматрогонның (аптасына 0,66 мг/кг) емдеумен байланысты жүктемеге әсері соматропинді күнделікті енгізумен салыстырылды. Соматрогонды аптасына бір рет қолданған кезде пациент үшін емдеумен байланысты жүктеменің айтарлықтай жақсарғаны (төмендегені), пациентке күтім жасайтын адам үшін емдеумен байланысты жүктеменің жақсарғаны (төмендегені), пациент үшін ыңғайлылықтың жоғарылағаны, емдеу режимін сақтауға бейімділіктің жоғарылағаны және пациент қалауының артқаны байқалды.
Балалар
Дәрілік заттар жөніндегі еуропалық агенттік өсу гормоны секрециясының жеткіліксіздігінен өсуі бұзылған балаларды ұзақ уақыт емдегенде (препаратты балаларда қолдану туралы мәліметтер 4.2 бөлімінде берілген) балалар жасындағы пациенттердің барлық қосалқы топтарында Энженла препаратын зерттеу нәтижелерін ұсыну міндеттемесін жойды.